🎧 شناسنامۀ عدم؛ مقدمۀ دیرهنگام
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۲
🔸در این قسمت توضیح میدهم که پادکست عدم از کجا آمده و قرار است دربارۀ چه چیزهایی باشد.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۲
🔸در این قسمت توضیح میدهم که پادکست عدم از کجا آمده و قرار است دربارۀ چه چیزهایی باشد.
@adam_podcast
🔻پادکست عدم
🪓 اسحاق و ایفیگنیا
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
.
#پادکستکش #آینه_تاریخ #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🎧ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۳
🔸 در این قسمت، نخست خلاصهای از «کتاب ایوب» در عهد عتیق را ارائه میدهم. سپس بررسی میکنم کدام یکی از پاسخهای متداول به مسالۀ شر در کتاب ایوب وجود دارند و کدام پاسخها به شکل غیرمنتظرهای در این کتاب دیده نمیشوند.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۳
🔸 در این قسمت، نخست خلاصهای از «کتاب ایوب» در عهد عتیق را ارائه میدهم. سپس بررسی میکنم کدام یکی از پاسخهای متداول به مسالۀ شر در کتاب ایوب وجود دارند و کدام پاسخها به شکل غیرمنتظرهای در این کتاب دیده نمیشوند.
@adam_podcast
📺 پشتپردۀ قصۀ ایوب و یعقوب
📕دو ایوب، دو سنت، دو سرنوشت
📕خنجرِ امت بر رگِ خانواده و ملت
— اسلام (ایدئولوژیِ خلافت)، رادیکالتر از یهود
📺 کتاب ایوب و استثنای مسیحیت
📺 ماتریالیسم و الهیات (یکم | دوم | سوم | چهارم)
📺 در بابِ اسلام (یکم | دوم)
🔻پادکست عدم
🪓 اسحاق و ایفیگنیا
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📺 رمزپردازی مفهوم شیطان در اروپا
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 لیلیت؛ از الهه تا شیطان
📕ابليسِ فيلسوف
.
#پادکستکش #آینه_تاریخ #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان #تاریخ_ادیان
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🎧 زمین تخت است یا کروی؟
— پاسخ مفسران قرآن و مفسران ایلیاد و ادیسه
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۴
🔸در این قسمت از زاویهای متفاوت به مسالۀ علم و دین میپردازم. بعضی مفسران مسلمان معتقد بودند زمین در قرآن تخت است و در مقابل، اکثر آنها تصویر قرآن از زمین را کروی میدانستند. چنین اختلاف نظری بین مفسران یونانی ایلیاد و ادیسه هم وجود داشته. بعضی از آنها باور داشتند شکل زمین در آثار هومر تخت است و بعضی دیگر که هومر را خطاناپذیر میدانستند، برای کروی بودن زمین در ایلیاد و ادیسه دلیل میآوردند.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— پاسخ مفسران قرآن و مفسران ایلیاد و ادیسه
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۴
🔸در این قسمت از زاویهای متفاوت به مسالۀ علم و دین میپردازم. بعضی مفسران مسلمان معتقد بودند زمین در قرآن تخت است و در مقابل، اکثر آنها تصویر قرآن از زمین را کروی میدانستند. چنین اختلاف نظری بین مفسران یونانی ایلیاد و ادیسه هم وجود داشته. بعضی از آنها باور داشتند شکل زمین در آثار هومر تخت است و بعضی دیگر که هومر را خطاناپذیر میدانستند، برای کروی بودن زمین در ایلیاد و ادیسه دلیل میآوردند.
@adam_podcast
📕معجزهٔ کروی بودن زمین:
|بخش یکم: ربالمشرقین و المغربین
|بخش دوم: تخم شتر مرغ
🔻پادکست عدم
🪓 اسحاق و ایفیگنیا
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
.
#پادکستکش #آینه_تاریخ #تاریخ_فلسفه #نقد_قرآن
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
اسحاق و ایفیگنیا
@Naqdagin
🎧 اسحاق و ایفیگنیا
— تطورات دو روایت باستانی از «قربانی فرزند»
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۴
🪓بهمانند روایت یهودی از «ذبح اسحاق» توسط ابراهیم، داستانی تقریبا مشابه دربارۀ «قربانی فرزند»، در فرهنگ یونانی هم وجود داشتهاست. برخی یهودیان و یونانیان در نسخههای متأخرتر، کوشیدهاند تا تصویر ناخوشایند «قربانی یک انسان بیگناه» را تلطیف کنند. به همین واسطه، هر دو روایت در طول زمان، تغییراتی دادهشده و گاه به هم نزدیک شدند. در واقع، پژوهشگران به این نتیجه رسیدهاند که هر دو روایت، بهتدریج تحریف شدهاند تا کمی از بار خشونت غیرقابل تصور اولیۀ آنها کاسته شود.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— تطورات دو روایت باستانی از «قربانی فرزند»
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۴
🪓بهمانند روایت یهودی از «ذبح اسحاق» توسط ابراهیم، داستانی تقریبا مشابه دربارۀ «قربانی فرزند»، در فرهنگ یونانی هم وجود داشتهاست. برخی یهودیان و یونانیان در نسخههای متأخرتر، کوشیدهاند تا تصویر ناخوشایند «قربانی یک انسان بیگناه» را تلطیف کنند. به همین واسطه، هر دو روایت در طول زمان، تغییراتی دادهشده و گاه به هم نزدیک شدند. در واقع، پژوهشگران به این نتیجه رسیدهاند که هر دو روایت، بهتدریج تحریف شدهاند تا کمی از بار خشونت غیرقابل تصور اولیۀ آنها کاسته شود.
@adam_podcast
🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
.
#پادکستکش #بازنگری #نقد_ادیان
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۶
🔸در این قسمت به شرح رسالهای یونانی با موضوع «خرافات» پرداختم. نویسندۀ رساله فیلسوفی افلاطونی و کاهن معبد دلفی است. او میکوشد همزمان دو گروه را نقد کند. خرافاتیهایی که بیش از حد دیندار هستند و ملحدانی که به کلی از دین بریدهاند. نویسنده معتقد است حد وسطی میان کفر و خرافات وجود دارد و آن هم دین حقیقی یونانی است. این دین حقیقی هم عقلانی است هم معتدل. او علت کفر کافران را رفتارهای خردستیز خرافاتیها میداند.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۶
🔸در این قسمت به شرح رسالهای یونانی با موضوع «خرافات» پرداختم. نویسندۀ رساله فیلسوفی افلاطونی و کاهن معبد دلفی است. او میکوشد همزمان دو گروه را نقد کند. خرافاتیهایی که بیش از حد دیندار هستند و ملحدانی که به کلی از دین بریدهاند. نویسنده معتقد است حد وسطی میان کفر و خرافات وجود دارد و آن هم دین حقیقی یونانی است. این دین حقیقی هم عقلانی است هم معتدل. او علت کفر کافران را رفتارهای خردستیز خرافاتیها میداند.
@adam_podcast
🦍🐘 آیا حیوانات دین دارند؟
📻 درسهایی دربارۀ دین
📻 معامله با خدایان
— اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف میشود!
📺 «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»
— و چالش تَنزیه در مواجهه با آیات و احادیث تَجسیم
📺 روانکاوی اعتیاد به خرافات
📺 شاهی که ادعای پیامبری و خدایی داشت
📺 روانکاوی و خدای دروغین
📺 روانکاویِ «خود-خداپنداری»
📺 روانکاویِ «توهم تقدس»
📺 شیطان و فرشتۀ وحی
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 فرشتگان، اجنه و شیاطین
📺 «بهشت گمشده»: کتاب مقدسِ جوامع مخفی
📺 شیطان در ادیان سامی
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا «دیوها/خدایان/اجنه» را ساختیم؟
📕و تو چه میدانی جن چیست؟
| بخش یک | بخش دو
📺 لیلیت؛ از الهه تا شیطان
🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
.
#پادکستکش #نواندیشی #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان #فلسفیدن
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🎧چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
— داستان فلسفۀ ابنسینا در غرب قرون وسطی
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۷
🔸در این قسمت به مناسبت انتشار کتاب «اَویسِنا؛ مابعدالطبیعۀ ابنسینا در غرب قرون وسطی»، زمینههای تاریخی ترجمۀ ابنسینا در قرون وسطی را بررسی کردم. توضیح دادم چه روندی در تاریخ طی شد تا اروپاییها به مطالعۀ آثار ابنسینا نیاز پیدا کنند و چه سرنوشتی برای فلسفۀ ابنسینا در اروپا رقم خورد.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— داستان فلسفۀ ابنسینا در غرب قرون وسطی
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۷
🔸در این قسمت به مناسبت انتشار کتاب «اَویسِنا؛ مابعدالطبیعۀ ابنسینا در غرب قرون وسطی»، زمینههای تاریخی ترجمۀ ابنسینا در قرون وسطی را بررسی کردم. توضیح دادم چه روندی در تاریخ طی شد تا اروپاییها به مطالعۀ آثار ابنسینا نیاز پیدا کنند و چه سرنوشتی برای فلسفۀ ابنسینا در اروپا رقم خورد.
@adam_podcast
🔻پادکست عدم
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
.
#پادکستکش #فلسفیدن #تاریخ_فلسفه
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
— مناقشهای مسیحی دربارۀ سرنوشت گناهکاران
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۸
🔸تصور مومنانۀ ما آن است که لااقل از وقتی به دنیا میآییم، دیگر هرگز از بین نخواهیم رفت. مرگ پایان کار ما نیست بلکه ما را به بهشت یا جهنم منتقل میکند. این که ما هرگز از بین نمیرویم دو رو دارد. یک روی آن بهشت ابدی و روی دیگرش جهنم جاویدان است. اما جالب است که مومنان همیشه چنین تصوری دربارۀ نامیرایی نفس نداشتند. مسیحیان اولیه معتقد بودند جاودانگی هدیۀ خداوند به انسانهای نیکوکار است و مجازات گناهکاران این است که برای همیشه نابود شوند و اثری از آنها باقی نماند.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— مناقشهای مسیحی دربارۀ سرنوشت گناهکاران
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۸
🔸تصور مومنانۀ ما آن است که لااقل از وقتی به دنیا میآییم، دیگر هرگز از بین نخواهیم رفت. مرگ پایان کار ما نیست بلکه ما را به بهشت یا جهنم منتقل میکند. این که ما هرگز از بین نمیرویم دو رو دارد. یک روی آن بهشت ابدی و روی دیگرش جهنم جاویدان است. اما جالب است که مومنان همیشه چنین تصوری دربارۀ نامیرایی نفس نداشتند. مسیحیان اولیه معتقد بودند جاودانگی هدیۀ خداوند به انسانهای نیکوکار است و مجازات گناهکاران این است که برای همیشه نابود شوند و اثری از آنها باقی نماند.
@adam_podcast
📻 جامعۀ سلیمان؛ تاریکترین کتاب مقدس
📺 جهنم چگونه توسط کلیسا اختراع شد و چرا همچنان به آن باور داریم؟
📺 خلق افسانۀ جهنم توسط یهودیان
📻 تأملاتی پیرامون شکنجه ابدی در قرآن
📻خدای مخوف کودکخوار یهودیان در درۀ جیهینوم/جهنم
📺 سانسورهای «کمدی الهی»
📺 دوزخ دانته (یک - دو)
📕بهشت و جهنم ادیان
📕 محمد و علی در قعر جهنم دانته
📕از جهنم اسلامیِ فومن تا روشنایی بهشتیِ آلیانز
📻 از زباله تا زوال
فومن، تجسم جهنمشدگی زیستجهان در حکومت اسلامی
📕هنر بینظیر کلیسا یا جهنم سیمانی و بیتخیل فومن؟
🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن
.
#پادکستکش #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان #فلسفیدن
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
— روایتهای یونانی دربارۀ پیدایش نخستین انسان
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۹
🔸پرسش از این که نخستین انسان چگونه به وجود آمده پرسش خاص ادیان ابراهیمی نیست. یونانیان نیز اسطورهها و نظریههای فلسفی مختلفی دربارۀ پیدایش انسان آغازین داشتند. طبق یکی از فراگیرترین اسطورهها، پرمثئوس خدای آتش نخستین انسان را از گل آفریده است. فیلسوفان یونانی اسطورههای آفرینش انسان را گاه تایید و گاه رد میکردند و در مواردی برای نجات دادن این اسطورهها به تفسیر تمثیلی متوسل میشدند.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— روایتهای یونانی دربارۀ پیدایش نخستین انسان
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۹
🔸پرسش از این که نخستین انسان چگونه به وجود آمده پرسش خاص ادیان ابراهیمی نیست. یونانیان نیز اسطورهها و نظریههای فلسفی مختلفی دربارۀ پیدایش انسان آغازین داشتند. طبق یکی از فراگیرترین اسطورهها، پرمثئوس خدای آتش نخستین انسان را از گل آفریده است. فیلسوفان یونانی اسطورههای آفرینش انسان را گاه تایید و گاه رد میکردند و در مواردی برای نجات دادن این اسطورهها به تفسیر تمثیلی متوسل میشدند.
@adam_podcast
🔻داروین
📺 داروین و خلقتِ آدموحوا در قرآن
📺 داروین، آدموحوا و ملا سلیمانی
📺 خالق بینقص یا فرگشت
📺 برهان نظم در ترازو
📺 منشأ انسان و باروخ اسپینوزا
🔻آدم و حوا
📻 قصۀ آفرینش: از سومر تا بایبل
📺 حضرت حوا ۳۵۰ بار دوقلو زاییده😳🤣
📺 پیترسون: آیا خدا در «سِفر پیدایش» واقعا خوب است؟
📺 جایگاه باغ/بهشتِ عدن در تورات
📺 رازِ آفرینشِ جهان از دیدگاهِ اساطیر ایران
📺 آفرینشِ انسان در باورِ مانی
📺 آفرینشِ «آدم و حوّا» اثر میکل آنژ
📺 لیلیت [یک - دو]
📺 کیومرث؛ نخستین انسانِ ایرانی
📺 آدم و حوا در اساطیر ایران
📺 الله و کلاغ و قابیل
📺 سرنوشت قابیل در الواح سومری
📺 قاین و هابیل
📺 آدم و حوا و کتاب اشتباهی برای قسم خوردن در دادگاه!
📻 اقتباس آدم و حوا از اساطیر در تورات و قرآن
🔻نوح
📕نقدِ تفسیر «محلی» حسین کامکار از طوفان نوح
📺 طوفان/سیل نوح در قرآن (و حدیث) جهانی بود
🐘🦒شکستِ الله در قصۀ طوفان نوح
📺 تحریف ایدئولوژیک نوح توسط مولفان قرآن
📕افسانهٔ عمر نوح؛ بدعاقبتی کپیکاران!
📻 خنجرِ امت بر رگِ خانواده و ملت
📕نوح: قدیسی قهرمان یا مردی تنها و شکستخورده؟
🔻پادکست عدم
📻 آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امتگرایی و سلطهطلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن
.
#پادکستکش #اسطورهشناسی #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
— آراء گنوسیها، مانویها و مسیهودیها دربارۀ خطاهای عهدین
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۱۰
🔸اگر قبول کنیم که قرآن قائل به تحریف کتاب مقدس است [نقدآگین: البته در این باره قبلتر بررسیهای جامعی کردیم و نشان دادیم که قرآن نهایتا به تحریفِ تفسیری/معنوی باور دارد، و تورات و انجیل را «نور و هدایت و نازلشده از خدا و مرجعِ داوری»، حتی برای «برطرفسازیِ شک محمد دربارۀ وحی به خودش» قرار میدهد، توضیح بیشتر در پستهای مرتبط پایین]، حقیقت آن است که این ایده پیش از قرآن هم مطرح بوده.
🔸خشونت غلیظی که در عهد عتیق به تصویر کشیده میشود، در کنار صفات منفی خدا و اعمال ناهنجار انبیا، شماری از فرقههای مسیحی را به این نتیجه رساند که کتاب مقدس تحریف شده است. هر کدام از این فرقهها برای توضیح پدیدۀ تحریف، مبانی خاص خود را داشتند. برخی از این مبانی بسیار از تصوراتِ مولفان قرآن دور بودند و برخی قرابت بیشتری داشتند. آشنایی با تحریفباوران مسیحی میتواند شناخت ما را از جهان پیش از قرآن را دقیقتر کند.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
— آراء گنوسیها، مانویها و مسیهودیها دربارۀ خطاهای عهدین
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۱۰
🔸اگر قبول کنیم که قرآن قائل به تحریف کتاب مقدس است [نقدآگین: البته در این باره قبلتر بررسیهای جامعی کردیم و نشان دادیم که قرآن نهایتا به تحریفِ تفسیری/معنوی باور دارد، و تورات و انجیل را «نور و هدایت و نازلشده از خدا و مرجعِ داوری»، حتی برای «برطرفسازیِ شک محمد دربارۀ وحی به خودش» قرار میدهد، توضیح بیشتر در پستهای مرتبط پایین]، حقیقت آن است که این ایده پیش از قرآن هم مطرح بوده.
🔸خشونت غلیظی که در عهد عتیق به تصویر کشیده میشود، در کنار صفات منفی خدا و اعمال ناهنجار انبیا، شماری از فرقههای مسیحی را به این نتیجه رساند که کتاب مقدس تحریف شده است. هر کدام از این فرقهها برای توضیح پدیدۀ تحریف، مبانی خاص خود را داشتند. برخی از این مبانی بسیار از تصوراتِ مولفان قرآن دور بودند و برخی قرابت بیشتری داشتند. آشنایی با تحریفباوران مسیحی میتواند شناخت ما را از جهان پیش از قرآن را دقیقتر کند.
@adam_podcast
🔻گنوسیسم
📻 مارسیون و گنوسیسم
📓انجیل به روایت دیگران
📺 ۷ کتابِ ممنوعه گنوسی
📻 کتبِ ممنوعۀ گنوسی
📺 انجیل توماس
📺 انجیل مریم و آغاز گنوسیسم
📓ام الکتاب
📓آیا علی یک شخصیت واقعی در تاریخ بود؟
📻 بازشناسی دروزیان معاصر
📕سلمان و قرآن و مغالطه در کلام نبوی
📕تناضات مسیح بهروایت قرآن
📕از ولایت تشیع و عرفان (گنوزیس) تا خداگونگی و سرنگونی در مغاک ضداخلاق
🔻خاستگاه یکتاپرستی
📻 ۱. خدایان انسانوار و هیولاهای الهی
📻 ۲. شورای الهی
📻 ۳. خانوادهٔ الهی
📻 ۴. خدایان متعدد، جفتها، و دیگر روابط الهی
📻 ۵. ویژگیهای خدایان
📻 ۶. زندگی و مرگ بعل
📻 ۷. اِل، یَهْوِه، و خدای آغازینِ اسرائیل و خروج
📻 ۸. ظهور بلاغت یکتاپرستانه در یهودای باستان
📻 ۹. شکلگیری الهیات یکتاپرستانه در ادبیاتِ بایبلِ عبری
📻 ۱۰. یکتاپرستی در فصلهای ۴۰ تا ۵۵ کتاب اشعیا
📻 «اختراع خدا» اثر توماس رومر
۱. خدای اسرائیل و نام او
۲. خاستگاه جغرافیاییِ یهوه
۳. موسی و مدیانیها
۴. یهوه چگونه خدا شد؟
۵. ورود یهوه به اورشلیم
۶ و ۷. آیین پرستش یهوه در اسرائیل
۸. تندیس یهوه در یهودا
۹. یهوه و اشیرا (همسر یا همراه او)
۱۰. سقوط سامِره و برآمدن یهودا
۱۱. اصلاحات یوشیا
۱۲. از «یک خدا» تا «خدای یگانه»
📕مغلطۀ یکتاپرستی
📺 از «خدای طوفان» تا خدای یکتا
📻 آیا یهوه بازسازیِ بعل بود؟
📻 معامله با خدایان
— اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف میشود!
📺 «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»
— و چالش تَنزیه در مواجهه با آیات و احادیث تَجسیم
📺 الله و خواستههایش
📺 دگرگشتِ یهوه
🔻تحریف بایبل یا قرآن؟
📺 قرآن مصدقِ بایبل، بایبل مکذبِ آن!
📕قرآن از تحریف لفظی سخنی نمیگوید
📕بشارتتراشی مسلمانان (قسمت یکم) (قسمت دوم) (قسمت سوم)
📺 نام محمد در بایبل؟ (قسمت یکم) (قسمت دوم) (قسمت سوم)
🔻خطاهای قرآن در کپی پیست:
📺 تحریفِ «پیشگویی اشعیای نبی» دربارۀ «تولد مسیح از باکره»
📕افسانهٔ عمر نوح؛ بدعاقبتی کپیکاران!
📺 الله و کلاغِ خاخامها
📺 کپیکاریِ الله از خاخامها؟
📺 ابراهیم در آتش: اشتباهات الله در کُپزدن!
📻 منابع ساختِ «قصۀ خضر و موسی»
📻 شکست مطلق در آزمون نبوت: ۱۵ روز تاخیر و ۳ بار رفوزگی!
🔻تحریف های ایدئولوژیک و غرضمندانه قرآن:
📺 تحریف ایدئولوژیک نوح توسط مولفان قرآن
📕نوح: قدیسی قهرمان یا مردی تنها و شکستخورده؟
🔻مرجعیت و تحریف اساسیِ قرآن
📺 ۲/۳ قرآن [تحریف به] حذف شده!
📺 ۵ دلیل در تحریف قرآن
📺 قرآن اصلی» دست ما نیست رفقا!
🔻یهودی - مسیحیان (مولفان قرآن)
📻 یهودیان ناصری، مولفانِ قرآنِ اولیه
📻 چرا مولفان قرآن از «انجیل» سخن گفتهاند و نه «اناجیل»؟
📻 هویت نصارایِ (یهودیانِ ناصری) مولفِ قرآنِ اولیه
📺 آیا پیامبر اسلام وجود تاریخی داشته| محمد هاجری، رهبری یهودی-نصرانی | اشتراکات اسلام و فرقهی مرتدی یهودی
🔻پادکست عدم
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
.
#پادکستکش #نقد_ادیان #نقد_قرآن #نقد_اسلام
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 اندیشههای افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۱۱
🔻در این قسمت میکوشم باورهای دو گروه در مورد فیلسوفان یونانی، مشخصا افلاطون و ارسطو، را زیر سوال ببرم:
1️⃣ نخست، باور مخالفان فلسفۀ اسلامی مبنی بر این که فیلسوفان یونانی تنها به عقل خودشان متکی بودند و دیگر منابع معرفتی، از جمله الهامات الهی، در دستگاه فکری آنان جایگاهی نداشته.
2️⃣ دوم، باور موافقان فلسفۀ اسلامی مبنی بر این که افلاطون و ارسطو با دین سنتی مردم یونان هیچ نسبتی نداشتند و، مطابق با تعریف پیروان ادیان ابراهیمی، موحد بودند.
🔥 افلاطون چون «قاضی شرع/ولیفقیه» و «خمینیِ یونان»
🤯😱 تصویری که کمتر از آن مطلعیم و همین نقشِ او شاید در جنونِ خشونتِ قرون وسطی، برای یک هزاره، سلطهگر شد. او از ضرورتِ معرفی مرتدان و حکم مجازات ارتداد (با کفِ ۵ سال حبس، بدون حقّ ملاقات!) میگوید و اینکه اگر کسی مرتد را به مقامات معرفی نکند، کافر و مستوجب کیفر است! اگر مرتد اصلاح شد که هیچ، ولی اگر نشد یا حتی تظاهر به اصلاح و برگشت به دین قوم کرد، باید کشتهشود!!
😶 هیچکس حق ندارد در خانهاش پرستشگاه خصوصی بسازد! هر کس قصد قربانی دارد باید به معبد رجوع کند و قربانی را به دست کاهن بسپارد. اجرای مراسم دینی بصیرت خاصی میخواهد که در عموم مردم نیست.
😱 وظیفۀ مردم این است که سازندۀ پرستشگاه خصوصی را به مقامات معرفی کنند! دفعه اول به او تذکر دادهشود که تخریب و جمع کند، اگر افاقه نکرد اعدامش کنند!
🔺افلاطون در «قوانین» میگوید که هدف حکومت، صلاح و رستگاری روح شهروندان است. اگر فردی مانع این هدف شود (مثلاً با طرح عقاید بیدینی)، باید حذف شود تا کل جامعه حفظ شود. این منطق به توجیه تفتیش عقاید در قرون وسطی کمک کرد؛ زیرا نجات روح جامعه بر آزادی فردی اولویت داشت.
🔸توماس آکوئناس (بزرگترین فیلسوف قرون وسطی) از منطق ارسطویی استفاده کرد تا قانون کلیسا و احکام آن، از جمله احکام مربوط به ارتداد، را به شکلی عقلانی و سیستماتیک تدوین و توجیه کند. این کار به قوانین کلیسا ظاهر و جزمیت منطقی بخشید.
🔺در حالی که ارسطو ابزار عقلانی (منطق) را به الهیات قرون وسطی داد، افلاطون در «قوانین» قالب توتالیتر و خشن مجازاتهای مذهبی برای کنترل اعتقاد را فراهم کرده بود که به لحاظ ساختاری، شباهت عمیقی به شیوههای کنترل عقیده و مجازات در قرون وسطی دارد. این شباهت بیشتر از طریق منطقِ بنیادین (ضرورت کنترل عقیده برای بقای دولت) منتقل شد تا انتقال متن به متن.
😳 شباهتِ فیلسوفان افلاطونی با نگرشِ آیتالله وحید خراسانی:
@adam_podcast
🌾 @Naqdagin
🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۱۱
🔻در این قسمت میکوشم باورهای دو گروه در مورد فیلسوفان یونانی، مشخصا افلاطون و ارسطو، را زیر سوال ببرم:
1️⃣ نخست، باور مخالفان فلسفۀ اسلامی مبنی بر این که فیلسوفان یونانی تنها به عقل خودشان متکی بودند و دیگر منابع معرفتی، از جمله الهامات الهی، در دستگاه فکری آنان جایگاهی نداشته.
2️⃣ دوم، باور موافقان فلسفۀ اسلامی مبنی بر این که افلاطون و ارسطو با دین سنتی مردم یونان هیچ نسبتی نداشتند و، مطابق با تعریف پیروان ادیان ابراهیمی، موحد بودند.
🔥 افلاطون چون «قاضی شرع/ولیفقیه» و «خمینیِ یونان»
🤯😱 تصویری که کمتر از آن مطلعیم و همین نقشِ او شاید در جنونِ خشونتِ قرون وسطی، برای یک هزاره، سلطهگر شد. او از ضرورتِ معرفی مرتدان و حکم مجازات ارتداد (با کفِ ۵ سال حبس، بدون حقّ ملاقات!) میگوید و اینکه اگر کسی مرتد را به مقامات معرفی نکند، کافر و مستوجب کیفر است! اگر مرتد اصلاح شد که هیچ، ولی اگر نشد یا حتی تظاهر به اصلاح و برگشت به دین قوم کرد، باید کشتهشود!!
😶 هیچکس حق ندارد در خانهاش پرستشگاه خصوصی بسازد! هر کس قصد قربانی دارد باید به معبد رجوع کند و قربانی را به دست کاهن بسپارد. اجرای مراسم دینی بصیرت خاصی میخواهد که در عموم مردم نیست.
😱 وظیفۀ مردم این است که سازندۀ پرستشگاه خصوصی را به مقامات معرفی کنند! دفعه اول به او تذکر دادهشود که تخریب و جمع کند، اگر افاقه نکرد اعدامش کنند!
🔺افلاطون در «قوانین» میگوید که هدف حکومت، صلاح و رستگاری روح شهروندان است. اگر فردی مانع این هدف شود (مثلاً با طرح عقاید بیدینی)، باید حذف شود تا کل جامعه حفظ شود. این منطق به توجیه تفتیش عقاید در قرون وسطی کمک کرد؛ زیرا نجات روح جامعه بر آزادی فردی اولویت داشت.
🔸توماس آکوئناس (بزرگترین فیلسوف قرون وسطی) از منطق ارسطویی استفاده کرد تا قانون کلیسا و احکام آن، از جمله احکام مربوط به ارتداد، را به شکلی عقلانی و سیستماتیک تدوین و توجیه کند. این کار به قوانین کلیسا ظاهر و جزمیت منطقی بخشید.
🔺در حالی که ارسطو ابزار عقلانی (منطق) را به الهیات قرون وسطی داد، افلاطون در «قوانین» قالب توتالیتر و خشن مجازاتهای مذهبی برای کنترل اعتقاد را فراهم کرده بود که به لحاظ ساختاری، شباهت عمیقی به شیوههای کنترل عقیده و مجازات در قرون وسطی دارد. این شباهت بیشتر از طریق منطقِ بنیادین (ضرورت کنترل عقیده برای بقای دولت) منتقل شد تا انتقال متن به متن.
😳 شباهتِ فیلسوفان افلاطونی با نگرشِ آیتالله وحید خراسانی:
فقط کسی که آلوده نیست حرفش آلوده نیست، و اون ۱۴ معصومند و بقیه حرف مفتن! خلاصۀ برهانم اینه: فرض کنید ابن سینا، فارابی، افلاطون، با وجود قدرت فکری، چون عصمت ندارند، حرفشون آلوده است. اینه که تبعیت از معصوم، تعقلیست و نه تعبدی!
@adam_podcast
📺 محمد: «من ارسطوی این امتم!» کوروش و داریوش پیامبران خدا بودند و سلمان تناسخِ زرتشت یا شاگردی از زرتشت؛ سقراط و افلاطون و ارسطو و ایزوپ و اسکندرِ(!!) پیامبران خدا بودند!
🔻سلیمانی اردستانی
📺 نقد حکم ارتداد
📺 حکومت نمیتواند دینی باشد!
📻 «اختراع خدا» اثر توماس رومر
🔻خاستگاه یکتاپرستی
📻 ۱. خدایان انسانوار و هیولاهای الهی
📻 ۲. شورای الهی
📻 ۳. خانوادهٔ الهی
📻 ۴. خدایان متعدد، جفتها و دیگر روابط الهی
📻 ۵. ویژگیهای خدایان
📻 ۶. زندگی و مرگ بعل
📻 ۷. اِل، یَهْوِه، و خدای آغازین اسرائیل و خروج
📻 ۸. ظهور بلاغت یکتاپرستانه در یهودای باستان
📻 ۹. شکلگیری الهیات یکتاپرستانه در بایبل عبری
📻 ۱۰. یکتاپرستی در کتاب اشعیا
📕مغلطۀ یکتاپرستی
📻 معامله با خدایان؛ اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف میشود!
📺 از «خدای طوفان» تا خدای یکتا
📻 آیا یهوه بازسازیِ بعل بود؟
📻 معامله با خدایان
— اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف میشود!
📺 «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»
— و چالش تَنزیه در مواجهه با آیات و احادیث تَجسیم
📺 الله و خواستههایش
📺 دگرگشتِ یهوه
📻 جنگطلبی: از اسلام تا یهودیت
📕قرآن و الهیات سیاسی (۱-۱۵؛ ۱۶-۲۱ )
📕علل تاریخیِ بقای خشونت در اسلام نسبت به یهودیت
🔻پادکست عدم
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن
.➖➖➖
#پادکستکش #فلسفیدن #نقد_روشنفکران #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان
🌾 @Naqdagin
سوگواری برای قهرمانان یونان
@Naqdagin
🎧 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۲
🔸یونانیان صاحب قهرمانانی اسطورهای بودند که در بسیاری از موارد با مرگی دردناک جان سپرده بودند. یونانیان برای این قهرمانان عزاداری میکردند و در سوگشان مرثیه میخواندند. در این قسمت توضیح خواهم داد که بسیاری از فیلسوفان یونانی با مسالۀ عزاداری از اساس مخالف بودند و آن را به تندی نقد میکردند. مقایسۀ عزاداری یونانیان برای قهرمانانشان با سنت سوگواری در فرهنگ ما نکات جالبی را نمایان میکند.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
02:50 عزاداری سالانۀ یونانیان برای قهرمانان خود و روضهخوانیشان
5:32 قهرمانان یونان باستان؛ زیارتگاهسازی و حاجت خواستن و شفا گرفتن
6:43 کرامات قهرمانان یونانی: نیروهای غیبی در نبرد ماراتن؛ آسکِلِپیوس و شفای سنگ کلیه و سکته و کور؛ زیباسازی چهرهها
10:05 عزاداری برای قهرمانان: آدونیس؛ هواکینتوس: توامانی عزا و جشن
14:52 نظر عقلای یونان دربارۀ عزاداری: گزنفانس و تناقض عزا و دیدِ قهرمانانه
15:51 عزاداری مردم برای آشنایان و قانونگذاران یونان (مشابه سنت نبوی)
17:19 زمینۀ ظهور عزاداری برای قهرمانان و تراژدی
19:15 درک تناقض توسط افلاطون و مخالفت با عزاداری بطور مطلق
24:59 نظر فیلسوفان پسا-افلاطونی دربارۀ احساسات: ارسطو و رواقیون
34:10 تاثیر رواقیون بر تفسیر یهودیان و مسیحیان
40:00 نظر یونانیان دربارۀ سوگواری ایرانیان؟
46:04 مواجهۀ تاریخی یا اسطورهای و باطنی؟
52:20 مرثیۀ آدونیس
🌾 @Naqdagin
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۲
🔸یونانیان صاحب قهرمانانی اسطورهای بودند که در بسیاری از موارد با مرگی دردناک جان سپرده بودند. یونانیان برای این قهرمانان عزاداری میکردند و در سوگشان مرثیه میخواندند. در این قسمت توضیح خواهم داد که بسیاری از فیلسوفان یونانی با مسالۀ عزاداری از اساس مخالف بودند و آن را به تندی نقد میکردند. مقایسۀ عزاداری یونانیان برای قهرمانانشان با سنت سوگواری در فرهنگ ما نکات جالبی را نمایان میکند.
⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب:
02:50 عزاداری سالانۀ یونانیان برای قهرمانان خود و روضهخوانیشان
5:32 قهرمانان یونان باستان؛ زیارتگاهسازی و حاجت خواستن و شفا گرفتن
6:43 کرامات قهرمانان یونانی: نیروهای غیبی در نبرد ماراتن؛ آسکِلِپیوس و شفای سنگ کلیه و سکته و کور؛ زیباسازی چهرهها
10:05 عزاداری برای قهرمانان: آدونیس؛ هواکینتوس: توامانی عزا و جشن
14:52 نظر عقلای یونان دربارۀ عزاداری: گزنفانس و تناقض عزا و دیدِ قهرمانانه
15:51 عزاداری مردم برای آشنایان و قانونگذاران یونان (مشابه سنت نبوی)
17:19 زمینۀ ظهور عزاداری برای قهرمانان و تراژدی
19:15 درک تناقض توسط افلاطون و مخالفت با عزاداری بطور مطلق
24:59 نظر فیلسوفان پسا-افلاطونی دربارۀ احساسات: ارسطو و رواقیون
34:10 تاثیر رواقیون بر تفسیر یهودیان و مسیحیان
40:00 نظر یونانیان دربارۀ سوگواری ایرانیان؟
46:04 مواجهۀ تاریخی یا اسطورهای و باطنی؟
52:20 مرثیۀ آدونیس
🔻بدعت عزا و مازوخیسم
📺 جنونِ رنجپرستی و بدعتهای شیعه
🚩چرا شیعه رنج میبَرَد و میچشاند؟
📕روانکاویِ «دلهرۀ مرگ» در ساختارهای ایدئولوژیک
📺 مازوخیسم شیعه سادیسم را میزاید
📺 شیعه و جنونِ خودآزاری و غمپرستی
📺 تاریخچۀ شکلگیری اجزایِ عزاداری محرم
📺 مریم رجوی و ذهنِ چندپارۀ شیعه😅
📺 نگاه انتقادیِ مولوی به حسینبنعلی و شیعهگری/عزاپرستی
📺 بدعت در دین و تقلید صفویه از مسیحیت
📕تبارشناسی عزاداری توسط دکتر علی شریعتی
📻 معامله با خدایان؛ اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف میشود!
🔻شمشیرِ محمد و عقدۀ علی بر گردنِ حسین و ایرانیان
1️⃣ ذهنیتِ زارِ روضهزده
2️⃣ آنتیگونه در برابرِ حسین
— جدالِ «دو حقیقت»، یا «مطلقِ حق» و «مطلقِ باطل»؟
3️⃣ از اودیپ تا حسین: وقتی غرور، راه به فاجعه میبرد
— کربلا: تقدیرِ مقدس یا تراژدیِ هیبْریس؟
4️⃣ "احیای سنت" از شعار تا واقعیت
— قدیسِ غارتگر؟ رانتگیری از خلافت و قیام برای عدالت؟
5️⃣ سودای مرگ: کالبدشکافی روان حسین و بذر فاجعۀ کربلا
— ریشههای جنونِ خونِ زیدیه و هذیانهایِ مختار
6️⃣ سنجش خرد سیاسیِ حسین
— عملکردِ امامِ سوم: مبطلِ ایدۀ «حقّ الهیِ ولایت»
🔻پادکست عدم
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن
.➖➖➖
#پادکستکش #فلسفیدن #نقد_شیعه #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن
+13
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۳
🔸چون #المپیک باستانی بعد از سلطۀ #مسیحیت بر امپراتوری روم تعطیل شد، شاید این تصور ایجاد شود که یگانه منتقدان المپیک باستانی مسیحیان بودند، اما این طور نیست.
🔸علاوه بر مسیحیان، اندیشمندان یونانی، نخبگان رومی و شماری از یهودیان با المپیک و ورزش قهرمانی مساله داشتند. نقدهای ایشان طیف وسیعی داشت. از نقد آسیبهای جسمی و روحی ورزش قهرمانی تا نقد عریانی و شاهدبازیِ جاری در میان ورزشکاران یونانی!
🔸نقد بعدی ناظر به منزلت اجتماعی رفیع و ثروت فراوان ورزشکارها بود که شباهت زیادی با صحبتهای وایرالشدۀ بیژن عبدالکریمی دارد.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
+13
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۳
🔸چون #المپیک باستانی بعد از سلطۀ #مسیحیت بر امپراتوری روم تعطیل شد، شاید این تصور ایجاد شود که یگانه منتقدان المپیک باستانی مسیحیان بودند، اما این طور نیست.
🔸علاوه بر مسیحیان، اندیشمندان یونانی، نخبگان رومی و شماری از یهودیان با المپیک و ورزش قهرمانی مساله داشتند. نقدهای ایشان طیف وسیعی داشت. از نقد آسیبهای جسمی و روحی ورزش قهرمانی تا نقد عریانی و شاهدبازیِ جاری در میان ورزشکاران یونانی!
🔸نقد بعدی ناظر به منزلت اجتماعی رفیع و ثروت فراوان ورزشکارها بود که شباهت زیادی با صحبتهای وایرالشدۀ بیژن عبدالکریمی دارد.
@adam_podcast
🔻پادکست عدم
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
.#آینه_تاریخ #نقد_فرهنگ #نقد_ادیان #برهنگی #همجنسگرایی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۴
🔸عهد عتیق روایتگر داستانهای زیادی دربارۀ گناهان انبیاست. تا پیش از ظهور اسلام، چندین نوع واکنش به این داستانها اتفاق افتاد. عدهای همین داستانها را دلیل تحریف کتاب مقدس دانستند.
[نقدآگین: البته در این باره قبلتر بررسیهای جامعی کردیم و نشان دادیم که لااقل قرآن، نهایتا به تحریفِ تفسیری/معنوی باور دارد، و تورات و انجیل را «نور و هدایت و نازلشده از خدا و مرجعِ داوری»، حتی برای «برطرفسازیِ شک محمد دربارۀ وحی به خودش» قرار میدهد، توضیح بیشتر در پستهای مرتبط پایین]
🔸عدهای سعی کردند این داستانها را طوری تفسیر کنند که خطای پیامبران به حداقل ممکن برسد. گروهی از عصمت انبیا دفاع کردند و در آخر گروهی بودند که تاکید میکردند این داستانها حاوی پیام اخلاقی بسیار مهمی برای ماست؛ این که به هیچ انسانی نمیتوان امید بست، هر چقدر هم به خدا نزدیک باشد. پس در هر شرایطی تنها به خدا باید پناه برد.
🔸اما آن طرفتر و در سنت فکری یونان، اندیشمندانی حضور داشتند که باقدرت از امکان حیات بدون نقص اخلاقی دفاع میکردند.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۴
🔸عهد عتیق روایتگر داستانهای زیادی دربارۀ گناهان انبیاست. تا پیش از ظهور اسلام، چندین نوع واکنش به این داستانها اتفاق افتاد. عدهای همین داستانها را دلیل تحریف کتاب مقدس دانستند.
[نقدآگین: البته در این باره قبلتر بررسیهای جامعی کردیم و نشان دادیم که لااقل قرآن، نهایتا به تحریفِ تفسیری/معنوی باور دارد، و تورات و انجیل را «نور و هدایت و نازلشده از خدا و مرجعِ داوری»، حتی برای «برطرفسازیِ شک محمد دربارۀ وحی به خودش» قرار میدهد، توضیح بیشتر در پستهای مرتبط پایین]
🔸عدهای سعی کردند این داستانها را طوری تفسیر کنند که خطای پیامبران به حداقل ممکن برسد. گروهی از عصمت انبیا دفاع کردند و در آخر گروهی بودند که تاکید میکردند این داستانها حاوی پیام اخلاقی بسیار مهمی برای ماست؛ این که به هیچ انسانی نمیتوان امید بست، هر چقدر هم به خدا نزدیک باشد. پس در هر شرایطی تنها به خدا باید پناه برد.
🔸اما آن طرفتر و در سنت فکری یونان، اندیشمندانی حضور داشتند که باقدرت از امکان حیات بدون نقص اخلاقی دفاع میکردند.
@adam_podcast
🔻ایدئولوژی عصمت
📺 تحریف نوح توسط قرآن
📕نوح: قدیسی قهرمان یا مردی تنها و شکستخورده؟
📻 «عصمت» پیش از ظهور اسلام
📺 اشتباهات و فراموشیهای محمد بزبان آیتالله کمال حیدری
📕قرآن و الهیات سیاسی (۱-۱۵؛ ۱۶-۲۱ )
📕دو ایوب، دو سنت، دو سرنوشت
📺 نسبت محمد با «ده فرمان» موسی
📕رد اسلام توسط سعدیا گائون و علمای یهود
📕 محمد و علی در قعر جهنم دانته
📺 اسلام بدعت صدم مسیحیت: یوحنای دمشقی
📕رد محمد توسط توماس آکویناس
📕آموزههای یعقوب: شمشیر و پیامبری یا دجال؟
🔻تحریف بایبل یا قرآن؟
📺 قرآن مصدقِ بایبل، بایبل مکذبِ آن!
📕قرآن از تحریف لفظی سخنی نمیگوید
📕بشارتتراشی مسلمانان (قسمت یکم) (قسمت دوم) (قسمت سوم)
📺 نام محمد در بایبل؟ (قسمت یکم) (قسمت دوم) (قسمت سوم)
🔻خطاهای قرآن در کپی پیست:
📺 تحریفِ «پیشگویی اشعیای نبی» دربارۀ «تولد مسیح از باکره»
📕افسانهٔ عمر نوح؛ بدعاقبتی کپیکاران!
📺 الله و کلاغِ خاخامها
📺 کپیکاریِ الله از خاخامها؟
📺 ابراهیم در آتش: اشتباهات الله در کُپزدن!
📻 منابع ساختِ «قصۀ خضر و موسی»
📻 شکست مطلق در آزمون نبوت: ۱۵ روز تاخیر و ۳ بار رفوزگی!
🔻مرجعیت و تحریف اساسیِ قرآن
📺 ۲/۳ قرآن [تحریف به] حذف شده!
📺 ۵ دلیل در تحریف قرآن
📺 قرآن اصلی» دست ما نیست رفقا!
🔻عصمت محمد؟
📕طمع به عروس، نقض دهفرمان
📕«الله و قانون» در خدمت قدرت
— از «تحریم ربیبه» تا نظر به عروس
🫖 قوریِ راسل: اللهِ جُنُب در شکار!
📺 نزولِ «سورۀ شمخانی»
— اگر عقلانیتِ مدرن نبود
📕عقـل الله در ترازوی سعدی
📺 چای، سکس و احکام اسلامی
📺 عدالت در قرآن!
📕ضرورتِ ویراستاری و نشر آزاد نسخههای قرآن
📺 امضای هوسرانی اسوۀ حسنه؟
📺 «اعجاز اخلاقی/ادبی قرآن؟ قرآن را به فارسی بخوانیم!»
🔻پادکست عدم
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
.
#نقد_ادیان #نقد_شیعه #مسیحیت #یهودیت #بایبل #انجیل #یونان_باستان #رواقی
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 تاریخچهای برای روزه
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۵
🔸روزهداری میان همهٔ ادیان ایراهیمی و غیرابراهیمی مشترک است، اما اشکال روزهداری بسیار متفاوت هستند. در این قسمت تلاش کردم این تفاوتها را در سه دین ابراهیمی تشریح کنم. برای این کار به مجموعهای از سوالات پاسخ دادم:
❓در یهودیت، مسیحیت و اسلام چند روز روزهٔ واجب وجود دارد؟
❓این روزههای واجب در خود کتابهای مقدس آمدهاند یا بعدا شکل گرفتهاند؟
❓روزههای واجب متوالی هستند یا پراکنده؟
❓روزهدار در طول روز میتواند آب بنوشد؟ خوردن چند وعدهٔ غذایی در زمان روزه مجاز است؟
❓ایام روزه در کدام ادیان میان فصول مختلف سال چرخش میکند؟
@adam_podcast
🌾 @Naqdagin
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۵
🔸روزهداری میان همهٔ ادیان ایراهیمی و غیرابراهیمی مشترک است، اما اشکال روزهداری بسیار متفاوت هستند. در این قسمت تلاش کردم این تفاوتها را در سه دین ابراهیمی تشریح کنم. برای این کار به مجموعهای از سوالات پاسخ دادم:
❓در یهودیت، مسیحیت و اسلام چند روز روزهٔ واجب وجود دارد؟
❓این روزههای واجب در خود کتابهای مقدس آمدهاند یا بعدا شکل گرفتهاند؟
❓روزههای واجب متوالی هستند یا پراکنده؟
❓روزهدار در طول روز میتواند آب بنوشد؟ خوردن چند وعدهٔ غذایی در زمان روزه مجاز است؟
❓ایام روزه در کدام ادیان میان فصول مختلف سال چرخش میکند؟
@adam_podcast
📻 رمضان عباسی: مهندسی مناسک، ساخت یک امت
— تحلیل تاریخیِ فرآیندِ تبدیل روزۀ یکروزه به سه، و سیروز
📺 تبارشناسی روزه: از اسلام تا ادیان باستان
📕روزه از کجا آمدهاست؟
📻 بازخوانی آیات روزه
📻 بستۀ روزه
📕روزه در ترازوی قرآن: ۳ روز یا یک ماه؟
📺 مقالاتِ علمی و روزۀ رمضان
📺 فَستینگ (نه روزهداریِ اسلامی) با سلامتی ما چه میکند؟
📺 رژیم فستینگ ۱۶/۸ و خطر ابتلا به بیماری قلبی؟
🔻پادکست عدم
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
.➖➖➖
#نقد_ادیان #نقد_اسلام #روزه
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📘دین تاریخی و دین غیرتاریخی
(۱/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
🔹 در خلال مناظرۀ اخیر حاتم قادری و هادی صادقی در آزاد، موضوعی مطرح شد که یکی از دغدغههای همیشگی من است و ادبیات مفصلی دارد. صادقی در دفاع از عقلانیت باورهای دینی، لااقل دو دسته از باورهای دینی را از یکدیگر تفکیک کرد: (1) اعتقاداتی که به کمک برهانهای عقلی ثابت میشوند (مانند باور به وجود خدا) و (2) اعتقاداتی که با استدلال فلسفی قابلاثبات نیستند و به کمک قواعد حاکم بر علم تاریخ میتوان از آنها دفاع کرد (مانند نبوت حضرت محمد). صادقی توضیح داد که طلب برهان عقلی برای اثبات باورهای دستۀ دوم کاری ناموجه است. مسائل جزئی تاریخی در ذات خود پذیرای برهان فلسفی نیستند. این گزارهها را میتوان به کمک گونۀ دیگری از عقلانیت موجه ساخت. این عقلانیت به اندازۀ عقلانیت فلسفی اطمینانآور نیست اما کاربردش در بسیاری از حوزههای معرفت بشری پذیرفته است. من این تقسیمبندی دوگانه از باورهای دینی را چند گام به پیش میبرم و این نتیجه را از آن استنباط میکنم:
🔹 اگر دینی دارای چنین سنخی از معرفتشناسی در حوزۀ باورها باشد، اعتقاد به آن دین را ناموجه میدانم. به طور خلاصه، مدعای من آن است که روش اثبات یک باور باید وزن آن باور را تعیین کند. مشخصا، باوری که از راه استدلال فلسفی ثابت میشود نباید هموزن با باوری محسوب شود که معقولیت خود را از طریق پژوهشهای تاریخی کسب میکند.
🔹 در این جا دو باور اسلامی را مثال میزنم: باور به وجود خدا و باور به درسنخواندن پیامبر اسلام. چنین میپندارم که هر دو باور (به تعبیر سنتی) یا ضروری دین هستند یا چیزی نزدیک به ضروری دین. کسی که منکر وجود خدا باشد بدون تردید مسلمان نیست. بر همین قیاس، کسی که معتقد باشد پیامبر اسلام در چهل سال ابتدایی حیات خود خواندن و نوشتن آموخته و کتابهایی (به خصوص کتاب مقدس) را نزد بعضی استادان فراگرفته، منکر اعجاز قرآن و از دایرۀ اسلام بیرون است (مناقشات نقادانه دربارۀ معنای کلمۀ «امّی» با بحث من بیارتباط است).
🔹 تصور میکنم این نوع از معرفتشناسی کاملا ناموجه است. باور به وجود خدا را از طرق مختلف میتوان موجه ساخت، از جمله از طریق استدلال فلسفی. اما باور به درسنخواندن پیامبر اسلام منحصرا با اعتماد به برخی گزارشهای تاریخی قابلاثبات است. باور به وجود خدا البته باوری مناقشهناپذیر نیست و الحاد عمری بسیار طولانی دارد. اما قرائن بسیار متنوعی در دسترس هستند که میتوانند معقولیت باور به وجود امر الهی را ثابت کنند. طیف براهین اثبات وجود خدا از برهانهای هستیشناختی آنسلم و دکارت آغاز میشود (که وجود خدا را با تحلیل مفاهیم ذهنی نشان میدهند) تا برهان نظم (که سامان شگفت جهان را دلیلی بر وجود یک صانع میداند). شهود و دریافت شخصی بسیاری افراد از حضور امر الهی را به این اثباتهای فلسفی اضافه کنید. بر این اساس، توجیه باور به وجود خدا هم از راه علم حصولی امکانپذیر است هم از راه علم حضوری. با تمام این تفاسیر، باور به وجود خدا همچنان باوری خدشهپذیر است، همان طور که باور به درسنخواندن پیامبر اسلام باوری خدشهپذیر است، اما نکته در این جا است که انکار وجود خدا از لحاظ معرفتی فعلی به مراتب دشوارتر و مناقشهپذیرتر از انکار درسنخواندن پیامبر اسلام است. اما چرا؟
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۱/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
🔹 در خلال مناظرۀ اخیر حاتم قادری و هادی صادقی در آزاد، موضوعی مطرح شد که یکی از دغدغههای همیشگی من است و ادبیات مفصلی دارد. صادقی در دفاع از عقلانیت باورهای دینی، لااقل دو دسته از باورهای دینی را از یکدیگر تفکیک کرد: (1) اعتقاداتی که به کمک برهانهای عقلی ثابت میشوند (مانند باور به وجود خدا) و (2) اعتقاداتی که با استدلال فلسفی قابلاثبات نیستند و به کمک قواعد حاکم بر علم تاریخ میتوان از آنها دفاع کرد (مانند نبوت حضرت محمد). صادقی توضیح داد که طلب برهان عقلی برای اثبات باورهای دستۀ دوم کاری ناموجه است. مسائل جزئی تاریخی در ذات خود پذیرای برهان فلسفی نیستند. این گزارهها را میتوان به کمک گونۀ دیگری از عقلانیت موجه ساخت. این عقلانیت به اندازۀ عقلانیت فلسفی اطمینانآور نیست اما کاربردش در بسیاری از حوزههای معرفت بشری پذیرفته است. من این تقسیمبندی دوگانه از باورهای دینی را چند گام به پیش میبرم و این نتیجه را از آن استنباط میکنم:
بُعد نظریِ دینداری عبارت است از باور به مجموعهای از گزارههای بنیادین. این گزارهها (بدون استثنا) با توسل به گونههای مختلفی از عقلانیت قابلاثبات هستند، از جمله عقلانیت فلسفی و عقلانیت تاریخی (البته لازم نیست شخص دیندار به همۀ این اثباتها علم داشته باشد). انکار هر یک از گزارههای مجموعه به منزلۀ انکار کل مجموعه و خروج از دین است.
🔹 اگر دینی دارای چنین سنخی از معرفتشناسی در حوزۀ باورها باشد، اعتقاد به آن دین را ناموجه میدانم. به طور خلاصه، مدعای من آن است که روش اثبات یک باور باید وزن آن باور را تعیین کند. مشخصا، باوری که از راه استدلال فلسفی ثابت میشود نباید هموزن با باوری محسوب شود که معقولیت خود را از طریق پژوهشهای تاریخی کسب میکند.
🔹 در این جا دو باور اسلامی را مثال میزنم: باور به وجود خدا و باور به درسنخواندن پیامبر اسلام. چنین میپندارم که هر دو باور (به تعبیر سنتی) یا ضروری دین هستند یا چیزی نزدیک به ضروری دین. کسی که منکر وجود خدا باشد بدون تردید مسلمان نیست. بر همین قیاس، کسی که معتقد باشد پیامبر اسلام در چهل سال ابتدایی حیات خود خواندن و نوشتن آموخته و کتابهایی (به خصوص کتاب مقدس) را نزد بعضی استادان فراگرفته، منکر اعجاز قرآن و از دایرۀ اسلام بیرون است (مناقشات نقادانه دربارۀ معنای کلمۀ «امّی» با بحث من بیارتباط است).
🔹 تصور میکنم این نوع از معرفتشناسی کاملا ناموجه است. باور به وجود خدا را از طرق مختلف میتوان موجه ساخت، از جمله از طریق استدلال فلسفی. اما باور به درسنخواندن پیامبر اسلام منحصرا با اعتماد به برخی گزارشهای تاریخی قابلاثبات است. باور به وجود خدا البته باوری مناقشهناپذیر نیست و الحاد عمری بسیار طولانی دارد. اما قرائن بسیار متنوعی در دسترس هستند که میتوانند معقولیت باور به وجود امر الهی را ثابت کنند. طیف براهین اثبات وجود خدا از برهانهای هستیشناختی آنسلم و دکارت آغاز میشود (که وجود خدا را با تحلیل مفاهیم ذهنی نشان میدهند) تا برهان نظم (که سامان شگفت جهان را دلیلی بر وجود یک صانع میداند). شهود و دریافت شخصی بسیاری افراد از حضور امر الهی را به این اثباتهای فلسفی اضافه کنید. بر این اساس، توجیه باور به وجود خدا هم از راه علم حصولی امکانپذیر است هم از راه علم حضوری. با تمام این تفاسیر، باور به وجود خدا همچنان باوری خدشهپذیر است، همان طور که باور به درسنخواندن پیامبر اسلام باوری خدشهپذیر است، اما نکته در این جا است که انکار وجود خدا از لحاظ معرفتی فعلی به مراتب دشوارتر و مناقشهپذیرتر از انکار درسنخواندن پیامبر اسلام است. اما چرا؟
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📘دین تاریخی و دین غیرتاریخی
(۲/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
🔹 شخصا تردید ندارم که تاریخ یک علم است. به این معنا که ضوابطی بر پژوهش تاریخی حکمفرما است که بسیاری اوقات پژوهش درست تاریخی را از پژوهش نادرست متمایز میکند. اما اگر بنا باشد علوم را از حیث اطمینانآوری رتبهبندی کنیم، تاریخ (تا جایی که از باستانشناسی استقلال دارد) یکی از پایینترین رتبهها را به خود اختصاص خواهد داد. به نظرم جایی پایینتر از ریاضیات، علوم تجربی، بسیاری از شاخههای علوم انسانی و همین طور فلسفه. علت آن است که ما در این علوم با موضوع پژوهش مواجهۀ دستاول داریم. در علوم تجربی میتوان (در صورت وجود ابزار لازم) موضوع تحقیق را آزمود. در جامعهشناسی، روانشناسی و فلسفه (با وجود تمام محدودیتها) میتوان به موضوع تحقیق نگریست و برداشت تازهای از آن پیدا کرد. اما در تاریخ، ما با وقایعی که در گذشته رخ دادهاند مواجه هستیم. آن چه در دست ما است گزارشهای تاریخنگاران از آن وقایع است. البته نیک میدانم که در مورد عینیت سایر علوم نیز پرسشهایی بنیادین قابلطرح هستند، اما آن پرسشها سبب نمیشوند همۀ علوم از حیث اطمینانآوری یکسان فرض شوند و فرقی میان تاریخ و فیزیک باقی نماند. با الهام از تعبیری افلاطونی، اگر بسیاری علوم (با تسامح) یک مرتبه از حقیقت دور هستند، تاریخ دو مرتبه از حقیقت دور است. زیرا تاریخ (به واسطۀ اتکا به گزارش تاریخنگاران) تصویر حقیقت نیست، بلکه تصویری از تصویر حقیقت است (البته اگر هدف پژوهش تاریخی را از مطالعۀ وقایع تاریخی به مطالعۀ روایتهای تاریخی تغییر دهیم، تاریخ نیز همان عینیت سایر شاخههای علوم انسانی را خواهد داشت).
🔹 مساله زمانی بغرنجتر میشود که پژوهش تاریخی ما دربارۀ دورانی با منابع تاریخی اندک باشد. پژوهش تاریخی دربارۀ جنبش دانشجویی در فرانسه به سال 1968 یک وضعیت دارد، و پژوهش دربارۀ ظهور اسلام در قرن 7 میلادی وضعیتی دیگر. پژوهش دربارۀ دوران آغازین اسلامی یعنی مطالعۀ منابعی غالبا اسلامی که با فاصلۀ چند قرنی از واقعه نوشته شدهاند. این را مقایسه کنید با پژوهش دربارۀ واقعهای تاریخی که گزارشگرانی با دیدگاهها و فرهنگهای مختلف در همان لحظه آن را ثبت و ضبط کردهاند و با چیزی همچون تواتر تاریخی روبرو هستیم. معتقد نیستم که پژوهش تاریخی دربارۀ صدر اسلام کاری عبث یا بیمعنا است، و این خوشخیالی را ندارم که تعدد دوربینهای حاضر در صحنه راه را بر همۀ تفسیرهای بدیل از وقایع معاصر خواهد بست. نه این نه آن. با وجود همۀ محدودیتها، پژوهش دربارۀ صدر اسلام همچنان معنادار است، و سرشت پدیدههای انسانی به گونهای است که حتی اشباع گزارشها مانع از پیدایش فهمهای مختلف نمیشود.
🔹 سخنم آن است که هر چه محدودیتهای یک پژوهش افزایش مییابد، باید پذیرفت که نتایج آن کمتر اطمینانآور خواهند بود و تعیینکنندگی کمتری خواهند داشت. اما کار در بحث از برخی باورهای اسلامی وارونه است. زیرا (1) خود علم تاریخ عینیت کمتری در قیاس با سایر علوم دارد؛ (2) پژوهش تاریخی دربارۀ صدر اسلام (بنا بر سرشت منابع) در قیاس با بعضی پژوهشهای تاریخی دیگر پذیرای شک و شبهۀ بیشتری است؛ (3) حال یکی از مسائل کاملا جزئی از میان مسائلِ این پژوهش پر حرف و حدیث (اما همچنان معنادار)، مانند درسخواندن یا درسنخواندن پیامبر اسلام، واجد چنان اهمیتی است که شاید مرز اسلام و غیراسلام را ترسیم میکند. معقولتر آن است که هر چه شکاف شناختی میان ما و موضوع پژوهش ژرفتر میشود، تواضع ما نسبت به نتایج خودمان و تسامح ما نسبت به نتایج دیگران افزایش یابد. اما اکنون چنین نیست.
🔹 اخیرا در باب یکی از موضوعات جزئی تاریخ اسلام (مشخصا کیفیت شهادت حضرت زهرا) جنجال قابلتوجهی به پا شد. اگر عقلانیت بیش از تعصب و جمود بر جریان تاریخ حکمفرما بود، بحث از حقیقت مرگ حضرت زهرا باید همان میزان اهمیت و حساسیت میداشت که بحث از حقیقت مرگ ژولیوس سزار. در یک جهان ممکن، دو پژوهشگر تاریخ مقابل هم مینشستند و در خلال گفتگویی ملالآور برای عموم مردم در مورد روایتهای مختلف از مرگ حضرت زهرا یا ژولیوس سزار بحث میکردند. در پایان نیز هر دو طرف اذعان داشتند که موضع آنها چیزی جز برداشتشان از منابع موجود تاریخی نیست و هیچ یقین آهنینی در پس این موضع وجود ندارد. اما در جهان فعلی، خروجی یک بحث تاریخی این است که گفته میشود پدر و مادر بینوای یکی از طرفین گفتگو به شکلی نامتعارف مقدمات تولد او را پدید آوردهاند.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۲/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
🔹 شخصا تردید ندارم که تاریخ یک علم است. به این معنا که ضوابطی بر پژوهش تاریخی حکمفرما است که بسیاری اوقات پژوهش درست تاریخی را از پژوهش نادرست متمایز میکند. اما اگر بنا باشد علوم را از حیث اطمینانآوری رتبهبندی کنیم، تاریخ (تا جایی که از باستانشناسی استقلال دارد) یکی از پایینترین رتبهها را به خود اختصاص خواهد داد. به نظرم جایی پایینتر از ریاضیات، علوم تجربی، بسیاری از شاخههای علوم انسانی و همین طور فلسفه. علت آن است که ما در این علوم با موضوع پژوهش مواجهۀ دستاول داریم. در علوم تجربی میتوان (در صورت وجود ابزار لازم) موضوع تحقیق را آزمود. در جامعهشناسی، روانشناسی و فلسفه (با وجود تمام محدودیتها) میتوان به موضوع تحقیق نگریست و برداشت تازهای از آن پیدا کرد. اما در تاریخ، ما با وقایعی که در گذشته رخ دادهاند مواجه هستیم. آن چه در دست ما است گزارشهای تاریخنگاران از آن وقایع است. البته نیک میدانم که در مورد عینیت سایر علوم نیز پرسشهایی بنیادین قابلطرح هستند، اما آن پرسشها سبب نمیشوند همۀ علوم از حیث اطمینانآوری یکسان فرض شوند و فرقی میان تاریخ و فیزیک باقی نماند. با الهام از تعبیری افلاطونی، اگر بسیاری علوم (با تسامح) یک مرتبه از حقیقت دور هستند، تاریخ دو مرتبه از حقیقت دور است. زیرا تاریخ (به واسطۀ اتکا به گزارش تاریخنگاران) تصویر حقیقت نیست، بلکه تصویری از تصویر حقیقت است (البته اگر هدف پژوهش تاریخی را از مطالعۀ وقایع تاریخی به مطالعۀ روایتهای تاریخی تغییر دهیم، تاریخ نیز همان عینیت سایر شاخههای علوم انسانی را خواهد داشت).
🔹 مساله زمانی بغرنجتر میشود که پژوهش تاریخی ما دربارۀ دورانی با منابع تاریخی اندک باشد. پژوهش تاریخی دربارۀ جنبش دانشجویی در فرانسه به سال 1968 یک وضعیت دارد، و پژوهش دربارۀ ظهور اسلام در قرن 7 میلادی وضعیتی دیگر. پژوهش دربارۀ دوران آغازین اسلامی یعنی مطالعۀ منابعی غالبا اسلامی که با فاصلۀ چند قرنی از واقعه نوشته شدهاند. این را مقایسه کنید با پژوهش دربارۀ واقعهای تاریخی که گزارشگرانی با دیدگاهها و فرهنگهای مختلف در همان لحظه آن را ثبت و ضبط کردهاند و با چیزی همچون تواتر تاریخی روبرو هستیم. معتقد نیستم که پژوهش تاریخی دربارۀ صدر اسلام کاری عبث یا بیمعنا است، و این خوشخیالی را ندارم که تعدد دوربینهای حاضر در صحنه راه را بر همۀ تفسیرهای بدیل از وقایع معاصر خواهد بست. نه این نه آن. با وجود همۀ محدودیتها، پژوهش دربارۀ صدر اسلام همچنان معنادار است، و سرشت پدیدههای انسانی به گونهای است که حتی اشباع گزارشها مانع از پیدایش فهمهای مختلف نمیشود.
🔹 سخنم آن است که هر چه محدودیتهای یک پژوهش افزایش مییابد، باید پذیرفت که نتایج آن کمتر اطمینانآور خواهند بود و تعیینکنندگی کمتری خواهند داشت. اما کار در بحث از برخی باورهای اسلامی وارونه است. زیرا (1) خود علم تاریخ عینیت کمتری در قیاس با سایر علوم دارد؛ (2) پژوهش تاریخی دربارۀ صدر اسلام (بنا بر سرشت منابع) در قیاس با بعضی پژوهشهای تاریخی دیگر پذیرای شک و شبهۀ بیشتری است؛ (3) حال یکی از مسائل کاملا جزئی از میان مسائلِ این پژوهش پر حرف و حدیث (اما همچنان معنادار)، مانند درسخواندن یا درسنخواندن پیامبر اسلام، واجد چنان اهمیتی است که شاید مرز اسلام و غیراسلام را ترسیم میکند. معقولتر آن است که هر چه شکاف شناختی میان ما و موضوع پژوهش ژرفتر میشود، تواضع ما نسبت به نتایج خودمان و تسامح ما نسبت به نتایج دیگران افزایش یابد. اما اکنون چنین نیست.
🔹 اخیرا در باب یکی از موضوعات جزئی تاریخ اسلام (مشخصا کیفیت شهادت حضرت زهرا) جنجال قابلتوجهی به پا شد. اگر عقلانیت بیش از تعصب و جمود بر جریان تاریخ حکمفرما بود، بحث از حقیقت مرگ حضرت زهرا باید همان میزان اهمیت و حساسیت میداشت که بحث از حقیقت مرگ ژولیوس سزار. در یک جهان ممکن، دو پژوهشگر تاریخ مقابل هم مینشستند و در خلال گفتگویی ملالآور برای عموم مردم در مورد روایتهای مختلف از مرگ حضرت زهرا یا ژولیوس سزار بحث میکردند. در پایان نیز هر دو طرف اذعان داشتند که موضع آنها چیزی جز برداشتشان از منابع موجود تاریخی نیست و هیچ یقین آهنینی در پس این موضع وجود ندارد. اما در جهان فعلی، خروجی یک بحث تاریخی این است که گفته میشود پدر و مادر بینوای یکی از طرفین گفتگو به شکلی نامتعارف مقدمات تولد او را پدید آوردهاند.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📘دین تاریخی و دین غیرتاریخی
(۳/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
🔹سخن از شکاف معرفتی میان ما و موضوع پژوهش است، نه اهمیت شخصی که از کیفیت مرگ او بحث میشود. چه در مورد حضرت زهرا (که در روایات شیعی شانی وجودشناسانه پیش از آفرینش جهان دارد) چه در مورد ژولیوس سزار (که پس از مرگش او را خدا خواندند و برایش در روم معبد ساختند)، بحثی پرحرارت و «ناموسی» دربارۀ نحوۀ مرگشان ناموجه است. چرا؟ به خاطر فاصلۀ بسیار زیاد ما از واقعه.
🔹 بر این اساس، باور دارم التزام به دین تاریخی کاری غیرقابلدفاع است. مرادم از دین تاریخی، دینی است که باور به شماری از گزارههای تاریخی را ضروری فرض میکند. بنای غولپیکری را در نظر آورید که بر ستونهایی استوار شده، به گونهای که برداشتن هر یک از این ستونها به فروپاشی کل بنا منجر خواهد شد. اگر یک از ستونهای دین (در کنار ستون باور به وجود خدا) باور به فلان گزارۀ جزئی تاریخی باشد، این بنا را از لحاظ معرفتی بنایی نامستحکم میدانم. در مثالی دیگر، اگر مجموعۀ باورهای دینی را زنجیرهای پیوسته در نظر بگیریم، استحکام این زنجیره به اندازۀ استحکام ضعیفترین حلقۀ آن است، و گزارۀ تاریخی خاص چنان حلقۀ ضعیفی است که کل این زنجیره را به شدت آسیبپذیر میکند. اگر همۀ باورهای اسلامی را حقایق قطعی در نظر بگیریم، انکار وجود خدا و زندگی پس از مرگ یعنی چشم بستن بر بیشمار نشانۀ آفاقی و انفسی. اما آیا میتوان گفت که انکار درسنخواندن حضرت محمد به همان اندازه حقیقتستیزانه است؟
🔹 در یکی از آیات قرآن (نحل، 103) میخوانیم عدهای به پیامبر اتهام میزدند که قرآن را از فرد دیگری آموخته. به نظر میرسد هویت آن فرد مشخص بوده (در تفاسیر قرآن نیز نامهایی را برای او برشمردهاند)، چون قرآن جواب میدهد کسی که این کتاب را به او منتسب میکنید زبانش غیرعربی است. چطور این قرآن که زبانش عربی مبین است، میتواند متعلق به او باشد؟ حال چقدر حقیقتستیزانه است که احتمال دهیم در واقع امر استادی وجود داشته که هم زبان عربی میدانسته هم زبان سریانی، و مورخان مسلمان به جهت اهمیت فراوان موضوع گزارشهای مربوط به این استاد را به حاشیه راندهاند؟ در همین منابع موجود اسلامی روایاتی وجود دارد که مهارت پیامبر برای خواندن و نوشتن (لااقل پس از بعثت) از آنها استشمام میشود. آیا مطالعۀ انتقادی منابع اسلامی و برجستهسازیِ این دست روایات به منزلۀ چشم بستن بر آفتاب حقیقت است؟ به مثال درسنخواندن حضرت محمد اندکی پروبال دادم، اما نه به این خاطر که اطمینان دارم پیامبر اسلام پیش از چهل سالگی خواندن و نوشتن میدانسته. خیر. من پژوهشگر این موضوع نیستم. مرادم آن است که باور به درسنخواندن پیامبر در قیاس با باور به وجود آفرینندهای حکیم در پس جهان مادی، باوری فوقالعاده آسیبپذیر است. با استمداد از مثال حلقه و زنجیره، این باور بسیار آسیبپذیر و مناقشهبرانگیز کل نظام باورهای اسلامی را نیز آسیبپذیر و مناقشهبرانگیز میسازد.
🔹 تا این جا نقدم به دین تاریخی را بیان کردم. روشن است که تنوعی از اشکالات در مورد آن چه گفتم قابلطرح است. برای پرهیز از طولانی شدن این نوشته، پیشاپیش به آن اشکالات پاسخ نمیدهم. اکنون علاقهمندم بدیل خود برای دین تاریخی را اندکی توضیح دهم. به طور خلاصه، من از الحاد دفاع نمیکنم و باور به ادیان غیرتاریخی را موجه میدانم (البته در مورد ادیان غیرتاریخی انحصارگرا نیستم). برای این که مرادم از دین غیرتاریخی روشن شود، سه نوع دین غیرتاریخی را به اجمال برمیشمارم:
1️⃣ نوع اول همان دینی است که امثال دئیستها در قرون هفده و هجده میلادی در اروپا برساختند و آن را دین طبیعی نامیدند. دئیستها (با وجود همۀ اختلافاتی که با یکدیگر داشتند) در این عقیده مشترک بودند که همۀ حقایق دینی به کمک عقل قابلکشف هستند و برای شناخت این حقایق نیازی به ادیان وحیانی وجود ندارد. استعارۀ رایج برای اشاره به خدای دئیستها «خدای ساعتساز» است (که البته همۀ دئیستها به آن باور نداشتند). خدای ساعتساز خدایی است که جهان را آفریده و همۀ اجزای آن را به درستی طراحی کرده، سپس جهان را به حال خود وانهاده و دیگر در کار آن دخالت نمیکند. در نتیجه، هر آن چه برای سعادت آدمی لازم است به کمکِ هدیۀ الهیِ عقل قابلکشف است و پیامبری برای هدایت انسانها ارسال نشده.
🔹 یکی از لوازم این دیدگاه آن است که بند ناف دین از تاریخ بریده میشود و حقایق دینی به حقایق غیرتاریخی بدل میشوند. غیرتاریخی به دو معنا:
۱) این حقایق برای آن که دانسته شوند به شخصیتهای تاریخی همچون پیامبران و به گواهیهای تاریخی محتاج نیستند؛
۲) حقایق دینی بر وقایع تاریخی ابتنا ندارند.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۳/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
🔹سخن از شکاف معرفتی میان ما و موضوع پژوهش است، نه اهمیت شخصی که از کیفیت مرگ او بحث میشود. چه در مورد حضرت زهرا (که در روایات شیعی شانی وجودشناسانه پیش از آفرینش جهان دارد) چه در مورد ژولیوس سزار (که پس از مرگش او را خدا خواندند و برایش در روم معبد ساختند)، بحثی پرحرارت و «ناموسی» دربارۀ نحوۀ مرگشان ناموجه است. چرا؟ به خاطر فاصلۀ بسیار زیاد ما از واقعه.
🔹 بر این اساس، باور دارم التزام به دین تاریخی کاری غیرقابلدفاع است. مرادم از دین تاریخی، دینی است که باور به شماری از گزارههای تاریخی را ضروری فرض میکند. بنای غولپیکری را در نظر آورید که بر ستونهایی استوار شده، به گونهای که برداشتن هر یک از این ستونها به فروپاشی کل بنا منجر خواهد شد. اگر یک از ستونهای دین (در کنار ستون باور به وجود خدا) باور به فلان گزارۀ جزئی تاریخی باشد، این بنا را از لحاظ معرفتی بنایی نامستحکم میدانم. در مثالی دیگر، اگر مجموعۀ باورهای دینی را زنجیرهای پیوسته در نظر بگیریم، استحکام این زنجیره به اندازۀ استحکام ضعیفترین حلقۀ آن است، و گزارۀ تاریخی خاص چنان حلقۀ ضعیفی است که کل این زنجیره را به شدت آسیبپذیر میکند. اگر همۀ باورهای اسلامی را حقایق قطعی در نظر بگیریم، انکار وجود خدا و زندگی پس از مرگ یعنی چشم بستن بر بیشمار نشانۀ آفاقی و انفسی. اما آیا میتوان گفت که انکار درسنخواندن حضرت محمد به همان اندازه حقیقتستیزانه است؟
🔹 در یکی از آیات قرآن (نحل، 103) میخوانیم عدهای به پیامبر اتهام میزدند که قرآن را از فرد دیگری آموخته. به نظر میرسد هویت آن فرد مشخص بوده (در تفاسیر قرآن نیز نامهایی را برای او برشمردهاند)، چون قرآن جواب میدهد کسی که این کتاب را به او منتسب میکنید زبانش غیرعربی است. چطور این قرآن که زبانش عربی مبین است، میتواند متعلق به او باشد؟ حال چقدر حقیقتستیزانه است که احتمال دهیم در واقع امر استادی وجود داشته که هم زبان عربی میدانسته هم زبان سریانی، و مورخان مسلمان به جهت اهمیت فراوان موضوع گزارشهای مربوط به این استاد را به حاشیه راندهاند؟ در همین منابع موجود اسلامی روایاتی وجود دارد که مهارت پیامبر برای خواندن و نوشتن (لااقل پس از بعثت) از آنها استشمام میشود. آیا مطالعۀ انتقادی منابع اسلامی و برجستهسازیِ این دست روایات به منزلۀ چشم بستن بر آفتاب حقیقت است؟ به مثال درسنخواندن حضرت محمد اندکی پروبال دادم، اما نه به این خاطر که اطمینان دارم پیامبر اسلام پیش از چهل سالگی خواندن و نوشتن میدانسته. خیر. من پژوهشگر این موضوع نیستم. مرادم آن است که باور به درسنخواندن پیامبر در قیاس با باور به وجود آفرینندهای حکیم در پس جهان مادی، باوری فوقالعاده آسیبپذیر است. با استمداد از مثال حلقه و زنجیره، این باور بسیار آسیبپذیر و مناقشهبرانگیز کل نظام باورهای اسلامی را نیز آسیبپذیر و مناقشهبرانگیز میسازد.
🔹 تا این جا نقدم به دین تاریخی را بیان کردم. روشن است که تنوعی از اشکالات در مورد آن چه گفتم قابلطرح است. برای پرهیز از طولانی شدن این نوشته، پیشاپیش به آن اشکالات پاسخ نمیدهم. اکنون علاقهمندم بدیل خود برای دین تاریخی را اندکی توضیح دهم. به طور خلاصه، من از الحاد دفاع نمیکنم و باور به ادیان غیرتاریخی را موجه میدانم (البته در مورد ادیان غیرتاریخی انحصارگرا نیستم). برای این که مرادم از دین غیرتاریخی روشن شود، سه نوع دین غیرتاریخی را به اجمال برمیشمارم:
1️⃣ نوع اول همان دینی است که امثال دئیستها در قرون هفده و هجده میلادی در اروپا برساختند و آن را دین طبیعی نامیدند. دئیستها (با وجود همۀ اختلافاتی که با یکدیگر داشتند) در این عقیده مشترک بودند که همۀ حقایق دینی به کمک عقل قابلکشف هستند و برای شناخت این حقایق نیازی به ادیان وحیانی وجود ندارد. استعارۀ رایج برای اشاره به خدای دئیستها «خدای ساعتساز» است (که البته همۀ دئیستها به آن باور نداشتند). خدای ساعتساز خدایی است که جهان را آفریده و همۀ اجزای آن را به درستی طراحی کرده، سپس جهان را به حال خود وانهاده و دیگر در کار آن دخالت نمیکند. در نتیجه، هر آن چه برای سعادت آدمی لازم است به کمکِ هدیۀ الهیِ عقل قابلکشف است و پیامبری برای هدایت انسانها ارسال نشده.
🔹 یکی از لوازم این دیدگاه آن است که بند ناف دین از تاریخ بریده میشود و حقایق دینی به حقایق غیرتاریخی بدل میشوند. غیرتاریخی به دو معنا:
۱) این حقایق برای آن که دانسته شوند به شخصیتهای تاریخی همچون پیامبران و به گواهیهای تاریخی محتاج نیستند؛
۲) حقایق دینی بر وقایع تاریخی ابتنا ندارند.
(ادامه دارد)
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📘دین تاریخی و دین غیرتاریخی
(۴/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
این حقایق برای آن که دانسته شوند به شخصیتهای تاریخی همچون پیامبران و به گواهیهای تاریخی محتاج نیستند؛ (2) حقایق دینی بر وقایع تاریخی ابتنا ندارند. به عنوان مثال، واقعۀ رستاخیز عیسی مسیح و برخاستن او از قبر نقشی کلیدی در الهیات مسیحی ایفا میکند. طبق دئیسم، واقعۀ تاریخی نمیتواند مقوم حقیقت دینی باشد. بر مبنای همین نگاه منفی نسبت به دین تاریخی، لِسینگ در قرن هجدهم دربارۀ نسبت تاریخ با دین چنین گفت:
🔹 دئیسم از آغاز قرن نوزدهم دچار افول شد. علت این افول را میتوان وجود گرایشهای متعارض در دئیسم دانست. دئیستها همزمان بسیار بدبین و بسیار خوشبین بودند. بسیار بدبین بودند نسبت به وحی و سنت، و این دو را منابعی قابلاعتماد برای معرفت دینی محسوب نمیکردند. اما بسیار خوشبین بودند به عقل و به این که بتواند همۀ حقایق دینی را به تنهایی کشف کند. آن چه کانت و هیوم بعدتر دربارۀ محدودیتهای عقل (خصوصا برای بحث از خدا) گفتند، خامدستانه بودن این خوشبینی را ثابت کرد.
2️⃣ نوع دوم از ادیان غیرتاریخی ادیانی هستند که هزاران سال سابقه دارند، اما ادعا میشود در ذات خود به تاریخ وابستگی ندارند. برای این ادیان میتوان هندوئیسم و بودیسم را مثال آورد. معروف است که پل تیلیش، الهیدان مسیحی، در سال 1960 به ژاپن سفر کرد و با بعضی محققان بودایی وارد گفتگو شد. تیلیش از آنان پرسید اگر تاریخدانی ثابت کند که مردی به نام گوتاما (که بعدا به بودا بدل شد) هرگز وجود نداشته، چه اتفاقی برای بودیسم رخ خواهد داد. تیلیش میگوید این سوال را میپرسم زیرا در تمام حیات پژوهشی خود میکوشیدم به این سوال پاسخ دهم که اگر کسی ثابت کند عیسی ناصری وجود نداشته چه بر سر مسیحیت خواهد آمد. لازم به ذکر است که جمهور مسیحیان باور دارند وجود نداشتن عیسی همه چیز مسیحیت را از بین خواهد برد. چنان که در آیهای از عهد جدید، پولس به قرنتیان میگوید اگر مسیح پس از تصلیب زنده نشده باشد، ایمان شما بر باد خواهد بود (1 Cor 15:14). این یعنی وجود تاریخی عیسی و بعضی حوادث مشخص در حیات او از مبانی ایمان مسیحی هستند.
🔹 محقق بودایی در ابتدا پاسخ میدهد هیچ مورخی تا به حال وجود گوتاما را انکار نکرده است. تیلیش پاسخ میدهد هیچ مورخ مهمی وجود عیسی را نیز انکار نکرده، اما شما فرض کنید روزی چنین مورخی پیدا شود. پاسخ محقق بودایی جالبتوجه است. او میگوید نظام حقیقت جاودانه است و وابسته به وجود تاریخی بودا نیست. این پاسخی است که در منابع بودایی دیگر نیز مشاهده میشود و به عنوان نقطۀ قوت بودیسم در برابر مسیحیت از آن یاد میشود. گوتاما نه اولین بودا بود نه آخرین بودا. یعنی پیش و پس از او نیز افرادی به مقام روشنشدگی رسیدهاند. اگر گوتاما بودا نمیشد یا به روشنشدگی نمیرسید، فرد دیگری بودا میشد. بودیسم زمانی فرومیپاشد که معلوم شود آموزههای منسوب به بودا مایۀ نجات انسانها نمیشوند، نه زمانی که وجود تاریخی فردی به نام گوتاما زیر سوال رود. بودیسم قائم به وجود تاریخی بودا و جزئیات زندگی او نیست. همین تبیین غیرتاریخی در مورد آموزههای دین هندویی نیز وجود دارد.
🔹 نکتۀ جالبتوجه آن است که در شماری از آثار کلامی مسیحی کوشش میشود از لزوم تاریخی بودن دین دفاع شود و غیرتاریخی بودن بودیسم و هندوئیسم یک ضعف تصویر شود. در همین راستا، تاکید میشود که تاریخی بودن وجهه ممیزۀ مسیحیت است و مسیحیت از این بابت از اسلام هم دینی تاریخیتر و در نتیجه متقنتر است. بالاتر سعی کردم در این باره داوری کنم. معتقد هستم ابتنا بر گزارههای تاریخی مایۀ آسیبپذیری یک دین است، و استقلال یک دین از گزارههای تاریخی نقطۀ قوت آن محسوب میشود.
3️⃣ مرادم از نوع سوم ادیان غیرتاریخی، نسخهای اصلاحشده از ادیان تاریخی است. در خوانشی غیرتاریخی از ادیان تاریخی، انکار گزارههای تاریخی یا تشکیک در آنها وزنی به اندازۀ انکار گزارههای غیرتاریخی یا تشکیک در آنها نخواهد داشت. در این صورت، دین تاریخی بیش از باورهای تاریخی بر ایدههای رهاییبخش متمرکز خواهد شد. بحث از امکان یا عدمامکان این خوانش به بحث از دامنۀ وسیعی از مسائل و مرور بر سرگذشت روشنفکری دینی نیاز دارد. غرض از این نوشتۀ کوتاه طرح بحث دربارۀ ادیان تاریخی و غیرتاریخی بود.
@adam_podcast
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
(۴/۴)
✍🏻 #علی_نیکزاد
این حقایق برای آن که دانسته شوند به شخصیتهای تاریخی همچون پیامبران و به گواهیهای تاریخی محتاج نیستند؛ (2) حقایق دینی بر وقایع تاریخی ابتنا ندارند. به عنوان مثال، واقعۀ رستاخیز عیسی مسیح و برخاستن او از قبر نقشی کلیدی در الهیات مسیحی ایفا میکند. طبق دئیسم، واقعۀ تاریخی نمیتواند مقوم حقیقت دینی باشد. بر مبنای همین نگاه منفی نسبت به دین تاریخی، لِسینگ در قرن هجدهم دربارۀ نسبت تاریخ با دین چنین گفت:
حقایق ممکن تاریخی هرگز نمیتوانند به برهانی برای حقایقِ ضروریِ عقلی [در حوزهٔ دین] بدل شوند... این همان گودال عریض و کریهی است که به دفعات و مجدانه تلاش کردم از رویش بپرم، اما نتوانستم از آن عبور کنم. اگر کسی هست که میتواند مرا در عبور از آن یاری دهد، به عجز و لابه از او میخواهم که چنین کند. او برای این خدمت پاداشی الهی دریافت خواهد کرد.
🔹 دئیسم از آغاز قرن نوزدهم دچار افول شد. علت این افول را میتوان وجود گرایشهای متعارض در دئیسم دانست. دئیستها همزمان بسیار بدبین و بسیار خوشبین بودند. بسیار بدبین بودند نسبت به وحی و سنت، و این دو را منابعی قابلاعتماد برای معرفت دینی محسوب نمیکردند. اما بسیار خوشبین بودند به عقل و به این که بتواند همۀ حقایق دینی را به تنهایی کشف کند. آن چه کانت و هیوم بعدتر دربارۀ محدودیتهای عقل (خصوصا برای بحث از خدا) گفتند، خامدستانه بودن این خوشبینی را ثابت کرد.
2️⃣ نوع دوم از ادیان غیرتاریخی ادیانی هستند که هزاران سال سابقه دارند، اما ادعا میشود در ذات خود به تاریخ وابستگی ندارند. برای این ادیان میتوان هندوئیسم و بودیسم را مثال آورد. معروف است که پل تیلیش، الهیدان مسیحی، در سال 1960 به ژاپن سفر کرد و با بعضی محققان بودایی وارد گفتگو شد. تیلیش از آنان پرسید اگر تاریخدانی ثابت کند که مردی به نام گوتاما (که بعدا به بودا بدل شد) هرگز وجود نداشته، چه اتفاقی برای بودیسم رخ خواهد داد. تیلیش میگوید این سوال را میپرسم زیرا در تمام حیات پژوهشی خود میکوشیدم به این سوال پاسخ دهم که اگر کسی ثابت کند عیسی ناصری وجود نداشته چه بر سر مسیحیت خواهد آمد. لازم به ذکر است که جمهور مسیحیان باور دارند وجود نداشتن عیسی همه چیز مسیحیت را از بین خواهد برد. چنان که در آیهای از عهد جدید، پولس به قرنتیان میگوید اگر مسیح پس از تصلیب زنده نشده باشد، ایمان شما بر باد خواهد بود (1 Cor 15:14). این یعنی وجود تاریخی عیسی و بعضی حوادث مشخص در حیات او از مبانی ایمان مسیحی هستند.
🔹 محقق بودایی در ابتدا پاسخ میدهد هیچ مورخی تا به حال وجود گوتاما را انکار نکرده است. تیلیش پاسخ میدهد هیچ مورخ مهمی وجود عیسی را نیز انکار نکرده، اما شما فرض کنید روزی چنین مورخی پیدا شود. پاسخ محقق بودایی جالبتوجه است. او میگوید نظام حقیقت جاودانه است و وابسته به وجود تاریخی بودا نیست. این پاسخی است که در منابع بودایی دیگر نیز مشاهده میشود و به عنوان نقطۀ قوت بودیسم در برابر مسیحیت از آن یاد میشود. گوتاما نه اولین بودا بود نه آخرین بودا. یعنی پیش و پس از او نیز افرادی به مقام روشنشدگی رسیدهاند. اگر گوتاما بودا نمیشد یا به روشنشدگی نمیرسید، فرد دیگری بودا میشد. بودیسم زمانی فرومیپاشد که معلوم شود آموزههای منسوب به بودا مایۀ نجات انسانها نمیشوند، نه زمانی که وجود تاریخی فردی به نام گوتاما زیر سوال رود. بودیسم قائم به وجود تاریخی بودا و جزئیات زندگی او نیست. همین تبیین غیرتاریخی در مورد آموزههای دین هندویی نیز وجود دارد.
🔹 نکتۀ جالبتوجه آن است که در شماری از آثار کلامی مسیحی کوشش میشود از لزوم تاریخی بودن دین دفاع شود و غیرتاریخی بودن بودیسم و هندوئیسم یک ضعف تصویر شود. در همین راستا، تاکید میشود که تاریخی بودن وجهه ممیزۀ مسیحیت است و مسیحیت از این بابت از اسلام هم دینی تاریخیتر و در نتیجه متقنتر است. بالاتر سعی کردم در این باره داوری کنم. معتقد هستم ابتنا بر گزارههای تاریخی مایۀ آسیبپذیری یک دین است، و استقلال یک دین از گزارههای تاریخی نقطۀ قوت آن محسوب میشود.
3️⃣ مرادم از نوع سوم ادیان غیرتاریخی، نسخهای اصلاحشده از ادیان تاریخی است. در خوانشی غیرتاریخی از ادیان تاریخی، انکار گزارههای تاریخی یا تشکیک در آنها وزنی به اندازۀ انکار گزارههای غیرتاریخی یا تشکیک در آنها نخواهد داشت. در این صورت، دین تاریخی بیش از باورهای تاریخی بر ایدههای رهاییبخش متمرکز خواهد شد. بحث از امکان یا عدمامکان این خوانش به بحث از دامنۀ وسیعی از مسائل و مرور بر سرگذشت روشنفکری دینی نیاز دارد. غرض از این نوشتۀ کوتاه طرح بحث دربارۀ ادیان تاریخی و غیرتاریخی بود.
@adam_podcast
.
#نقد_ادیان #فلسفیدن
➖➖➖
🌾 @Naqdagin
Telegram
نقدآگین
📺 قرآن واقعا معجزه است؟
🔸دکتر #حاتم_قادری (متولد ۱۳۳۵) یکی از برجستهترین و اثرگذارترین استادان علوم سیاسی، پژوهشگران تاریخ اندیشه و روشنفکران معاصر ایران است. شهرت او بیشتر به دلیل رویکرد نقادانه، نوسازی در آموزش اندیشه سیاسی و تخصص عمیق در هر دو حوزهی اندیشه سیاسی غرب و اندیشه سیاسی در اسلام و ایران است. 🎓📚
📝 یادداشت تامل برانگیزِ «دین تاریخی و دین غیرتاریخی» از #علی_نیکزاد دربارۀ همین مناظرۀ اخیر حاتم قادری بوده است.
➖➖➖
🌾@Naqdagin
🔸دکتر #حاتم_قادری (متولد ۱۳۳۵) یکی از برجستهترین و اثرگذارترین استادان علوم سیاسی، پژوهشگران تاریخ اندیشه و روشنفکران معاصر ایران است. شهرت او بیشتر به دلیل رویکرد نقادانه، نوسازی در آموزش اندیشه سیاسی و تخصص عمیق در هر دو حوزهی اندیشه سیاسی غرب و اندیشه سیاسی در اسلام و ایران است. 🎓📚
🔻در ادامه، ابعاد مختلف شخصیت و دیدگاههای او را بررسی میکنیم:
۱. جایگاه آکادمیک و آموزشی 🏫
او سالها به عنوان استاد تمام در دانشگاه تربیت مدرس مشغول به تدریس بوده است. قادری را میتوان معمار آموزش مدرن «اندیشه سیاسی» در ایران پس از انقلاب دانست. بسیاری از استادان و تحلیلگران سیاسی امروز، از شاگردان مستقیم او بودهاند. ویژگی تدریس او، فرار از جزماندیشی (دگماتیسم) و تشویق دانشجویان به «شک کردن» در بدیهیات است.
۲. پروژهی فکری: از «تصلب» تا «رهایی» 🧠
🔻حاتم قادری در آثار خود بر چند محور اصلی تمرکز دارد:
* نقد سنت و مدرنیته: او معتقد است که ما نه سنت را به درستی شناختهایم و نه مدرنیته را به طور کامل هضم کردهایم؛ بلکه در یک فضای «تعلیق» زیست میکنیم.
* پرهیز از ایدئولوژی: او به شدت با تبدیل شدن اندیشه به «ایدئولوژی» (به معنای یک سیستم بسته و پاسخگو به همه چیز) مخالف است.
* حقوق فردی و آزادی: در سالهای اخیر، او بر اهمیت «فردیت» و حقوق بنیادین انسان در برابر قدرتهای سیاسی و ساختارهای سنتی تأکید زیادی دارد.
📝 یادداشت تامل برانگیزِ «دین تاریخی و دین غیرتاریخی» از #علی_نیکزاد دربارۀ همین مناظرۀ اخیر حاتم قادری بوده است.
🔻احمد قبانچی ۱
📺 نقدِ سورۀ الرحمن
📺 نقد سورۀ هُمزه
📺 نقد سورۀ قریش؛ اعجاز ادبی؟!
📺 رازِ "نغمۀ الهی"؛ چرا قرآن معجزه است؟
📺 محمد صادق بود، اما قرآن کلام خدا نیست
📺 اعتماد غیرعقلانی محمد به مدعی جبرئیلی
📺 ضرر شریعت بیش از نفع آن است!
— لزوم الغای شریعتِ اسلام بدلیلِ «غلبۀ ضرر بر منفعت»
🔻سراج حیانی
📺 اعجاز ادبی قرآن؟
📕آشفتگی در تالیف آیات و شک محمد!
📕اسناد سریانی افشاگرِ «بشری بودنِ» قرآن
📻 ۱۵ روز تاخیر و ۳ بار رفوزگی!
📻بدعتِ تعدد، علیه حکمتِ تعهد
📕وقتی محمد به شریعت خود کفر ورزید!
📕چرا دور سنگ میچرخند؟
📻 خلاصهای از «نقد قرآن»، اثرِ ارزشمندِ دکتر سُها
📻 قرآن در ترازوی «امر مطلق»
📺 کتاب ممنوعۀ «قرآن، کلام محمد»
📻 گافها بمثابه امضا
📻 وحی، رویا یا تالیف؟
📻 قرآن در محکِ تاریخ
📻 شکستِ مطلق در آزمونِ نبوت: ۱۵ روز تاخیر و ۳ بار رفوزِگی!
— کاوشی عمیق در مقالۀ "ابطالِ ادعای محمد با «نورِ» تورات و «حافظان»ش"
🔻تالیف قرآن
📺 قرآن از کجا آمده؟
📺 آفرینشِ قرآن
📺 متشابهات و سورههای کوتاه
— از سجع کاهنان تا قمع سائلان
📺 محمد قرآن را تفسیر نکرد!
📕افشای تالیفِ جمعی قرآن با ریاضی
📺 آیا قرآن کار جمعی بوده؟
📺 چه کسی قرآن را تالیف کرد؟
.
#نقد_قرآن #تفکر_انتقادی
➖➖➖
🌾@Naqdagin
Telegram
نقدآگین
🎧 تاریخچهای برای روزه
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۵
🔸روزهداری میان همهٔ ادیان ایراهیمی و غیرابراهیمی مشترک است، اما اشکال روزهداری بسیار متفاوت هستند. در این قسمت تلاش کردم این تفاوتها را در سه دین ابراهیمی تشریح کنم. برای این کار به مجموعهای از سوالات پاسخ دادم:
❓در یهودیت، مسیحیت و اسلام چند روز روزهٔ واجب وجود دارد؟
❓این روزههای واجب در خود کتابهای مقدس آمدهاند یا بعدا شکل گرفتهاند؟
❓روزههای واجب متوالی هستند یا پراکنده؟
❓روزهدار در طول روز میتواند آب بنوشد؟ خوردن چند وعدهٔ غذایی در زمان روزه مجاز است؟
❓ایام روزه در کدام ادیان میان فصول مختلف سال چرخش میکند؟
@adam_podcast
🌾 @Naqdagin
🎙#علی_نیکزاد | اپیزود ۱۵
🔸روزهداری میان همهٔ ادیان ایراهیمی و غیرابراهیمی مشترک است، اما اشکال روزهداری بسیار متفاوت هستند. در این قسمت تلاش کردم این تفاوتها را در سه دین ابراهیمی تشریح کنم. برای این کار به مجموعهای از سوالات پاسخ دادم:
❓در یهودیت، مسیحیت و اسلام چند روز روزهٔ واجب وجود دارد؟
❓این روزههای واجب در خود کتابهای مقدس آمدهاند یا بعدا شکل گرفتهاند؟
❓روزههای واجب متوالی هستند یا پراکنده؟
❓روزهدار در طول روز میتواند آب بنوشد؟ خوردن چند وعدهٔ غذایی در زمان روزه مجاز است؟
❓ایام روزه در کدام ادیان میان فصول مختلف سال چرخش میکند؟
@adam_podcast
📻 رمضان عباسی: مهندسی مناسک، ساخت یک امت
— تحلیل تاریخیِ فرآیندِ تبدیل روزۀ یکروزه به سه، و سیروز
📺 تبارشناسی روزه: از اسلام تا ادیان باستان
📕روزه از کجا آمدهاست؟
📻 بازخوانی آیات روزه
📻 بستۀ روزه
📕روزه در ترازوی قرآن: ۳ روز یا یک ماه؟
📺 مقالاتِ علمی و روزۀ رمضان
📺 فَستینگ (نه روزهداریِ اسلامی) با سلامتی ما چه میکند؟
📺 رژیم فستینگ ۱۶/۸ و خطر ابتلا به بیماری قلبی؟
🔻پادکست عدم
📻 افلاطون و ارسطو دربارۀ دین
📻 پیش از قرآن چه کسانی قائل به تحریف بایبل عبری و اناجیل بودند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 چه شد که اروپاییها ابنسینا خواندند؟
🔥آتش جهنم ما را تا ابد میسوزاند یا درجا نابود میکند؟
📻 پرمثئوس؛ خالق آدم یونانی
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتنستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بیدفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
.➖➖➖
#نقد_ادیان #نقد_اسلام #روزه
🌾 @Naqdagin