فلسفه، فبک و دغدغه حقیقت
(طرح چند مساله)
الهام فخرایی

- وقتی از "فلسفه" صحبت میکنیم قطعا همان فلسفه در برنامه درسی "فلسفه برای کودکان" مد نظر نیست. فلسفه در ذات خود با دشواری، پیچیدگی و مرارت همراه است. نمی‌توان آن را به مهارت هایی که در فبک به آن می پردازیم تقلیل داد، حتی وقتی قصد داریم این مهارت ها را در جمع بزرگسالان به کار بگیریم، به ویژه اگر در جمع تسهیلگرهای فبک و برای افزایش توانمندسازی آنها برنامه ریزی کرده ایم، باز هم نمی توان فلسفه به معنای شناخته شده اش را به سادگی برای این منظور مصادره کرد.

- فبک یک برنامه درسی است با مبدع و محتوای مشخص که در چارچوب دانش تعلیم و تربیت مطرح و درباره آن تحقیق شده است. اینکه با استناد به این برنامه شاهد عناوین نوظهور با انواع و اقسام نام هاي اختصاری باشیم، مساله ای است که در جای خود باید به آن پرداخت و من در این نوشتار کوتاه صرفا طرح مساله میکنم و بیان این پرسش که آیا چنین کاری بلحاظ نظری مجاز و مطلوب است؟
مثلا آیا وقتی کندوکاو اخلاقی بخشی از برنامه فبک محسوب میشود، می‌توان بطور جداگانه فابک داشت یا انشعابات جداگانه مثل فعبک، فسبک و...؟

- یکی از اهداف لیپمن در برنامه فبک، تحقق شهروند معقول است. این وجه به جنبه ها و آثار بیرونی برنامه فبک و تأثیرپذیری اش از جنبش کاربردی ساختن فلسفه نیز اشاره می‌کند. حالا سوال این است که پرورش کودک فیلسوف که قرار است با واکاوی، دغدغه حقیقت و کشف آن را در خودش ایجاد، تقویت و تثبیت کند، در حوزه عمل چه ملزومات و تبعاتی خواهد داشت؟ آیا تسهیلگر فبک و دوستداران فلسفه می‌توانند فلسفه را منهای دغدغه #حقیقت و #نقادی لحاظ کنند؟ آیا مثلا به تعبیر یالوم و اشاره اش به سارتر میتوان کودک را با فبک مواجه و سپس انتظار انفعال داشت؟ می توان تسهیلگر فبک بود و فاقد کنشگری لازم در خصوص مسائلی که با آن مواجهیم؟

درست "در همین لحظه که من در حال نوشتنم، در گوشه‌ی دیگری از جهان، انسان‌های زیادی گرسنه‌اند. اگر سارتر بود می‌گفت من در برابر این گرسنگی مسئولم و من اعتراض می‌کردم که من در جریان اینکه آن‌جا چه خبر است، نیستم و برای تغییر وضع اسفبار موجود هم کار چندانی از دستم برنمی‌آید. ولی به نظر سارتر این منم که انتخاب کرده‌ام بی‌خبر بمانم و به جای آن‌که خود را درگیر این وضع اسفبار کنم، در این لحظه‌ی خاص فقط بنویسم. مثلا می‌توانستم فراخوانی بدهم و اعانه جمع کنم یا از طریق ارتباطاتی که در اصحاب رسانه دارم، توجه همگان را به وضع موجود جذب کنم، ولی انتخاب کرده‌ام آن را نادیده بگیرم. من در برابر آن‌چه می‌کنم و آن‌چه انتخاب می‌کنم که نادیده بگیرم،مسئولم" (یالوم. رواندرمانی اگزیستانسیال)
#الهام_فخرایی

#یادداشت
#تربیت_مربی_فبک
#آسیب_شناسی
#آسیب_شناسی_فبک


#طرح_بحث_در_رادیوفبک
#رادیوفبک_مدرسه_مهارتهای_تفکر

@‌RadioP4C
@RadioP4C

🔻اعتماد، پیش نیاز صلح
(نگاهی به انیمیشن "رایا و آخرین اژدها")


الهام فخرایی

رسم بر این است که قصه ها یا با ورود قهرمان شروع شوند یا با رفتن او؛ انیمیشن "رایا و آخرین اژدها" نیز با ورود "رایا" شروع می شود.

"رایا" دخترک نوجوانی که سودای محافظت از الماس "روح سیسو" را دارد؛ آخرین اژدهایی که تمام قدرتش را در این الماس متمرکز کرد تا درون های پلید، زمین را ترک کنند.

تا پیش از آن در دوران طلایی که زمین مانند بهشت بود، انسان ها و اژدهایان بدون ترس در کنار هم زندگی می کردند، جادوی اژدها آب، باران و صلح می آورد. اما با هجوم درون های پلید، اژدهایان خودشان را قربانی کردند تا زمین و انسان ها را نجات بدهند.

با این حال، زمین بدون حضور آنها هرگز مثل قبل نشد و انسان ها دیگر نتوانستند به هم اعتماد کنند.

انیمیشن "رایا و آخرین اژدها" درباره "اعتماد" است، مفهومی کلیدی برای "صلح"... در ماجرای این انیمیشن بارها شاهدیم که رایا می بایست به دیگری اعتماد کند، اما بعد از همه اتفاقات ناگواری که رخ داده، اعتماد کردن سخت ترین کار دنیاست. در مقابل، آخرین اژدها "سیسو" هیچ تصور ذهنی از دروغ و بی اعتمادی ندارد و این همان چالشی است که داستان ما را به تجربه اش دعوت می کند.

انیمیشن "رایا و آخرین اژدها" گرچه نگاهی سنت گرا و اساطیری را دنبال می کند و رد پای فرهنگ شرق در آن مشهود است، اما به موضوعی می پردازد که هنوز یکی از پرسش های مطرح فلسفه در دنیای معاصر است:

اینکه اکنون چه راهکاری برای اعتماد داریم‌: کاهش اعتماد،اعتماد بیشتر، یا بازسازی اعتماد؟ (نگاه کنید به "Question Of Trust" اثر اونورا اونیل برنده جایزه برگروئن در سال ۲۰۱۷)

انیمیشن "رایا و آخرین اژدها" تلاش می کند به مخاطب نشان بدهد که بدون پذیرش خطر اولیه و نسبی اعتماد کردن، امکان ندارد بتوانیم به هم اعتماد کرده و صلح را برقرار کنیم.

در مقابل، افتادن در دام بازی «بخور تا خورده‌نشوی» آن طور که فایری‌کوشمن، روان‌شناس اخلاقی دانشگاه هاروارد، عنوان می کند "شهود اخلاقی ما را منحرف کرده و باعث می شود به جای اعتماد و همکاری، صرفا دنبال منفعت شخصی‌مان باشیم. دیدگاهی که به طور خاص در فرهنگ‌هایی شایع‌تر است که حاکمیت قانون در آن‌ها ضعیف، فساد بالا و اعتماد عمومی کم است."

همان طور که در "رایا و آخرین اژدها" می بینیم که چطور فساد همه جا را فرا گرفته و حتی کودک که نماد پاکی و راستی است "رایا"را فریب می دهد.

از ویژگی های متمایز این اثر نقش آفرینی برابر زنان و مردان فارغ از کلیشه های جنسیتی است. ضمن اینکه بر کنشگری به جای نشستن و در انفعال انتظار کشیدن تاکید دارد.

حذف تقابل های معمول بین دو جنس، طبقات اجتماعی، موجودات زمینی و فرازمینی، از جمله برتری انسان نسبت به سایر موجودات نیز از نقاط قوت آن محسوب می شود.

در این انیمیشن با طرح داستان هر کدام از شخصیت ها، مفهوم "دیگری" به معنای منفی آن رنگ می بازد تا آن جا که اعتماد و اتحاد ممکن می شود. رنگ و بوی سنتی داستان، طراحی زیبا، ریتم مناسب و محتوای مهم در کنار هم "رایا و آخرین اژدها" را برای مخاطب 9 سال به بالا، به ویژه برای نوجوان ها پیشنهادی دیدنی و قابل توصیه می کند.

مفاهیم:
اعتماد، صلح، حقیقت، انفعال، کنشگری، طبیعت، محیط زیست، سنت، خیال، واقعیت، محیط، فداکاری، مراقبت، اراده و...

#الهام_فخرایی

#نوشتار
#اعتماد
#حقیقت
#دروغ
#یک_انیمیشن
#یک_پیشنهاد
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

@RadioP4C

🔻اعتماد، پیش نیاز صلح
نگاهی به انیمیشن "رایا و آخرین اژدها"
الهام فخرایی

منتشر شده در اینجا

مفاهیم:
اعتماد، صلح، حقیقت، انفعال، کنشگری، طبیعت، محیط زیست، سنت، خیال، واقعیت، محیط، فداکاری، مراقبت، اراده و...

#الهام_فخرایی
#نوشتار
#اعتماد
#حقیقت
#دروغ
#یک_انیمیشن
#یک_پیشنهاد
#رادیو_فلسفه_برای_کودکان

@RadioP4C