نقدآگین

This media is not supported in your browser

1.06K views08:38

📺 ناصرالدین شاه و سادیسمِ قدرت‌ مطلقه
— قجرفن‌ها بخوانند!

🍂 پس از ورود برق به کاخ گلستان، ناصرالدین شاه تفریحی عجیب اختراع کرد او با یک کلید، تالار ابیض را غرق در آشوب می‌کرد.

🍂 این بازی “چراغ‌خاموش‌کنی”نام داشت و روایت تکان‌دهنده‌ی آن، عمدتاً از خاطرات دختر خود شاه، تاج‌السلطنه، به دست ما رسیده است. پس از اعلام قبلی به حرمسرا، زنانی که این کار را «وهن عظیم» نمی‌دانستند، با شوق در تالار ابیض جمع می‌شدند. ناصرالدین‌شاه روی صندلی، کنار کلید برق می‌ایستاد و به محض اینکه زنان گرم صحبت می‌شدند، ناگهان کلید را می‌زد.

🍂 با خاموش‌شدن چراغ، به گفته‌ی تاج‌السلطنه، «یکی از زوایای جهنم» مجسم می‌شد. در تاریکی مطلق، حکم آزادی کامل صادر شده بود: زنان می‌توانستند یکدیگر را کتک بزنند، گاز بگیرند، ببوسند،مو بکشند، و هرکاری که دلشان می‌خواست بکنند. فریاد فحش و ناله از هر سو بلند بود. زنان خوش‌اخلاق به گوشه‌ای می‌خزیدند، اما زنان «وحشی»، کتک می‌زدند و کتک می‌خوردند.

🍂 پس از مدتی، شاه دوباره کلید را می‌زد. آنچه با روشن‌شدن چراغ دیده می‌شد، تکان‌دهنده بود: لباس‌های پاره‌پاره، گونه‌ها و صورت‌های خون‌آلود، بدن‌های عریان‌شده و چشم‌های سرخ از خشم. اما عجیب‌تر آنکه، به محض روشن‌شدن چراغ، تمام زنان، با وجود وضع اسفناکشان، به قهقهه می‌افتادند و وانمود می‌کردند هیچ اتفاقی نیفتاده است. سپس بازی دوباره تکرار می‌شد و در پایان، شاه به مجروحان و آنان که لباسشان پاره شده بود، پول و لباس نو عطا می‌کرد تا «سرافراز» مجلس را ترک کنند.

❓اما انگیزهٔ شاه؟این تفریح خشن و غیرمعمول، از دید روان‌شناسی تاریخی، نمادی از بیماری قدرت مطلق دانسته شده است: پادشاهی که سرنوشت ملت را در دست داشت، به جای رسیدگی به امور کشور، برق را فقط به کاخ خودش آورده بود و سرگرم تماشای زنانش بود.

🍂 به گفتهٔ رضا اغنمی (پژوهشگر خاطرات تاج‌السلطنه)، چنین عملی

«نه تنها چندش‌آور است، بلکه هر خواننده‌ای را در سلامت فکری و دماغی شاهِ اصطلاحا شهید به شک می‌اندازد».

🍂 با این حال، تاج‌السلطنه تصریح می‌کند که پدرش پشت این بازی ظاهراً کودکانه، «مقصود عظیمی» داشته است. هدف سیاسی-امنیتی ناصرالدین‌شاه فراتر از سرگرمی بود. او می‌خواست از اوضاع درونی حرمسرای خود کاملاً باخبر باشد. در تاریکی، خصومت‌ها و حسادت‌های پنهان آشکار می‌شد و شاه می‌فهمید کدام زن‌ها با هم دشمنی و کدام دوستی دارند.

🍂 این اسکویید گیم قجری، که نوعی «تست وفاداری» تلقی می‌شد، در واقع بهترین نسخه از «تفرقه بینداز و حکومت کن» بود؛ شاه هم سرگرم می‌شد و هم اتحاد احتمالی آنان را در نطفه خفه می‌کرد.

.

#آینه_تاریخ #پویانمایی #زیست‌روان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

1.75K viewsedited 08:38