‌اکثر روحانیت شیعه به خصوص آن‌ها که در حکومت بوده‌اند، از مخالفان سنت‌های ملی، حصوصا مخالفان چهارشنبه‌سوری هستند.

مرتضی مطهری می‌گوید: «چهارشنبه آخر سال می‌شود؛ بسیاری از خانواده‌ها که باید بگویم خانواده‌ی احمق‌ها، آتش روشن می‌کنند و هیزمی روشن می‌کنند و آدم‌های سُر و مُر و گنده با آن هیکل‌های نمی‌دانم چنین و چنین از روی آتش می‌پرند که ای آتش زردی من از تو سرخی تو از من؛ این چقدر حماقت است! خب چرا چنین می کنید؟ می‌گویند پدران ما چنین می‌کردند ما نیز چنین می‌کنیم؛ اگر پدران شما چنین می‌کردند و شما می‌بینید که آن کار احمقانه است و دلیل خریت پدران شما است رویش را بپوشید؛ چرا این سند حماقت را سال به سال تجدید می‌کنید؛ این یک سند حماقت است که شما هی می‌کوشید که این سند حماقت را زنده نگهدارید و بگویید ماییم که چنین پدران خری داشته‌ایم!»


به نظر شما علت مخالفت امثال این روحانی که در ویدیو می‌بینید با سنت‌های ملی چیست؟
آیا او را در سخنانش صادق می‌دانید؟

#سنت_ملی #چهارشنبه_سوری #حکومت_ایدئولوژیک #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

دکتر باقری‌نیا، روان‌درمانگر و استاد اخراج‌شده دانشگاه، در این ویدیو می‌پرسد: آیا یافته‌های علم زوج‌درمانی با سنت، عرف و تفسیر رسمی مذهب در جامعه ما در تضاد نیست؟

او با اشاره به کتاب «چگونه منصفانه دعوا کنیم؟» از مؤسسه گاتمن می‌گوید: این رویکرد بر پیش‌فرض «برابری در رابطه» بنا شده است؛ اینکه دعوا اگر منصفانه باشد، می‌تواند رابطه را نجات دهد. اما در جامعه‌ای که زن هنوز از نگاه قانون، عرف و دین، انسانی مستقل شمرده نمی‌شود، آیا چنین مفهومی اساساً موضوعیت دارد؟

وقتی قانون زن را «نصف» انسان می‌بیند، وقتی در فقه رسمی اعتراض زن به معنی «نشوز» است و می‌تواند به سلب حقوق او بینجامد، وقتی رابطه از اساس نابرابر تعریف شده، دیگر دعوا، گفت‌وگوی سالم نیست؛ نبردی ناعادلانه است.

او به لایحه ناکام «تأمین امنیت زنان» اشاره می‌کند که در مسیر تصویب، با تفسیرهای فقهی چنان مثله شد که در نهایت کنار گذاشته شد. اما مشکل فقط قانون نیست. باقری‌نیا می‌گوید ما با فرهنگی روبه‌رو هستیم که در آن زن خوب، زنی مطیع است. از سعدی تا جلسات مشاوره مذهبی، زن باید بسازد، صبر کند، قانع باشد.

در این شرایط، دعوای منصفانه معنایی ندارد. چون زن هنوز باید «تمکین» کند، حتی اگر نخواهد. او هر روز با زنانی مواجه است که تحصیل‌کرده و مستقل‌اند، اما وقتی از رنجشان حرف می‌زنند، احساس گناه دارند. چون جامعه به آن‌ها آموخته خواستن، یعنی زیاده‌خواهی.

در پایان، باقری‌نیا نتیجه می‌گیرد: تا زمانی که زن در قانون، عرف و تفسیر دینی به‌عنوان انسان به رسمیت شناخته نشود، هیچ نسخه‌ای از زوج‌درمانی—حتی علمی‌ترین‌اش—کارآمد نخواهد بود. چون در زمین نابرابر، عدالت فقط یک توهّم است.

#تبعیض_علیه_زنان #روابط_نابرابر #زنان #سنت #زوج_درمانی #یاری_مدنی_توانا

@Tavaana_TavaanaTech

‌
کلیسای انگلستان با شکستن سنتی ۱۴۰۰ ساله، برای نخستین بار یک زن را در جایگاه اسقف اعظم کانتربری نشاند. «سارا مولالی»، اسقف لندن و پرستار سابق، روز سوم اکتبر ۲۰۲۵ به‌عنوان صد و ششمین رهبر کلیسای انگلیکان معرفی شد؛ تصمیمی که به‌سرعت به‌عنوان نقطه عطفی تاریخی و اقدامی بی‌سابقه در تاریخ این نهاد دینی مورد توجه قرار گرفت. انتصاب او نه تنها در سطح ملی، بلکه در گستره جهانی، حامل پیام مهمی از تغییر، تحول و شکستن انحصار دیرپای مردسالاری در بالاترین سطوح رهبری کلیسای انگلستان است.

مولالی که ۶۳ سال دارد، پیش از ورود به عالم روحانیت، سال‌ها در حوزه بهداشت و درمان فعالیت کرد و حتی به مقام افسر ارشد پرستاری انگلستان رسید. تجربه‌ی او در مدیریت سلامت عمومی و خدمت به جامعه، مسیر متفاوتی نسبت به بسیاری از رهبران پیشین کلیسا برایش رقم زد. در سال ۲۰۱۸، به‌عنوان اسقف لندن منصوب شد و از همان زمان به یکی از برجسته‌ترین چهره‌های زن در کلیسای انگلیکان تبدیل گردید. اکنون با رسیدن او به بالاترین جایگاه کلیسا، دیوارهای تاریخی و ساختاری که قرن‌ها در برابر زنان ایستادگی کرده بود، فرو ریخته است.

این انتخاب از منظر اجتماعی و مذهبی، شکاف میان سنت و نواندیشی را آشکار می‌سازد. کلیسای انگلستان که قرن‌ها خود را یکی از سخت‌ترین و محافظه‌کارترین نهادهای اجتماعی و دینی معرفی کرده بود، اکنون به‌گونه‌ای عملی پذیرای تغییر شده است. حضور یک زن در مقام رهبری می‌تواند کلیسا را به نهادهایی نزدیک‌تر کند که با جامعه امروز و دغدغه‌های برابری جنسیتی پیوند خورده‌اند. در عین حال، این تحول می‌تواند الهام‌بخش بسیاری از جوامع مذهبی دیگر نیز باشد که همچنان درگیر محدودیت‌های سنتی‌اند.

این اقدام کلیسای انگلستان نشان می‌دهد که حتی در نهادهایی با ساختار سخت‌گیرانه و تاریخی، امکان تغییر وجود دارد. پیام این انتخاب روشن است: سنت‌ها هرچند دیرپا باشند، محکوم به تحول‌اند؛ و رهبری دینی نیز می‌تواند با پذیرش نگاه نو، آینده‌ای متفاوت و همسو با ارزش‌های انسانی معاصر رقم بزند.

#کلیسا #اسقف #نواندیشی_دینی #سنت #مدرنیته #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

‌
در جامعه‌ای که دین از ساحت ایمان شخصی به ابزار سیاست بدل می‌شود، سه عنصر «باور»، «سنت» و «عرف» در خدمت قدرت قرار می‌گیرند.
حکومت مذهبی با درآمیختن آموزه‌های دینی با منافع سیاسی، نظامی از باید و نبایدها می‌سازد که در ظاهر ریشه در ایمان دارد اما در واقع، محصول مهندسی اجتماعی است.

در چنین نظمی، مرز میان امر قدسی و امر سیاسی عمداً زدوده می‌شود تا قدرت، چهره‌ ایمان به خود گیرد و پرسش از مشروعیت، به پرسش از اعتقاد بدل شود.

این ساختار با ترویج خرافه و بدعت، ابزارهای خود را برای تداوم سلطه تقویت می‌کند.

حکومت مذهبی، آنجا که از پاسخ‌گویی عقلانی ناتوان است، به روایت‌های ماورایی پناه می‌برد؛ روایاتی که اطاعت را به ثواب و اعتراض را به گناه بدل می‌سازند.

از معجزه‌سازی در عرصه‌ سیاست تا تقدیس رهبران در لباس اولیاء، همه در جهت تثبیت موقعیتی است که نقد آن هم‌سنگ با بی‌ایمانی قلمداد می‌شود.

در این میان، رسانه، منبر و نظام آموزشی، به بازتولید این خرافات و بدعت‌ها می‌پردازند و زبان دین را به زبان اطاعت تبدیل می‌کنند.

نتیجه‌ این فرایند، شکل‌گیری جامعه‌ای است که در آن «رفتار توده‌وار» نه از جهل فردی بلکه از مهندسی آگاهانه‌ قدرت زاده می‌شود.

انسانِ توده‌ای، میان وجدان دینی و انضباط سیاسی تمایزی نمی‌یابد؛ زیرا حکومت مذهبی چنان زیست‌جهان او را تعریف کرده که هر نافرمانی، بی‌اخلاقی و هر پرسش، بی‌دینی می‌نماید.

بدین‌سان، سلطه نه از راه زور که از مسیر ایمان تحمیل می‌شود، و کنترل اجتماعی در عمیق‌ترین لایه‌های باور جمعی ریشه می‌دواند.

#باور #ایمان #عرف #سنت #حکومت_مذهبی #اخلاق #مهندسی_اجتماعی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

شب چله، که به نام شب یلدا نیز شناخته می‌شود، یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی است که در طولانی‌ترین شب سال، یعنی آخرین شب پاییز (۳۰ آذر)، برگزار می‌شود. این شب با انقلاب زمستانی مصادف است؛ به‌طوری‌که پس از آن، روزها به‌تدریج بلندتر و شب‌ها کوتاه‌تر می‌شوند.

در علم نجوم، شب چله با انقلاب زمستانی هم‌زمان است؛ یعنی زمانی که خورشید به پایین‌ترین نقطه خود در آسمان نیم‌کره شمالی می‌رسد و طولانی‌ترین شب سال را رقم می‌زند. پس از این شب، مسیر حرکت خورشید تغییر کرده و روزها به‌تدریج بلندتر می‌شوند که نمادی از زایش دوباره نور و خورشید است.

در ایران باستان، شب چله به عنوان نمادی از تولد دوباره خورشید و پیروزی نور بر تاریکی جشن گرفته می‌شد. گفته می‌شود که این باورها ریشه در آیین میترائیسم (مهرپرستی) دارد که در آن، خورشید به عنوان ایزد مهر و نماد زندگی و روشنایی مورد پرستش قرار می‌گرفت. ایرانیان باستان معتقد بودند که در این شب، تاریکی به اوج خود می‌رسد و با تولد دوباره خورشید، نور و روشنایی بر تاریکی غلبه می‌کند.

جنگ نور و تاریکی در افسانه‌های ملی به ویژه در داستان جمشید و ضحاک انعکاس دارد که اولی یک اسطوره خورشیدی و دومی تجسم تاریکی شب است. در اپیزود بیست و سوم از دیگری‌نامه با نام «خورشید دو نیم می‌شود!» به اسطوره‌شناسی این پدیده جوی با تکیه بر شاهنامه پرداختیم. برای دسترسی به متن و فایل صوتی این اپیزود به صفحه گفت‌وشنود رجوع کنید:

https://dialog.tavaana.org/others-23/

سنت‌های زیبایی در این شب سمبولیک به یادگار مانده است:

• دورهمی‌های خانوادگی: خانواده‌ها در منزل بزرگان جمع می‌شوند تا این شب را با هم سپری کنند.
• خواندن شعر و داستان‌سرایی: فال حافظ و شاهنامه‌خوانی از رسوم اصلی این شب است که به ایجاد فضایی صمیمی و فرهنگی کمک می‌کند.
• پذیرایی با میوه‌ها و تنقلات: میوه‌هایی مانند هندوانه و انار که نماد گرما و برکت هستند، به همراه آجیل و شیرینی در این شب مصرف می‌شوند.
• روشن کردن شمع یا آتش: این عمل نمادی از روشنایی و گرما در برابر تاریکی طولانی‌ترین شب سال است.

#آیین #یلدا #چله #شب_چله #شب_یلدا #سنت
‏ @dialogue1402