📺 شنیان...

🔸وقتی این حد از «شرافت و شعور و درکِ انسانی و ملی» را در این شهروندان می‌بینیم، بعد به یک‌سری جاهلِ خرمقدسِ مداح و عمامه‌بسرِ مدعیِ «علم و زهد و تقوا» و «عشق و محبتِ اهل بیت» و «معلم اخلاقِ» جامعه بودن، می‌نگریم، که بابتِ یک بحثِ علمیِ تاریخی، چون فلان عالم، فلان اشکال و سوال را در یک قصۀ تاریخی وارد کرده، انواعِ فحاشیِ رکیک و تمسخر و تحقیر و تهدید را به فرد و خانواده‌اش روا می‌دارند، متوجه می‌شویم که ذره‌ای «وقار و شعور و اخلاق و عمق»، با سال‌ها عزاداری و اشک‌ریزی و درسِ حوزه و قرآن و حدیث خواندن، به این جماعت اضافه نشد، و به اصطلاحِ قرآنی بگوییم، در «آزمونِ عملیِ» الله مردود شدند.

.


#ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۱

🔸معروف است که سقراط در دادگاه آتن دو اتهام داشت: اولی ناباوری به خدایان شهر و باور به خدایان تازه، و دومی فاسد کردن جوانان شهر. پژوهشگران تاریخ فلسفه همواره با این سوال مواجه هستند که معنای این اتهام‌ها چیست.

🔸در این قسمت توضیح خواهم داد که برای یافتن پاسخ باید دو مساله را در نظر بگیریم. یکی آن که آتن در سال‌های پایانیِ قرن پنجم پیش از میلاد با چه بحران‌های سیاسی بزرگی مواجه بوده و سقراط در پدید آمدن این بحران‌ها چه نقشی داشته. دوم آن که دین مردمان یونان به چه صورت بوده و اندیشمندان یونانی تا چه حد به خاطر بازاندیشی در باورها و مناسک سنتی از سوی جامعه تحت فشار قرار می‌گرفتند.

@adam_podcast

🔻پادکست عدم
🪓 اسحاق و ایفیگنیا
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان

.


#پادکستکش #آینه_تاریخ #تاریخ_فلسفه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 شناسنامۀ عدم؛ مقدمۀ دیرهنگام

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۲

🔸در این قسمت توضیح می‌دهم که پادکست عدم از کجا آمده و قرار است دربارۀ چه چیزهایی باشد.

@adam_podcast

🔻پادکست عدم
🪓 اسحاق و ایفیگنیا
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟

.


#پادکستکش #آینه_تاریخ #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۳

🔸 در این قسمت، نخست خلاصه‌ای از «کتاب ایوب» در عهد عتیق را ارائه می‌دهم. سپس بررسی می‌کنم کدام یکی از پاسخ‌های متداول به مسالۀ شر در کتاب ایوب وجود دارند و کدام پاسخ‌ها به شکل غیرمنتظره‌ای در این کتاب دیده نمی‌شوند.

@adam_podcast

📺 پشت‌پردۀ قصۀ ایوب و یعقوب
📕دو ایوب، دو سنت، دو سرنوشت
📕خنجرِ امت بر رگِ خانواده و ملت
— اسلام (ایدئولوژیِ‌ خلافت)، رادیکال‌تر از یهود
📺 کتاب ایوب و استثنای مسیحیت
📺 ماتریالیسم و الهیات (یکم | دوم | سوم | چهارم)
📺 در بابِ اسلام (یکم | دوم)

🔻پادکست عدم
🪓 اسحاق و ایفیگنیا
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟

📺 رمزپردازی مفهوم شیطان در اروپا
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 لیلیت؛ از الهه تا شیطان
📕ابليسِ فيلسوف

.


#پادکستکش #آینه_تاریخ #تاریخ_فلسفه‌ #نقد_ادیان #تاریخ_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 زمین تخت است یا کروی؟
— پاسخ مفسران قرآن و مفسران ایلیاد و ادیسه

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۴

🔸در این قسمت از زاویه‌ای متفاوت به مسالۀ علم و دین می‌پردازم. بعضی مفسران مسلمان معتقد بودند زمین در قرآن تخت است و در مقابل، اکثر آن‌ها تصویر قرآن از زمین را کروی می‌دانستند. چنین اختلاف نظری بین مفسران یونانی ایلیاد و ادیسه هم وجود داشته. بعضی از آن‌ها باور داشتند شکل زمین در آثار هومر تخت است و بعضی دیگر که هومر را خطاناپذیر می‌دانستند، برای کروی بودن زمین در ایلیاد و ادیسه دلیل می‌آوردند.

@adam_podcast

📕معجزهٔ کروی بودن زمین:
|بخش یکم: رب‌المشرقین و المغربین
|بخش دوم: تخم شتر مرغ

🔻پادکست عدم
🪓 اسحاق و ایفیگنیا
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟

.


#پادکستکش #آینه_تاریخ #تاریخ_فلسفه #نقد_قرآن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔍 سنجش ادعای معجزات علمی قرآن
— معجزهٔ کروی بودن زمین (بخش یکم)

✍️ پیج سنجش ادیان ابراهیمی

📕معجزه سقف محفوظ بودن آسمان در قرآن
📕پیش‌بینی تعداد دقیق مفصل‌های انسان
📕معجزهٔ جنین:
|بخش یکم: ۱ | ۲| ۳| ۴
|بخش دوم: سه تاريكی
|بخش سوم: تعیین جنسیت کودک
|بخش چهارم: نطفهٔ امشاج
|بخش پنجم: صلب و ترائب
📕معجزهٔ اثر انگشت
📕معجزهٔ کروی بودن زمین:
|بخش یکم: رب‌المشرقین و المغربین
|بخش دوم: تخم شتر مرغ
📕معجزهٔ «حرکت زمین» یا «حرکت قاره‌ها»

➖➖➖
🌾 نقدآگین

🔍 سنجش ادعای معجزات علمی قرآن
— معجزهٔ کروی بودن زمین (قسمت یکم)

✍️ پیج سنجش ادیان ابراهیمی

«فَلا أُقْسِمُ بِرَبِّ الْمَشارِقِ وَ الْمَغارِبِ إِنَّا لَقادِرُونَ؛ سوگند به پروردگار مشرق‌ها و مغرب‌ها كه ما قادريم» (آیه ۴۰ سورهٔ معارج).

۱) بطلمیوس به کروی بودن (کرویت) زمین باور داشت و آن را در کتاب خود بیان کرده بود؛ لذا اگر این آیه اشاره به کروی بودن زمین داشته باشد باز هم معجزه نیست:

«That the earth, too, taken as a whole ,is sensibly spherical can best be grasped from the following considerations. We can see, again, that the sun, moon and other stars do not rise and set simultaneously for everyone on earth, but do so earlier for those more towards the east, later for those towards the west. For we find that the phenomena at eclipses, especially lunar eclipses,which take place at the same time [for all observers], are nevertheless not recorded as occurring at the same hour (that is at an equal distance from noon) by all observers. Rather, the hour recorded by the more easterly observers is always later than that recorded by the more westerly.
...
Hence one can reasonably conclude that the earth’s surface is spherical

↩️ اینکه زمین به‌طور کلی کروی است را می‌توان به بهترین شکل از اینجا فهمید: خورشید، ماه و سایر ستارگان برای تمام ساکنان زمین همزمان طلوع و غروب نمی‌کنند، بلکه این رخدادها برای ساکنان شرقی‌تر زودتر از ساکنان غربی‌تر به وقوع می‌پیوندند؛ زیرا می‌بینم که خورشیدگرفتگی‌ها و ماه گرفتگی‌ها - خصوصاً ماه گرفتگی‌ها - که [برای تمام ناظران] در یک لحظه رخ می‌دهند، توسط تمام ناظران در یک زمان واحد ثبت نشده‌اند، بلکه زمان ثبت شده توسط ناظران شرقی‌تر همواره دیرتر از زمان ثبت شده توسط ناظران غربی‌تر است... بنابراین، می‌توان به نحو معقولی نتیجه گرفت که سطح زمین کروی است».
📚منبع: Ptolemy. Ptolemy's Almagest . P 40

۲) لغت «مشارق» نخستین بار توسط قرآن استفاده نشده، بلکه پیش از آن «لبید بن ربیعه» از آن استفاده کرده‌است :

«بِمَشارِقِ الجَبَلَيْنِ أَو بِمُحَجَّرٍ فَتَضَمَّنَتْهَا فَرْدَةٌ فرُخَامُها
↩️ منزلگاه نوار [معشوق شاعر] در سرزمین فید عبارت است از طرف شرقی آن دو کوه یا کوه محجر و کوه فردة، و زمین متصل به آن او را در ضمن خود گرفته و در آنجا مسکن گزیده است».
📚منابع: تاج العروس من جواهر القاموس، جلد ۵، صفحه ۱۵۹. و شرح المعلقات السبع، صفحه۱۷۹.

🔺هر نقطه از زمین مشرقی دارد که می‌توان به مجموع تعدادی از این مشرق‌ها، «مشارق» اطلاق کرد. شاعر در اینجا، مشرق چند کوه را مراد کرده‌است؛ پس ممکن است در قرآن نیز منظور از مشارق مجموع مشرق‌هایی باشد که نقاط جغرافیایی مختلف واجد آن هستند. مثلاً مشرق عراق، ایران است و مشرق ایران، افغانستان است و... . در مورد «مغارب» هم همین مطلب صدق می‌کند.

🍂 همچنین قرآن در آیهٔ ۱۳۷ سورهٔ اعراف(۱)، برای اشاره به یک سرزمین خاص (که به بنی اسرائیل میراث داده شد)، از لفظ «مشارق و مغارب» استفاده می‌کند‌؛ آیا منظورش این است که آن قطعه کروی است؟ احتمالاً استفاده از این لفظ برای نشان دادن وسعت سرزمین‌هاست.


۳) در همه جای قرآن، برای مشرق و مغرب جمع به کار نرفته‌است؛ مثلاً در آیه ۹ سورهٔ مزمل، به‌صورت مفرد و در آیه ۱۷ سوره «الرحمن» به صورت مثنی به کار رفته.

🍂 اگر جمع به کار رفتن آن در آیه ۴۰ سوره معارج، نشان از «کروی بودن زمین» است، مفرد به کار رفتن آن در آیهٔ ۹ سورهٔ مزمل (۲) نشان چیست؟! اگر لازمهٔ کثرت مشرق‌ها و مغرب‌ها کروی بودن زمین باشد، لازمهٔ یک مشرق و یک مغرب نیز مسطح بودن زمین است.


🔺ارجاعات:
۱- وَأَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِينَ كَانُوا يُسْتَضْعَفُونَ مَشَارِقَ الْأَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِي بَارَكْنَا فِيهَا ۖ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنَىٰ عَلَىٰ بَنِي إِسْرَائِيلَ بِمَا صَبَرُوا ۖ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهُ وَمَا كَانُوا يَعْرِشُونَ؛ و به آن گروهى كه پيوسته تضعيف مى‌شدند، [بخشهاى‌] باختر و خاورى سرزمين [فلسطين‌] را -كه در آن بركت قرار داده بوديم- به ميراث عطا كرديم. و به پاس آنكه صبر كردند، وعده نيكوى پروردگارت به فرزندان اسرائيل تحقق يافت، و آنچه را كه فرعون و قومش ساخته و افراشته بودند ويران كرديم.

۲- رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكيلاً؛ اوست پروردگار مشرق و مغرب كه معبودي جز او نيست، پس او را تكيه‌گاه خود انتخاب كن.

.


#نقد_قرآن

➖➖➖

🌾 نقدآگین

🔍 سنجش ادعای معجزات علمی قرآن
— معجزهٔ کروی بودن زمین (بخش دوم)

✍️ پیج سنجش ادیان ابراهیمی

📕معجزه سقف محفوظ بودن آسمان در قرآن
📕پیش‌بینی تعداد دقیق مفصل‌های انسان
📕معجزهٔ جنین:
|بخش یکم: ۱ | ۲| ۳| ۴
|بخش دوم: سه تاريكی
|بخش سوم: تعیین جنسیت کودک
|بخش چهارم: نطفهٔ امشاج
|بخش پنجم: صلب و ترائب
📕معجزهٔ اثر انگشت
📕معجزهٔ کروی بودن زمین:
|بخش یکم: رب‌المشرقین و المغربین
|بخش دوم: تخم شتر مرغ
📕معجزهٔ «حرکت زمین» یا «حرکت قاره‌ها»

➖➖➖
🌾 نقدآگین

🔍 سنجش ادعای معجزات علمی قرآن
— معجزهٔ کروی بودن زمین (قسمت دوم)

✍️ پیج سنجش ادیان ابراهیمی

🖼 معجزهٔ کروی بودن زمین در قرآن (آیه ۵ زمر و ۳۰ سوره نازعات):

الف) «آسمانها و زمین را بحقّ آفرید. شب را بر روز می پیچد و روز را بر شب؛ خورشید و ماه را مسخّر فرمان خویش قرار داد؛ هر کدام تا سرآمد معیّنی به حرکت خود ادامه می‌دهند، آگاه باشید که او قادر و آمرزنده است»! -برگردان موسوی همدانی بر اساس المیزان- (۵ زمر).

ب) «سقفش را برافراشت و آن را موزون ساخت. شبش را تاریک کرد و روزش را آشکار نمود. زمین را پس از آفرینش آسمان و سامان دادن آن گسترانید» -برگردان صفوی بر اساس المیزان- (۲۸ تا ۳۰ نازعات).

۱) آیه ۳۰ نازعات، راجع به ابتدای خلقت زمین است (با توجه به آیات قبل). زمین در ابتدای خلقتش، کرهٔ کامل بوده و تنها در طول زمان در اثر نیروی گریز از مرکز، به صورت فعلی درآمده‌است.

۲) چنین برداشتی از این آیه، نه در احادیث آمده و نه در کلام مفسران متقدم.

۳) در شعر «زید بن عمرو» که از شاعران دوران پیشا-اسلام است، مفهوم این آیه با همان لغت «دحاها» آمده‌است: 👇

«وأسلمت وجهي لمن أسلمت
له الأرض تحمل صخرا ثقالا
↩️ ترجمه: روی دل به خدایی آورده‌ام که زمینِ دربردارنده‌ی سنگ‌های سنگین در برابرش فروتن است».

«👈 دحاها 👉 فلما رآها استوت
على الماء أرسى عليها الجبالا
↩️ ترجمه: آن را فروگسترد و وقتی دید که بر آب جای گرفته، کوه را بر آن استوار داشت».

«وأسلمت وجهي لمن أسلمت
له المزن تحمل عذبا زلالا
↩️ ترجمه: در برابر کسی گردن نهاده‌ام که ابرهای آبستن به آب زلال، در برابرش تسلیم هستند».

«إذا هي سيقت إلى بلدة
أطاعت فصبت عليها سجالا
↩️ ترجمه: چون به سوی سرزمینی روند، فرمان می‌پذیرند و دلوهای پر از آب بر آن فرو می‌ریزند».
📚 منبع: السیرة النبویة، جلد ۱، صفحه ۱۵۱.

۴) این کلمه حتی معنای «تخم شتر مرغ» نیز نمی‌دهند:

«مَبِيض النَّعَامِ فِي الرَّمْلِ، وَزْنُهُ أُفْعُول مِنْ ذَلِكَ، لأَن النَّعَامَةَ 👈تدْحُوه برِجْلها👉 👈🏾ثمَّ تَبِيض فِيهِ وَلَيْسَ لِلنَّعَامِ عُشٌّ. ومَدْحَى النَّعَامِ: مَوْضِعُ بَيْضِهَا، وأُدْحِيُّها: مَوْضِعُهَا الَّذِي تُفَرِّخ فِيهِ». (لسان العرب؛ ابن منظور، جلد ۱۴، صفحه ۲۵۱).

✍️ پس در واقع، کاری که شترمرغ با زمین توسط پاهایش برای تخم گذاشتن انجام می‌دهد را گویند و نه خود تخم شتر مرغ! اگر مدعی اصرار دارد که این کلمه، «شکل زمین» را توصیف کرده، ندانسته نشان داده زمین از منظر قرآن «تخت» است!

.


#نقد_قرآن #چیستا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 اسحاق و ایفیگنیا
— تطورات دو روایت باستانی از «قربانی فرزند»

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۴

🪓به‌مانند روایت یهودی از «ذبح اسحاق» توسط ابراهیم، داستانی تقریبا مشابه دربارۀ «قربانی فرزند»، در فرهنگ یونانی هم وجود داشته‌است. برخی یهودیان و یونانیان در نسخه‌های متأخرتر، کوشیده‌اند تا تصویر ناخوشایند «قربانی یک انسان بی‌گناه» را تلطیف کنند. به همین واسطه، هر دو روایت در طول زمان، تغییراتی داده‌شده و گاه به هم نزدیک‌ شدند. در واقع، پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که هر دو روایت، به‌تدریج تحریف شده‌اند تا کمی از بار خشونت غیرقابل تصور اولیۀ آنها کاسته شود.

@adam_podcast

🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر

.


#پادکستکش #بازنگری #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
— کدام تحریف شده: «عصیان‌گر بر خدایان» یا «خونین‌دست به امر خدا»؟
🖌 #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: میم. الف

✂️ برش‌هایی از متن (۱/۲)

🍂 برخی از پژوهشگران کتاب مقدس، با دید انتقادی به روایت «قربانی شدن اسحاق» در فصل بیست و دوم سفر پیدایش نگاه می‌کنند؛ آنها این روایت را تحریف‌شده می‌دانند. از منظر ایشان، احتمالا در روایات اولیه، اسحاق در نهایت، نجات پیدا نکرده و کشته شده‌است! این یعنی ویرایشگران بعدی تورات، خاتمۀ این داستان را تغییر داده‌اند. در این پایان‌بندی تازه، یک قوچ به جای اسحاق قربانی می‌شود و اسحاق نجات پیدا می‌کند.

🍂 «دومین ظهور فرشته» [اولین حضور فرشته، در منع از قربانی بوده] بر ابراهیم (آیه ۱۴-۱۸) که «اطاعت ابراهیم» را «تمجید» کرده و «فرزندانش را برکت می‌دهد» (در ماجرای قربانی کردن اسحاق)، در واقع یک واردسازی تحریف‌گرایانۀ متون «یهوه‌ای‌» در روایت اصلی متون اِلوهیمی» بوده‌است (آیه ۱-۱۳ و ۱۹). «سبک و ترکیب این آیات» و همچنین استفاده کردن از نام «یهوه» برای معبود، مؤید این امر است.

🍂 اخیراً مطرح شده که در واقع، ردپاهای این نوع تحریف، در «اولین ظهور فرشته» نیز دیده می‌شود (آیه ۱۱-۱۲) که در آن فرشته‌ی یهوه، ابراهیم را قبل از کشتن اسحاق، متوقف می‌کند. «سبک و ترکیب» این آیات، شبیه به «حضور دوم» فرشته است و برای امر الوهی، بجای خدا، واژه «یهوه» [اسم بکار-رفته در منابع «یهوه‌ای» و نه منابع «الوهیمی»] به کار رفته‌است.

⬛️ تبدیل «قهرمانی عصیان‌گر» به «عبدی مطیع»
🍂 بر اساس روایت ذبح، در نسخه اصلی «الوهیم»، ابراهیم از فرمان خدا اطاعت نمی‌کند، بلکه به مسئولیت خود، بدون اینکه فرشته مانع ذبح شود، قوچی را «به جای پسرش» قربانی می‌کند (آیه ۱۳).

«و ابراهیم دست خود را دراز کرد و چاقو را گرفت تا پسرش را بکشد، اما ابراهیم چشمان خود را بلند کرد و نگریست و دید که پشت سرش قوچی بود که به‌وسیله شاخ‌هایش در بین بیشه‌زاری گرفتار شده بود و ابراهیم رفت و قوچ را گرفت و آن را به عنوان فدیه‌ای تقدیم کرد. قربانی‌ای سوختنی به جای پسرش!» (آیه ۱۰ و۱۳).

🍂 با افزودن تحریف‌گون اولین آشکار شدن فرشته، یک ویرایش‌گر بعدی تورات، مسئولیت «توقف آزمون» را از ابراهیم به فرشته واگذار کرده‌است (آیه ۱۱-۱۲). در ن*تیجه، ظهور فرشته دوم (که در آن ابراهیم برای اطاعتش پاداش می‌گیرد) به دلیل تغییر مسئولیت، ضروری شده‌است (آیه ۱۴-۱۸).

🍂 این تجزیه و تحلیل داستان، ارتباط بین «ذبح» و «داستان قوم سدوم» را روشن می‌کند (پیدایش-۱۸) که در آن، ابراهیم به نقشه‌ی غیراخلاقی خدا برای ویران کردن شهر، بدون تمایز قائل شدن بین افراد صالح و شریر، اعتراض می‌کند: «انجام چنین کاری از تو دور باد! آیا قاضیِ تمام زمین، عدالت را انجام نمی‌دهد؟!». قیام اخلاقی ابراهیم علیه خدا در ماجرای نابودی سدوم، به نافرمانی او از خدا و امتناع از قربانی کردن اسحاق به اوج خود می‌رسد.

⬛️ احتمال قربانی شدن کودک
🍂 فرانچسکا استاوراکوپولو گفته‌است که این امکان وجود دارد که این داستان، «دارای رگه‌هایی از روایتی باشد که در آن، ابراهیم اسحاق را قربانی می‌کند». به گفته آر.ای. فریدمن در داستان اصلی الوهیم، ابراهیم ممکن است ذبح اسحاق را انجام داده باشد، اما «انزجار بعدی از ایده قربانی کردن انسان» باعث شده‌است که ویرایشگران الوهیستی-یهوویستی (JE) خطوطی را اضافه کنند که در آن قوچ جایگزین اسحاق شده‌است.

🍂 به‌همین ترتیب، ترنس.ای. فرتئیم [استاد و پژوهشگرِ عهد عتیق] نوشت که «متن هیچ نشانه خاصی از بحث «ضد قربانی کردن» کودک ندارد». دکتر وویچک کاسیو همچنین گفت که قطعه شجره‌نامه (آیات ۲۰-۲۴) حاوی اشاره‌ای به خوانش بدیل است که در آن، ابراهیم اسحاق را قربانی کرده‌است!

🍂 تفاسیر سنتی متن با نسخه‌ای از بایبل که در آن قوچ قربانی می‌شود، در تضاد قرار دارد. برای مثال، مارتین اس. برگمان اظهار داشت: خاخام‌های آگادا اظهار داشتند که: «پدر-اسحاق‌ را در قربانگاه بستند؛ خاکستر شد و غبار قربانی او بر روی کوه موریا ریخته شد». در «رساله به عبرانیان» نیز چنین تعبیری آمده‌است {«خاکستر اسحاق» عبارتی‌ست که در تلمود یهودیان نیز یافت می‌شود}.

🍂 به گفته مارگارت بارکر: طبق پیدایش ۲۲-۱۹، «ابراهیم بدون اسحاق به بِئِرشبَع بازگشت» که نشانه‌ای‌‌ست مؤید بر این احتمال، که او واقعاً قربانی شده‌است.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
— کدام تحریف شده: «عصیان‌گر بر خدایان» یا «خونین‌دست به امر خدا»؟
🖌 #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: میم. الف

✂️ برش‌هایی از متن (۲/۲)

[توضیح مترجم -برگرفته از مقاله اسحاق و ایفیگنیا-

«پس ابراهیم نزد نوکران خود بازگشت و ایشان برخاسته با هم به بئرشبع رفتند و ابراهیم در بئرشبع ساکن شد».

ابراهیم بازگشت (فعل مفرد) و در بئرشبع ساكن شد (فعل مفرد). عجیب این است که اسحاق کجاست؟ و چرا سخنی از اسحاق نیست؟ این در حالی‌ست که در آیات قبلی، وقتی ابراهیم و اسحاق در راه رسیدن به قربانگاه هستند، متن به صراحت بیان می‌کند که ابراهیم و اسحاق «هر دو با هم» راه می‌روند: «ابراهیم هیزم قربانی تمام‌سوز را برگرفته، بر پسر خویش اسحاق نهاد و آتش و چاقو را به دست خود گرفت و هر دو با هم می‌رفتند».

عبارت «هر دو با هم» دو آیه بعد دوباره تکرار می‌شود. سوال آن است که چرا قبل از قربانی قوچ، ابراهیم و اسحاق هر دو با هم حرکت می‌کنند، ولی بعد از قربانی قوچ، فقط ابراهیم در حال حرکت است؟! حتی در فصل بعدی (فصل ۲۳ از کتاب پیدایش) هم نامی از اسحاق برده نمی‌شود؛ درحالیکه فصل بیست و سوم درباره عزاداری و خاکسپاری مادر اسحاق است. پس این احتمال وجود دارد که در روایت اولیه، اسحاق واقعا کشته شده و ابراهیم به‌تنهایی از قربانگاه برگشته‌است

پایان توضیح مترجم].

🍂 همچنین مارگارت بارکر گفته‌است که نقاشی‌های دیواری در کنیسه باستانی دورا-اروپوس [یک شهر مرزی میان شاهنشاهی اشکانی، ساسانی و امپراتوری روم در سوریه امروز] به‌صراحت «قربانی شدن اسحاق» و به دنبال آن، «روح او در حال سفر به بهشت» نگاره‌گری شده‌است.

🍂 به گفته جان دی. لونسون، بخشی از سنت یهودی، اسحاق را به‌عنوان قربانی تفسیر می‌کرد. به طور مشابه، متکلمان آلمانی مانند کریستین رز و هانس فریدریش ویس گفته‌اند که، به دلیل استفاده گرامری از "Perfect Tense" برای توصیف «فعل قربانی کردن» اسحاق توسط ابراهیم، ابراهیم در واقع این عمل را انجام داده‌است.

🌐 مطالعۀ متن کامل در سایت «تریبون زمانه»| یا مشاهدۀ فوری
⏰ زمان مطالعه: ۷ دقیقه
🔖 ۱۳۰۱ واژه

.


#بازنگری #نقد_ادیان #نقد_اسلام #ابراهیم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۶

🔸در این قسمت به شرح رساله‌ای یونانی با موضوع «خرافات» پرداختم. نویسندۀ رساله فیلسوفی افلاطونی و کاهن معبد دلفی است. او می‌کوشد همزمان دو گروه را نقد کند. خرافاتی‌هایی که بیش از حد دیندار هستند و ملحدانی که به کلی از دین بریده‌اند. نویسنده معتقد است حد وسطی میان کفر و خرافات وجود دارد و آن هم دین حقیقی یونانی است. این دین حقیقی هم عقلانی است هم معتدل. او علت کفر کافران را رفتارهای خردستیز خرافاتی‌ها می‌داند.

@adam_podcast

🦍🐘 آیا حیوانات دین دارند؟
📻 درس‌هایی دربارۀ دین
📻 معامله با خدایان
— اگر قربانی نکنیم، جهان متوقف می‌شود!
📺 «لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَيْءٌ»
— و چالش تَنزیه در مواجهه با آیات و احادیث تَجسیم

📺 روانکاوی اعتیاد به خرافات
📺 شاهی که ادعای پیامبری و خدایی داشت
📺 روان‌کاوی و خدای دروغین
📺 روانکاویِ «خود-خداپنداری»
📺 روانکاویِ «توهم تقدس»

📺 شیطان و فرشتۀ وحی
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 فرشتگان، اجنه و شیاطین
📺 «بهشت گمشده»: کتاب مقدسِ جوامع مخفی
📺 شیطان در ادیان سامی
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا «دیوها/خدایان/اجنه» را ساختیم؟
📕و تو چه می‌دانی جن چیست؟
| بخش یک | بخش دو
📺 لیلیت؛ از الهه تا شیطان

🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا

.


#پادکستکش #نواندیشی #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان #فلسفیدن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 آیا حیوانات دین دارند؟

🔸این ویدیو با بررسی مشاهدات رفتاری در حیوانات آغاز شده و دیدگاه‌های محققان برجسته را در مورد تعریف مجدد دین مطرح می‌کند تا بتواند رفتارهای مشاهده‌شده در گونه‌های غیرانسان را در بر بگیرد.

۱. رفتارهای شبه‌دینی در حیوانات 🐘🐒

گزارش‌ها و تحقیقات علمی، رفتارهایی را در حیوانات مستند کرده‌اند که شباهت زیادی به اعمال دینی یا تشریفات انسانی دارند:

* رقص آبشار در شامپانزه‌ها: جین گودال، نخستی‌شناس مشهور، مشاهده کرد که شامپانزه‌ها در تانزانیا در پای آبشارها به‌طور موزون می‌چرخند و پایکوبی می‌کنند. گودال این رفتار را نوعی "رقص" نامید که از احساس هیبت (Awe) یا معنویت ناشی می‌شود.

* عزاداری و تشییع جنازه:
* نهنگ‌های قاتل (اورکا): در سال ۲۰۱۸، یک اورکا به نام تلکوا (Tlequa) جسد نوزاد مرده‌اش را به مدت ۱۷ روز و بیش از ۱۰۰۰ مایل با خود حمل کرد، که دانشمندان آن را "سفر عزاداری" نامیدند.

* فیل‌ها: فیل‌ها مدت طولانی در کنار اجساد اعضای مرده گله می‌مانند، با خرطوم خود بدن را لمس و نوازش می‌کنند، و حتی مشاهده شده که جسد را با خاک یا برگ می‌پوشانند.

* گوریل‌ها و شامپانزه‌ها: در گروه‌های گوریل و شامپانزه، پس از مرگ، اعضای گروه ساعت‌ها در کنار جسد جمع می‌شوند، آن را لمس کرده و آرایش می‌کنند، و با جیغ‌های خاصی که معمولاً برای هشدار خطر استفاده می‌شود، به مرده واکنش نشان می‌دهند.

۲. چالش تعریف دین و «ذات‌گرایی» 🤔

بزرگترین مانع در پذیرش دین‌داری حیوانات، تعریف دین است. دین مجموعه‌ای پیچیده از مؤلفه‌هاست (متون مقدس، پرستش خدایان، اخلاقیات، نماز، زیارت).

* ذات‌گرایی (Essentialism): ذات‌گرایی این ایده است که دین باید ویژگی‌های اساسی و منحصر به فردی مانند اعتقاد به ماوراء‌الطبیعه یا وجود متون مکتوب را داشته باشد. این نوع تعریف، دین را یک تجربه منحصر به فرد انسانی می‌بیند که اغلب شبیه به مسیحیت پروتستان است.

۳. نظریه «دین فرامونه‌ای» جیمز هرود 🔬

جیمز هرود، دین‌پژوه، پیشنهاد می‌کند که باید یک تعریف فرامونه‌ای (Transspecies) از دین ایجاد کنیم تا بتواند رفتارهای حیوانات را نیز شامل شود. این تعریف، عناصر انسان‌محور (مثل زبان و خداشناسی پیچیده) را حذف می‌کند.

ابعاد پنج‌گانه تعریف هرود:

1. ارج و احترام (Reverence): نشان دادن علاقه شدید و احترام.

2. رصد دقیق (Careful Observance): توجه متمرکز و عمدی به یک پدیده.

3. ترس (Dread): احساس وحشت (جنبه‌ای از هیبت).

4. شگفتی (Wonder): حس کنجکاوی و شیفتگی (جنبه‌ای دیگر از هیبت).

5. صمیمیت یا پیوند (Intimacy or Communion): ارتباط با دیگران.

🔺هرود استدلال می‌کند که رفتار شامپانزه‌ها در کنار اجساد (ساعت‌ها نگاه کردن، آرایش کردن) یا واکنش آن‌ها به آبشار و طوفان (نمایش‌های پرخاشگرانه) تمام این معیارهای احساس هیبت، ترس و احترام را برآورده می‌کند. او این رفتارها را نمونه‌ای از آیینی‌سازی (Ritualization) می‌داند؛ یعنی استفاده مجدد از رفتارهای معمولی (مثل فریاد تهدید یا آرایش) برای یک رویداد فوق‌العاده (مانند مرگ).

۴. نظریه «تأثیر» داناوان شیفر

داناوان شیفر، محقق دیگر، استدلال می‌کند که دین نه یک رفتار خاص، بلکه یک غریزه حیوانی است که از احساسات و واکنش‌های بدنی ما سرچشمه می‌گیرد.

* محصول جانبی تکامل: او با استناد به نظریه "تشخیص عاملیت بیش‌فعال" (Hyperactive Agency Detection) استدلال می‌کند که دین یک محصول جانبی تصادفی از تکامل است. این مکانیسم مغزی باعث می‌شود که ما و حیوانات، در محیط‌های نامطمئن، به صورت غریزی فرض کنیم که یک «عامل زنده» یا «تهدید بالقوه» وجود دارد (مثلاً فرض کنیم صدای خش‌خش باد، یک شکارچی است).

* آبشار به مثابه عامل: شیفر می‌گوید رقص آبشار شامپانزه‌ها می‌تواند یک واکنش غریزی عاطفی به آبشار باشد، که شامپانزه‌ها ناخودآگاه با آن مانند یک موجود زنده برخورد می‌کنند.

۵. نتیجه‌گیری: پیوستار رفتار

نتیجه‌گیری نهایی ویدیو این است که شاید نباید بپرسیم "آیا رفتار حیوانی دینی است؟"، بلکه باید بپرسیم "آیا دین انسانی در پیوستار رفتار حیوانی قرار دارد؟"

* شیفر معتقد است که عزاداری انسانی و فیل برای مرده‌اش، هرچند که مراسم انسانی مملو از زبان و نمادهای فرهنگی است، اما اساساً متفاوت نیستند. هر دو از واکنش‌های بدنی و عاطفی به رویدادهای بزرگ زندگی سرچشمه می‌گیرند.

* این دیدگاه‌ها برای این نیستند که تعریف نهایی از دین را ارائه دهند، بلکه برای به چالش کشیدن پیش‌فرض‌های ما هستند تا دین را چیزی فراتر از متون و خدایان بدانیم، و آن را یک واکنش غریزی و عاطفی به جهان در نظر بگیریم.

📻 از فتیشیسم تا ادیان توحیدی
📺 فرشتگان، اجنه و شیاطین
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا شیطان را ساختیم؟
📺 چرا «دیوها/خدایان/اجنه» را ساختیم؟
📺 روانکاوی خرافات

.


#نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧چه شد که اروپایی‌ها ابن‌سینا خواندند؟
— داستان فلسفۀ ابن‌سینا در غرب قرون وسطی

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۷

🔸در این قسمت به مناسبت انتشار کتاب «اَویسِنا؛ مابعدالطبیعۀ ابن‌سینا در غرب قرون وسطی»، زمینه‌های تاریخی ترجمۀ ابن‌سینا در قرون وسطی را بررسی کردم. توضیح دادم چه روندی در تاریخ طی شد تا اروپایی‌ها به مطالعۀ آثار ابن‌سینا نیاز پیدا کنند و چه سرنوشتی برای فلسفۀ ابن‌سینا در اروپا رقم خورد.

@adam_podcast

🔻پادکست عدم
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا

.


#پادکستکش #فلسفیدن #تاریخ_فلسفه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 آتش جهنم ما را تا ابد می‌سوزاند یا درجا نابود می‌کند؟
— مناقشه‌ای مسیحی دربارۀ سرنوشت گناهکاران

🎙 #علی_نیکزاد | اپیزود ۸

🔸تصور مومنانۀ ما آن است که لااقل از وقتی به دنیا می‌آییم، دیگر هرگز از بین نخواهیم رفت. مرگ پایان کار ما نیست بلکه ما را به بهشت یا جهنم منتقل می‌کند. این که ما هرگز از بین نمی‌رویم دو رو دارد. یک روی آن بهشت ابدی و روی دیگرش جهنم جاویدان است. اما جالب است که مومنان همیشه چنین تصوری دربارۀ نامیرایی نفس نداشتند. مسیحیان اولیه معتقد بودند جاودانگی هدیۀ خداوند به انسان‌های نیکوکار است و مجازات گناهکاران این است که برای همیشه نابود شوند و اثری از آن‌ها باقی نماند.

@adam_podcast

📻 جامعۀ سلیمان؛ تاریک‌ترین کتاب مقدس
📺 جهنم چگونه توسط کلیسا اختراع شد و چرا همچنان به آن باور داریم؟
📺 خلق افسانۀ جهنم توسط یهودیان
📻 تأملاتی پیرامون شکنجه‌ ابدی در قرآن
📻خدای مخوف کودک‌خوار یهودیان در درۀ جیهینوم/جهنم
📺 سانسورهای «کمدی الهی»
📺 دوزخ دانته (یک - دو)
📕بهشت و جهنم ادیان
📕 محمد و علی در قعر جهنم دانته
📕از جهنم اسلامیِ فومن تا روشنایی بهشتیِ آلیانز
📻 از زباله تا زوال
فومن، تجسم جهنم‌شدگی زیست‌جهان در حکومت اسلامی
📕هنر بی‌نظیر کلیسا یا جهنم سیمانی و بی‌تخیل فومن؟

🔻پادکست عدم
🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
📕ملکۀ سبا، قرآن و فلسفۀ یونان
📻 آموزۀ «عصمت» تا پیش از ظهور اسلام
📻 سوگواری برای قهرمانان در یونان باستان
📻 دو قرن امت‌گرایی و سلطه‌طلبی یونانیان در مصاف با ایرانیان
📻 سقراط؛ شهید راه حقیقت یا آتن‌ستیزی با موهای بلند؟
📻 زمین تخت است یا کروی؟
📻 ایوب بی‌دفاع در برابر مسالۀ شر
📻 اسحاق و ایفیگنیا
📻 چه شد که اروپایی‌ها ابن‌سینا خواندند؟
📻 گفتگویی یونانی میان اصلاحگر دینی، ملحد و متحجر
📻 المپیکِ باستانی و دشمنانِ آن

.


#پادکستکش #تاریخ_فلسفه #نقد_ادیان #فلسفیدن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin