🎧 دشمنِ دشمنِ ما دوست ما نیست
— در نقد جنایاتِ آپارتاید اسرائیل و اپوزیسیونِ واکنشی و باینری‌اندیش

🎙#وریا_امیری

🍂 جمهوری اسلامی، حماس و اسرائیل، ۳ ضلع یک مثلث‌ بنیادگرایانه‌اند و از جنگ و تنش و عدمِ صلحِ پایدار استقبال می‌کنند، اما ما ایرانیان نباید طرف هیچ کدام را بگیریم و به توجیه جنایت‌های آشکار طرفی به‌بهانۀ شرایط جنگی یا ظلم‌های تاریخی بپردازیم.

🍂 مسئول اصلی این وضعیت فاجعه‌بار، بی‌شک اسرائیل است؛ به‌خاطر قدرتی که دارد و حاضر به تن دادن به راه حل دو کشور نبوده و نیست و از افراط‌گرایی و خشونت‌های افسارگسیختۀ حماس و حامیانش، برای افزودن خاک خود، بسیار استقبال می‌کند. با فشار جهانی به روی اسرائیل برای قبولِ راه حل دو کشور، و تن دادنش به این امر معقول و منصفانه نزد عقلای جهان، حماس از بین خواهد رفت و جمهوری اسلامی نیز ناگزیر به پذیرش دو کشور خواهد شد.


#اپوزیشنقد #تفکر_انتقادی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📗اندر حکایتِ «هنرِ دشمنی کردن»
— حاشیه‌ای بر مواضع مستقل و منصفانۀ وریا امیری

✍🏻 #علیرضاموثق

🍂 اریک فروم کتابی بسیار وزین و آموزنده دارد با عنوانِ «هنرِ عشق ورزیدن»، اما شایسته و بایسته است که در بابِ «هنر دشمنی کردن» یا «هنرِ اپوزیسیون بودن» نیز تأمل کرد و تذکر داد.

🍂 در ادبیات ما بسیار آمده‌است که دوستیِ خاله‌خرسه، نوعی دشمنی‌ست (دوستیِ بی‌خرد، خود دشمنی‌ست/ حق‌تعالی زین چنین خدمت غنی‌ست)، و من نیز به قدر وسع، در روزهای آغازین این جنگ، در یادداشتی با همین عنوان «دوستی بی‌خرد، خود دشمنی‌ست» به این معضلِ ویرانگرِ منافع ملی اشاره کردم، اما در سنتِ فکری و ادبی ما، چندان نیامده‌است که «دشمنِ نادان، بهترین دوستِ خصم است».

🍂 وقتی یک فرهنگ‌ منحط می‌شود، به جسدی شبیه می‌شود که در حال فساد و زوال است؛ یعنی همۀ شئونش می‌گندد و بوی تعفنش فراگیر می‌شود؛ در فرهنگ ما نیز، هم ساحتِ دوستیِ‌هایِ ما فاسد شده و هم ساحتِ دشمنی‌هایِ ما.

🍂 دوستی‌هایِ ما غالبا به‌نحوی‌ست که بیشترین ضرر را به خودمان و به دوستان‌مان می‌زنیم و بیشترین فایده را به دشمنان‌مان می‌رسانیم؛ دشمنی‌هایِ ما نیز غالبا به‌نحوی‌ست که باز، بیشترین ضرر را به خودمان و به دوستان‌مان می‌زنیم و باز، بیشترین فایده را به دشمنان‌مان می‌رسانیم. دشمنان ما با وجود ما چه غمی دارند؟! و دوستانِ ما با وجودِ ما چه نیازی به دشمن دارند؟!

🍂 این ماجرا از ساحتِ فردی تا ساحتِ اجتماعی و سیاسیِ ما در جریان است و از انقلابِ ۵۷ تا اکنونِ ما (و البته از گذشته‌هایِ دورتر تا اکنونِ ما): با یک «منطقِ باینری» و «سیاه و سفید» و «صفر و یک» و بدونِ «نگاه طیفی» به جهان نظر می‌کنیم؛‌ طالبِ «همه یا هیچ» هستیم؛ اولویت‌بندی روشنی نداریم و «منطقِ موقعیت» را در محاسبات لحاظ نمی‌کنیم؛ یکسری «مطلق» چون احکام ریاضی در ذهن خود ساخته‌ایم و چشم‌مان را به روی واقعیت‌ها و تنوع و سیالیِ موقعیت‌ها بسته‌ایم؛ یک نفر را یک روز در جمیعِ شئون بُت می‌کنیم و روز بعد، در جمیعِ شئون شیطان، و دیگر مصادیقِ این نوع مواجهۀ بیمار و منحط و خام و عوامانه.

🍂 مخالفتِ ما با جمهوریِ اسلامی نیز همین‌طور است؛ کافی‌ست که از صد عیب، یک حُسن و هنر را به او نسبت دهیم یا در بینِ ده‌ها تضاد در منافع و ارزش‌ها، به یک اشتراکِ نسبی منافع و ارزش‌ها اشاره کنیم تا یک عده پفیوزِ بی‌سواد و بیمار، چون گرگ به ما حمله کنند!

🍂 مبارزه با جمهوری اسلامی بدون هنر و حکمت، شر و نکبت است؛ بلکه بنا بر قول صحیحِ وریا امیری، به تقویت و بقای آن آن نیز کمک می‌کند. کدام عاقلی گفته که تغییر رژیم سیاسی به هر قیمتی مطلوب است؟

🍂 تغییر نظام سیاسی را برایِ چه می‌خواهیم؟ برای بدبخت‌تر شدن می‌خواهیم؟ تغییر نظام سیاسی در کدام زمان و مکان و به کدام روش و هزینه ما را بیشتر به مطلوب‌مان می رساند؟

🍂 از انقلاب ۵۷ و ایجاد خلاء قدرت و حمله صدام نباید درس گرفت؟ آیا راهی نیست که مطلوبِ سیاسیِ خود را طوری تعقیب کنیم که مثل انقلابِ ۵۷، صد سال به عقب نیافتیم و به سرنوشتِ چند نسل گند نزنیم؟

🍂 دشمنِ دشمنِ ما همیشه دوستِ ماست؟ حتی اگر نظامی مبتنی بر اشغال‌گری و توحش و آپارتاید قومی چون اسرائیل باشد؟ یعنی ما نباید هنوز بتوانیم این بدیهیات را درک کنیم که در هنگامۀ رخ دادنِ چنین فجایعِ عظیمِ انسانی و جنایاتِ جنگیِ غیرقابلِ کتمانِ گسترده‌ای، اولویت چیست؟

🍂 آیا ما هیچ نقطۀ اشتراکِ ولو میلی‌متری با نظام سیاسی موجود نداریم؟ و در هر شرایطی باید از دشمنان او حمایت کنیم؟ ولو اگر دشمنش اسرائیلی‌های تندرو و داعشی‌ای باشند که غیریهودیان را پست‌تر از یهودیان و شهروندانِ درجۀ چندم و یا حتا حیوان‌های انسان‌نما می‌دانند؟ در هر شرایطی باید به جمهوری اسلامی با هر بهانه‌ای ضربه بزنیم؟ آیا نمی‌شود در وجهی با کسی مخالف بود و در وجهی موافق و در حمله و مبارزه نیز انصاف داشت؟ و در شرایطی بر نقاطِ اختلاف تأکید کرد و در شرایطی بر نقاطِ اشتراک؟ و در شرایطی هم سکوت کرد و جانب هیچ یک از طرفینِ جنگ‌افروز را نگرفت و کلیت جنگ و جنایاتِ غیرقابل اغماض در حقّ شهروندان معمولی و زنان و کودکان بی‌گناه را محکوم کرد، مثل این انسانِ شریف و آزاده، بانو نرگس محمدی؟


#اپوزیشنقد #نقد_فرهنگ
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 با کاروانِ حجاز (۵)
— سنگ‌نبشته‌های مسجدالاقصی چه می‌گویند؟

🎙#حسن_فرامرز

🔸عبدالملکِ مروان در ۶۹۱-۶۹۲ به ساخت مسجدالاقصا می‌پردازد؛ معراج قرآن نمی‌تواند به این بنا ربط داشته باشد، یا این آیات بعدتر به قرآن افزوده شده‌است.

🔸بررسی متن نگاشته شده بر مسجدالاقصی و نکاتی که می‌توان از آن استنباط کرد

🔸دستبرد مأمون عباسی در این سنگ‌نبشته‌ها

❓چرا بجای اینکه در این آغازین پیام اسلامی، از محمد بعنوان پیامبر اسلام سخن گفته شود، صرفن به رد تثلیث پرداخته شده و از عیسا مسیح سخن گفته شده‌است؟

📻 با کاروانِ حجاز (قسمت یکم) (قسمت دوم) (قسمت سوم) (قسمت چهارم)
📻 نقش و اهمیّتِ سکه‌ها در تاریخ‌پژوهی نوین اسلام
📻 تاریخ اسلام زیر ذره‌بین
📻 چرا تاریخ‌پردازی عباسی؟
📕 رازگشایی از یک چیستان (۱، ۲، ۳، ۴)
📺 دن گیبسون و مسجدالاقصا
📺 کدام محمد؟ (ابن اسحاق دجال)
📺 آیا محمد وجود تاریخی داشته‌است؟

.


#بازنگری #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 روانکاوی خودشیفتگی ایدئولوژیک

🎙دکتر #محمدرضا_ابراهیمی


🗄پست‌ مرتبط
📕خودشیفتگیِ دینی چیست؟
📕آیا تفکر اصیل می‌تواند تروریستی باشد؟
📕دین از نگاه فروید

#زیست‌روان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @DrEbrahime

📺 چرا اختلالات روانی در فرآیندِ «دگرگشت» حذف نشد؟

🎙#علی_بندری


#زیست‌روان #چیستا
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 «مأموریت الهی»

خدایی وجود ندارد؛ به‌عبارت دقیق‌تر، آگاهی به‌مثابه امری رازآمیز وجود دارد، اما خدای ادیان ابراهیمی (متشخص و انسان‌وار) بی‌شک‌ وجود ندارد؛ خدایی که مأموریت و رسالتی به افراد خاص (پادشاهان و پیامبران و ملایان) بدهد یا قومی خاص را برگزیند (یهودیان، اعراب مسلمان و...).

در جهان سنت، واژۀ خدا مثل قرص آسپرین برای هر دردی خرج می‌شد و هر کس به هر جایی می‌رسید، آن را به خدا/خدایان وصل می‌کرد یا هر شرارتی می‌کرد، با دستمال فرمان خدا، تطهیرش می‌کرد یا هر بلایی از طبیعت یا حماقت و تعلل بشر بر او وارد می‌شد، به تقدیر و حکمت و ارادۀ پنهان خدا/خدایان مربوطه، منتسب می‌کرد.

نیم‌قرنِ پر از تب و درد، بلکه قرنی که از مشروطه گذراندیم، اگر همین فهم وجود داشت، لازم به طی کردن نبود. در واقع، این بازۀ بلند، کلاس درسی بود تا همین بدیهیات را درک کنیم و از خواب گرانِ تاریخی‌مان بلند شویم.

آیت‌الله و امام آمد، تا واقعیتِ الله، رسول‌الله و امام را برای ما معنا کند و توهم دستِ مداخله‌گر (شفاعت‌باوری/قبرپرستی تاریخی) و توهم مأموریت و عنایت الاهی را از ذهنِ دین‌خوی ما بیرون کند.


#آینه_تاریخ #نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘دربارۀ پویش «برگرداندن قابلمه» به نیت واژگونی اسرائیل

🍂 وقتی کنشگری بر «گفتمان ابتذال» بنا شود، مبارزۀ مدنی هم به «مبارزۀ مطبخی» تقلیل می‌یابد؛ آنگاه پویش «واژگونی قابلمه» به‌مثابه پیام نمادین سرنگونی اسرائیل راه می‌افتد.

🍂 هضم این حرکت، دشوارتر از حذف اسرائیل است! تبدیل پلتیک به پلو و ته‌دیگ(!) بیش از آنکه بازنمایی نمادین سرنگونی باشد، روایت «واژگونی نماد و نمادپردازی‌»ست؛ تصویری از یک مغالطۀ قابلمه‌ای!

🍂 عقل که نباشد، نه فقط جان در عذاب است که جهان آدم، درگیر «وهم و سراب» می‌شود؛ آنگاه میدان مبارزه به «معرکۀ مضحکه» تبدیل می‌شود که شیوه‌‌های سمبلکیش، به «شمایل اُسکولیسم» تنزل می‌یابد!

✍🏻 #رضا_صائمی


#حکومت_اسلامی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘مسجدالاقصی و قرآن (۴)
— رازگشایی از یک چیستان

✍🏻 دکتر #محسن_بنائی

🌐 مطالعۀ متن کامل در مشاهدۀ فوری
⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه
🔖 ۱۷۹۰ واژه


🗄پست مرتبط
📕 رازگشایی از یک چیستان (۱، ۲، ۳)
📺 ابن زبیر هویت‌تراش؛ بنیان‌گذار کعبه و دین نو
📺 دن گیبسون و مسجدالاقصا
📺 کدام محمد؟ (ابن اسحاق دجال)
📺 با کاروانِ حجاز (قسمت پنجم)
📺 سنجش تاریخ‌نگاری اسلامی با محسن بنائی:
جلسهٔ یکم: قسمت یکم| قسمت دوم
جلسهٔ دوم: قسمت یکم| قسمت دوم
📻 نقش و اهمیّتِ سکه‌ها در تاریخ‌پژوهی نوین اسلام

#بازاندیشی #نقد_اسلام
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

📘مسجدالاقصی و قرآن (۴)
— رازگشایی از یک چیستان

✍🏻 دکتر #محسن_بنائی

🍂 اکنون اگر داستان‌های تاریخ‌نگاری اسلامی را به کناری نهیم و به داده‌های سخت و آزمون‌پذیر بپردازیم، نشانی از عبدالله بن‌الزبیر در مکه و مدینه نمی‌یابیم و تنها می‌توانیم از فرمانروایی سخن بگوییم که در سال‌های ۶۱ تا ۷۲ در شهرهای یزد و کرمان و ری و دارابگرد (۲،۵ تا ۳ هزار کیلومتر دورتر از مکه) بنام خود سکه زده‌است.

🍂 برای آنچه که در تاریخ‌نگاری اسلامی از ویرانی و بازسازی کعبه در جنگهای ابن‌زبیر – نخست با یزید بن‌معاویه و سپس با عبدالملک بن‌مروان – آمده، هیچ نشان آزمون‌پذیری در دست نیست.

🍂 پس در گام نخست، باید پذیرفت که در اینجا، ما با کسی سروکار داریم که بر بخش‌هایی از سرزمین‌های شاهنشاهی ساسانی، فرمان می‌رانده و پیوندی با مکه و کعبه نداشته‌است.

🍂 به دیگر سخن، ما می‌توانیم بر هستی پادشاه/فرمانروایی بنام «عپدولا زوپیلان» در گستره‌ای از «ری تا داربگرد و کرمان و یزد» باور داشته باشیم، ولی از «عبدالله بن‌الزبیر»ی که در مکه با شامیان جنگیده “هیچ” نشان آزمون‌پذیری بجای نمانده‌است و اگر تاریخ‌سرایان عباسی نمی‌بودند، ما امروزه چیزی از او نمی‌دانستیم.

🍂 از عبدالملک مروان نیز سکه‌هایی چند برجای مانده‌اند. نخستین سکه‌ها در همان ریخت سکه‌های ساسانی هستند که به آنها “عرب-ساسانی” می‌گویند. ویژگی این سکه‌ها در این است که آنها را در سنت شاهان ساسانی (بویژه خسرو دوم) زده‌اند، نام فرمانروا به زبان و دبیره (الفبای) پارسیک بر آنها نوشته‌شده (برای نمونه، «عپدولا ای زوپیلان») و شناسۀ او از عربی به پارسیک برگردانده شده‌است (برای نمونه، بجای «امیرالمؤمنین» که عربی‌‌ست، بر روی سکه‌ها «امیر[۱] ای ورویشنیکان»/amir i-wruishnikan به زبان و دبیرۀ پارسیک نوشته می‌شود).

🍂 در سیاستِ سکه‌زنی عبدالملک پس از سال ۷۳، روند ویژه‌ای بچشم می‌خورد که در سکه‌شناسی اسلامی به آن دوران رفرم می‌گویند (Coinage reform). سکه‌های نخستین عبدالملک، همانگونه که گفته شد از شهرهای گوناگون هستند. یکی از این سکه‌ها در پیکره زیر است:

🌐 مطالعۀ متن کامل در مشاهدۀ فوری
⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه
🔖 ۱۷۹۰ واژه

#بازاندیشی #نقد_اسلام #مسجد_الاقصی #معراج
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @UtopiaDialogue

ادیان در چنین بستری و در سطحِ چنین عقلانیتی ظهور و بروز یافتند؛ از مشاهداتی ساده و تعمیم‌هایی خام و حاصل از تخیلی ابتدایی که عوام، بسادگی، با تلقین و تکرار، آنها را صادق می‌یافتند و درنتیجه، شجاعتِ شک و پرسش‌گری و آزمون‌، از آنها سلب می‌شد؛ خصوصا در فضای بسته‌ و ایزوله‌ای که در جهان سنت، با استیلای طبقه دین‌بانان در کنار دربار سلاطین حاکم بود.

باورِ «چشم زخم»، مبنای سست‌تری از باورِ «آدم مخفیِ ۱۲۰۰ سالۀ مراقب شیعیان» یا «پیرمرد ازلیِ خالق و سخنگو و صاحب درباری از فرشتگان و پاسخ‌دهنده به دعاها و آورندۀ معجزات» یا «سخنِ خودِ خدا بودنِ یک کتاب» و «معجزه» تلقی کردنش (آن هم با این همه با تناقضات و آشفتگی‌ها و خطاهای علمی و منطقی) ندارد.

راهِ باور به خرافه و تعطیلی خردِ نقاد و پرسشگر که باز شود، دیگر نقطۀ پایانی برای حماقت نخواهید یافت. وقتی فردی مسلمان شد و قرآن را بسادگی کلام خدا دانست، ساده‌تر است برایش که به عصمت و حقّ الاهی حکومتِ امامان باورمند شود؛ کسی که شیعه شد، ساده‌تر است برایش که به آدمی ۱۲۰۰ سال مخفی‌ باورمند شود، و چنین مجنونی، ساده‌تر حقّ انحصاری قدرت فقها را می‌پذیرد.


#نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

1️⃣ فرشاد مؤمنی

فائو (سازمان غذا و کشاورزی):

وزن خوراک در سبد خانوار ایرانیان، حتا از کرۀ شمالی هم بدتر شده‌است.

در خانه اگر کس است، همین یک حرف بس است!

2️⃣ #علیرضاموثق

فرض کنیم جو بایدن امشب خواب‌نما شود و امام زمان ۱۲۰۰ ساله از او بخواهد که از فردا، تحریم‌های ظالمانه بر ما رعیتِ نائبِ بر حقش را بردارد و او هم گوش کند، لکن مشکلاتِ اقتصادی ما، چندان با رفعِ تحریم‌ها حل نمی‌شود؛ برای مثال، حدود ۸۰۰ میلیارد دلار درآمد نفتی در زمان احمدی نژاد چه شد؟ همه‌اش دزدیده شد؟! خیر! آمار دزدی‌ها بسیار کمتر از آمار حیف‌ومیلی‌ست که بر اثر سوء مدیریت انجام می‌شود.

سیستمی بسته و غیردموکراتیک، اجازۀ ورود نخبگان به حلقۀ مدیریتی را نمی‌دهد و مآلاً حکومت را کوتوله‌ها اشغال می‌کنند. یک قبیله از احمق‌ها که صندلی‌ها را بین خودشان جابجا می‌کنند و برخی مثل نمیرالمؤمنین جنتی -که زن جدیدش را نیز کفن کرد(!)- کلاً با صندلی یکی شده‌اند و جابجا هم نمی‌شوند.

چگونه می‌شود نخبگانی بیابیم که هم مسلمان باشند، هم شیعۀ ۱۲ امامی، هم معتقد به ولایت فقیه که جزء اصول دین هم نیست، هم معتقد به مصداقش، آن هم بی‌ هیچ زاویۀ انتقادی؟

➖➖➖

🌾 @Naqdagin