نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.44K videos
93 files
9.15K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📗«عقلانیت»، «رنج» و «دین»

✍️#علیرضاموثق

🍂 شوپنهاور می‌گوید برترین و بیشترین لذت در زندگی، لذت تفکر و اندیشه است. منتها انسان متفکر لاجرم «ذهن حساسی» دارد و از واقعیات تلخ جهان رنجور می‌شود و لذا به نحو پارادوکسیکالی، «لذت تفکر» با «رنج مواجهه با واقعیت» عجین است. برای بهره‌بردن از لذت تفکر باید ذهن حساسی داشته باشیم و ذهن حساس نیز تولید رنج می‌کند و لذت تفکر را با رنج می‌آمیزد. نیچه می‌گفت کسی بهتر از من نمی‌داند که چرا انسان تنها حیوانی‌ست که می‌خندد؛ زیرا واقعیت به قدری رنج‌آور بود که انسان برای تحمل رنج و برای بقاء «خنده» را اختراع کرد.

🍂 برای تفکر و عقلانیت به استدلال‌گرایی و واقع‌بینی نیاز داریم، اما مشاهدهٔ واقعیات، رنج‌آور است. واقعیت این است که ما در این کائنات عظیم شبیه به پر کاهی در پهنهٔ اقیانوس تنها هستیم و کثیری از حیوانات برای تغذیه و بقاء یکدیگر را می‌درند و می‌خورند. واقعیت این است که هستی هیچ اهمیتی به نوع بشر و رنج‌های او نمی‌دهد و برای هستی، بین سگ و سنگ و سوسک فرقی وجود ندارد. واقعیت این است که خدای «متشخص و عادل و مهربان» در ادیان وجود ندارد.

🍂 واقع‌بینی که برای عقلانیت لازم است، رنج‌های عظیم و اگزیستانسیلی چون رنج «تنهایی و معنایابی و مرگ و کوچکی و آزادی و فردیت و مسئولیت» را به همراه می‌آورد و بی‌گمان نهاد دین، تسکین‌دهندهٔ بی‌بدیلی برای رنج‌های عظیم مذکور است. منتها از طرف دیگر بین دین با «عقلانیت و واقع‌بینی» تعارض وجود دارد. انسان متفکر نمی‌تواند با توهم خودش را تسکین دهد و برای تسکین رنج‌هایش به دین متوسل شود.

🍂 در فیلم «ماتریکس» به کارگردانی «واچوفسکی‌ها»، انسان‌ها در عالم واقع، خواب هستند و در محفظه‌ای که انباشته از نوعی مایع است، منبع تهیهٔ انرژی برای ربات‌ها می‌باشند. منتها به واسطهٔ یک برنامه‌ریزی کامپیوتری در عالم توهم و رؤیا، خودشان را در حال زندگی طبیعی و لذت بردن از «خوردن و شهوت و کار و ازدواج و امثالهم» می‌بینند. در سکانسی از فیلم، یکی از معدود انسان‌هایی که دچار بیداری شده و از ماتریکس خارج گشته و در جهان واقع قرار گرفته‌است، از رنج واقعیت و «زمین سوخته» خسته می‌شود و تصمیم می‌گیرد تا با خیانت به دوستانش، مأمورین ماتریکس او را به «عالم توهم» برگردانند و در دیالوگی از «رنج واقعیت و لذت توهم» سخن می‌گوید. نکتهٔ تراژیک این است که انسان متفکر و دچار عقلانیت نمی‌تواند برای رهایی از رنج‌های اگزیستانسیلِ مذکور به «دین و توهم و دروغ» و به «خدای عادل و مهربان» پناه آورد و رنج بی‌پناهی و نیز تنهایی و پرتاب‌شدگی‌اش در هستی بی‌کران را تسکین دهد. دین از یک طرف، برای تسکین رنج‌های مدنظر بی‌بدیل است (اگرچه اصنافی از رنج‌های دیگر را با جهل مقدس و ظلم مقدس تولید می‌کند) و از طرف دیگر، با عقلانیت و واقع‌بینی در تعارض است و انسان متفکر و فرهیخته، ناخودآگاه نمی‌تواند به دین متوسل شود.

🍂 چگونه انسان با «عقلانیت و واقعیت» خواهد توانست رنج‌های عظیم و اگزیستانسیل زندگی را تحمل کند؟ این وجهی تراژیک است، شبیه به آنچه که شوپنهاور در صدر این نوشتار اشاره کرده‌است. دین با توهمی به نام «روح و بهشت»، رنج مرگ عزیزان را تسکیل می‌دهد و با «خدای عادل و مهربان»، برای تنهایی و بی‌پناهی و بی‌معنایی در زندگی راه حل نشان می‌دهد. با این وجود «عقلانیت و واقعیت» اجازه نمی‌دهد تا از دین برای تسکین این رنج‌های جان‌سوز استفاده کنیم.


#فلسفیدن #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
این جمله از کیست؟ (۱/۱۲)

✍️#امیرحسین_ترکاشوند

جملۀ: «بشر غیر از اسلام همان حیواناتی هستند که روی زمین می‌چرخند و فساد می‌کنند» از کیست؟

الف- علامه طباطبایی صاحب تفسیر المیزان
ب- احمد جنّتی فقیه شورای نگهبان
پ- هیچکدام
ت- هر دو

🍂 ما مردم عوام، به هیچ روی باورمان نشده و نمی‌شود که پاسخ، گزینۀ الف باشد و نمی‌پذیریم علامۀ طباطبایی چنین سخنی گفته باشد، ولی بی‌هیچ مقاومتی، صدور آن از فقیه احمد جنتی و امثال او را محتمل می‌دانیم؛ اما با صد افسوس و اندوه جانسوز به آگاهی می‌رساند که آن جمله را هر دویِ آن‌ها گفته‌اند!!

🍂 و یعنی از جنتی تا علامه که طیف وسیع و متنوعی از علمای دینی را دربرمی‌گیرد، موضعی واحد و ضدانسانی علیه غیرمسلمانان دارند. این دقیقاً همان چیزی‌ست که باید تغییر کند.

🍂 خوشبختانه در منابع اصیل دینی به وفور اسناد مهمی برای کنار گذاردن این موضعِ سنتی و روی آوردن به موضعی برابر و انسانی وجود دارد (قابل حدس است که اگر علامه طباطبایی اینک زنده بود، از این رأیش فاصله می‌گرفت و در مبنای تکریم، تصحیحات جدی اِعمال می‌کرد چنانکه برخی از شاگردانش به این تصحیح گرایش پیدا کردند).

🔶ریشۀ مشکل کجاست؟
🍂 ما دچار مشکل اخلاقی هستیم؛ مشکل به «اخلاقِ آپارتایدی» ما برمی‌گردد؛ زیرا مطابق تفسیر سنتی (والبته نادرست و غیر اصیل) از دین، ما مسلمانان خود را تافتۀ جدا بافتۀ خدا می‌شماریم؛ ارزشی برای مطلق انسان قائل نبوده و مبنای تکریم و شرط بهره‌مندی انسان از حقوق برابر شهروندی را به «پذیرش اسلام»، رعایت تقیّدات اسلامی و تن‌دادن به منصب ولایت منوط می‌کنیم.

🍂 نگاه تبعیض‌آلود بر ذهن و روان و افکار و رفتارمان سایه افکنده تا جایی که علمای مسلمان، حقّ انحصاری زعامت بشر تا پایان جهان را برخی به آحاد قبیلۀ قریش (اهل سنت) و برخی به آل علی (ما شیعیان) سپرده‌اند.

🍂 اگر این احکام و پندارها را نتوان تبعیض نامید پس ما را آگاه کنید و تبعیض، نژادپرستی و ناسیونالیسم افراطی را برای‌مان بازتعریف کنید!

❓پرسش جدی و اساسی که امروز فقیه باید در خلوت خود به آن بیندیشد و به آن بپردازد و بی‌هیچ تعارفی پاسخ دهد، این است که:
آیا مسلمان نبودن جرم است؟
آیا نامسلمانیِ کشورها مستوجب دندان تیز کردنِ ما برای به انقیادِ خود درآوردنِ آن‌هاست؟
آیا ما باید به چند میلیارد جمعیت غیر مسلمانِ جهان به چشم اُشتر و حیوان بنگریم؟

دومین مشکل- حجیت فعل و انفعالات مردم عصر و مصر پیامبر برای تعمیم:
🍂 علما، جهان امروز را همچنان بر اساس انتخاب‌ها و فعل‌وانفعالات مردمی که چهارده قرن پیش، در گوشه‌ای از زمین، هنگام بعثت پیامبرمان زندگی می‌کردند، به دو قطب اسلام و کفر تقسیم می‌کنند. تا زمانی که ما مسلمانان، نافع و نامسلمانان، متضرر از تصمیم و فعل‌وانفعالات آن قبایل معدود، در واکنشِ مثبت و منفی‌شان، به دعوت پیامبر به شمار آییم و انتخاب‌های آن‌ها به کل بشریت تعمیم یابد، نباید انتظار گشایش پایدار داشت.

⬛️ اسناد
فقیه احمد جنتی: بشر غیر از اسلام همان حیواناتی هستند که روی زمین می‌چرخند و فساد می‌کنند:
Tabnak.ir/fa/news/781823

توجه- پس از بیان سخن فوق از سوی جنتی، هیچیک از علمای سنتی نسبت به آن موضع منفی نگرفت. ضمنا قلم از ترجمۀ عبارت علامه که در زیر می‌آورم، شرم دارد.

علامه طباطبایی: «والإسلام لما وضع بنية المجتمع -المجتمع الديني- على أساس التوحيد وحكومة الدين الإسلامي ألغى جزئية كل مستنكف عن التوحيد وحكومة الدين من المجتمع الإنساني إلا مع ذمة أو عهد فكان الخارج عن الدين وحكومته وعهده خارجا عن المجتمع الإنساني لا يعامل معه إلا معاملة غير الإنسان الذي للإنسان أن يحرمه عن أي نعمة يتمتع بها الإنسان في حياته ، ويدفعه بتطهير الأرض من رجس استكباره وإفساده فهو مسلوب الحرمة عن نفسه وعمله ونتائج أي مسعى من مساعيه ، فللجيش الإسلامي أن يتخذ أسرى ويستعبد عند الغلبة.
ما هو السبيل إلى الاستعباد في الإسلام؟ يتأهب المسلمون على من يلونهم من الكفار فيتمون عليهم الحجة ويدعونهم إلى كلمة الحق بالحكمة والموعظة والمجادلة بالتي هي أحسن فإن أجابوا فإخوان في الدين لهم ما للمسلمين وعليهم ما عليهم وإن أبوا إلا الرد فإن كانوا أهل كتاب وقبلوا الجزية تركوا وهم على ذمتهم، وإن أخذوا عهدا كانوا أهل كتاب أم لا وفي بعهدهم، وإن لم يكن شيء من ذلك أوذنوا على سواء وقوتلوا. يقتل منهم من شهر سيفا ودخل المعركة ولا يقتل منهم من ألقى السلم، ولا يقتل منهم المستضعفون من الرجال والنساء والولدان، ولا يبيتون ولا يغتالون، ولا يقطع عنهم الماء، ولا يعذبون ولا يمثل بهم فيقاتلون حتى لا تكون فتنة ويكون الدين لله فإن انتهوا فلا عدوان إلا على الظالمين. فإذا غلبوهم ووضعت الحرب أوزارها فما تسلط عليه المسلمون من نفوسهم وأموالهم فهو لهم» (المیزان ج ۶ ص ۳۴۶ شرح آیات ۱۲۰-۱۱۶ مائده):
lib.eshia.ir/12016/6/346


#آخوندیسم
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @baznegari
✅ اگر تلگرام پريميوم دارید، می‌تونید از طريق دکمۀ زير، نقدآگین را بوست (تقویت) کنید؛ این عمل به ما در اجازه استوری گذاشتن از کانال، کمک می‌کند.

https://t.me/Naqdagin?boost


#نگار_نو
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
❓معجزات علمی قرآن؟
— تأملی پیرامون مدعای معجزاتِ علمی

🎙استاد #حجت‌الله_نیکویی

📆 تاریخ: یک‌شنبه ۱۴۰۲/۰۷/۰۲، بعد از ظهر امروز
⏰ ساعت :۱۷ به‌وقت ایران
🔗 مکان: گروه اتوپیا (اینجا)



🗄پست‌ مرتبط
📕
معجزه سقف محفوظ بودن آسمان در قرآن
📕پیش‌بینی تعداد دقیق مفصل‌های انسان
📕معجزهٔ جنین:
|بخش یکم:
۱ | ۲| ۳| ۴
|بخش دوم: سه تاريكی
|بخش سوم: تعیین جنسیت کودک
|بخش چهارم: نطفهٔ امشاج
|بخش پنجم: صلب و ترائب
📕معجزهٔ اثر انگشت
📕معجزهٔ کروی بودن زمین:
|بخش یکم: رب‌المشرقین و المغربین
|بخش دوم: تخم شتر مرغ
📕معجزهٔ «حرکت زمین» یا «حرکت قاره‌ها»


#خبر_نقدآگین
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | UTOPIA
معجزات علمی قرآن؟
@Naqdagin
🎧 معجزات علمی قرآن؟
— تأملی پیرامون مدعای معجزاتِ علمی

🎙استاد #حجت‌الله_نیکویی


#تفکر_انتقادی #مغلطجات #نقد_قرآن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | UTOPIA
🖼 ناآگاه از خطر (۱۸۶۵)

🎨 #سیمور_جوزف_گای (۱۹۱۰ - ۱۸۲۴)


#نگار_نو

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue