نقدآگین

📘شبیهِ زندگی در زندان‌های قذافی

✍🏻 #مهدی_خسروانی

🍂 دوستی می‌گفت این‌گونه ادعاها دیگر خریدار ندارد و اکثریت بزرگی از مردم آنها را جدی نمی‌گیرند، اما «حضور حماقت»، آن هم در قالب‌های رسمی، به‌خودی‌خود، فرساینده‌ی عقل در جامعه است؛ حتی اگر تقریباً هیچ کس آن را جدی نگیرد!

🍂 یکی از مکانیسم‌های فرسایندگیِ چنین اظهارنظرهایی این است که ناخودآگاه، توقع افراد جامعه را از هوشمندی و نقادانه‌اندیشی خودشان پایین می‌آورد. بگذارید با یک مثال توضیح دهم.

🍂 یکی از آشنایان ما که دست‌کم تاحدودی می‌کوشید حواسش به معقولیت سخنانش باشد، به مدت چند روز همنشین فردی شبیه همین آقای فرماندار نیشابور شد. من هم، بنا بر ضرورتی، همراه هر دوی آنها بودم. بعد از یکی دو روز، متوجه شدم که آن فردِ «درمجموع معقول»، راحت‌تر از قبل حرف‌های نسنجیده می‌زند و حتی سبک حرف‌های چرندی که می‌زد، شباهت‌هایی ظریف با همنشینِ آن چند روزش داشت، و من محتمل‌ترین توضیحی که برای وضعیتِ پیش‌آمده یافتم، این بود که آدم‌ها وقتی در مجاورت هم‌نشینان «بسیار» احمق قرار می‌گیرند، همین‌که به اندازۀ آنها احمق نباشند، از خودشان احساس رضایت می‌کنند، چون ناخودآگاه خودشان را با آنها مقایسه می‌کنند و حساسیت‌شان به گفتار و کردار احمقانه کاهش می‌یابد.

🍂 در سطح اجتماعی نیز، کسانی مثل این جناب فرماندار نیشابور، اگر حداکثر به مشاغلی مثل کناسی مشغول باشند، تأثیری بر شعور جامعه ندارند، اما وقتی سخنان‌شان (حتی به‌منظور پروپاگاندای ضدحکومتی یا به‌عنوان موضوع استهزا) بازتاب می‌یابد، ناخودآگاه موجب پایین‌آمدنِ سطح توقع افراد از موضوع استهزا یا انتقاد می‌شود.

🍂 این در حالی‌ست که اگر صدای سخنان خردسوزی در این مقیاس فروکش می‌کرد و صدای چنین افرادی، حداکثر در خودگویی‌های خودشان به‌هنگام مشغله‌هایی همچون کناسی شنیده می‌شد (آن هم فقط توسط خودشان)، جامعه فرصتِ بیشتری می‌یافت تا به‌سراغ گروه دیگری از خرافات و خزعبلات که امروزه همچنان آبرومند محسوب می‌شوند و نقد آنها «تندروی» به حساب می‌آید نیز برود (منظورم خزعبلات و باورهای خرافیِ مدرن، علاوه بر سنتی است).

🍂 می‌گویند در برخی زندان‌های قذافی، از صبح تا شب (و گاهی از شب تا صبح) سرودهای قذافی‌پسند و رهنمودهای هذیان‌گونۀ قذافی با صدای بلند در گوش زندانیان پخش می‌شده‌است. وضعیت ما نیز از جهتِ تحمل هذیان‌های زُمخت، چیزی شبیه وضعیت مغضوب‌ترین زندانیان قذافی‌ست!

#حکومت_اسلامی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

2.2K viewsedited 20:00