📓آغاز ستایش علی و شکل‌گیری جهان‌بینی عباسیان

✍🏻 #ریموند_دکوین
🖊 #ترجمه: #ب_بی‌نیاز (داریوش)
📒صفحات: ۱۹۸ صفحه

🔻فهرست
۲- ام‌الکتاب
۳- استان گنوسی‌ها (عارفان)
۴- آیا یک علی تاریخی وجود دارد؟ (سکه‌ها، فهرست حاکمان، منابع داستانی)
۵- روایات نخستین عرب‌ها: یک فرآیند
۵.۲- نتیجه‌گیری میانی: تاریخی که گم می‌شود.
۵.۳- اگر این تاریخ‌نگاری نیست، پس چیست؟
۵.۴- تاریخ جعل می‌شود
۶- علیِ خشنود (#الرضا): یک شاهزاده عباسی
۷- عباسیان همان امویان هستند
۷.۲- تبار انکار شده
۸- آغاز نوین از طریق بازنگری
۹- معمای محمد بن حنفیه (دوبار محمد)
۱۰- از خیمه‌ جهان‌بینی سازان
۱۱- #سادات به‌مثابه نوادگان عباسیان در یک آنالیز دی ان اس


#کتاب #نقد_شیعه #بازاندیشی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📓آیا علی یک شخصیت واقعی در تاریخ بود؟
— پیرامون «آغاز ستایش علی و شکل‌گیری جهان‌بینی عباسیان»
(۱/۲)
✍🏻 #ب_بی‌نیاز (داریوش)

🔻آیا علی یک شخصیت واقعی در تاریخ بود؟ این پرسشی است که نویسنده در برابر خود می‌نهد و تلاش می کند تا با اتکا به اسناد شناخته شده تاکنونی به آن پاسخ بدهد.

🍂 ریموند دکوین به روشنی نشان می‌دهد که از چه زمان نام علی در تاریخ به ثبت رسیده است؛ او همچنین روشن می‌کند که علی نه یک شخصیت زمینی بلکه یک شخصیت نمادین عرفانی (گنوسی) بوده است که چندین دهه پس از حاکمیت اعراب، آرام آرام از یک زندگینامه‌ی زمینی برخوردار شد. تمامی جنگ ها و کشتاری که به این شخصیت نمادین عرفانی نسبت می‌دهند فراورده‌ی دهه‌های بعدی به ویژه عصر‌ِ خلفای عباسی‌‌ هستند.

🍂 برای نمونه یکی از لقب‌های عرفانی علی، «ابوتراب» بود که به معنی‌ِ «پدر زمین / پدر خاک» است. این کُنیه‌ی عرفانی در حقیقت به معنی‌ِ «آفریننده زمین» می‌باشد: یعنی «علی چونان خدا، آفریننده زمین» است. در کتاب‌هایی مانند سیره محمد از «ابن هشام»، «السیره الحلبیه» و «انساب الاشراف» داستانی بس مضحک سر هم‌بندی شده‌است. آمده‌است: هرگاه فاطمه همسر علی با علی مشاجره و دعوا می‌کرد، علی از فرط‌ِ عصبانیت به کوچه می‌رفت و روی سر خود خاک می‌ریخت. به همین دلیل، لقب «ابوتراب» را بر او نهادند. البته بعدها راویان‌ِ دیگر، قصه‌ی بی‌پایه‌ی دیگری اختراع کردند و نوشتند که در جریان جنگ‌ِ «ذی العشیره» طایفه بنی مدلج از پیامبر و همراهانشان که علی نیز حضور داشت، استقبال خوبی به عمل آورد و چند روزی مهمان این طایفه بودند. در یکی از این روزها بود که محمد این لقب را به علی می‌دهد. راویان از زبان‌ِ یک شخصیت‌ِ احتمالن ساختگی به نام ابویقظان عمار آورده‌اند که:

«آنگاه که مردم بنی مدلج از ما پذیرایی می‌کردند من به همراه علی (ع)، برای دیدن نخلهای بنی‌ مدلج به نخلستانشان رفتیم و در آنجا پس از مدتی گشت و گذار بر روی خاک خوابیدیم تا آن که رسول خدا (ص) آمد و علی را با کنیه ابوتراب صدا زد.» به عبارتی چون علی «روی خاک خوابیده بود»، رسول خدا، به او این لقب یا کُنیه باشکوه را داد!».

🔺بی‌منطقی این قصه کمتر از قصه‌ی دعوای فاطمه با علی نیست.

🍂 بگذریم! از سوی دیگر یکی دیگر از پیچیدگی‌ها، خود‌ِ نام «علی» است. این نام نمی‌تواند یک نام عربی باشد؛ زیرا ما تاکنون با کسی پیش از اسلام برخورد نکرده‌ایم که نامش علی باشد، حتا سه چهار دهه پس از «اسلام» کسی این نام را بر فرزند‌ِ پسر خود نمی‌نهاد. نام علی – که به احتمال زیاد ساخته‌ی عارفان ایرانی و میانرودان است- در آغاز به معنی «مرد بیگانه» به کار می‌رفت [احتمالن ساخته شده از «ال / عِل» El (آرامی) به معنی خدا و «ی» نسبت فارسی]. (۱) مفهوم‌ِ «مرد‌ِ بیگانه» از ادبیات دینی مندائیان سرچشمه می‌گیرد. در این باره، مندائیان بر این اعتقاد بودند که در هر دوره‌ی تاریخی «مردی بیگانه خواهد آمد و برای رستگاری جهان تلاش خواهد کرد. رستگارگری که خود باید رستگار شود یعنی دردها و مشقت‌ها بزرگ جهان را تحمل کند». همان گونه که بر همه روشن است، مندائیان – که در خوزستان به آن‌ها صُبی می‌گویند- یکتاپرست نبودند؛ آن‌ها یکی از کهن‌ترین جریان‌های گنوسی هستند، با این وجود در قرآن به عنوان «صابئین و صاحب‌ِ کتاب» معرفی شده‌اند. این که چرا یک دین یکتاپرست‌ِ سفت و سخت (اسلام) یک جریان گنوسی مانند مندائیان را هم‌ردیف خود می‌کند، پرسش دیگری‌ست.

🔻ریموند دکوین در رسالۀ خود نشان می‌دهد که:
۱- در چه زمانی نام علی بر سکه‌ها آمده‌است: نخستین بار در سال ۱۲۷ به اصطلاح هجری (۷۴۵/۷۴۶ م) شعار‌ِ «بن علی آل کرمانی» بر سکه‌‌ها زده شد و دومین بار در سال ۲۰۲-۲۰۵ هجری (۸۱۷-۸۳۳) که البته مورد اخیر در ارتباط با سکه‌هایی‌ست که با نام علی الرضا (امام هشتم شیعیان دوازده امامی) آمده است: علی ابن موسا ابن علی ابن ابی طالب.

۲- عدم وجود علی در فهرست حاکمان: «سه فهرست به زبان سُریانی باقی مانده است که تا سال‌های ۷۰۵، ۷۲۴ و ۷۷۵ پیش می‌روند و یک فهرست به زبان یونانی موجود است که تا سال ۸۱۸ ادامه می‌یابد. در هیچ کدام از این فهرست‌ها، نام علی نیامده است» (ص ۳۳). دکوین این منابع و بخش‌های مربوطه را در کتاب خود آورده است.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📓آیا علی یک شخصیت واقعی در تاریخ بود؟
— پیرامون «آغاز ستایش علی و شکل‌گیری جهان‌بینی عباسیان»
(۲/۲)
✍🏻 #ب_بی‌نیاز (داریوش)

۳- علی در منابع داستانی: کهن‌ترین این منابع مربوط به سبئوس است که در کتابش به نام «تاریخ ارمنستان» که در ضمن «تاریخ هراکلیوس» نیز نام‌گذاری شده، می‌باشد، آمده است [سبئوس در سال ۶۴۵ میلادی به سمت اسقف ارتقا یافت]. اگرچه در این کتاب نام علی نیامده است ولی از «معاویه» سخن می‌رود که در آسورستان (سوریه) به قدرت می‌رسد. همان‌جا آمده است:

«… زمانی که معاویه متوجه این حوادث شد مردانش را جمع کرد و به سوی کویر به راه افتاد و آن امیری را که خود او نصب کرده بود از پای در آورد»

.
🔻دکوین می‌نویسد:

«اگرچه در این جا نام «علی» نیامده است، ولی در روایات اسلامی معمولن از این نقطه آغاز می‌شود که نخستین «شاه» (مقتول) عثمان و شاه یا امیر دوم (جدید و شکست خورده) علی بوده است» (ص ۴۱)

.
🔺دکوین سپس از منابع شناخته شده نقل قول می‌آورد. این منابع عبارت هستند از: «رویدادنگاری مارونی» (۶۵۷/۶۵۸ م)، «زندگینامه ماکسیموس کشیش» (۵۸۰- ۶۲۰ م)، «زندگی‌نامه یوحنای دیلمی» (۶۶۰- ۷۳۸ م)، «رویدادنگاری دیر زوقنین در امیدا»، «وقایع‌نگاری تئوفانس» (مرگ ۸۱۸ م)، «رویدادنگاری گمنام سُریانی» (مربوط به سال ۸۱۹ م)، «کتاب‌ تاریخ نویسنده ارمنی، لووند یا غوونت»، «کتاب‌ِ ابراهام بن داود» (مرگ ۱۱۸۰م)، «کتاب زندگی‌ِ ربان هرمزد» (مرگ حدود ۶۷۰ م).

🍂 به هر رو، نویسنده با اتکا به این اسناد نشان می‌دهد که «علی» در این اسناد چگونه بازتاب می‌یابد و خواننده می‌تواند تصویری نسبتن روشن از فرآیند شکل‌گیری زندگینامه علی در احادیث اسلامی به دست بیاورد. اگر بخواهیم به زبان یان آسمن سخن بگوئیم این کتاب نشان می‌دهد که چگونه «خاطره» (Erinnerung/Memory) به «تاریخ» تبدیل می‌شود.

🍂 کتاب‌ِ «آغاز ستایش علی و شکل‌گیری جهان‌بینی عباسیان» تنها بررسی تاریخی- انتقادی از اسلام نیست، بلکه – از نگاه من- یک اعاده حیثیت تاریخی از «علی گنوسی» است، یعنی آن شخصیت‌ِ عرفانی نمادین که بعدها مورد سوء استفاده حدیث‌نویسان اسلامی – به ویژه در دوره خلفای عباسی- قرار گرفت. این شخصیت عرفانی که در ام‌الکتاب چونان خدا (ملک تعالی) حضور می‌یابد، به یک شخصیت‌ِ زمینی بی ملاحظه بدیل می‌شود [کشتار خوارج]؛ او از مضمون‌ِ عرفانی‌اش تهی می‌شود و سرانجام شمشیر‌ِ دولب‌ِ خون‌افشانش هویت او را رقم می‌زند.


#نقد_کتاب #نقد_شیعه
#بازاندیشی #علی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📓 مغاكِ تيرۀ تاريخ
— اسلام چگونه پدید آمد؟
| انتشارات فروغ (در کلنِ آلمان) | ۲۲۱ صفحه

✍🏻 دکتر #محسن_بنائی (مزدک بامدادان)



#کتاب #بازاندیشی #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📓مغاكِ تيرۀ تاريخ
— اسلام چگونه پدید آمد؟
| انتشارات فروغ (در کلنِ آلمان) | ۲۲۱ صفحه
✍🏻 دکتر #محسن_بنائی (مزدک بامدادان)

🍂 اين #كتاب يكى از بهترين كتاب‌هائى‌ست كه تاكنون در مورد تاريخ اسلام، چگونگى آغاز اين دين، مدارك و مستندات تاريخى مورد استفادۀ مورخين مسلمان، و همچنين و مهمترين موضوع، «همخوان نبودنِ تاريخ اسلام و بسيارى از آيات قرآن» نگاشته شده‌است كه باعث می‌شود نتوان به‌راحتى به اين تاريخ، به چشم اعتماد نگريست.

🍂 نويسندۀ اين كتاب در هر موردى كه به اشكالات يا تناقضات تاريخ اسلام و ناهمخوانى آن با قرآن می‌پردازد، در مورد آن به چند مورد اشاره می‌كند تا خواننده بتواند به‌راحتى و حتى بدون داشتن پيشينۀ مطالعاتى كافى، موضوع را درك كند. نتيجه‌گيری‌هاى بسيار جالب و منطقى نويسنده در هر بخش از اين كتاب، باعث شگفتى هر خواننده‌اى خواهد شد.


🔻فهرست

پیش‌گفتار

۱. روش‌شناسی شیوۀ دین‌پژوهی

۲. پیدایش و برآیشِ تاریخ‌نگاری اسلامی بر پایۀ بن‌مایه‌های درون‌دینی
۲.۱. شیوۀ تاریخ‌نگاری اسلامی
۲.۲. باورپذیری گزارش‌های تاریخی

۳. اسلام قرآنی و اسلام تاریخی در همسنجی قرآن و سیره
۳.۱. بازۀ مکی
۳.۲. بازۀ مدنی

۴. بررسی چند کلیدواژه برپایۀ قرآن
۴.۱. بت‌های عرب
۴.۲. شرک و مشرکان
۴.۳. کفر و کافران
۴.۴. اسلام و مسلمانان

۵. بازتابش و پیشینه‌سازی در تاریخ‌نگاری اسلامی
۵.۱. بازتابش
۵.۲. پیشینه‌سازی

۶. اسلام چگونه پدید آمد؟


#بازاندیشی #نقد_اسلام
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 کتاب صوتی «مغاكِ تيرۀ تاريخ؛ اسلام چگونه پدید آمد؟»
✍🏻 دکتر #محسن_بنائی (مزدک بامدادان)

🎙بازخوانی توسط انتشارات آوای بوف | ندای امید


⌚️فهرست زمانی #کتاب_صوتی

2:45 پیش‌گفتار

15:43 1️⃣ روش‌شناسی شیوۀ دین‌پژوهی در این کتاب
16:08 نگاه درون‌دینی
19:23 نگاه برون‌دینی

29:00 2️⃣ پیدایش و برآیش تاریخ‌نگاری اسلامی برپایۀ بن‌مایه‌های درون‌دینی - شیوه‌های تاریخ‌نگاری اسلامی
2:16:48 باورپذیری گذارش‌های تاریخی

2:54:11 3️⃣ اسلام قرآنی و اسلام تاریخی در هم‌سنجی قرآن و سیره
3:20:22 بازۀ مکی
3:45:30 |قریش
3:48:48 |مکه
3:51:10 |دشمنان محمد
3:57:36 |بت‌های عرب
4:17:02 |فرزندان الله
4:22:15 |شریکان الله
4:27:27 |رستاخیز

4:32:41 اسطیر الاولین
4:33:48 |کسان
4:34:49 |مردمان
4:35:10 |رخدادها
4:35:22 |جای‌ها
4:36:44 |باور نیوشندگان

4:45:55 بازۀ مدنی
5:11:51 |قبله
5:19:44 |جنگ‌ها

5:51:33 4️⃣ بررسی چند کلیدواژه برپایۀ آیه‌های قرآن
5:53:45 بت‌های عرب
6:00:42 شرک و مشرکان
6:25:23 درنگی بر واژۀ مسجد
6:31:28 ادامۀ «شرک و مشرکان»
6:44:17 کفر و کافران
6:55:00 اسلام و مسلمانان

7:08:41 5️⃣ بازتابش و پیشینه‌سازی در تاریخ‌نگاری اسلامی - مقدمه
7:10:14 بازتابش
7:23:27 پیشینه‌سازی
7:41:21 ابراهیم و اسماعیل در تورات (تا اول صفحۀ ۱۸۰ رکورد شده و زیرعنوان «ابراهیم و اسماعیل در قرآن» نیز بازخوانی نشده و به انتهای صفحه ۱۸۵ می‌پرد)
7:44:07 ابراهیم و اسماعیل در سیره

6️⃣ 8:08:34 اسلام چگونه پدید آمد؟
8:20:40 آیا می‌توان الگوی برایش دیانت بهایی را به اسلام نیز گستراند؟


#بازاندیشی #نقد_اسلام
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @avayebuf

📻 بازخوانی روایت‌های گسترش اسلام
— روایتی بدیل از فتوحات عربی-اسلامی و سقوطِ شاهنشاهیِ ساسانی

🎙#خداداد_رضاخانی

🍂 خداداد رضاخانی دورۀ کارشناسی‌ارشد را در لندن در رشتۀ تاریخ گذراند و مدرک دکتری را در رشتۀ تاریخ پساباستانِ ایران از دانشگاه UCLA امریکا گرفت. سپس در برخی مراکز دانشگاهی در اروپا و امریکا به پژوهش و تدریس پرداخت و اکنون مدرس و پژوهش‌گر ارشدِ تاریخ جهان در دانشگاه لَیدن هلند است. رضاخانی با چند زبان اروپایی و چند زبان باستانی ازجمله زبان‌های ایرانی میانه و سریانی آشنایی دارد و پژوهش‌های متعددی به زبان انگلیسی در حوزۀ تاریخ ایران ساسانی و تحولات دوران باستان متأخر منتشر کرده است.

🍂 خلاصه پادکست: شاهان ساسانی از زمان خسروی دوم و پسر و نوه‌اش، درحالیکه شاهنشاهی در اوجِ قدرت سیاسی و نظامی خود بوده است و تمامی سرزمین‌های ایران، آسیایِ میانه، میان‌رودان تا دریای مدیترانه، مصر، جنوب خلیج فارس،‌ شمالِ عربستان، و یمن را در تصرفِ خود داشته است، به علت توطئه‌ای در دربار یا محاکمه و کشته می‌شوند یا پس از مدت کوتاهی از دنیا می‌روند و خاندان شاهی عملاً از میان می‌رود. عرب‌های تابعِ ساسانیان که تاکنون برای آنها علیه رومیان و مصریان شمشیر می‌زده‌اند به دنبال پُرکردن خلاء قدرت در تیسفون رو به سوی حکومت مدینه می‌آورند و در طی چند سال آنها را جایگزینِ دیوان‌سالاری و نظامِ سیاسی پیشین می‌کنند. گسترش اسلام و فتوحات بعدیِ مسلمانان در فلات ایران و سرزمین‌های فراتر از آن اما بیش از یک سده به طول می‌انجامد.

🗄پست مرتبط
📻 کتاب صوتی «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 تاریخ اسلام زیر ذره‌بین (دکتر پروانه پورشریعتی و دکتر محسن بنائی)
📻 چرا تاریخ‌پردازی عباسی؟
📓 مغاكِ تيرۀ تاريخ
📓«افسانۀ اسکندر» در قرآن
📕چگونه اعراب بر امپراتوری ایران غلبه کردند؟
📕چگونگی خَلق شخصیت محمد از روی الگوی مانی پیامبر
📻 قبایل عرب قبل از اسلام
📻 واژگانِ پارسی و عبری در قرآن
📻 قرآن قبل از اسلام
📻 جنگ‌های ساسانیان و اعراب پیش از اسلام
📻 ریشۀ جنگ‌ اعراب و ساسانیان
📺 کدام محمد؟ (ابن اسحاق دجال)
📺 آیا محمد وجود تاریخی داشته‌است؟
📺 ابن زبیر هویت‌تراش؛ بنیان‌گذار کعبه و دین نو
📺 لقب «سید» از کجا آمده‌است؟ - مصاحبۀ صحفۀ آخر و دکتر محسن بنائی
📺 سنجش تاریخ‌نگاری اسلامی با محسن بنائی:
جلسهٔ یکم: قسمت یکم| قسمت دوم
جلسهٔ دوم: قسمت یکم| قسمت دوم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @doornamaa

🎧 بازخوانی روایت‌های گسترش اسلام
— روایتی بدیل از فتوحات عربی-اسلامی و سقوطِ شاهنشاهیِ ساسانی

🎙#خداداد_رضاخانی

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب

10:10 آغاز سخنان رضاخانی
14:35 تغییر روش‌شناسی تاریخ امروزی
26:35 روایت غالب (دنیای اسلام امتدادی از مسیحیت بیزانسی/شرقی‌ست) در حال ترک خوردن
30:07 در تحقیقات تبارشناسی قرآن، کمتر به ریشه‌های مانوی، زرتشتی و ساسانی و تلمودی آن شده
31:03 وضعیت پادشاهی ساسانی پیش از ظهور اسلام
33:34 کشته‌شدن پیروز ساسانی در یک جنگ در یک خندق در نزدیکی‌های بلخ، بزرگترین شکست واقعی ساسانیان
45:20 وضعیت ادیان در دوران ساسانی پیشا اسلام
56:45 بررسی روایتِ غالب دربارۀ فتوحات اعراب در ایران
1:01:29 مشکل ۱) شک‌برانگیزترین قضیه برق‌آسا بودن فتوحات است
1:02:34 «دخترکشی جاهلیت» بمثابه ابزاری مهم در داستان‌سرایی تاریخ طبری با اهدافی مشخص
1:05:23 مشکل این روایت چیست و روایت بدیل چیست؟ ۱) فتوحات سریع و ۲) فتوحات، معادل مسلمان‌شدن؛ اکثریت مردم ایران و غیر ایران، دو قرن بعد مسلمان شدند
1:08:31 فتوحات ۱۲۰ سال طول می‌کشد؛ بیانِ ترتیب فتوحات اولیۀ اعراب که حدود قلمروی ساسانیان قبلِ اسلام بوده‌است
1:09:32 اسلام در حوزۀ تمدنی ایران و قلمروی ساسانیان ساخته می‌شود: بیان وضعیت سیاسی ساسانیان - رومیان
1:17:35 غزوۀ تبوک از نظر تاریخ انتقادی، نشان‌گر چیست؟
1:20:47 چه می‌شود که هراکلیوس برای غلبه بر ساسانیان امیدوار می‌شود و ساسانیان دچار تزلزل می‌شوند؟
1:27:42 در سال ۶۲۴ خطبه‌ای در اورشلیم خوانده می‌شود از حضور ساراسان‌ها (عرب‌ها) در بیت‌الحم؛ این‌ عرب‌ها کیستند؟
1:30:34 عرب‌هایی که تحت فرمان ساسانیان، سرزمین‌هایی را گرفته‌بودند و حکمرانی داشتند، بعد از زلزله‌ در دربار ساسانی، مرکزیت رهبری‌شان را عوض می‌کنند
1:32:17 اولین پایتخت اسلام خارج از مدینه: کوفه از چه حکایت می‌کند؟
فتوحات در عرض دوران ۲۰‌ سالۀ  حکومت خسرو پرویز انجام شده و مدیریت عوض شده و بعد از عوض شدن آن، شروع به ورود به فلات و آفریقا و... می‌کند.
1:33:18 شاهنشاهی ساسانی تا زمان مرگ محمد بن عبدالله در اوج قدرت است، اما دچار خلاء قدرت می‌شود
1:34:59 جنگ بدر در قرآن که از پیروزی ۳۰۰ نفر بر ۱۰۰۰ نفر می‌گوید و آن را به فرشته‌های غیبی نسبت می‌دهد، از چه در تاریخ حکایت می‌کند؟
1:39:47 دشواری تغییر روایت
1:43:37 حمایت محمد از سوی ساسانیان؟

➖➖➖

🌾 @Naqdagin