آموزشکده توانا

نه به اعدام
بخش سه

پیام همراهان (یکی از زندانیان سیاسی سابق)

در همین روزهایی که اکثریت جامعه درگیر جنگ، تورم و گرانی هستند (فارغ از اینکه هر سه عامل نیز دغدغه‌ای مشروع برای مردم و حاصل نزدیک به پنج دهه جنگ‌طلبی و بی‌تدبیری جمهوری اسلامی است)، انسان‌های بی‌شماری با جرائم گوناگون زیر حکم اعدام قرار دارند.

در این بخش می‌خواهم از قتل و قصاص بگویم.

برای درک حال یک اعدامی، جز اینکه خود یک اعدامی باشید، راه دیگری وجود ندارد؛ اما آنچه از مشاهده‌هایم در زندان قرچک و زنان محکوم به اعدام دیده‌ام، شاید بتواند تنها ذره‌ای از شکنجه روانی این افراد را بازگو کند.

«مرده‌های متحرک»؛ شاید این تعبیر، کمی، فقط کمی، گویای حال این دسته از زندانیان باشد؛ زندانیانی که از بدو بازداشت تا صدور و اجرای حکم، در فروپاشی کامل روانی به سر می‌برند؛ بیشتر بیم و کمتر امید.

آن سال‌ها، سه‌شنبه‌ها روز انتقال اعدامی‌ها به سوئیت بود و نیمه‌شب، زمان انتقال به زندان رجایی‌شهر (که بعدها بسته شد) برای اجرای حکم. سه‌شنبه‌ها آن‌قدر سنگین و سیاه بود که حتی بعضی از پرسنل قرچک، که به توحش شهرت دارند، نمی‌خواستند در آن روز شیفت باشند.

اعدامی‌ها؛ دختران و زنان جوان و سالمندی که همیشه با چشمان وحشت‌زده، لب‌های سفید از ترس، صدای لرزان و چهره‌ای رنگ‌پریده، به‌جای راه رفتن، پاهای خود را بر زمین می‌کشیدند. کسانی که سال‌ها (بعضی پنج تا شش سال) زیر حکم مرگ بودند و با روشن شدن پیج، سراپا گوش و چشم می‌شدند: «امروز نوبت کیست؟»

یک روز، ظهر، زندان در سکوت مطلق بود. کنجکاو شدم. آن زمان بند ما از دیگر بندها جدا و همیشه قفل بود. از پشت در پرس‌وجو کردیم. کسی را به انفرادی منتقل کرده بودند. گویی بوی مرگ در تمام زندان پیچیده بود. انفرادی روبه‌روی بند ما بود. ساعت یک نیمه‌شب، صدای باز شدن درِ انفرادی لرزه بر تن همه انداخت؛ انگار همه اعدامی بودیم. بعد از آن، صدای کشمکش و جیغ‌های هیستریک بود؛ صدایی که بعد از سال‌ها هنوز در گوشم مانده است. نیم ساعت بعد، همه‌جا ساکت شد و محکوم را از درِ پشتی منتقل کرده بودند.

فردای آن روز، همان شخص را پشت درِ بند دیدم. زندان برایش توقف گرفته بود، اما او تا پای چوبه دار رفته بود؛ پیش از طلوع آفتاب. هنوز وحشت طناب دار در چشمانش بود و صدا و بدنش می‌لرزید. بعد از پنج سال که زیر حکم بود، شب گذشته طناب دار را از نزدیک دیده بود. او حدود سه ماه بعد اعدام شد.

می‌گویند قاتل باید قصاص شود، اما نمی‌دانم آیا مقتول هم چنین تجاربی را از سر گذرانده بود یا نه؟

آیا خانواده مقتول حالا به آرامش رسیده‌اند؟

اینکه قانون قصاص نفس، بار روانی این حکم غیرانسانی را بر دوش خانواده داغدار می‌گذارد نیز یکی از جنایت‌های خاموش این قانون است؛ خانواده‌ای که باید میان بخشش و انتقام انتخاب کند و اغلب، گاه از سر خشم و کینه و گاه تحت تأثیر حرف دیگران، خون‌خواهی را ترجیح می‌دهد.

اما قاتل، نام «قاتل» را تا پایان عمر با خود حمل می‌کند، بی‌آنکه کسی زمینه، انگیزه و نحوه وقوع قتل را موشکافی کند.

در شرایطی که هرکدام از ما می‌توانیم در یک لحظه، سرشار از خشم، به یک قاتل تبدیل شویم...

#نه_به_اعدام

@Tavaana_TavaanaTech

❤17🕊4👌2💔2

1.84K views17:56