🔍 سنجش ادعای معجزات علمی قرآن
— معجزهٔ کروی بودن زمین (بخش دوم)

✍️ پیج سنجش ادیان ابراهیمی

📕معجزه سقف محفوظ بودن آسمان در قرآن
📕پیش‌بینی تعداد دقیق مفصل‌های انسان
📕معجزهٔ جنین:
|بخش یکم: ۱ | ۲| ۳| ۴
|بخش دوم: سه تاريكی
|بخش سوم: تعیین جنسیت کودک
|بخش چهارم: نطفهٔ امشاج
|بخش پنجم: صلب و ترائب
📕معجزهٔ اثر انگشت
📕معجزهٔ کروی بودن زمین:
|بخش یکم: رب‌المشرقین و المغربین
|بخش دوم: تخم شتر مرغ
📕معجزهٔ «حرکت زمین» یا «حرکت قاره‌ها»

➖➖➖
🌾 نقدآگین

🔍 سنجش ادعای معجزات علمی قرآن
— معجزهٔ کروی بودن زمین (قسمت دوم)

✍️ پیج سنجش ادیان ابراهیمی

🖼 معجزهٔ کروی بودن زمین در قرآن (آیه ۵ زمر و ۳۰ سوره نازعات):

الف) «آسمانها و زمین را بحقّ آفرید. شب را بر روز می پیچد و روز را بر شب؛ خورشید و ماه را مسخّر فرمان خویش قرار داد؛ هر کدام تا سرآمد معیّنی به حرکت خود ادامه می‌دهند، آگاه باشید که او قادر و آمرزنده است»! -برگردان موسوی همدانی بر اساس المیزان- (۵ زمر).

ب) «سقفش را برافراشت و آن را موزون ساخت. شبش را تاریک کرد و روزش را آشکار نمود. زمین را پس از آفرینش آسمان و سامان دادن آن گسترانید» -برگردان صفوی بر اساس المیزان- (۲۸ تا ۳۰ نازعات).

۱) آیه ۳۰ نازعات، راجع به ابتدای خلقت زمین است (با توجه به آیات قبل). زمین در ابتدای خلقتش، کرهٔ کامل بوده و تنها در طول زمان در اثر نیروی گریز از مرکز، به صورت فعلی درآمده‌است.

۲) چنین برداشتی از این آیه، نه در احادیث آمده و نه در کلام مفسران متقدم.

۳) در شعر «زید بن عمرو» که از شاعران دوران پیشا-اسلام است، مفهوم این آیه با همان لغت «دحاها» آمده‌است: 👇

«وأسلمت وجهي لمن أسلمت
له الأرض تحمل صخرا ثقالا
↩️ ترجمه: روی دل به خدایی آورده‌ام که زمینِ دربردارنده‌ی سنگ‌های سنگین در برابرش فروتن است».

«👈 دحاها 👉 فلما رآها استوت
على الماء أرسى عليها الجبالا
↩️ ترجمه: آن را فروگسترد و وقتی دید که بر آب جای گرفته، کوه را بر آن استوار داشت».

«وأسلمت وجهي لمن أسلمت
له المزن تحمل عذبا زلالا
↩️ ترجمه: در برابر کسی گردن نهاده‌ام که ابرهای آبستن به آب زلال، در برابرش تسلیم هستند».

«إذا هي سيقت إلى بلدة
أطاعت فصبت عليها سجالا
↩️ ترجمه: چون به سوی سرزمینی روند، فرمان می‌پذیرند و دلوهای پر از آب بر آن فرو می‌ریزند».
📚 منبع: السیرة النبویة، جلد ۱، صفحه ۱۵۱.

۴) این کلمه حتی معنای «تخم شتر مرغ» نیز نمی‌دهند:

«مَبِيض النَّعَامِ فِي الرَّمْلِ، وَزْنُهُ أُفْعُول مِنْ ذَلِكَ، لأَن النَّعَامَةَ 👈تدْحُوه برِجْلها👉 👈🏾ثمَّ تَبِيض فِيهِ وَلَيْسَ لِلنَّعَامِ عُشٌّ. ومَدْحَى النَّعَامِ: مَوْضِعُ بَيْضِهَا، وأُدْحِيُّها: مَوْضِعُهَا الَّذِي تُفَرِّخ فِيهِ». (لسان العرب؛ ابن منظور، جلد ۱۴، صفحه ۲۵۱).

✍️ پس در واقع، کاری که شترمرغ با زمین توسط پاهایش برای تخم گذاشتن انجام می‌دهد را گویند و نه خود تخم شتر مرغ! اگر مدعی اصرار دارد که این کلمه، «شکل زمین» را توصیف کرده، ندانسته نشان داده زمین از منظر قرآن «تخت» است!

.


#نقد_قرآن #چیستا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 اسحاق و ایفیگنیا
— تطورات دو روایت باستانی از «قربانی فرزند»

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۴

🪓به‌مانند روایت یهودی از «ذبح اسحاق» توسط ابراهیم، داستانی تقریبا مشابه دربارۀ «قربانی فرزند»، در فرهنگ یونانی هم وجود داشته‌است. برخی یهودیان و یونانیان در نسخه‌های متأخرتر، کوشیده‌اند تا تصویر ناخوشایند «قربانی یک انسان بی‌گناه» را تلطیف کنند. به همین واسطه، هر دو روایت در طول زمان، تغییراتی داده‌شده و گاه به هم نزدیک‌ شدند. در واقع، پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که هر دو روایت، به‌تدریج تحریف شده‌اند تا کمی از بار خشونت غیرقابل تصور اولیۀ آنها کاسته شود.

@adam_podcast

🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر

.


#پادکستکش #بازنگری #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
— کدام تحریف شده: «عصیان‌گر بر خدایان» یا «خونین‌دست به امر خدا»؟
🖌 #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: میم. الف

✂️ برش‌هایی از متن (۱/۲)

🍂 برخی از پژوهشگران کتاب مقدس، با دید انتقادی به روایت «قربانی شدن اسحاق» در فصل بیست و دوم سفر پیدایش نگاه می‌کنند؛ آنها این روایت را تحریف‌شده می‌دانند. از منظر ایشان، احتمالا در روایات اولیه، اسحاق در نهایت، نجات پیدا نکرده و کشته شده‌است! این یعنی ویرایشگران بعدی تورات، خاتمۀ این داستان را تغییر داده‌اند. در این پایان‌بندی تازه، یک قوچ به جای اسحاق قربانی می‌شود و اسحاق نجات پیدا می‌کند.

🍂 «دومین ظهور فرشته» [اولین حضور فرشته، در منع از قربانی بوده] بر ابراهیم (آیه ۱۴-۱۸) که «اطاعت ابراهیم» را «تمجید» کرده و «فرزندانش را برکت می‌دهد» (در ماجرای قربانی کردن اسحاق)، در واقع یک واردسازی تحریف‌گرایانۀ متون «یهوه‌ای‌» در روایت اصلی متون اِلوهیمی» بوده‌است (آیه ۱-۱۳ و ۱۹). «سبک و ترکیب این آیات» و همچنین استفاده کردن از نام «یهوه» برای معبود، مؤید این امر است.

🍂 اخیراً مطرح شده که در واقع، ردپاهای این نوع تحریف، در «اولین ظهور فرشته» نیز دیده می‌شود (آیه ۱۱-۱۲) که در آن فرشته‌ی یهوه، ابراهیم را قبل از کشتن اسحاق، متوقف می‌کند. «سبک و ترکیب» این آیات، شبیه به «حضور دوم» فرشته است و برای امر الوهی، بجای خدا، واژه «یهوه» [اسم بکار-رفته در منابع «یهوه‌ای» و نه منابع «الوهیمی»] به کار رفته‌است.

⬛️ تبدیل «قهرمانی عصیان‌گر» به «عبدی مطیع»
🍂 بر اساس روایت ذبح، در نسخه اصلی «الوهیم»، ابراهیم از فرمان خدا اطاعت نمی‌کند، بلکه به مسئولیت خود، بدون اینکه فرشته مانع ذبح شود، قوچی را «به جای پسرش» قربانی می‌کند (آیه ۱۳).

«و ابراهیم دست خود را دراز کرد و چاقو را گرفت تا پسرش را بکشد، اما ابراهیم چشمان خود را بلند کرد و نگریست و دید که پشت سرش قوچی بود که به‌وسیله شاخ‌هایش در بین بیشه‌زاری گرفتار شده بود و ابراهیم رفت و قوچ را گرفت و آن را به عنوان فدیه‌ای تقدیم کرد. قربانی‌ای سوختنی به جای پسرش!» (آیه ۱۰ و۱۳).

🍂 با افزودن تحریف‌گون اولین آشکار شدن فرشته، یک ویرایش‌گر بعدی تورات، مسئولیت «توقف آزمون» را از ابراهیم به فرشته واگذار کرده‌است (آیه ۱۱-۱۲). در ن*تیجه، ظهور فرشته دوم (که در آن ابراهیم برای اطاعتش پاداش می‌گیرد) به دلیل تغییر مسئولیت، ضروری شده‌است (آیه ۱۴-۱۸).

🍂 این تجزیه و تحلیل داستان، ارتباط بین «ذبح» و «داستان قوم سدوم» را روشن می‌کند (پیدایش-۱۸) که در آن، ابراهیم به نقشه‌ی غیراخلاقی خدا برای ویران کردن شهر، بدون تمایز قائل شدن بین افراد صالح و شریر، اعتراض می‌کند: «انجام چنین کاری از تو دور باد! آیا قاضیِ تمام زمین، عدالت را انجام نمی‌دهد؟!». قیام اخلاقی ابراهیم علیه خدا در ماجرای نابودی سدوم، به نافرمانی او از خدا و امتناع از قربانی کردن اسحاق به اوج خود می‌رسد.

⬛️ احتمال قربانی شدن کودک
🍂 فرانچسکا استاوراکوپولو گفته‌است که این امکان وجود دارد که این داستان، «دارای رگه‌هایی از روایتی باشد که در آن، ابراهیم اسحاق را قربانی می‌کند». به گفته آر.ای. فریدمن در داستان اصلی الوهیم، ابراهیم ممکن است ذبح اسحاق را انجام داده باشد، اما «انزجار بعدی از ایده قربانی کردن انسان» باعث شده‌است که ویرایشگران الوهیستی-یهوویستی (JE) خطوطی را اضافه کنند که در آن قوچ جایگزین اسحاق شده‌است.

🍂 به‌همین ترتیب، ترنس.ای. فرتئیم [استاد و پژوهشگرِ عهد عتیق] نوشت که «متن هیچ نشانه خاصی از بحث «ضد قربانی کردن» کودک ندارد». دکتر وویچک کاسیو همچنین گفت که قطعه شجره‌نامه (آیات ۲۰-۲۴) حاوی اشاره‌ای به خوانش بدیل است که در آن، ابراهیم اسحاق را قربانی کرده‌است!

🍂 تفاسیر سنتی متن با نسخه‌ای از بایبل که در آن قوچ قربانی می‌شود، در تضاد قرار دارد. برای مثال، مارتین اس. برگمان اظهار داشت: خاخام‌های آگادا اظهار داشتند که: «پدر-اسحاق‌ را در قربانگاه بستند؛ خاکستر شد و غبار قربانی او بر روی کوه موریا ریخته شد». در «رساله به عبرانیان» نیز چنین تعبیری آمده‌است {«خاکستر اسحاق» عبارتی‌ست که در تلمود یهودیان نیز یافت می‌شود}.

🍂 به گفته مارگارت بارکر: طبق پیدایش ۲۲-۱۹، «ابراهیم بدون اسحاق به بِئِرشبَع بازگشت» که نشانه‌ای‌‌ست مؤید بر این احتمال، که او واقعاً قربانی شده‌است.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
— کدام تحریف شده: «عصیان‌گر بر خدایان» یا «خونین‌دست به امر خدا»؟
🖌 #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: میم. الف

✂️ برش‌هایی از متن (۲/۲)

[توضیح مترجم -برگرفته از مقاله اسحاق و ایفیگنیا-

«پس ابراهیم نزد نوکران خود بازگشت و ایشان برخاسته با هم به بئرشبع رفتند و ابراهیم در بئرشبع ساکن شد».

ابراهیم بازگشت (فعل مفرد) و در بئرشبع ساكن شد (فعل مفرد). عجیب این است که اسحاق کجاست؟ و چرا سخنی از اسحاق نیست؟ این در حالی‌ست که در آیات قبلی، وقتی ابراهیم و اسحاق در راه رسیدن به قربانگاه هستند، متن به صراحت بیان می‌کند که ابراهیم و اسحاق «هر دو با هم» راه می‌روند: «ابراهیم هیزم قربانی تمام‌سوز را برگرفته، بر پسر خویش اسحاق نهاد و آتش و چاقو را به دست خود گرفت و هر دو با هم می‌رفتند».

عبارت «هر دو با هم» دو آیه بعد دوباره تکرار می‌شود. سوال آن است که چرا قبل از قربانی قوچ، ابراهیم و اسحاق هر دو با هم حرکت می‌کنند، ولی بعد از قربانی قوچ، فقط ابراهیم در حال حرکت است؟! حتی در فصل بعدی (فصل ۲۳ از کتاب پیدایش) هم نامی از اسحاق برده نمی‌شود؛ درحالیکه فصل بیست و سوم درباره عزاداری و خاکسپاری مادر اسحاق است. پس این احتمال وجود دارد که در روایت اولیه، اسحاق واقعا کشته شده و ابراهیم به‌تنهایی از قربانگاه برگشته‌است

پایان توضیح مترجم].

🍂 همچنین مارگارت بارکر گفته‌است که نقاشی‌های دیواری در کنیسه باستانی دورا-اروپوس [یک شهر مرزی میان شاهنشاهی اشکانی، ساسانی و امپراتوری روم در سوریه امروز] به‌صراحت «قربانی شدن اسحاق» و به دنبال آن، «روح او در حال سفر به بهشت» نگاره‌گری شده‌است.

🍂 به گفته جان دی. لونسون، بخشی از سنت یهودی، اسحاق را به‌عنوان قربانی تفسیر می‌کرد. به طور مشابه، متکلمان آلمانی مانند کریستین رز و هانس فریدریش ویس گفته‌اند که، به دلیل استفاده گرامری از "Perfect Tense" برای توصیف «فعل قربانی کردن» اسحاق توسط ابراهیم، ابراهیم در واقع این عمل را انجام داده‌است.

🌐 مطالعۀ متن کامل در سایت «تریبون زمانه»| یا مشاهدۀ فوری
⏰ زمان مطالعه: ۷ دقیقه
🔖 ۱۳۰۱ واژه

.


#بازنگری #نقد_ادیان #نقد_اسلام #ابراهیم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۶

🔸در این قسمت به شرح رساله‌ای یونانی با موضوع «خرافات» پرداختم. نویسندۀ رساله فیلسوفی افلاطونی و کاهن معبد دلفی است. او می‌کوشد همزمان دو گروه را نقد کند. خرافاتی‌هایی که بیش از حد دیندار هستند و ملحدانی که به کلی از دین بریده‌اند. نویسنده معتقد است حد وسطی میان کفر و خرافات وجود دارد و آن هم دین حقیقی یونانی است. این دین حقیقی هم عقلانی است هم معتدل. او علت کفر کافران را رفتارهای خردستیز خرافاتی‌ها می‌داند.

@adam_podcast

🦍🐘 آیا حیوانات دین دارند؟
📻 درس‌هایی دربارۀ دین
📻 معامله با خدایان
— اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف می‌شود!
📺 «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»
— و چالش تَنزیه در مواجهه با آیات و احادیث تَجسیم

📺 روانکاوی اعتیاد به خرافات
📺 شاهی که ادعای پیامبری و خدایی داشت
📺 روان‌کاوی و خدای دروغین
📺 روانکاویِ «خود-خداپنداری»
📺 روانکاویِ «توهم تقدس»

📺 شیطان و فرشتۀ وحی
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 فرشتگان، اجنه و شیاطین
📺 «بهشت گمشده»: کتاب مقدسِ جوامع مخفی
📺 شیطان در ادیان سامی
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا «دیوها/خدایان/اجنه» را ساختیم؟
📕و تو چه می‌دانی جن چیست؟
| بخش یک | بخش دو
📺 لیلیت؛ از الهه تا شیطان

🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا

.


#پادکستکش #نواندیشی #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان #فلسفیدن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 آیا حیوانات دین دارند؟

🔸این ویدیو با بررسی مشاهدات رفتاری در حیوانات آغاز شده و دیدگاه‌های محققان برجسته را در مورد تعریف مجدد دین مطرح می‌کند تا بتواند رفتارهای مشاهده‌شده در گونه‌های غیرانسان را در بر بگیرد.

۱. رفتارهای شبه‌دینی در حیوانات 🐘🐒

گزارش‌ها و تحقیقات علمی، رفتارهایی را در حیوانات مستند کرده‌اند که شباهت زیادی به اعمال دینی یا تشریفات انسانی دارند:

* رقص آبشار در شامپانزه‌ها: جین گودال، نخستی‌شناس مشهور، مشاهده کرد که شامپانزه‌ها در تانزانیا در پای آبشارها به‌طور موزون می‌چرخند و پایکوبی می‌کنند. گودال این رفتار را نوعی "رقص" نامید که از احساس هیبت (Awe) یا معنویت ناشی می‌شود.

* عزاداری و تشییع جنازه:
* نهنگ‌های قاتل (اورکا): در سال ۲۰۱۸، یک اورکا به نام تلکوا (Tlequa) جسد نوزاد مرده‌اش را به مدت ۱۷ روز و بیش از ۱۰۰۰ مایل با خود حمل کرد، که دانشمندان آن را "سفر عزاداری" نامیدند.

* فیل‌ها: فیل‌ها مدت طولانی در کنار اجساد اعضای مرده گله می‌مانند، با خرطوم خود بدن را لمس و نوازش می‌کنند، و حتی مشاهده شده که جسد را با خاک یا برگ می‌پوشانند.

* گوریل‌ها و شامپانزه‌ها: در گروه‌های گوریل و شامپانزه، پس از مرگ، اعضای گروه ساعت‌ها در کنار جسد جمع می‌شوند، آن را لمس کرده و آرایش می‌کنند، و با جیغ‌های خاصی که معمولاً برای هشدار خطر استفاده می‌شود، به مرده واکنش نشان می‌دهند.

۲. چالش تعریف دین و «ذات‌گرایی» 🤔

بزرگترین مانع در پذیرش دین‌داری حیوانات، تعریف دین است. دین مجموعه‌ای پیچیده از مؤلفه‌هاست (متون مقدس، پرستش خدایان، اخلاقیات، نماز، زیارت).

* ذات‌گرایی (Essentialism): ذات‌گرایی این ایده است که دین باید ویژگی‌های اساسی و منحصر به فردی مانند اعتقاد به ماوراء‌الطبیعه یا وجود متون مکتوب را داشته باشد. این نوع تعریف، دین را یک تجربه منحصر به فرد انسانی می‌بیند که اغلب شبیه به مسیحیت پروتستان است.

۳. نظریه «دین فرامونه‌ای» جیمز هرود 🔬

جیمز هرود، دین‌پژوه، پیشنهاد می‌کند که باید یک تعریف فرامونه‌ای (Transspecies) از دین ایجاد کنیم تا بتواند رفتارهای حیوانات را نیز شامل شود. این تعریف، عناصر انسان‌محور (مثل زبان و خداشناسی پیچیده) را حذف می‌کند.

ابعاد پنج‌گانه تعریف هرود:

1. ارج و احترام (Reverence): نشان دادن علاقه شدید و احترام.

2. رصد دقیق (Careful Observance): توجه متمرکز و عمدی به یک پدیده.

3. ترس (Dread): احساس وحشت (جنبه‌ای از هیبت).

4. شگفتی (Wonder): حس کنجکاوی و شیفتگی (جنبه‌ای دیگر از هیبت).

5. صمیمیت یا پیوند (Intimacy or Communion): ارتباط با دیگران.

🔺هرود استدلال می‌کند که رفتار شامپانزه‌ها در کنار اجساد (ساعت‌ها نگاه کردن، آرایش کردن) یا واکنش آن‌ها به آبشار و طوفان (نمایش‌های پرخاشگرانه) تمام این معیارهای احساس هیبت، ترس و احترام را برآورده می‌کند. او این رفتارها را نمونه‌ای از آیینی‌سازی (Ritualization) می‌داند؛ یعنی استفاده مجدد از رفتارهای معمولی (مثل فریاد تهدید یا آرایش) برای یک رویداد فوق‌العاده (مانند مرگ).

۴. نظریه «تأثیر» داناوان شیفر

داناوان شیفر، محقق دیگر، استدلال می‌کند که دین نه یک رفتار خاص، بلکه یک غریزه حیوانی است که از احساسات و واکنش‌های بدنی ما سرچشمه می‌گیرد.

* محصول جانبی تکامل: او با استناد به نظریه "تشخیص عاملیت بیش‌فعال" (Hyperactive Agency Detection) استدلال می‌کند که دین یک محصول جانبی تصادفی از تکامل است. این مکانیسم مغزی باعث می‌شود که ما و حیوانات، در محیط‌های نامطمئن، به صورت غریزی فرض کنیم که یک «عامل زنده» یا «تهدید بالقوه» وجود دارد (مثلاً فرض کنیم صدای خش‌خش باد، یک شکارچی است).

* آبشار به مثابه عامل: شیفر می‌گوید رقص آبشار شامپانزه‌ها می‌تواند یک واکنش غریزی عاطفی به آبشار باشد، که شامپانزه‌ها ناخودآگاه با آن مانند یک موجود زنده برخورد می‌کنند.

۵. نتیجه‌گیری: پیوستار رفتار

نتیجه‌گیری نهایی ویدیو این است که شاید نباید بپرسیم "آیا رفتار حیوانی دینی است؟"، بلکه باید بپرسیم "آیا دین انسانی در پیوستار رفتار حیوانی قرار دارد؟"

* شیفر معتقد است که عزاداری انسانی و فیل برای مرده‌اش، هرچند که مراسم انسانی مملو از زبان و نمادهای فرهنگی است، اما اساساً متفاوت نیستند. هر دو از واکنش‌های بدنی و عاطفی به رویدادهای بزرگ زندگی سرچشمه می‌گیرند.

* این دیدگاه‌ها برای این نیستند که تعریف نهایی از دین را ارائه دهند، بلکه برای به چالش کشیدن پیش‌فرض‌های ما هستند تا دین را چیزی فراتر از متون و خدایان بدانیم، و آن را یک واکنش غریزی و عاطفی به جهان در نظر بگیریم.

📻 از فتیشیسم تا ادیان توحیدی
📺 فرشتگان، اجنه و شیاطین
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 چرا «دیوها/خدایان/اجنه» را ساختیم؟
📺 روانکاوی خرافات

.


#نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧چه شد که اروپایی‌ها ابن‌سینا خواندند؟
— داستان فلسفۀ ابن‌سینا در غرب قرون وسطی

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۷

🔸در این قسمت به مناسبت انتشار کتاب «اَویسِنا؛ مابعدالطبیعۀ ابن‌سینا در غرب قرون وسطی»، زمینه‌های تاریخی ترجمۀ ابن‌سینا در قرون وسطی را بررسی کردم. توضیح دادم چه روندی در تاریخ طی شد تا اروپایی‌ها به مطالعۀ آثار ابن‌سینا نیاز پیدا کنند و چه سرنوشتی برای فلسفۀ ابن‌سینا در اروپا رقم خورد.

@adam_podcast

🔻پادکست عدم
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا

.


#پادکستکش #فلسفیدن #تاریخ_فلسفه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 آتش جهنم ما را تا ابد می‌سوزاند یا درجا نابود می‌کند؟
— مناقشه‌ای مسیحی دربارۀ سرنوشت گناهکاران

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۸

🔸تصور مومنانۀ ما آن است که لااقل از وقتی به دنیا می‌آییم، دیگر هرگز از بین نخواهیم رفت. مرگ پایان کار ما نیست بلکه ما را به بهشت یا جهنم منتقل می‌کند. این که ما هرگز از بین نمی‌رویم دو رو دارد. یک روی آن بهشت ابدی و روی دیگرش جهنم جاویدان است. اما جالب است که مومنان همیشه چنین تصوری دربارۀ نامیرایی نفس نداشتند. مسیحیان اولیه معتقد بودند جاودانگی هدیۀ خداوند به انسان‌های نیکوکار است و مجازات گناهکاران این است که برای همیشه نابود شوند و اثری از آن‌ها باقی نماند.

@adam_podcast

📻 جامعۀ سلیمان؛ تاریک‌ترین کتاب مقدس
📺 جهنم چگونه توسط کلیسا اختراع شد و چرا همچنان به آن باور داریم؟
📺 خلق افسانۀ جهنم توسط یهودیان
📻 تأملاتی پیرامون شکنجه‌ ابدی در قرآن
📻خدای مخوف کودک‌خوار یهودیان در درۀ جیهینوم/جهنم
📺 سانسورهای «کمدی الهی»
📺 دوزخ دانته (یک - دو)
📕بهشت و جهنم ادیان
📕 محمد و علی در قعر جهنم دانته
📕از جهنم اسلامیِ فومن تا روشنایی بهشتیِ آلیانز
📻 از زباله تا زوال
فومن، تجسم جهنم‌شدگی زیست‌جهان در حکومت اسلامی
📕هنر بی‌نظیر کلیسا یا جهنم سیمانی و بی‌تخیل فومن؟

🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 چه شد که اروپایی‌ها ابن‌سینا خواندند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن

.


#پادکستکش #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان #فلسفیدن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
— روایت‌های یونانی دربارۀ پیدایش نخستین انسان

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۹

🔸پرسش از این که نخستین انسان چگونه به وجود آمده پرسش خاص ادیان ابراهیمی نیست. یونانیان نیز اسطوره‌ها و نظریه‌های فلسفی مختلفی دربارۀ پیدایش انسان آغازین داشتند. طبق یکی از فراگیرترین اسطوره‌ها، پرمثئوس خدای آتش نخستین انسان را از گل آفریده است. فیلسوفان یونانی اسطوره‌های آفرینش انسان را گاه تایید و گاه رد می‌کردند و در مواردی برای نجات دادن این اسطوره‌ها به تفسیر تمثیلی متوسل می‌شدند.

@adam_podcast

🔻داروین
📺 داروین و خلقتِ آدم‌وحوا در قرآن
📺 داروین، آدم‌وحوا و ملا سلیمانی
📺 خالق بی‌نقص یا فرگشت
📺 برهان نظم در ترازو
📺 منشأ انسان و باروخ اسپینوزا

🔻آدم و حوا
📻 قصۀ آفرینش: از سومر تا بایبل
📺 حضرت حوا ۳۵۰ بار دوقلو زاییده‌😳🤣
📺 پیترسون: آیا خدا در «سِفر پیدایش» واقعا خوب است؟
📺 جایگاه باغ/بهشتِ عدن در تورات
📺 رازِ آفرینشِ جهان از دیدگاهِ اساطیر ایران
📺 آفرینشِ انسان در باورِ مانی
📺 آفرینشِ «آدم و حوّا» اثر میکل آنژ
📺 لیلیت [یک - دو]
📺 کیومرث؛ نخستین انسانِ ایرانی
📺 آدم و حوا در اساطیر ایران
📺 الله و کلاغ و قابیل
📺 سرنوشت قابیل در الواح سومری
📺 قاین و هابیل
📺 آدم و حوا و کتاب اشتباهی برای قسم خوردن در دادگاه!
📻 اقتباس آدم و حوا از اساطیر در تورات و قرآن

🔻نوح
📕نقدِ تفسیر «محلی» حسین کامکار از طوفان نوح
📺 طوفان/سیل نوح در قرآن (و حدیث) جهانی بود
🐘🦒شکستِ الله در قصۀ طوفان نوح
📺 تحریف ایدئولوژیک نوح توسط مولفان قرآن
📕افسانهٔ عمر نوح؛ بدعاقبتی کپی‌کاران!
📻 خنجرِ امت بر رگِ خانواده و ملت
📕نوح: قدیسی قهرمان یا مردی تنها و شکست‌خورده؟

🔻پادکست عدم
📻 آتش جهنم ما را تا ابد می‌سوزاند یا درجا نابود می‌کند؟
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 چه شد که اروپایی‌ها ابن‌سینا خواندند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن

.


#پادکستکش #اسطوره‌شناسی #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
— آراء گنوسی‌ها، مانوی‌ها و مسیهودی‌ها دربارۀ خطاهای عهدین

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۱۰

🔸اگر قبول کنیم که قرآن قائل به تحریف کتاب مقدس است [نقدآگین: البته در این باره قبلتر بررسی‌های جامعی کردیم و نشان دادیم که قرآن نهایتا به تحریفِ تفسیری/معنوی باور دارد، و تورات و انجیل را «نور و هدایت و نازل‌شده از خدا و مرجعِ داوری»، حتی برای «برطرف‌سازیِ شک محمد دربارۀ وحی به خودش» قرار می‌دهد، توضیح بیشتر در پست‌های مرتبط پایین]، حقیقت آن است که این ایده پیش از قرآن هم مطرح بوده.

🔸خشونت غلیظی که در عهد عتیق به تصویر کشیده می‌شود، در کنار صفات منفی خدا و اعمال ناهنجار انبیا، شماری از فرقه‌های مسیحی را به این نتیجه رساند که کتاب مقدس تحریف شده است. هر کدام از این فرقه‌ها برای توضیح پدیدۀ تحریف، مبانی خاص خود را داشتند. برخی از این مبانی بسیار از تصوراتِ مولفان قرآن دور بودند و برخی قرابت بیشتری داشتند. آشنایی با تحریف‌باوران مسیحی می‌تواند شناخت ما را از جهان پیش از قرآن را دقیق‌تر کند.

@adam_podcast

🔻گنوسیسم
📻 مارسیون و گنوسیسم
📓انجیل به روایت دیگران
📺 ۷ کتابِ ممنوعه گنوسی
📻 کتبِ ممنوعۀ گنوسی
📺 انجیل توماس
📺 انجیل مریم و آغاز گنوسیسم
📓ام الکتاب
📓آیا علی یک شخصیت واقعی در تاریخ بود؟
📻 بازشناسی دروزیان معاصر
📕سلمان و قرآن و مغالطه‌‌ در کلام نبوی
📕تناضات مسیح به‌روایت قرآن
📕از ولایت تشیع و عرفان (گنوزیس) تا خداگونگی و سرنگونی در مغاک ضداخلاق

🔻خاستگاه‌ یکتاپرستی
📻 ۱. خدایان انسان‌وار و هیولاهای الهی
📻 ۲. شورای الهی
📻 ۳. خانوادهٔ الهی
📻 ۴. خدایان متعدد، جفت‌ها، و دیگر روابط الهی
📻 ۵. ویژگی‌های خدایان
📻 ۶. زندگی و مرگ بعل
📻 ۷. اِل، یَهْوِه، و خدای آغازینِ اسرائیل و خروج
📻 ۸. ظهور بلاغت یکتاپرستانه در یهودای باستان
📻 ۹. شکل‌گیری الهیات یکتاپرستانه در ادبیاتِ بایبلِ عبری
📻 ۱۰. یکتاپرستی در فصل‌های ۴۰ تا ۵۵ کتاب اشعیا

📻 «اختراع خدا» اثر توماس رومر
۱. خدای اسرائیل و نام او
۲. خاستگاه جغرافیاییِ یهوه
۳. موسی و مدیانی‌ها
۴. یهوه چگونه خدا شد؟
۵. ورود یهوه به اورشلیم
۶ و ۷. آیین پرستش یهوه در اسرائیل
۸. تندیس یهوه در یهودا
۹. یهوه و اشیرا (همسر یا همراه او)
۱۰. سقوط سامِره و برآمدن یهودا
۱۱. اصلاحات یوشیا
۱۲. از «یک خدا» تا «خدای یگانه»

📕مغلطۀ یکتاپرستی
📺 از «خدای طوفان» تا خدای یکتا
📻 آیا یهوه بازسازیِ بعل بود؟
📻 معامله با خدایان
— اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف می‌شود!
📺 «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»
— و چالش تَنزیه در مواجهه با آیات و احادیث تَجسیم
📺 الله و خواسته‌هایش
📺 دگرگشتِ یهوه

🔻تحریف بایبل یا قرآن؟
📺 قرآن مصدقِ بایبل، بایبل مکذبِ آن!
📕قرآن از تحریف لفظی سخنی نمی‌گوید
📕بشارت‌تراشی‌ مسلمانان (قسمت یکم) (قسمت دوم) (قسمت سوم)
📺 نام محمد در بایبل؟ (قسمت یکم) (قسمت دوم) (قسمت سوم)

🔻خطاهای قرآن در کپی پیست:
📺 تحریفِ «پیش‌گویی اشعیای نبی» دربارۀ «تولد مسیح از باکره»
📕افسانهٔ عمر نوح؛ بدعاقبتی کپی‌کاران!
📺 الله و کلاغِ خاخام‌ها
📺 کپی‌کاریِ الله از خاخام‌ها؟
📺 ابراهیم در آتش: اشتباهات الله در کُپ‌زدن!
📻 منابع ساختِ «قصۀ خضر و موسی»
📻 شکست مطلق در آزمون نبوت: ۱۵ روز تاخیر و ۳ بار رفوزگی!

🔻تحریف های ایدئولوژیک و غرض‌مندانه‌ قرآن:
📺 تحریف ایدئولوژیک نوح توسط مولفان قرآن
📕نوح: قدیسی قهرمان یا مردی تنها و شکست‌خورده؟

🔻مرجعیت و تحریف اساسیِ قرآن
📺 ۲/۳ قرآن [تحریف به] حذف شده‌!
📺 ۵ دلیل در تحریف قرآن
📺 قرآن اصلی» دست ما نیست رفقا!

🔻یهودی - مسیحیان (مولفان قرآن)
📻 یهودیان ناصری، مولفانِ قرآنِ اولیه
📻 چرا مولفان قرآن از «انجیل» سخن گفته‌اند و نه «اناجیل»؟
📻 هویت نصارایِ (یهودیانِ ناصری‌) مولفِ قرآنِ اولیه
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقه‌‌ی مرتدی یهودی

🔻پادکست عدم
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 آتش جهنم ما را تا ابد می‌سوزاند یا درجا نابود می‌کند؟

.


#پادکستکش #نقد_ادیان #نقد_قرآن #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 اندیشه‌های افلاطون و ارسطو دربارۀ دین

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۱۱

🔻در این قسمت می‌کوشم باورهای دو گروه در مورد فیلسوفان یونانی، مشخصا افلاطون و ارسطو، را زیر سوال ببرم:

1️⃣ نخست، باور مخالفان فلسفۀ اسلامی مبنی بر این که فیلسوفان یونانی تنها به عقل خودشان متکی بودند و دیگر منابع معرفتی، از جمله الهامات الهی، در دستگاه فکری آنان جایگاهی نداشته.

2️⃣ دوم، باور موافقان فلسفۀ اسلامی مبنی بر این که افلاطون و ارسطو با دین سنتی مردم یونان هیچ نسبتی نداشتند و، مطابق با تعریف پیروان ادیان ابراهیمی، موحد بودند.

🔥 افلاطون چون «قاضی شرع/ولی‌فقیه» و «خمینیِ یونان»

🤯😱 تصویری که کمتر از آن مطلعیم و همین نقشِ او شاید در جنونِ خشونتِ قرون وسطی، برای یک هزاره، سلطه‌گر شد. او از ضرورتِ معرفی مرتدان و حکم مجازات ارتداد (با کفِ ۵ سال حبس، بدون حقّ ملاقات!) می‌گوید و اینکه اگر کسی مرتد را به مقامات معرفی نکند، کافر و مستوجب کیفر است! اگر مرتد اصلاح شد که هیچ، ولی اگر نشد یا حتی تظاهر به اصلاح و برگشت به دین قوم کرد، باید کشته‌شود!!

😶 هیچ‌کس حق ندارد در خانه‌اش پرستش‌گاه خصوصی بسازد! هر کس قصد قربانی دارد باید به معبد رجوع کند و قربانی را به دست کاهن بسپارد. اجرای مراسم دینی بصیرت خاصی می‌خواهد که در عموم مردم نیست.

😱 وظیفۀ مردم این است که سازندۀ پرستش‌گاه خصوصی را به مقامات معرفی کنند! دفعه اول به او تذکر داده‌شود که تخریب و جمع کند، اگر افاقه نکرد اعدامش کنند!

🔺افلاطون در «قوانین» می‌گوید که هدف حکومت، صلاح و رستگاری روح شهروندان است. اگر فردی مانع این هدف شود (مثلاً با طرح عقاید بی‌دینی)، باید حذف شود تا کل جامعه حفظ شود. این منطق به توجیه تفتیش عقاید در قرون وسطی کمک کرد؛ زیرا نجات روح جامعه بر آزادی فردی اولویت داشت.

🔸توماس آکوئناس (بزرگترین فیلسوف قرون وسطی) از منطق ارسطویی استفاده کرد تا قانون کلیسا و احکام آن، از جمله احکام مربوط به ارتداد، را به شکلی عقلانی و سیستماتیک تدوین و توجیه کند. این کار به قوانین کلیسا ظاهر و جزمیت منطقی بخشید.

🔺در حالی که ارسطو ابزار عقلانی (منطق) را به الهیات قرون وسطی داد، افلاطون در «قوانین» قالب توتالیتر و خشن مجازات‌های مذهبی برای کنترل اعتقاد را فراهم کرده بود که به لحاظ ساختاری، شباهت عمیقی به شیوه‌های کنترل عقیده و مجازات در قرون وسطی دارد. این شباهت بیشتر از طریق منطقِ بنیادین (ضرورت کنترل عقیده برای بقای دولت) منتقل شد تا انتقال متن به متن.

😳 شباهتِ فیلسوفان افلاطونی با نگرشِ آیت‌الله وحید خراسانی:

فقط کسی که آلوده نیست حرفش آلوده نیست، و اون ۱۴ معصومند و بقیه حرف مفتن! خلاصۀ برهانم اینه: فرض کنید ابن سینا، فارابی، افلاطون، با وجود قدرت فکری، چون عصمت ندارند، حرفشون آلوده است. اینه که تبعیت از معصوم، تعقلی‌ست و نه تعبدی!

@adam_podcast

📺 محمد: «من ارسطوی این امتم!» کوروش و داریوش پیامبران خدا بودند و سلمان تناسخِ زرتشت یا شاگردی از زرتشت؛ سقراط و افلاطون و ارسطو و ایزوپ و اسکندرِ(!!) پیامبران خدا بودند!

🔻سلیمانی اردستانی
📺 نقد حکم ارتداد
📺 حکومت نمی‌تواند دینی باشد!

📻 «اختراع خدا» اثر توماس رومر
🔻خاستگاه‌ یکتاپرستی
📻 ۱. خدایان انسان‌وار و هیولاهای الهی
📻 ۲. شورای الهی
📻 ۳. خانوادهٔ الهی
📻 ۴. خدایان متعدد، جفتها و دیگر روابط الهی
📻 ۵. ویژگی‌های خدایان
📻 ۶. زندگی و مرگ بعل
📻 ۷. اِل، یَهْوِه، و خدای آغازین اسرائیل و خروج
📻 ۸. ظهور بلاغت یکتاپرستانه در یهودای باستان
📻 ۹. شکل‌گیری الهیات یکتاپرستانه در بایبل عبری
📻 ۱۰. یکتاپرستی در کتاب اشعیا

📕مغلطۀ یکتاپرستی
📻 معامله با خدایان؛ اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف می‌شود!
📺 از «خدای طوفان» تا خدای یکتا
📻 آیا یهوه بازسازیِ بعل بود؟
📻 معامله با خدایان
— اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف می‌شود!
📺 «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»
— و چالش تَنزیه در مواجهه با آیات و احادیث تَجسیم
📺 الله و خواسته‌هایش
📺 دگرگشتِ یهوه
📻 جنگ‌طلبی: از اسلام تا یهودیت
📕قرآن و الهیات سیاسی (۱-۱۵؛ ۱۶-۲۱ )
📕علل تاریخیِ بقای خشونت در اسلام نسبت به یهودیت

🔻پادکست عدم
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 چه شد که اروپایی‌ها ابن‌سینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد می‌سوزاند یا درجا نابود می‌کند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن

.


#پادکستکش #فلسفیدن #نقد_روشنفکران #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔬 زیست‌شناسیِ رفتاری باور/کنش‌های مذهبی
(۱/۲)
🎙#رابرت_ساپولسکی

۱. مقدمه و زمینه‌ی بحث (تنوع و هشدار)

🔸پروفسور ساپولسکی تأکید می‌کند که هدف، رویکرد علمی به رفتار دینی است، نه قضاوت ارزشی. با این حال، هشدار می‌دهد که روانکاویِ برخی اعمال دینی مطرح شده ممکن است آزاردهنده باشند.

* تنوع بی‌سابقه: ساپولسکی تخمین می‌زند بیش از ۱۰ هزار سنت دینی در سیاره زمین ابداع شده است (در مقایسه با ۶ هزار زبان).

* پناهگاه (Sanctuary): ساپولسکی بیان می‌کند که دین اغلب پناهگاهی برای افرادی با اختلالات عصبی-روانی فراهم می‌کند و مشکلات آن‌ها را نه تنها تحمل، بلکه در مراسم‌های خود تأیید و جای می‌دهد.

۲. اسکیزوتایپال و ریشه‌های شمنیسم

این بخش به ارتباط بین یک ویژگی شخصیتی خفیف و نقش‌های مذهبی سنتی می‌پردازد.

* اسکیزوفرنی و مزیت تکاملی: ساپولسکی این فرضیه را مطرح می‌کند که اگرچه اسکیزوفرنی کامل (همسان‌زاد) فاجعه‌آمیز است، اما شکل خفیف آن (ناهمسان‌زاد) ممکن است دارای مزیت تکاملی بوده باشد (مشابه کم‌خونی داسی‌شکل).

* شخصیت اسکیزوتایپال: این ویژگی، شکل خفیف و ارثی اسکیزوفرنی است که در بستگان درجه اول بیماران دیده می‌شود. ویژگی‌ها عبارتند از:
* ادراک‌های عجیب: گزارش حس حضور کسی در یک اتاق خالی.

* انزوای اجتماعی: تمایل به مشاغل بسیار منزوی (مانند نگهبان برج آتش‌نشانی یا متصدی فیلم در سینما).

* تفکر عینی و تحت‌اللفظی (Concreteness): تفسیر کلمه به کلمه‌ی کتاب مقدس (مثلاً خلقت در هفت روز، راه رفتن روی آب، تبدیل آب به شراب).

* تفکر جادویی (Metamagical Thinking): علاقه شدید به طالع‌بینی، ادراک فراحسی (ESP) یا بشقاب پرنده‌ها (UFOs).

* شمن‌ها: مردم‌شناسانی چون پاول رادین (Paul Radin) شمن‌ها را «نیمه‌دیوانه» یا «دیوانگانِ شفا یافته» توصیف کردند.

* تأیید کروبر (Alfred Kroeber): کروبر تأکید کرد که آسیب‌های روانی که مورد پاداش قرار می‌گیرند، فقط نمونه‌های ملایم و موقت هستند. او به حکایتی اشاره می‌کند که یک فرد بومی در مورد شمن می‌گوید:

«ما خیلی خوش شانسیم که او را داریم... اما خدا را شکر که دو تا از آن‌ها نداریم!»😃

۳. ریشه‌های متاماژیک ادیان غربی

پروفسور ساپولسکی استدلال می‌کند که تفکر جادویی محدود به فرهنگ‌های سنتی نیست:

* ناپدید نشدن غیرعقلانیت: آمارها نشان می‌دهد که تفکر جادویی همچنان در جوامع غربی (مانند آمریکا) رایج است:
* ۲۵٪ اعتقاد به ارواح.
* ۳۶٪ اعتقاد به تله‌پاتی.
* ۴۷٪ اعتقاد به اینکه بیگانگان از زمین دیدن کرده‌اند (یوفوها).
* بیش از ۵۰٪ اعتقاد به اینکه شیطان یک موجود واقعی و تحت‌الفظی است.

* خالقین ادیان: ساپولسکی بیان می‌کند که مفاهیمی چون شنیدن صدا از بوته سوزان (موسی)، کشتی گرفتن با فرشته یا صحبت‌کردنِ مار در بهشت، توسط افراد اسکیزوتایپالِ بسیار با نفوذ خلق شده‌اند.

* نمونه‌های افراطی (کالت‌ها): نمونه‌هایی از افراطی شدن تفکر جادویی در کالت‌های فاجعه‌آمیز:
* چارلز منسون: قبل از وقایع، مبتلا به اسکیزوفرنی تشخیص داده شده بود.

* جیم جونز (رهبر جانزتاون): مبتلا به سایکوز ناشی از آمفتامین تشخیص داده شده بود. ساپولسکی این نکته را مرتبط با فرضیه دوپامینی اسکیزوفرنی می‌داند.

🔺فرضیه دوپامینی اسکیزوفرنی مطرح می‌کند که این بیماری ناشی از فعالیت بیش از حد (Hyperactivity) نوروترانسمیتر دوپامین در برخی از مسیرهای عصبی مغز (مانند مسیر مزولیمبیک) است، که منجر به ظهور علائم مثبت مانند توهم و هذیان می‌شود. شواهد اصلی این فرضیه شامل این است که داروهای مؤثر ضدروان‌پریشی با مسدود کردن گیرنده‌های دوپامین عمل می‌کنند و در مقابل، مصرف داروهایی مانند آمفتامین‌ها که دوپامین را افزایش می‌دهند، علائم روان‌پریشی ایجاد می‌کنند؛ اگرچه تحقیقات مدرن نشان می‌دهند که در عین حال در مسیرهای دیگر مغز (مانند مسیر مزوکورتیکال) کمبود دوپامین وجود دارد که منجر به علائم منفی و شناختی بیماری می‌شود.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔬 زیست‌شناسیِ رفتاری باور/کنش‌های مذهبی
(۲/۲)
🎙#رابرت_ساپولسکی

۴. وسواس فکری-عملی (OCD) و جوهر مناسک دینی

🔻ساپولسکی ارتباط قوی بین اختلال OCD و نیاز به «اجرای دقیق» مناسک را نشان می‌دهد:

ساختار OCD: وسواس‌ها (افکار) و اجبارها (اعمال) که برای مقابله موقت با اضطراب فراگیر انجام می‌شوند.

استعاره سگ: ساپولسکی به نقل از روان‌پزشکی به نام جودیت راپاپورت، OCD را به سگی تشبیه می‌کند که برای خوابیدن دور پتوی خود می‌چرخد، اما هرگز نمی‌تواند بایستد و احساس کند اضطراب موقتاً دفع شده است.

🔻تشابهات مناسکی: الگوهای وسواس‌گونه در OCD بسیار شبیه ارکان بنیادین اعمال دینی هستند:
1. شستشو و پاکیزگی: شستشوی ۵ تا ۶ ساعت در روز، با قوانین پیچیده درباره دمای آب، نوع صابون، ترتیب دست‌ها و حوله‌های مشخص.

2. ایمنی غذا: ممنوعیت‌های غذایی شدید، قوانین مربوط به پاکسازی غذا.

3. ورود و خروج: آیین‌های خاص هنگام ورود یا خروج از مکان‌ها/زمان‌های خاص (مثلاً باید تعداد اعداد اول قدم برداری، یا با پای چپ وارد توالت شوی و با پای راست خارج؛ یا صلوات بفرستی هنگام ورود به فلان جا، یا در فلان شبِ که شب قدر است، فلان دعا و نماز را بخوانی و...).

4. اعداد و عددشناسی: اجبار به انجام دادن کارها به تعداد مشخص [تاکیدهای فقهی بر تعداد تسبیحات و تعدادِ رکعت‌های نماز (به‌مثابه شماره تلفن خدا) و ضرورتِ زبان عربی و جهت واحدِ قبله و آداب ظاهری و باطنی پیچیده‌ی نماز؛ یا اهمیت عدد نوزده در قرآن].

🔻مثال‌های مذهبی:
* در یک دین، قوانین دقیقی وجود دارد درباره اینکه صبح‌ها ابتدا چه چیزی را ببینید، کدام پا را اول بیرون بگذارید، چه جهتی بنشینید هنگام استفاده از توالت، و نسبت شستشوی دست چپ و راست.

* در دین دیگر، ۶۱۳ قانون وجود دارد. این عدد ترکیبی است از تعداد روزهای سال (۳۶۵، کارهایی که باید از آن‌ها اجتناب کرد) و تعداد استخوان‌های بدن (۲۴۸، کارهایی که باید انجام داد). ساپولسکی تأکید می‌کند که نفس عدد و رعایت تشریفات مهم‌تر از محتوای دقیق قوانین است.

🔺این بدان معنا نیست که دین‌داران همگی مبتلا به OCD هستند، اگرچه عمدتاً افراد مبتلا به این بیماری در مراسمات مذهبی آرامش پیدا می‌کنند. از نگاه ساپولسکی، افراد کاریزماتیک مبتلا به OCD، در شکل‌گیریِ مناسکِ مذاهب نقش داشته‌اند. آنها افراد بسیار بانفوذی بودند که در زمان مناسب وارد این شکاف شدند. برای قرن‌ها، الهی‌دانان پیروان خود را به "تقوا/ترس شدید" تشویق کردند که خود عامل اصلی بروز "احساس گناه بیمارگونه و وسواس فکری" بوده‌است.

🔺نتیجه‌گیری نهایی ساپولسکی: دین در اشکال ارتدوکس و بنیادگرای خود، مکانیسم‌های دفاعی را برای شخصیت‌های اسکیزوتایپال و مبتلا به OCD فراهم کرده و توانسته به نیازهای عصبی این افراد پاسخ سازمان‌یافته دهد و آن‌ها را به عنوان ارکان جامعه بپذیرد.


👤 معرفی پروفسور رابرت ساپولسکی

رابرت موریس ساپولسکی یک دانشمند، زیست‌شناس، و عصب‌شناس آمریکایی است که در زمینه‌های استرس، عصب‌شناسی، پستانداران نخستی‌سان و رفتار انسان یکی از چهره‌های برجسته جهان محسوب می‌شود.

* حوزه تخصصی: عصب‌شناسی، زیست‌شناسی پستانداران نخستی‌سان و غدد درون‌ریز.

* جایگاه علمی: استاد دانشگاه استنفورد، با سمت‌هایی در علوم زیست‌شناسی، عصب‌شناسی و جراحی مغز و اعصاب.

* مهم‌ترین شهرت: شهرت اصلی ساپولسکی به دلیل تحقیقات گسترده و طولانی‌مدت او در مورد تأثیر استرس بر بدن انسان و پستانداران نخستی‌سان است. او دهه‌ها را صرف مطالعه بابون‌ها در کنیا کرده و تأثیر سلسله مراتب اجتماعی و شخصیت را بر میزان استرس و سلامت آن‌ها بررسی کرده است.

* آثار کلیدی: ساپولسکی به دلیل توانایی‌اش در ترجمه مفاهیم پیچیده علمی به زبانی جذاب و در دسترس، نویسنده‌ی پرفروش و محبوبی است. برخی از کتاب‌های مشهور او عبارتند از:
* چرا گورخرها زخم معده نمی‌گیرند
* رفتار: زیست‌شناسی انسان در بهترین و بدترین حالت

* سبک تدریس: او به دلیل سخنرانی‌های روشنگرانه و شوخ‌طبعانه‌اش، به‌ویژه در مورد زیست‌شناسی رفتار انسان و علل آن در بازه‌های زمانی مختلف (از میلی‌ثانیه تا میلیون‌ها سال تکامل)، بسیار محبوب است.

🔺ساپولسکی اغلب با دیدگاهی جبرگرایانه به رفتار انسان شناخته می‌شود و بحث‌های او معمولاً بدنبال پیوندهای ناگسستنی بین زیست‌شناسی، فرهنگ و روان‌شناسی هستند.

📺 آیا حیوانات دین دارند؟
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 از فتیشیسم تا ادیان توحیدی
📺 فرشتگان، اجنه و شیاطین
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 چرا «دیوها/خدایان/اجنه» را ساختیم؟
📺 روانکاوی خرافات

📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 قربانی نکنیم دنیا متوقف می‌شه!
📻 اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!

.


#نقد_ادیان #زیست‌روان #علم_و_دین #چیستا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔺در کامنت این پست می‌توانید این نقل قولی که از آقای وحید خراسانی در پادکست عدم شده‌است را از زاویه‌ی دید خود بررسی کنید و اشکال منطقی یا درستی استدلالش را تبیین کنید:

فقط کسی که آلوده نیست حرفش آلوده نیست، و اون ۱۴ معصومند و بقیه حرف مفتن!

خلاصۀ برهانم اینه:

فرض کنید ابن سینا، فارابی، افلاطون، با وجود قدرت فکری‌شون، اما چون می‌دانیم عصمت ندارند، حرفشون آلوده است [و حقیقتی یقینی و نجات‌بخش نیست].

اینه که تبعیت از معصوم، تعقلی‌ست و نه تعبدی!

🔺کامنت کانال فعلا خیلی موقت باز شده تا در همین یک موضوع، اگر نظری داشتید، از نظرتان بهره ببریم.

⚠️ کامنتی اگر خارج از این موضوع، یا بی‌ادبی و سطحی و ابراز احساس صرف باشد، پاک می‌شود.

🤝🧠 سعی کنیم با هم استدلال‌ورزی دقیق و دوری از نتیجه‌گیری‌های سریع را تمرین کنیم.

🎧 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان

🎙#علی_نیک‌زاد | اپیزود ۱۲

🔸یونانیان صاحب قهرمانانی اسطوره‌ای بودند که در بسیاری از موارد با مرگی دردناک جان سپرده بودند. یونانیان برای این قهرمانان عزاداری می‌کردند و در سوگشان مرثیه می‌خواندند. در این قسمت توضیح خواهم داد که بسیاری از فیلسوفان یونانی با مسالۀ عزاداری از اساس مخالف بودند و آن را به تندی نقد می‌کردند. مقایسۀ عزاداری یونانیان برای قهرمانانشان با سنت سوگواری در فرهنگ ما نکات جالبی را نمایان می‌کند.

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
02:50 عزاداری سالانۀ یونانیان برای قهرمانان خود و روضه‌خوانی‌شان
5:32 قهرمانان یونان باستان؛ زیارتگاه‌سازی و حاجت خواستن و شفا گرفتن
6:43 کرامات قهرمانان یونانی: نیروهای غیبی در نبرد ماراتن؛ آسکِلِپیوس و شفای سنگ کلیه و سکته و کور؛ زیباسازی چهره‌ها
10:05 عزاداری برای قهرمانان: آدونیس؛ هواکینتوس: توامانی عزا و جشن
14:52 نظر عقلای یونان دربارۀ عزاداری: گزنفانس و تناقض عزا و دیدِ قهرمانانه
15:51 عزاداری مردم برای آشنایان و قانون‌گذاران یونان (مشابه سنت نبوی)
17:19 زمینۀ ظهور عزاداری برای قهرمانان و تراژدی
19:15 درک تناقض توسط افلاطون و مخالفت با عزاداری بطور مطلق
24:59 نظر فیلسوفان پسا-افلاطونی دربارۀ احساسات: ارسطو و رواقیون
34:10 تاثیر رواقیون بر تفسیر یهودیان و مسیحیان
40:00 نظر یونانیان دربارۀ سوگواری ایرانیان؟
46:04 مواجهۀ تاریخی یا اسطوره‌ای و باطنی؟ 
52:20 مرثیۀ آدونیس

🔻بدعت عزا و مازوخیسم
📺 جنونِ رنج‌پرستی و بدعت‌های شیعه
🚩چرا شیعه رنج می‌بَرَد و می‌چشاند؟
📕روان‌کاویِ «دلهرۀ مرگ» در ساختارهای ایدئولوژیک
📺 مازوخیسم شیعه سادیسم را می‌زاید
📺 شیعه و جنونِ خودآزاری و غم‌پرستی
📺 تاریخچۀ شکل‌گیری اجزایِ عزاداری محرم
📺 مریم رجوی و ذهنِ چندپارۀ شیعه😅
📺 نگاه انتقادیِ مولوی به حسین‌بن‌علی و شیعه‌گری/عزاپرستی
📺 بدعت در دین و تقلید صفویه از مسیحیت
📕تبارشناسی عزاداری توسط دکتر علی شریعتی
📻 معامله با خدایان؛ اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف می‌شود!

🔻شمشیرِ محمد و عقدۀ علی بر گردنِ حسین و ایرانیان
1️⃣ ذهنیتِ زارِ روضه‌‌زده
2️⃣ آنتیگونه در برابرِ حسین
— جدالِ «دو حقیقت»، یا «مطلقِ حق» و «مطلقِ باطل»؟
3️⃣ از اودیپ تا حسین: وقتی غرور، راه به فاجعه می‌برد
— کربلا: تقدیرِ مقدس یا تراژدیِ هیبْریس؟
4️⃣ "احیای سنت" از شعار تا واقعیت
— قدیسِ غارت‌گر؟ رانت‌گیری از خلافت و قیام برای عدالت؟
5️⃣ سودای مرگ: کالبدشکافی روان حسین و بذر فاجعۀ کربلا
— ریشه‌های جنونِ خونِ زیدیه و هذیان‌هایِ مختار
6️⃣  سنجش خرد سیاسیِ حسین
— عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»

🔻پادکست عدم
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 چه شد که اروپایی‌ها ابن‌سینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد می‌سوزاند یا درجا نابود می‌کند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن

.


#پادکستکش #فلسفیدن #نقد_شیعه #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin