نقدآگین

📘سیمای تمام‌عیارِ یک ۵۷ی در آیینۀ تاریخ!
(۲/۲)
✍🏻 #آرمان_امیری

🍂 البته که چپ‌گرایی ایرانی نیز در دهه‌های چهل و پنجاه، چنان بر «غرب‌ستیزی» پافشاری کرد که از بفض نظام سرمایه‌داری، آماده شد تا حتی «باورهای فرهنگی و اجتماعی» خودش را هم به‌سود همراهی با «ارتجاع مذهبی» زیر پا بگذارد. اما این چپ‌گرایی کور، تنها دشمنِ ارزش‌های روشنگری نبود:...

🍂 در جهان غرب، فاشیسم، و در ملکِ «آریایی-اسلامیِ» ما، معجون شگفت‌انگیزی از «آرایِ شبه‌فاشیستی هایدگر» با ادویه‌ی «عرفان‌گرایی اسلامی» (که آشپز زبردستی چون هانری کربن و مبلغ فعالی همپون احمد فردید داشت) به‌خوبی توانست در ستیز با تمامی مظاهر غرب و مدرنیته از رقبای چپ‌گرایش پیشی بگیرد دست‌کم طی یک دهه‌ی پایانی حکومتش، پادشاه پهلوی، برای تقویت گفتمان «بازگشت به خویشتن» سنگ‌تمام گذاشت. دشوار است بفهمیم که دلیل اصلی این کُرایش چه بود؟ خاک پاشیدن به جسد نیمه‌جان مشروطیت ایرانی؟ هراس از انقلاب چپ‌گرایان؟ و يا تناسب این معجون بومی با گرایش‌ها و آرای مذهبی/سنتی آخرین پادشاه؟ آنچه تاریخ به‌صورت شواهد قطعی به‌جای گذاشته، این است که در زمانی که نهایت نفوذ چپ‌گرایان در جامعه، انتشار جزوات جلدسفید در تیراژِ ۵۰ تا ۱۰۰ نسخه بود، بنیاد پهلوی به حسین نصر (و شاگردانش جون حداد عادل) رسید. کرسی دانشگاه به امثال مطهری و فردید (بدون اينکه مدرک دانشگاهی داشته‌باشد)، کتاب‌‌های درسی به باهنر و بهشتی واگذار شد و حسینیه‌ی ارشاد به علی شریعتی!

🍂 متناسب با همین خیزشِ همه‌جانبه برای لگدکوب‌-کردنِ تمامی آموزه‌های روشنگری در سیستم آموزشی کشور، بسامد پیش‌بینی‌های شخص اعلی‌حضرت در افول و سقوط عن‌قریب جهان غرب، به‌طرزی خیره‌کننده و روزافزون افزایش پیدا کرد!

🔻 شاه به‌صورت مداوم تلاش می‌کرد به غربی‌ها، و به‌ویژه آمریکایی‌ها، هشدار بدهد که

«مدیریت سیاسی» سرشان نمی‌شود و چنان فریفته‌ی بازیچه‌های کودکانه‌ای همچون «دموکراسی» و «آزادی بیان» شده‌اند که عن‌قریب است تمام تمدن غربی به اشغال کمونیست‌ها در بیاید!

🔺البته که آنچه سقوط کرد، غرب نبود؛ اما آنچه در ایران به روی کارآمد، الحق که با سیاست‌های داهیانه‌ی همایونی و نسخه‌های آموزشی رژیم، تطابق خیره کننده‌ای داشت!

❗️نیم‌قرن بعد از آن انقلابِ «سرخ و سیاه»، نسل جدیدی از دست‌پروردگان آن سنت فکری، از قلب خاورمیانه و زیر فشار رژیمی که با پوست و گوشت و استخوانش نگرانِ «ترویج ابتذال و بی‌ناموسی» است، همچنان در حالِ هشدار دادن نسبت به فرجامِ انحطاط اخلاقی غرب هستند‌! جالب اینجاست که پای ثابت این هشدارهای داهیانه‌شان، یکی دو توییت به زبان «فرنگی» هم ضمیمه می‌کنند که یعنی «خودشان هم فلان»! الحق که این یکی ترفند را مدیونِ دستاوردهای نظام فخیمه هستند، که اینقدر در هر بزنگاهی گشته تا ببیند کجا می‌تواند یک صدایی عینِ خودش پیدا کند، که به‌مرور، موفق شده به «عصاره‌ی رذایل بشری» بدل شود!

🍂 در این بین، البته، شاید بشود انصاف به‌خرج داد و پذیرفت که جماعتِ مومنان به «لیبرالیسم نسخه‌ی آریایی-اسلامی»، دست‌کم یک دستاوردِ قابل اعتنا هم به ادبیات سیاسی کشور اضافه کرده‌اند و آن، تعبیر پرکاربردِ «۵۷ی» است.

🔺واقعا هم می‌تواند اصطلاحِ جامعی باشد، برای تمامی بنیان‌های فکری که به یک فاجعه‌ی سیاسی و اجتماعی ختم شد؛ البته مشروط بر آنکه درست، دقیق و همه‌جانبه به کار برود؛ یعنی پیش از آنکه ندانسته و از سر عادت و تکرار، به سمت هر مخاطبی پرتابش کنند، ابتدا یک نگاهی به داخل آیینه بیندازند و سیمای تمام عیار یک «۵۷ی واقعی» را از پسِ پشتِ عمامه‌‌ای که به جای کله، گره زده و به گردن بسته‌اند، ببینند!

#نقد_فرهنگ #اپوزیشنقد #آینه_تاریخ
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @DivaneSara

1.95K viewsedited 17:25