ادب‌سار
12.5K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸 @AdabSar 🔅آشنایی با نام و واژه‌ی «یلدا» 👩🏻یلدا؛ دختر سیاه‌موی بلندبالا... یادگار نام وطن میوه‌ی پاییز ایران عروس زمستان آمد او را بر سر سفره مهر بنشانیم و با نسل فردا پیوند زنیم... ☀️یلدا... این واژه‌ی خوش‌آوا که امروز در ادبسار(ادبیات) ایران با موی…
☀️☀️☀️☀️
@AdabSar

🌙نگاهی به پیدایش شب چله⭐️

در گذشته‌های دور و بسیار دورتر از زمان زرتشت پیامبر، در ایران باستان، مردمانی که با دام‌پروری و کشاورزی زندگی خود را می‌گذراندند، با دوگانگی‌ها و دشواری‌های زیست‌بوم روبرو بودند.
سپیدی و سیاهی، خوبی و بدی، روشنی و تیرگی، دوستی و دشمنی، گذشت و کینه و... برخی از این دوگانگی‌ها بودند.
در باور آن‌‌ها آنچه برای زندگی‌شان خوب بود نشانه‌ی خدای خوب و آنچه برای زندگیشان زیان‌آور بود نشانه‌ی خدای بد شمرده می‌شد.
از این رو آن‌ها روز و روشنایی که در آن بالندگی و کوشش بود، دوست داشتند و با فرارسیدن شب آتش می‌افروختند تا از روشنایی پاسداری کنند.
در شب‌های دراز زمستان گرد هم می‌آمدند و آتش می‌افروختند و در درازترین شب سال، به انگیزه‌ی اینکه از فردا دوباره روشنایی و روز درازتر خواهد شد، شادی می‌کردند.
در این شب میوه‌هایی که نگه‌داری کرده بودند، آجیل و خوراکی‌های دیگر فراهم می‌کردند و به پیشواز چله‌ی بزرگ می‌رفتند.

⛺️"چله" چیست؟
چله‌ی بزرگ از فردای یلدا آغاز شده و تا جشن سده (چهل روز) دنباله داشت. در چله‌ی بزرگ هوا بسیار سرد بود ولی با فرا رسیدن جشن سده(۱۰ بهمن) و پایان چله‌ی بزرگ، چله‌ی کوچک (چهل روز دوم) آغاز می‌شد و تا ۲۰ اسپند دنباله داشت. در چله‌ی کوچک از سرمای هوا به آرامی کاسته می‌شد. پس از چله‌ی کوچک نیز آب و هوا نوید فرا رسیدن گرما، بهار و شکفتن گل‌ها را می‌داد.

🍎چرا رنگ سرخ؟
رنگ سرخ در آیین مهر، نشانه‌ی فراز آمدن روشنایی و زایش شید(نور) است. همچنین میوه‌های سرخ، میوه‌هایی هستند که بر پایه‌ی دانش امروز ما دارای پاداُکسایِش*(آنتی‌اکسیدان) فراوانند و از تن آدمی در برابر بیماری‌ها نگه‌داری می‌کنند.

📜یکی از آیین‌های شب چله از دیرباز، داستان‌گویی درباره‌ی دلاوری‌های پهلوانان میهن و سربلندی‌های آنان بود. شب چله که با شادی و سرور همراه بود، تا سپیده‌دم دنباله داشت تا بتوان زایش شید را پس از تاریکی و شبی سرد نگریست.
همچنین گرایش به شید و روشنایی می‌تواند نمادی از گرایش به آگاهی در ایرانیان باشد.


#فرهنگ_ایران
#یلدا
برداشت آزاد از نسک‌های:
#از_نوروز_تا_نوروز
نویسنده #کورش_نیکنام
#گاهشماری_و_جشن_های_ایران_باستان
نویسنده #هاشم_رضی

پی‌نوشت*: در بن‌مایه‌ها برابر پارسی واژه‌ی "آنتی‌اکسیدان" یافت نشد. واژه‌ی "پاداُکسایِش" پیشنهاد ادبسار است.

goo.gl/dBV5km
☀️🔥☀️☀️💫
💫

لبخند‌ها هرگز ملاک شاد بودن نیست
هر تیشه‌ای بر دوش، از فرهاد بودن نیست!

هر جا که باشی منطقِ آیینه‌ها این است
در چشم بودن، معنی در یاد بودن نیست!

ای در قفس‌افتاده، افسوس چه را داری؟
بیرون از اینجا دردِ ما آزاد بودن نیست!

از عشق دیگر هرچه می‌گویند افسون است
آوارگی جز طالع بر باد بودن نیست!

هر کس نداند، لطفعلی‌خان خوب می‌داند
در جنگ، پیروزی به پُر تعداد بودن نیست!

ای سرنوشتِ شوم، جام شوکرانت کو؟
این خانه دیگر درخورِ آباد بودن نیست!


#احسان_اكابری
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

به جهنم که پیر میشوی

دیوانه!!!

چروکِ زیر چشمانت

همانقدر زیباست

که چینِ رویِ دامنت!



#نیکی_فیروزکوهی
#شعر_ایران
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
💫

برق چشم تو به هر بت بخورد، می‌شکند

چه کسی دیده بتی، با هنر بت‌شکنی؟


#عمران_میری
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
«قهرمان» واژه‌ای با ریشه‌ی پارسی است که تازیان آن را از زبان پارسی وام گرفته، دگرگون کرده و به ما بازگردانده‌اند.

قهرمان = (پارسی تازی شده)، کـُهرُمان، پهلوان، دلاور، گــُرد، یل، برنده، پیروز

نمونه:
«آرش» از قهرمانان اساطیری ایران است=
«آرش» از دلاوران باستانی ایران است

استقلال و پرسپولیس هر یک چند بار قهرمان جام شده‌اند=
استقلال و پرسپولیس هر یک چند بار برنده‌ی جام شده اند

نلسون ماندلا قهرمان مبارزه با نژادپرستی بود=
نلسون ماندلا کـُهرُمان مبارزه با نژادپرستی بود

#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
☀️🌾🌱🌲
@AdabSar

☀️یکم خورماه، روز آشتی و برابری☀️

🌤آغاز ماه دی، روز یکم دی‌ماه، روز زایش دوباره‌ی خورشید پس از شب چله، "اورمزد روز"(روز خدا)، "خورروز" یا "خرم‌روز" نامیده می‌شد. همچنین ماه دی را "خورماه" می‌نامیدند. بر پایه‌ی برخی گمان‌زدها، در سال‌های ۳۶۲ تا ۴۴۰ خورشیدی به ماه دی "خورماه" می‌گفتند.

👫"خورروز" از "خورماه"(یکم دی)، روز برابری آدمیان بود. در اين روز شاهان و دیگر مردم پوشاک ساده می‌پوشيدند تا با یکدیگر يکسان باشند، شاهان با مردم دیدار و گفت‌گو می‌کردند و خوراک می‌خوردند. در این روز کسی به دیگری دستور نمی‌داد و کارها خودخواسته (داوطلبانه) انجام می‌شد.

🏳در "خورروز" جنگ، دشمنی و کشتار جانواران ناپسند بود. دشمنان ايران نیز این را می‌دانستند و در این روز آتش‌بس می‌شد و گاهی همين آتش‌بس کوتاه به آشتی پایدار می‌انجاميد.

🌾"خرم‌روز" به شَوَند(دلیل) هم‌نامی روز با ماه که نام خداوند نیز بود، در ایران باستان جشن گرفته می‌شد.
پارسیان این روز را گرامی داشته و آن‌را "دی‌دادار" جشن می‌نامیدند. همچنین باور داشتند که روز نخست دی، روز زایش دوباره‌ی خورشید است و زندگی روستاییان نیز روشنی تازه می‌یابد.

🌲در این روز ایرانیان در برابر درخت سرو می‌ايستادند و پیمان می‌بستند كه تا سال پسین یک نهال سرو ديگر بکارند و این‌گونه دل‌گرم به آینده‌ای روشن می‌شدند.
سرو در فرهنگ آریایی نماد ایستادگی‌ست. پس از تازش‌های پی‌درپی به خاک و فرهنگ ایران، سرو اندکی خم شد، ولی نشکست.

📜در زبان اوستایی، واژه‌ی "دی" از "دا" به چم دادن، ساختن و آفریدن و نام دادار و آفریدگار است که در نامه‌های اوستایی به‌جای واژه‌ی اهورامزدا به‌کار می‌رفت.

💃گفتنی است ماه دی پس از فروردین دارای بیشترین آیین‌ها و جشن‌ها است.

goo.gl/iZQY6v
#فرهنگ_ایران
#دیگان
#یلدا
برداشت آزاد از نسک:
#بدانیم_و_سربلند_باشیم
نویسنده: #منوچهر_منوچهرپور
برداشت آزاد از سخنرانی:
#فریدون_جنیدی و #میرجلال_الدین_کزازی
در همایش "کاوشی در شب چله"

@AdabSar
☀️🌱🌾🌻
ادب‌سار
🔅پرسش شما درود با سپاس بیکران از مهرورزی و روشنگری شما برای پاسداشت و زنده نگه داشتن زبان مادری. پیرامون نام سپنتا، آرتا و آنیتا که نام فرزندان من هست بن مایه و برگردان چیست؟ باید بگویم که نیک می دانم چه نامهایی را برای پاره های تنم برگزیده ام اما چه کنم…
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«آرتا»
نام پسرانه‌ی "آرتا" دگردیس شده‌ی واژه‌ی اوستایی "اَرْتَه" به چم راستی و درستی در گفتار و کردار، پاک و ورجاوند(مقدس) است.
دیگر چم‌های "آرتا" سرافراز، بوم و زمین هستند.

🔥گروهی باور دارند "آرتا" نامی آذری و آمیخته‌ی آر(آتش)+تا(پسوند همانندی) و به چم آتش‌گون یا همچون آتش و آتش نیز نماد پاکی است.

👑به گفته‌ی برخی نیز "آرتا" آمیخته‌ی آرت+ا(پسوند نام‌ساز) برگرفته از نام "آرت" یکی از پادشاهان ماد است.

⬅️"اَرَتا" نام بخشی از تپورستان(مازندران کنونی) بود.

🐣شماری از نام‌های دخترانه و پسرانه‌ی هم‌آوا با "آرتا":
👧🏻آرتادخت، آرتمیس، آرینوش، آرتانا و...
👦🏻آرتین، آرتان، آرتوش، آرتمن، آرتام و...

برای آشنایی با نام پسرانه‌ی آرتین و گروهی از نام‌های هم‌خانواده بنگرید به:
Telegram.me/AdabSar/5199


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#آرتا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
💫

به رسم صبر، باید مرد آهش را نگه دارد
اگر مرد است، بغض گاهگاهش را نگه دارد

پریشان است گیسویی در این باد و پریشان تر
مسلمانی که می‌خواهد نگاهش را نگه دارد

عصای دست من عشق است، عقل سنگدل بگذار
که این دیوانه تنها تکیه گاهش را نگه دارد

به روی صورتم گیسوی او مهمان شد و گفتم
خدا دلبستگان رو سیاهش را نگه دارد

دلم را چشم‌هایش تیرباران کرد، تسلیمم
بگویید آن کمان ابرو سپاهش را نگه دارد!


#سجاد_سامانی
@AdabSar
💫

با "خود" گفتم
فراموشش می‌کنم...
بی"‌خود" گفتم!

#ناصر_رعیت‌نواز
@AdabSar
💫

با جمله‌ی رندان جهان هم‌کیشم
خیامِ ترانه‌های پر تشویشم

انگار شراب از آسمان می‌بارد
وقتی که به چشمان تو می‌اندیشم

#ایرج_زبردست
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
«جزیره» همان «گزیرک» پارسی است که تازیان آن را از زبان پارسی وام گرفته، دگرگون کرده و به ما بازگردانده‌اند.

جزیره = (پارسی تازی شده)، گزیرک، آبخوست، آداک

شبه جزیره = آبخوست‌واره، آبخوستی، آبخوست‌نما

جزایر = گزیرک‌ها، آبخوست‌ها

نمونه:
گرینلند وسیع‌ترین جزیره‌ی دنیا است=
گرینلند پهناورترین آبخوست جهان است

جزیره‌ی کیش یکی از جزایر توریستی ایران است=
گزیرک کیش یکی از گزیرک‌های گردشگری ایران است

عربستان جزیره نیست، شبه‌جزیره است=
اَربستان آبخوست نیست، آبخوست‌واره است

#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
ادب‌سار
👥👥👥👥 🔅پرسش شما درود بسیار گرم و فراوان بر شما و دوستان و همکاران بزرگوارتان. پیشنهاد شما براى تأمل برانگیز، غیرت(حمیت) و تعصب چیست؟ بسیار سپاسگزارم 🔅پاسخ ادبسار 👇👇👇
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


بدون تامل = بی‌درنگ، بی‌اندیشه، سَرسَری، زَبوده، از سَرِ دَست*
بی تامل = بی‌درنگ، بی‌اندیشه، سَرسَری، زَبوده، از سَرِ دَست
تأمل = درنگ، اندیشه، نگرش، ژرف‌نگری، ژرف‌اندیشی، فـَرنِگـَری، نیک‌نگریستن، سِکالِش، دوراَندیشی
تامل کردن = نِگـَریدَن، اندیشیدن، ژرف‌اندیشین، نیک‌نگریستن
قابل تأمل = درنگ کردنی، اندیشیدنی، نِگـَریدنی

نمونه:
بی تامل قبول کرد =
بی‌درنگ پذيرفت

به نکته قابل تاملی اشاره کرد =
نکته‌ی اندیشیدنی‌ای را نُمارید

تأمل در آئینه ٔ دل کنی
صفایی بتدریج حاصل کنی (بوستان) =
سِکالِش در آیینه‌ی دل کنی
و شادابی کم کم به‌دست آوری

قدری تامل کرده و به خود بیایید =
اندکی درنگ کرده و به خود بیایید
کمی نیک نگریسته و به خود بیایید

یک شب تأمل ایام گذشته می‌کردم ... (گلستان) =
یک شب اندیشه‌ی روزهای گذشته می‌کردم

پیشنهادش را مطالعه كرد و با تأمل بسيار قبول کرد =
پیشنهادش را بررسی کرد و با فـَرنِگـَری بسيار يذيرفت

گاهی باید در طول مسیرِ رفته ایستاد و قدری تامل کرد در قدم هایی که پیموده ایم =
گاهی باید در درازنای راهِ رفته ایستاد و کمی ژرف اندیشید در گام‌هایی که پیموده‌ایم

روزنامه نگاران با موانع مختلفی مواجه بوده اند که با تامل بسیار زیادی با آن برخورد کرده اند =
روزنامه‌نگاران با گیرهای بسیاری روبرو بوده‌اند که با دوراَندیشی بسیاری با آن برخورد کرده‌اند

*سخن تا چند گویی از سَرِ دَست
همانا هم تو مستی، هم سخن مست (نظامی)

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#تامل
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
👍1
ادب‌سار
☀️🌾🌱🌲 @AdabSar ☀️یکم خورماه، روز آشتی و برابری☀️ 🌤آغاز ماه دی، روز یکم دی‌ماه، روز زایش دوباره‌ی خورشید پس از شب چله، "اورمزد روز"(روز خدا)، "خورروز" یا "خرم‌روز" نامیده می‌شد. همچنین ماه دی را "خورماه" می‌نامیدند. بر پایه‌ی برخی گمان‌زدها، در سال‌های ۳۶۲…
❄️❄️❄️❄️
@AdabSar

❄️جشن دیگان

🌨اگر به نام‌های روزهای ماه بنگریم، سه روز با واژه‌ی "دی" نام‌گذاری شده‌اند. از این‌رو در ماه دی بجز فردای شب چله که جشن خرم‌روز است، سه روز با ماه هم‌نام هستند و سه جشن دیگان داریم.
این جشن‌ها بر پایه‌‌ی گاهشمار امروزی روز "دی بآذر" دوم دی؛
روز "دی بمهر" نهم دی؛
و روز "دی بدین" هفدهم دی هستند.

❄️بیشتر روزهای ماه با نام نیروهای مینوی نام‌گذاری شده‌اند ولی "دی" برگرفته از "دا" و "دا" برگرفته از واژه‌ی اوستایی "دادار"(به چم دادن، بخشیدن و آفریدن) و نام ایزد یکتا است. نام سردترین ماه سال با نام خداوند نام‌گذاری شده بود تا در سرمای سخت یاری‌گر مردمان باشد. از این‌رو جشن‌های دیگان همواره با نیایش و ستایش آفریدگار همراه بود.

آیین ساده پوشی، برابری‌خواهی، آشتی‌جویی و همنشینی شاهان با مردم آیین جشن‌های دیگان بود.

👳🏻ابوریحان بیرونی نوشته است که در روزهای دیگان پادشاهان پوشاک ساده و سپید می‌پوشیدند و میان مردم می‌رفتند و می‌گفتند من مانند یکی از شما هستم و با شما برادرم، زیرا استواری و پایداری جهان به کارهایی است که به دست شما انجام می‌شود و آرامش کشور نیز با من است، نه پادشاه را از مردم گریزی است و نه مردم را از پادشاه...

🌼گفته می‌شود گل‌های بادرنگ، کاردک و شنبلید نماد جشن‌های دیگان هستند.
goo.gl/ld96cc

#فرهنگ_ایران
#دیگان
برگرفته از نسک: گاهشماری و جشن‌های ملی ایرانیان
نویسنده: #ذبیح_الله_صفا
و تارنماهای "ایران‌بوم" و "ایران‌نامه"

@AdabSar
❄️❄️❄️❄️
ادب‌سار
🔅پرسش شما درود با سپاس بیکران از مهرورزی و روشنگری شما برای پاسداشت و زنده نگه داشتن زبان مادری. پیرامون نام سپنتا، آرتا و آنیتا که نام فرزندان من هست بن مایه و برگردان چیست؟ باید بگویم که نیک می دانم چه نامهایی را برای پاره های تنم برگزیده ام اما چه کنم…
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«آنیتا»
نام اوستایی و دخترانه‌ی "آنیتا"، برگرفته از نام کهن "آناهیتا" یا "آناهید" است و با این نام‌ها ریشه و چم یکسانی دارد.

☔️در افسانه‌های ایرانی"آنیتا"(آناهیتا/آناهید) ایزدبانوی(الهه) آب و دوشیزه‌ای بی‌گناه، بلندبالا و زیباست که ناپاکی و پلیدی را از میان می‌برد.
گویال(سیاره) ناهید نیز نماد زیبایی و دلدادگی است.
آراستگی، مهربانی، خوشرویی و فرشته‌ای که بر روی آب پایکوبی می‌کند(می‌رقصد) دیگر چم‌های(معانی) "آنیتا" هستند.

🌳دهخدا "اَنیتا" را گونه‌ی دیگر "اَنیبا" و نام دیگر درخت مورد دانسته که شاخ و برگ‌هایش کاربرد درمانی دارد.

🤔گفته شده است که نام "آنیتا" نامی پارسی-ایتالیایی به چم پاک و بی‌گناه است و پیوندی با نام "آناهیتا" ندارد. ولی این دیدگاه بن‌مایه‌ی(رفرنس/منبع) روشن و درستی ندارد.

🐣شماری از نام‌های دخترانه و پسرانه‌ی ایرانی و هم‌آوا با "آنیتا":
👧🏻آناهیتا، آناهید، آرتینا، آنوشا، آناشید و...
👦🏻آبتین، آرتا، آرتین و...

برای آشنایی با نام‌های آناهیتا و آناهید بنگرید به:
Telegram.me/AdabSar/4912

#پریسا_امام_وردی
#نام_دخترانه_ایرانی
#آنیتا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
goo.gl/4VC9Qp

اگر زنی را نیافته‌ای
که با رفتنش نابود شوی
تمام زندگی‌ات را باخته‌ای!
این را منی می‌گویم
که روزهایم را
زنی برده است جایی دور
پیچیده دور گیسوانش
آویخته بر گردن
سنجاق کرده روی سینه
یا ریخته پای گلدان‌هاش،
باقی را هم گذاشته توی کمد
برای روز مبادا!

#رضا_ولی_زاده
@AdabSar
💫

از من چیزی جز "تو"
باقی نمانده !
به خودت اینهمه آزار نده...

#مینا_آقازاده
@AdabSar