‌
پویش جانفدا یا پروژه مرگ؟
وقتی فداکاری به ابزار سیاست تبدیل می‌شود

پیام همراهان

نزدیک به پنج دهه است که گفتمان رسمی حاکم، بر طبل جنگ‌افروزی، دشمن‌تراشی و ترویج فرهنگ شهادت‌طلبی می‌کوبد؛ گفتمانی که جامعه را به‌جای حرکت به‌سوی توسعه و رفاه، در وضعیت دائمی «تهدید» و «اضطرار» نگه داشته است. در این سال‌ها، شعارهایی چون «مرگ بر آمریکا» و «مرگ بر اسرائیل» نه‌تنها در تریبون‌های رسمی، بلکه در مدارس و دیوارنگاره‌های شهری نیز بازتولید شده‌اند؛ تا جایی که حتی در ورودی برخی مدارس، تصاویر این پرچم‌ها بر زمین نقش بسته تا دانش‌آموزان با عبور از روی آنها وارد فضای آموزشی شوند. این‌ها صرفاً نماد نیستند، بلکه نشانه‌هایی از شکل‌گیری نگاهی تقابلی از سنین پایین‌اند.

در چنین بستری، شکل‌گیری «پویش جانفدا» و ادعای ثبت‌نام میلیونی در آن، پرسش‌برانگیز است. آیا این مشارکت گسترده، بازتاب یک انتخاب کاملاً آگاهانه است، یا نتیجه سال‌ها روایت‌سازی و جهت‌دهی به افکار عمومی؟ دستگاه تبلیغاتی حکومت این روزها با شدت بیشتری در حال فعال‌سازی کهن‌الگوی شهادت‌طلبی است: از روایت‌های احساسی درباره «مادران شهید» تا بنرهای شهری با تصاویر جوانانی که جان خود را «فدا» کرده‌اند و بازپخش مداوم این مضامین در رسانه‌ها. این تصویرسازی‌ها، مرگ را نه‌فقط قابل‌پذیرش، بلکه در مواردی ستودنی جلوه می‌دهند.

در کنار این روند، ادبیات تند و سیاست‌های تنش‌زا، کشور را به نقطه‌ای رسانده که نگرانی از حرکت به‌سوی نوعی «زمین سوخته» قابل تأمل است؛ وضعیتی که در آن، فرسایش منابع، تضعیف زیرساخت‌ها، افزایش مهاجرت و کاهش امید اجتماعی، آینده‌ای پرهزینه برای مردم رقم می‌زند. حتی اگر آغاز مستقیم جنگ از سوی حکومت نبوده باشد، نمی‌توان این پرسش را نادیده گرفت که سیاست‌های چند دهه گذشته چه نقشی در شکل‌گیری این شرایط داشته‌اند. پذیرش این مسئولیت، می‌تواند نخستین گام در مسیر اصلاح باشد.

امروز، بیش از هر زمان دیگری، گفتمان «نه به جنگ» یک ضرورت حیاتی است. میهن‌دوستی را می‌توان در حفظ جان، کرامت و آینده انسان‌ها معنا کرد، نه در سوق دادن آنان به سوی مرگ. شاید اکنون مهم‌ترین پرسش این باشد: آیا راهی برای خروج از این چرخه پرهزینه وجود دارد، پیش از آنکه هزینه‌ها غیرقابل بازگشت شوند؟


ـ متن و تصاویر ارسالی یکی از همراهان توانا است.

نظر شما چیست؟

#جنگ

@Tavaana_TavaanaTech

حیدر! حیدر!
پژواکِ خلأ مشروعیت

پیام همراهان

در روزهایی که کشور درگیر جنگ و بحران‌های فزاینده است، آنچه بیش از هر چیز خود را نشان می‌دهد نه انسجام، بلکه شکافی عمیق میان حاکمیت و جامعه است. در چنین وضعیتی، به‌جای ترمیم این شکاف، صحنه‌هایی از بسیج خیابانی با شعارهای پرهیجان و نمادهای مذهبی شکل می‌گیرد؛ صحنه‌هایی که بیش از آنکه نمایش قدرت باشند، پژواک خلأیی عمیق‌ترند: خلأ مشروعیت.
ممکن است حامیان این رویکرد، این تجمع‌ها را نشانه‌ی حضور و انسجام بدانند؛ اما واقعیت این است که مشروعیت سیاسی از مسیر دیگری شکل می‌گیرد: از رضایت عمومی، احساس نمایندگی، و کارآمدی در پاسخ به نیازهای جامعه. هنگامی که این مؤلفه‌ها تضعیف شوند، حتی پرشمارترین تجمع‌ها نیز نمی‌توانند جای خالی اعتماد را پر کنند.
فریادهای «حیدر حیدر» در خیابان‌ها طنین‌انداز است، اما این صداها، بیش از آنکه بیانگر اعتماد باشند، به پژواکی می‌مانند که در خلأیی از سکوت اجتماعی بازتاب می‌یابند. سکوتی که می‌توان آن را در کناره‌گیری، بی‌اعتمادی و فاصله‌گرفتن بخش‌هایی از جامعه دید؛ نشانه‌هایی که دیگر پنهان‌کردنی نیستند.
هم‌زمان، گسترش فضای امنیتی از ایست‌های بازرسی تا حضور نیروهای موتورسوار با اسلحه جنگی در میان مردم، بیش از آنکه از اقتدار حکایت کند، نشانه‌ی نگرانی است. حکومتی که به هراس تکیه می‌کند، پیش‌تر اعتماد را باخته است.
در این میان، قطع طولانی‌مدت اینترنت و محدودسازی جریان اطلاعات، تلاشی برای یک‌سویه‌سازی روایت‌هاست؛ اما در جهانی که آگاهی بخشی جدایی‌ناپذیر از زندگی روزمره شده، اقناع با محدودیت جایگزین نمی‌شود. اعتماد، محصول شفافیت است، نه سانسور.
بازداشت فعالان مدنی و سیاسی، و طراحی کمپین‌هایی که مردم را به حضور در موقعیت‌های پرخطر فرامی‌خواند، نیز بیش از آنکه نشانه‌ی همبستگی باشد، بیانگر بحرانی در نسبت دولت و ملت است. مردمی که خود را ابزار ببینند، نه شریک، در لحظات سرنوشت‌ساز همراهی پایدار نخواهند داشت.
سرمایه اجتماعی اگر فرسوده شود، با نمایش‌های خیابانی بازسازی نخواهد شد. قدرتی که بر ترس استوار باشد، ناپایدار است؛ و حکومتی که جای خود را در دل‌ها از دست بدهد، با تسلط بر بدن‌ها دوام نخواهد آورد.
نگران‌کننده‌تر آن است که در چنین مسیری، حفظ قدرت به هر قیمت در اولویت قرار گیردحتی به بهای فرسایش منابع انسانی، اقتصادی و زیست‌محیطی کشور. این رویکرد، آینده را تضعیف می‌کند و این بیم را به‌جا می‌گذارد که آنچه برای نسل‌های بعدی باقی می‌ماند، نه امکان بازسازی، بلکه زمینی فرسوده و تهی باشد.
فریادها بلندتر شده‌اند؛ اما مسئله صدا نیست. مسئله، اعتمادی است که دیگر شنیده نمی‌شود.

#جنگ #نه_به_جمهورى_اسلامى

@Tavaana_TavaanaTech