در زمانه ظلم سازمان‌یافته،
خاموشی چگونه به همدستی بدل می‌شود

پیام همراهان

اکنون زمان آن است که نه از جایگاه شعار، بلکه از منظر اخلاق سوال کرد: آیا می‌شود اعتراض کرد؟
یا باید اندیشید: آیا می‌توان اعتراض نکرد؟

در فلسفه اخلاق، سکوت هرگز خنثی نیست. ارسطو انسان را «حیوان سیاسی» می‌دانست؛ یعنی موجودی که خیر او در پیوند با خیر جمعی معنا پیدا می‌کند. وقتی نظم سیاسی به‌جای تحقق خیر عمومی، به ابزار سلطه و تحقیر انسان تبدیل می‌شود، کناره‌گیری از عرصه عمومی دیگر فضیلت نیست، بلکه گسست از انسان‌بودن است.

کانت کرامت انسانی را امری ذاتی می‌دانست و تاکید می‌کرد انسان هرگز نباید صرفا «وسیله» باشد. در نظامی که بدن، صدا و زندگی شهروندان را ابزار حفظ قدرت می‌کند، اعتراض فقط یک حق نیست؛ پاسداری از کرامت انسانی است. نادیده‌گرفتن این وضعیت، به‌معنای پذیرش فروکاستن انسان به وسیله است.

هانا آرنت، در تحلیل «ابتذال شر»، هشدار می‌دهد که شر بزرگ اغلب نه به‌دست هیولاها، بلکه به‌واسطه انسان‌های عادیِ خاموش و مطیع ممکن می‌شود. از این منظر، سکوت در برابر سرکوب، نوعی مشارکت منفعلانه در تداوم آن است. خاموشی، بی‌طرفی نیست؛ جای ایستادن در کنار قدرت است.

جان رالز، نافرمانی مدنی را در شرایط بی‌عدالتی ساختاری، کنشی اخلاقی برای بازگرداندن جامعه به عدالت می‌داند؛ کنشی که هدفش نه هرج‌ومرج، بلکه منفعت عمومی است. وقتی راه‌های اصلاح بسته می‌شوند، اعتراض مسالمت‌آمیز به زبان اخلاق جامعه بدل می‌شود.

در تجربه. مردم ایران، تحت حاکمیت یک دیکتاتوری مذهبی، اعتراضات اخیر نه واکنشی احساسی، بلکه پاسخی اخلاقی به سلب سیستماتیک کرامت، آزادی و حق زیستن بوده است. در چنین شرایطی، کنش اعتراضی دیگر انتخابی شخصی نیست؛ وظیفه‌ای عمومی برای رهایی جمعی است.

اعتراض، دفاع از زندگی است.
و خاموش‌ماندن، هرچند از سر بی‌تفاوتی، ترس یا خستگی، در نهایت به دفاع از ظلم می‌انجامد.

#اعتراضات_سراسرى #پایان_دیکتاتور #قشر_خاکستری #همبستگی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402