🔴 ایران در لیست قرمز «بازارهای مسکن» قرار گرفت؛
چرا بودجه «رفاه» به هزینه «بقاء» تبدیل شده است؟


🔭 رصدخانه بازار مسکن:

1️⃣ کتابچه «راهنمای ۲۰۲۶ سیاست‌گذاری مسکن» در یکی از صفحات‌اش،
اطلس جهانی «قدرت خرید مسکن» را ترسیم کرده است.

2️⃣ روی نقشه کشورها، ایران در بین ۱۸۵ کشور جزو ۹۹ پهنه تیره رنگی است که شهروندان آنجا برای صاحب‌خانه شدن با کل درآمد سالانه‌شان باید بیش‌از ۹ سال انتظار بکشند.

3️⃣ از نظر «هبیتات» که این نقشه را تهیه کرده، کشورهای قرمزرنگ، «غیرممکن‌ترین جای جهان برای خرید خانه‌اول» ‌هستند.

⭕️ وقت پارادایم‌شیفت در سیاست‌گذاری مسکن از «مالکیت‌محوری» به «مسکن‌اجاره‌ای»

4️⃣ هبیتات، مرجع جهانی طراحی سیاست‌های مسکن، در این کتابچه به دولت‌ها توصیه کرده است:

5️⃣ سیاست عرضه مسکن اجاره‌ای که اغلب جزو «رکن فرعی» تصمیمات بوده باید به «رکن اصلی» اقدامات حمایتی تبدیل شود.

6️⃣ این پارادایم شیفت سیاستی به دو علت نیاز است.

7️⃣ اولا، ۴۴ درصد جمعیت جهان تحت «فشار هزینه‌ای اجاره مسکن» هستند.

8️⃣ دوما، کشورها از ۲۰۱۰ تاکنون با «شوک بلندمدت تورم اجاره» دست به گریبانند.

9️⃣ در چنین وضعیتی، مسکن‌حمایتی ملکی نمی‌تواند نقش مسکن در استطاعت را داشته باشد و اوضاع برای «مستاجرها» سخت‌تر می‌شود.

⭕️ دکتر سعید اسلامی بیدگلی، اقتصاددان در تحلیل راهنمای جدید هبیتات برای تامین مسکن در کشورها به وضعیت بازار اجاره ایران اشاره می‌کند و معتقد است:

◀️ فشار هزینه‌ای اجاره مسکن در جایی مثل تهران تا ۷۳ درصد است.

◀️ اجاره‌بها «بودجه رفاه» خانوار را به «هزینه بقاء» بدل کرده
بطوریکه امکان تخصیص درآمد ماهانه به هزینه‌های ضروری زندگی مثل آموزش، درمان و خوراکی از بین رفته است.

◀️ در بازار مسکن ایران که فقر بالا است و حداقل یک‌چهارم خانوارها مستاجر هستند و تقاضای سرمایه‌ای خرید ملک نیز بخاطر تورم فزاینده وجود دارد،

عرضه مسکن حمایتی ملکی عمدتا باعث افزایش خانه‌های خالی می‌شود؛
خانه‌هایی که بدون اینکه کلیدخور شوند خرید‌وفروش می‌شوند.

⭕️ مسکن اجاره‌ای با کدام ابزار؟

🔻 «راهنمای ۲۰۲۶ سیاست‌گذاری مسکن» به این پرسش پاسخ داده است.

🔻 دولت‌ها برای پارادایم‌شیفت در راهبرد ملی تامین مسکن حمایتی، می‌توانند از سه ابزار مالی برای عرضه مسکن‌اجاره‌ای استفاده کنند.

🔻 ابزار نخست، تسهیل صدور مجوز ساخت است.

🔻 ابزار دوم معافیت‌های مالیاتی است.

🔻 ابزار سوم نیز تسهیلات بلندمدت از طریق جذب منابع توسط موسسات مالی توسعه‌ای از بازار سرمایه برای شبکه بانکی است.

🔻 هبیتات در این راهنما تاکید به «پرهیز از مداخله دولت در ساخت مسکن» کرده است.


🔗 بیشتر‌ بخوانید


#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#هبیتات #مسکن_دراستطاعت #جهان #مسکن_اجاره_ای #مسکن_حمایتی



🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den

📌 یک وزارتخانه متولی «زمین» شد؛ آغاز تفکیک وظیفه حاکمیتی و ماموریت شرکتی در ساختار وزارت راه‌وشهرسازی
 
 
🔭 رصدخانه بازار مسکن:
 
1️⃣ وزارت راه‌وشهرسازی متولی «مسکن» می‌کند اما برای «زمین» در خارج از این وزارتخانه، برنامه‌ریزی و تصمیم‌گیری می‌شود.
 
2️⃣ این ساختار سال‌ها به این شکل عمل کرده که یک سازمان زیرمجموعه این وزارتخانه به عنوان خزانه‌دار بزرگ زمین در کشور،
هم متولی برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری برای اراضی دولتی بوده و هم اختیار داشته این زمین‌ها را زیربار ساخت‌وساز ببرد و با سازنده مشارکت کند.
 
3️⃣ در کنار سازمان ملی زمین و مسکن، چند شرکت دیگر هم زیرمجموعه وزارت راه‌وشهرسازی هستند که آنها هم حجم قابل‌توجهی اراضی و املاک در اختیار دارند و خودشان به شکل مستقل از وزارتخانه، برای املاک‌شان تصمیم‌ می‌گیرند.
 
4️⃣ «سیاست‌گذاری زمین» در مواردی، ابزاری برای تامین منابع مالی برای امورات شرکتی هم بوده است.
 
5️⃣ متولی شهرهای‌ جدید، بعضاً از اراضی دولت، مخارج روزمره را تامین کرده و ظرفیت‌های آتی توسعه این شهرها را زودتر از موعد مورد استفاده قرار داده است.
 
6️⃣ شرکت بازآفرینی شهری ایران که تا اواسط دهه ۹۰ تحت نام شرکت عمران و بهسازی بافت‌فرسوده فعالیت می‌کرد نیز اگرچه دارای ملک و زمین است اما در مقایسه با خزانه «زمین»، اراضی در اختیار آن محدود است.
 
7️⃣ این شرکت همزمان که مسئولیت «ارتقاء سطح اجتماعی، ارتقاء سطح کیفیت‌زندگی و کاهش فقر شهری» در محله‌های فرسوده و ناکارآمد شهرها را برعهده دارد، اختیار خرید و فروش زمین، ساخت‌وساز و احداث بنا را هم دارد.
 
8️⃣ ترکیب وظایف و اختیارات متولی بازآفرینی شهرها طی این سال‌ها، «هدف اصلی» که همان بهبود کیفیت‌زندگی بوده را به نوعی تحت‌تاثیر قرار داده است.
 
9️⃣ بخشی از فعالیت این مجموعه در طول سال‌های گذشته، برگزاری مزایده‌های ملکی برای فروش زمین و ساختمان بوده و در عین حال، وضعیت بافت‌های ناکارآمد و شرایط اجتماعی ساکنان آنها به دلیل اتفاقات اقتصادی، تصمیمات شهرداری‌ها و شرایط سیاسی، آنطور که باید بهبود پیدا نکرده است.
 
🔟 در عین حال، سیاست‌گذاری جزیره‌ای در حوزه زمین، در عمده موارد تصمیمات و ماموریت‌های شرکت‌ها و سازمان‌های زمین‌دار را تحت‌تاثیر قرار داده و یکی، دیگری را خنثی کرده است.
 
1️⃣1️⃣ در یک نمونه بارز، سیاست «تامین مسکن برای محرومان» طی دو دهه اخیر،
به جای آنکه با اولویت مکانی بافت‌های‌فرسوده که هدف بازآفرینی شهری است عملیاتی شود، در زمین‌های تحت مالکیت سازمان ملی زمین و شهرهای جدید اجرایی شد.
 
◀️ نتیجه آن شد که «محله‌های ناکارآمد» از منابع و امکانات برای بازآفرینی محروم شدند و خرج دولت برای آماده‌سازی زمین‌های فاقد خدمات در پروسه تامین مسکن چند برابر شد.
 
⭕️ ادغام جزیره‌های تصمیم‌گیر برای «زمین‌»
 
🔻 اصلاح ساختار وزارت راه‌وشهرسازی که سال گذشته تصویب شد، اکنون آغاز شده است.
 
🔻 در ساختار جدید، سیاست‌گذاری برای «زمین» به عنوان یکی از وظایف حاکمیتی این وزارتخانه شناخته شد.
 
🔻 در فاز اول این اصلاح ساختار، وظایف حاکمیتی حوزه بازآفرینی شهری از شرکت مربوطه به وزارتخانه منتقل شده و مسئولیت تامین و سازماندهی زمین مورد نیاز برای نوسازی بافت‌های فرسوده که تا پیش‌از این توسط همین شرکت انجام می‌شد به سازمان ملی زمین و مسکن انتقال پیدا کرد.
 
🔻 ساختار سازمان ملی زمین و مسکن نیز بزودی در همین چارچوب تغییر می‌کند.
 
🔻 این تفکیک وظایف، واکنش‌هایی را به همراه داشته است از جمله اینکه، وزیر اسبق راه‌وشهرسازی آن را «پایان کار بازآفرینی شهرها» می‌داند.
 
🔻 اما به نظر می‌رسد، انتشار خبر ناقص از جزئیات اصلاح ساختار باعث این واکنش‌ها شده باشد.
 
 
#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#بافت_فرسوده #بازآفرینی_شهری #زمین #شهر #سکونتگاه_غیررسمی #بافت_ناکارآمد #دولت #وزارت_راه_و_شهرسازی #بازار_زمین #املاک_دولتی
 
#رصدخانه_بازار_مسکن



🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den