📺 خوانندگیِ زنان نیمه‌برهنه در دوران هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان

🎙#زینب_موسوی (امپراطور کوزکو)

🔻محمدحسین طاهری، دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر، دربارۀ برگزاری اجرای یک خواننده زن (پرستو احمدی) در یکی از کاروانسراها گفت:

«ما به این موضوع ورود کردیم و با شکایت ما، کاروانسرا تعطیل شد. مدیر گردشگری استان قم نیز به‌دلیل عدم نظارت بر زیرمجموعه‌اش تغییر کرد».

🔻طاهری مدعی شد که چنین رفتارهایی با فرهنگ و تمدن ایرانی تطابق ندارد و گفت:

«حتی اگر اسلام را کنار بگذاریم، در دوران اشکانیان، هخامنشیان و ساسانیان هم این رفتارها خلاف قانون بود».

🔻دبیر ستاد امر به معروف و نهی از منکر افزود:

«شاید گفته‌شود هر کسی آزاد است، اما آزادی به معنای نقض قانون نیست. مثل رانندگی در خلاف جهت خیابان؛ آزادی در چارچوب قوانین معنا دارد».

🗄پست مرتبط
📕وقتی روان‌کاو نیازمندِ روان‌کاوی می‌شود
📕وقتی یک بسیجی‌مُخ کتاب می‌جَوَد!
📕«قانونِ این مملکته»
📕قانون یا «عادلانه» است یا «اصلاً قانون نیست»
📕پرستو احمدی و خالی‌کردنِ هرروزۀ دل دشمنی به‌نام مردم

.


#نقدخند #زنان #حکومت_اسلامی #آخوندیسم #استندآپ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 منشاءِ روسری
— قسمت دوم: «بدعتِ حجاب» در مسیحیت و اسلام

🔸«حجاب» در مسیحیت از بدعت‌های کثیرِ پولس بوده (با تمسک به اجتهاد اشتباهِ خاخام‌های یهودی) و هیچ ربطی به عیسی و سخنانش نداشته‌است، و بر مبنای نگاه زن‌ستیزانۀ او بوده

🔸پولس از شکنجه‌گران مسیحیان اولیه بود؛ پطرس (وصی عیسی) او را منافق می‌دانسته

🔸تحریفِ معنای «جیوب» (جمعِ مکثر کلمۀ «جیب») در قرآن توسط مترجمان و مفسران

🔸بررسیِ زمینۀ تاریخیِ مشکوکِ حدیث امام رضا

🔸عمر، زنی غیرآزاد را به‌خاطر حجاب می‌زند؛ چرا که زنان غیرآزاد، از دخترکان تا زنان، حق حجاب نداشتند

🗄پست‌ مرتبط
📕 در باب «حجاب، نماز و شراب»
📕حجاب اجباری «بدعت» و حامیانش «سگان دوزخ‌‌»اند
📕حتی اگر «واجب شرعی» باشد
📕حجاب یا کشفِ حجاب از «سوادِ فقها»
📕نقد دیدگاه عبدالعلیِ بازرگان دربارۀ حجاب
📕اسماعیل دولابی، گشت ارشاد و نماز زوری
📺 حجاب اجباری از مصادیقِ «بدعت» و «وهنِ اسلام»
📺 جنگِ حکومت علیه زنان چه نسبتی با اسلام دارد؟
📺 دلایل «حجاب اجباری»
📻 محسن برهانی: حجاب اجباری بدعت است
📻 روانکاوی خشونت مذهبیون در حجاب

.


#زنان #نقد_ادیان #نقد_مسیحیت #پولس #انجیل #حجاب #حجاب_اجباری

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘کارکردِ «خِمار»
— روسری موضوعیت داشت یا طریقیت؟

✍🏻 #امیرحسین_ترکاشوند

🍂 تنها آیهِ قرآن که برخی با توسل به آن درصدد اثبات تشریع روسری هستند، این عبارت در آیه ۳۱ سوره نور است:

ولیضربن بخُمُرهنّ علی جیوبهنّ؛ خِمار خود را بر روی جَیب‌شان قرار دهند.

🔺🔻آیا «خِمار» در این آیه:
اولاً به معنای روسری/سرانداز بوده؟
و
ثانیا با فرضِ «روسری بودن»، آیا آیه در مقام «تشریع پوشش مو» بوده‌است؟

🔻اینک یادداشت را در قالب دو معنا و مصداقی که برای خمار مطرح است پی می‌گیریم:

الف- پوشاک (و جامه)
🍂 خُمُر (که در آیه آمده) جمع است و مفردش خِمار. توجه کنید که خَمَرَ ( که فعل ماضیِ آن است) یعنی پوشید، و اَخمَرَ (باب اِفعالِ آن) یعنی پوشاند. حال به خِمار باز گردیم: خمار بر وزن فِعال است که «اسم آلت و وسیله» می‌باشد؛ پس بر اساس این وزن و آن معنا، خِمار به معنای «وسیله پوشش» و در یک کلام «پوشاک» است.

🍂 خب، حال اگر خِمار در آیۀ «ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن» را به‌معنای «پوشاک/جامه/تن‌پوش» بگیریم، در این صورت معنای این بخش از آیه چنین می‌شود:

زنان باید تن‌پوش‌شان را بر «جیوب» قرار دهند.

🔺جیوب چیست و اشاره به چه معضلی دارد؟ جیوب، جمع است و مفردش جَیب است؛ جَیب به‌معنای «شکاف» است و جیب نیز در شلوار و کت دقیقا «شکافی‌ست میان دو طرف لباس/تن‌پوش»؛ پس جَیب و جیوب اشاره به «فاصلۀ باز میان دو طرف جامه و تن‌پوش» دارد. بر این پایه، معنای آیه چنین است:

جامه‌های خود را روی فاصله‌ها و شکاف‌ها قرار دهند.

🔷 چرا قرآن چنین سفارشی کرده؟ چون در آن زمان، مردم چه زن و چه مرد، خودشان را با پارچه (و نه لباس‌های خیاطی‌شده و قالب اندام) می‌پوشاندند و در نتیجه، اگر «طرفین پارچه» را به هم نمی‌رساندند و دچار سهل‌انگاری می‌شدند، در این صورت اندام‌شان در آن قسمت نمایان می‌شد! آن قسمت می‌توانست پستان‌ها، شکم، کناره‌های ران و... باشد.

🍂 این توصیه از ترتیب منطقی نیز برخوردار است؛ زیرا در صدر آیه، خواهان مراقبت از پوشش ناحیۀ «دامن و فرج» شده بود پس در گام بعدی جا دارد که از لغزش در پوشش دیگر نواحی حساس به طور کلی پرهیز دهد.

🔺🔻گواه این تفسیر، وجود عبارت ماقبل آن در آیه است:

ولا یبدین زینتهن إلا ما ظهر منها ولیضرین بخمرهن علی جیوبهن؛ زنان نباید زیبایی‌های (اندامِ) خود را کنار زنند و نمایان سازند مگر آن جاهایی (از اندام که عرفاً و) خودبخود (همواره) پیدا است و باید (پارچه‌های) تن‌پوش را روی فاصله‌ها (ی باز) بگذارند.

🔺هدف آیه «مهار بی‌مبالاتی در استفاده از جامه و تن‌پوش» بوده و خواهان «مراقبت از پوشیدگی اندامی» است که عرفاً می‌پوشیده‌اند. هدف آیه «پرهیز از وسوسه‌انگیزی» است؛ زیرا نمایان‌سازیِ گاه‌و‌بی‌گاهِ اندام‌های پوشیده‌ای چون سینه، دامن و ... هنگام تردد در اجتماع، عملی غیر اخلاقی و محرّک به شمار می‌آید.

🍂 طبیعی‌ست نمایان‌شدن‌های اتفاقی و غیر ارادی، مورد بحث نیست، بلکه نمایان‌سازی که عنصر تعمّد در آن وجود دارد و عبارت «لا یُبدین» همان را نشانه رفته، مورد نظر است.

ب- سرانداز و روسری
🍂 خِمار با این‌که به‌معنای «پوشاک» به طور کلی‌ست، اما یک مصداق آن، یعنی روسری (سرانداز) بسیار برجسته شده، به‌طوری که خمار را معادل روسری می‌گیرند.

🍂 حال اگر خِمار در این آیه را (مطابق مشهور) عبارت از روسری (سرانداز) بگیریم و جیوب را نیز باز مطابق مشهور عبارت از گریبان (و شکاف و فاصله پارچه در ناحیهِ سینه) بگیریم، در این صورت معنای آیه چنین است:

(امتداد و طرفینِ) روسری‌ها را روی گریبان قرار دهند.

🔻چند نکته در باره همین تفسیر مشهور:

۱- چاکِ گریبان‌ها در آن ایام «بسیار فراخ» بود و حتی می‌شد دست را داخل آن کرد و زیر بغل برد (گریبان موسی) و در نتیجه، آنچه خطرِ پیدا بودنش می‌رفت، نه نواحی بالای سینه، نزدیک به گردن، بلکه دقیقا خودِ پستان‌های زنان بود.

۲- آیه از «نمایان‌سازیِ سینه» هنگام حضور در اجتماع پرهیز داده و در رهنمودی عملی و صرفه‌جویانه، به زنان گفته

از امتدادِ همان پارچه‌ای که روی سرتان هست استفاده کنید و با آن، سینه را خوب بپوشانید.

۳- قرآن در آغاز آیه، خواهان مراقبت از پوشیدگی «ناحیۀ دامن» شد (یحفظن فروجهنّ)، و اینک به دومین بخش خصوصی زنان، یعنی «سینه» پرداخت و خواهان اطمینان از پوشیدگی آن شده‌است.

۴- پس وجود سرانداز در آیه «طریقیتی»ست و «موضوعیت شرعی» ندارد (گرچه موضوعیت اقلیمی و عرفی داشت و به همین خاطر، مردان نیز سرانداز داشتند).

❓اگر سینه و گریبان از طریقی دیگر، مثلا با لباس‌های دوخته‌شده، به‌خوبی پوشیده می‌شد، در این صورت خِمار کجای قصه بود و چه حکم شرعی از آن استخراج می‌شد و وظیفه قرآنی‌اش دقیقا چه بود؟

💎 گفتنی‌ست فقها نیز جز از دو قرن پیش به این طرف، از این آیه برای استناد به لزوم پوشش سوءاستفاده نکرده‌اند!

.


#نواندیشی #بازنگری #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @baznegari

رو در رو کردن طراح قانون حجاب و عفاف با یک خانم با پوشش متفاوت!

پاسخ جنجالی بانکی‌پور

خبرنگار: آقای بانکی‌پور حجاب این خانم مشکل دارد؟‌

🔺طبق فهمِ این نوابیغِ منصوبِ شورای نگهبان (و غاصبانِ حق نمایندگان واقعی ملت در پارلمان)، نه «فقه و شرع» ملاک است و نه «شعورِ عرفی»؛ بینِ وضعیتِ «نیمه‌برهنه و با تاپ‌آمدن»، با برداشتن آن مسمکِ بی‌فایده و بی‌ربط به حتی فقه

(که خود آن احکام فقهی هم بی‌ربط به صریح آیات قرآن است، و البته حتی وفق احادیث و سیرۀ پیامبر و امام علی نیز چیزی به نام‌ «حجاب اجباری» و «جریمه‌ و تعزیر افراد بی‌حجاب»، یک بدعتِ تمام‌عیار است و هیچ مبنایی ندارد)،

یعنی آن روسری‌ و مقنعه‌ای که فقط بخشی از موهای پشتِ سر را پوشانده، هیچ تمایزی قائل نیستند و برداشتنِ یک لچک بی‌فایده و تزئینی (که صرفا نمادی از تسلط و زورگویی حکومت بر زنان و دختران است) را بعنوان مصداقِ «نقضِ حجاب و عفاف» جا زده‌اند.

.


#حکومت_اسلامی #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

اینها اسلام‌خواه نیستند، قدرت‌خواه‌اند

🔸نکته‌ای که قادری بدان توجه ندارد این است که بقول دکتر بنائی، اسلام برخلافِ مسیحیت و بودیسم و...، در بنیاد/آغازگاه، ایدئولوژی‌ای سیاسی بوده‌ که بشکل دین درآمده‌، و در نتیجه در ذاتِ خود معطوف به قدرت است. شیعه بعنوان نوعی ضدحملۀ ایرانیان به این ایدئولوژی سیاسی نیز، عمیقا سیاسی و متاثر از نگاه سیاسیِ ایرانیان به جایگاهِ پادشاهان و موروثی‌بودن مقامشان بوده و از دل امتزاج این فرقۀ سیاسی (که عرفان نیز به استخدام خود درآورده‌بود) با چپِ روسی، فرقۀ ولایت‌فقیه زاده‌شد که بشکلی بی‌پرده، تصاحب/حفظ قدرت شخص-صنفی خاص را تقدیس می‌کرد و حتی احکام عبادی-اخلاقی اسلام را نیز اموری ثانویه و قابل نقض می‌دید، و حتی جان امام را نیز قابل‌ فداسازی می‌دانست.

🔸در ادامه، زیباکلام مثل یک عوام می‌گوید «ملت مشکلش تاریخی-فرهنگی‌ست» (البته با مبرا-کردن مطلقِ دین در این امر و ندیدنِ سهم عمدۀ نظام آموزشی ایدئولوژیک و اقتصاد و...)، و از اولویت فرهنگ‌سازی می‌گوید و «مبارزۀ مدنی» برای تغییرِ حکومتی «توسعه‌ستیز، تنش‌زی و امت‌گرا» را مثل برادرش، به «فعالیت چریکی» تقلیل می‌دهد و نفی می‌کند.
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 خواندنِ نماز به «زبان فارسی» از نگاه ابوحنیفه و سلمان فارسی (+)

🔻دکتر عبدالکریم سروش:

«یک بار خانمی در آمریکا به من گفت «من از نماز خواندن به عربی هیچ لذتی نمی‌برم و درکی ندارم و دیگر ادامه نمی‌دهم». من گفتم: بسیار خوب به همان زبان که درک می‌کنی، نماز بخوان».

«ما اگر از ابتدای آشنایی با اسلام قرآن را به فارسی می‌خواندیم اسلام ما متفاوت بود با اسلامی که امروز داریم».

.


#نواندیشی #نواندیشی_دینی #نماز

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 اَشکالِ مختلفِ «سنتِ قربانی» و ختنه (+)

🗄پست مرتبط
📺 دربارۀ «اسطورۀ قربانی»
📺 مناظرۀ قرن؛ قربانی کردن یعنی چه؟
📺 ختنۀ آمریکایی!
📺 مردی توضیح می‌دهد که چرا دستگاه جنسی‌اش را حذف کرد
📺 تیغ‌زنی به خود قبل از نبرد
📺 ورود سنگسار و ختنه به اسلام
📺 چرا مردان باید ختنه شوند؟
📻 کتاب صوتیِ «اسطورۀ قربانی»
(یکم) (دوم) (سوم) (چهارم) (پنجم) (ششم) (هفتم) (هشتم) (نهم) (دهم) (یازدهم) (دوازدهم) (سیزدهم) (چهاردهم) (پانزدهم) (شانزده) (هفده) (هجده)
📕در باب ختنه

.


#نقد_ادیان #قربانی #تاریخ_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘زنانِ متعلقه
بخش اول: حبس در منزل

✍🏻 #محمد_موسوی‌_عقیقی

🍂 زنانِ متدین جامعه ما سخت در پیِ فرمانبرداری از مرجعِ تقلید هستند و عقیده دارند هرآنچه که مراجع تقلید فتوا داده‌اند، می‌باید عمل کرده و به رضایت، گردن کج کنند.

🍂 امروزه زنان از یک آزادیِ نسبی در جامعه برخوردارند. هرچند گاهی یک روحانی بر بالایِ منبر از این آزادی‌ها خُرده می‌گیرد، ولی زنان خود به این آزادی‌ها خو گرفته‌اند، امّا کسانی که دل در گرویِ تقلید دارند، باید بدانند که بر اساسِ متونِ فقهی و حتّی منابعِ فقه، زنان حقّ بیرون رفتن از منزل را ندارند و به‌عبارتی نباید پایشان را از دربِ منزل بیرون بگذارند.

🔻فقها بر اساس روایاتی مثل روایت زیر عقیده دارند مردان می‌باید زنانِ خانه خود را در منزل حبس کنند:

«فهمة النساء الرجال، فحصنوهن فی البیوت»(وسائل الشیعه،ج۲۰،ص۶۲)

🔺فقها زنان را «عورت» خوانده‌اند. معنایِ عورت «شرمگاهِ پس و پیش» است(فرهنگ سخن،ج۵،ص۵۱۱۷) ولی زمانی که برای زنان استفاده می‌شود، منظور «زشتی و پستی»ست (لسان العرب،ج۴،ص۷۱۸). از این روی محمّد حسن نجفی تأکید کرده که

«عورت چیزی‌ست انسان فی نفسه از عیان‌کردنش شرم دارد» (جواهرالکلام،ج۸،ص۱۶۴)

🔻به این دلیل که فقها زنان را عورت می‌دانند، یعنی چیزی که شرم از عیان‌کردنش داریم، فتوا داده‌اند که:

اگر مردان زنانِ ساکنِ منزلشان را در خانه حبس کنند تا هیچ مردی را نبینند و هیچ مردی نیز آنان را نبیند، ثواب خواهند بُرد.

🍂 فقها عقیده دارند که زنان بی‌اذنِ شوهر حقّ خروج از منزل را ندارند. از این نظر، زنان باید مطیع مردان بوده و هیچ‌گاه علیه آنان قیام نکنند. در این منش، خروجِ زن از منزل بدونِ اجازۀ شوهر، «عُصیان/گناه» تلقی می‌شود از این روی زنان می‌باید حتّی برای عیادت از فامیل و یا والدین خود و یا شرکت در مراسمِ عزایِ بستگانِ خویش (حتّی والدین) از شوهر «اجازه» داشته‌باشند و این اجازه را باید به صورتِ لفظی بگیرند، سیّد خمینی در این مورد می‌گوید «أن تطيعه‏ ولا تعصيه ولا تخرج‏ من بيتها إلا بإذنه ولو إلى أهلها حتّى لعيادة والدها أو في عزائه» (التعليقه على تحريرالوسيله،ج‏۲،ص۳۱۸).

🍂 «عروة الوثقی» تألیف سیّد کاظمِ یزدی فقیهِ مشهورِ معاصر و فقهِ فتوایی و رساله عملیه است. این کتاب را شیخ عبّاس قمّی به نام «غایة الغصوی...» ترجمه کرده‌است. یزدی در این کتاب می‌گوید:

«يستحبّ حبس المرأة في البيت، فلا تخرج إلّالضرورة، ولا يدخل عليها أحد من الرجال؛ حبس زنان در خانه [هایتان] ثواب دارد، پس نباید [گذارید] در غیر مواقع ضرورت از خانه خارج شوند و هیچ مردی(حتی یک نفر) نباید بر آنان داخل گردد» (العروة الوثقی(المحشی)،ج۵،ص۴۹۰).

🍂 عبدالله مامقانی بعد از صدور این فتوا، دلیلِ آن را روایاتی مثل روایت زیر می‌دانند که از فاطمه زهرا نقل شده‌ (مرآة الکمال،ج۲،ص۹۴):

«خیر للنساء أن لایرین الرجال و لایراهن الرجال؛ بهترین زنان کسانی هستند که نه مردی را ببینند و نه مردی آنان را ببیند».

🍂 فقهایِ معاصرِ سنتی به اتفاق در حاشیۀ خود در کتاب «عروة الوثقی» این فتوا را پذیرفته‌اند (مانند محمّد فاضل لنکرانی: التعلیقات علی العروة الوثقی،ج۲،ص۶۸۲). علی میلانی، فقیه و متکلّم مشهورِ معاصر می‌گوید:

«[ما] اختلاطِ زن و مرد را از شاکلۀ احکام و روایات به دست می‌آوریم [و آن است که] که حضورِ زن در جامعه امری نیست که موردِ پسندِ شارع باشد» (مصاحبه با شبکه اطلاع‌رسانی اجتهاد، ۱۸ اسفند ۱۳۹۵).

🍂 فقها در گامِ نخست فتوا داده‌اند که زنان نمی‌باید بدونِ اجازه شوهر از منزل خارج شوند و به مردان هم «سفارشِ اکیدِ ثواب‌دار» کرده‌اند که:

زنان را در منزل حبس کنند و تا هیچ مردی آنان را نبیند.

سپس از تلفیقِ این دو حکم، مذاقِ شرع را در «زشتی حضورِ زن در جامعه» کشف کرده‌اند.

🔺مطابقِ متونِ روایی/سنتی، مردانی که از حقّ ولائی خود در حبسِ زن در خانه کوتاهی کرده‌اند و برخلاف مذاقِ فقه/ شریعتِ سنتی به زنان‌شان اذنِ خروج از منزل را داده‌اند «دیوث/ بی‌غیرت» شناخته می‌شوند. در روایات، دیّوث فردی معرفی شده‌است که زنِ خود را بر دیگران عرضه می‌کند: «الذی یجلب علی حلیلته الرجال- دیوث شخصی‌ست که زن خود را بر مردان دیگر عرضه می‌کند» (مستدرک الوسائل،ج۱۴،ص۲۳۵).

🔻محمد حسین طباطبایی تأکید می‌کند:

روشِ پسندیده در زندگیِ زن این است که در خانه بنشیند و بچه بزرگ کند (المیزان،ج۲،ص۳۵۱)

🔻و حسینی طهرانی هم:

سلامت زن را در خانه‌داری و حاملگی دائم عنوان می‌کند (نور ملکوت قرآن،ج۱،ص۱۷۸-۱۸۱).

🔻نتیجه (مطابقِ رأیِ رسمی فقهِ سنتی):
1️⃣ زنان برای هرکاری حتی عیادت یا شرکت در عزایِ والدینِ خود اجازه از شوهر داشته‌باشند تا مُجاز به خروج از منزل باشند .
2️⃣ مطابقِ مذاقِ فقهی مردان توصیه اکید شده‌اند که زنانِ خود را در خانه حبس کنند تا هیچ مردی آنان را نبیند.

🗄پست مرتبط
📕پرده‌های ابهام حجاب فاطمه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 طبق اسلام زن باید در خانه بماند!

✍🏻 #محمد_موسوی‌_عقیقی

🔸عبدالله احمدی شاهرودی از مراجع تقلید نوظهور در قم است. او در ضمن درس خارج فقه خود می‌گوید که:

«طبق دین زن نباید از خانه‌اش بیرون بیاید الا برای ضرورت».

🔺تقریباً ۹۵ درصد فقیهان معاصر همین باور را دارند، اینکه زن باید برای خروج از خانه اجازه‌ی شوهر را داشته‌باشد و در مقابل به مرد توصیه این اجازه را نداده و زن را در خانه حبس کند و ثواب ببرد (بخوانید: حکم فقها دربارۀ مستحب‌بودنِ حبس زنان در منزل).

🔸 عبدالله احمدی شاهرودی، از جمله فقیهانی‌ست که در ۱-۲ سال گذشته توضیح‌المسائل خود را به صورت محدود منتشر کرده و برای مرجعیت خیز برداشته‌است.‌ او از شاگردان ارشد میرزا جواد تبریزی و حسین وحید خراسانی محسوب می‌شود.



🗄پست‌ مرتبط
📕 پرده‌های ابهام حجاب فاطمه
📺 «بدعتِ حجاب» در یهودیت
📺 «بدعتِ حجاب» در مسیحیت و اسلام
📺 در باب «حجاب، نماز و شراب»
📺 دلایل عقلی-نقلی «حجاب اجباری»
📻 روانکاوی خشونت مذهبیون در حجاب

.


#آخوندیسم #زنان #زنان_و_اسلام #حجاب_اجباری

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fekr_rak

📘غیرتِ هویت؛ فضیلت یا رذیلت؟

✍🏻 #علی‌_صاحب‌الحواشی

🍂 دکتر سروش، سوای نومتکلمِ زبده بودن، "شاعر"ی تواناست که دیرزمانی نیست از این هنر خویش رونمایی کرده‌ا‌ست. می‌شود "شاعری" را - چنان‌که رسم سُنتِ حِکمی ماست - چندان جدی نگرفت، اما وقتی فردی چون دکتر سروش شعر می‌سراید، نمی‌توان جدیش نگرفت و با تمثل به قرآن گفت:

الشعراءُ یَتَبِعهُم الغاوون، الم تَرَ اَنهم فی‌کلِ واد یَهیمون"

دکتر سروش را جدی می‌گیرم، زیرا ایشان نخست "اندیشمند" است، آنگاه شعر هم‌ می‌سراید.

🍂 دیری‌ست که هستی را از منظری که ایشان نظاره می‌کند، نمی‌نگرم؛ خاصه در مقوله "هویت"، به جهاد با نفس کوشیده‌ام تا "بی‌غیرت" باشم؛ به‌جایش از منظر اخلاقیِ محض، به ساحت انسانی بنگرم. اعتراف می‌کنم که بقدری در بی‌غیرتی پیش‌ رفته‌ام که واژۀ "غیرت" نزد من بدل به فحشی شده‌است! آن هم فحشی که خلاف طنازیِ سعدی، از هیچ دهنی "طیبات" نمی‌گردد!

🍂 شأن اندیشمندی دکتر سروش مرا وامی‌دارد تا بپرسم که "مسلمانیِ" اهالی فلسطین تا چه میزان در خروش عواطف ایشان نسبت به رنج‌های آن ستمدیدگان نقش داشته‌است؟ مثلاً اگر قاطبۀ فلسطینیان بجای مسلمان‌بودن، بودایی، بهایی، یا حتی مسیحی می‌بودند، آیا دکتر سروش بازهم برای رنج‌ و مظلومیت آنان مرثیه‌ای می‌سرودند و جهت مجاهدت‌هایشان برای بازستاندنِ خانه‌وکاشانه به‌ یغمارفته‌، بازهم حماسه می‌گفتند؟ حق آن‌است که بگوییم، بسیار بعید است! بسیار بسیار بعید است! آنقدر که می‌توان گفت، دکتر سروش هرگز برای رنج‌ و مظلومیت‌‌ و زخم‌های هیچ غیرمسلمانی آنقدر دستخوش غلیان عاطفی نمی‌شوند تا چشمۀ شاعری فاخرشان در فغان و در خروش درآید!

🍂 گویی چاره نداریم تا حکم کنیم که حماسه‌رثایی دکتر سروش به اهالی غزه را، نه وجدان اخلاقی ایشان که عصبیت‌دینی‌شان سروده‌است. اما آیا این رواست؟!

🍂 "غیرت‌اسلامیِ" دکتر سروش بر مسلمانان فلسطین چه شرفی بر "غیرتِ یهودی" ناتانیاهو و بن‌گویر بر هم‌کیشان مهاجر و مهاجم‌شان به فلسطین دارد؟ درحالی‌که هیچ‌یک از این دو "غیرت‌" متخالف، اعتنای واقعی به ستمگر و ستمدیده ندارند، بلکه صرفاً اعتنا به هم‌کیشی‌ها دارند و بس.

🍂 اگر بن‌گویر قریحه شاعری می‌داشت و حماسه‌ای تراژیک برای رزمندگان ارتش اسرائیل در جنگ با حماس می‌سرود، در کنار شعر دکتر سروش، آیا این دو حماسه‌رثایی، "شرفی" بر هم می‌داشتند!

🍂 آیا بروز چنان غیرت‌ورزیِ دینیِ عمدتاً و عملاً فارغ از حق‌جویی و عدالت‌طلبی، مصداقی از "فضیلت" است یا که می‌توان آن را در طیف رذائل نهاد؟!

🍂 حتی اگر بپذیریم که چیزی به عنوان "دین‌ِ حقه" در جهان هست، چنان غیرت‌ورزیِ جانبدارانه‌‌‌ای، عملاً عاری از بن‌مایه اخلاقی و صرفاً معطوف بر سوگیری انحصاری به نفع متدینین به "دین‌حقه"، آیا فضیلت است؟!

🍂 پرسش‌هایی از این دست، پریروز مطرح نمی‌شدند؛ زیرا انسان‌های پریروزی به‌مصداق "یَتَمتّعونَ و یَاکلونَ کَما تاکُل الاَنعام" بکلی غافل از رانه‌های غریزی/ناخودآگاه خویش بودند. دیروز نیز اگر این پرسش‌ها مطرح می‌شدند، توجه چندانی برنمی‌انگیختند؛ چون بصیرت‌به‌نفسِ انسان، خواب‌آلوده و‌گیج بود و از نَشئۀ حیوانی، به‌کمال به ساحت انسانی منتقل نگشته‌بود؛ در جهان امروز است که این دست پرسش‌ها مطرح شده و طرف توجه قرار می‌گیرند، و زود باشد تا "مسئله" گردند.

❓باید تکلیف‌‌مان را با خودمان روشن‌کنیم که آیا ما اول "انسان" هستیم و آنگاه مسلمان، یهودی، بهایی، بودایی‌، و این قبیل؟ یا که برعکس، کیستی و حیثیت ما در گرو اعلان باور به مجموعه گزاره‌هایی‌ست که مقوم "قبایل مجازیِ" "امت‌ها" می‌شوند؟ امت‌هایی که وظیفه‌ای والاتر از کشتن یکدیگر برای خود نشناسند!

🔺اگر کسی گزینه دوم را برگزیند، من به تاسی از قرآن، به گفتن "سلام"ی از او دور شوم:

"عِبادُ الرحمن الذینَ یَمشونَ علی الارضِ هوناً و اذا خاطبَهُم‌ الجاهلونَ قالوا سلاما" بندگان رحمان، آنان‌اند که بر زمین به فروتنی پویند و آنگاه که نادانان خوانندشان، به درودی بسنده کنند].

اما و هزار اما که من چنین جسارتی بر دکتر سروش نکنم. همین هم بود که این پرسش‌ها در دلم رُست و طرح‌شان نمودم.

🍂 قصدِ پاسخگو نمودن دکتر سروش را ندارم، اما به‌جد قصد درانداختن این پرسش‌ها را در میادین عقول و عواطف همگان دارم تا هریک‌ از ما درباره‌‌شان بیندیشیم که این و آن کردن‌های ما از چه رو و چراست؟ آیا همگان را در دادگاه داوری اخلاقی "برابر" می‌دانیم یا، به تعبیر هزل‌آلود جورج اورول، برخی را که خود جزو آنانیم، "برابرتر" از دیگران می‌شماریم؟!

@sahebolhavashi

.


#نقد_روشنفکران #روشنفکری_دینی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin