📘چه بسیار بیهوده‌سخن‌ها که زیاده به‌درازا کشید!
(۲/۲)
✍🏻#علی_صاحب‌الحواشی

🍂 "دین" آن سازۀ معنایی است که بن‌مایۀ همه هستی‌شناسی‌ فرهنگ‌هاست. در جوامع ابتدایی، "اسطوره" در کانون هستی‌شناسی قرار داشت؛ بعدها که ادیان سازمان‌یافته پیدا شدند، "دین" به‌جای اسطوره قرار گرفت و محتوای اسطوره‌ای آن، همان الاهیات گردید.

🍂 الاهیات یک اسطورۀ تنقیح‌یافته است، اما به‌هرحال، "اسطوره" است، زیرا همۀ گزاره‌های آن "اصول موضوعه"ای هستند که "دلیل" ندارند، یعنی متکی به هیچ مشاهده/تجربه/آزمون/درستی‌سنجی نیستند، بلکه "فرض‌شده‌هایی" حقیقت/واقعیت‌انگاشته‌اند که تک‌تکِ گزاره‌هایشان "علت" دارند، نه دلیل:

🍂 الاهیات یک اسطورۀ تنقیح‌یافته است، اما به‌هرحال، "اسطوره" است، زیرا همۀ گزاره‌های آن "اصول موضوعه"ای هستند که "دلیل" ندارند، یعنی متکی به هیچ مشاهده/تجربه/آزمون/درستی‌سنجی نیستند، بلکه "فرض‌شده‌هایی" حقیقت/واقعیت‌انگاشته‌اند که تک‌تکِ گزاره‌هایشان "علت" دارند، نه دلیل:

این‌که عیسی‌مسیح پسر خداست "علت‌" تاریخی دارد، نه دلیل؛ این‌که امام تجلی الوهیت است، "علت‌" تاریخی دارد نه دلیل، و قس‌علی‌هذا. یونانیان باستان که کوه المپ را جایگاه خدایان می‌دانستند بر این باورشان دلیل نداشتند، این که مسیحیان به تثلیث قائل‌اند متکی به دلیل نیست، همه این‌ها "علت" دارند.

🍂 دلیل، حجتِ عقلانیِ متکی بر مشاهده/تجربه/آزمون/ درستی‌سنجی است؛ علت، آن رانه‌های اجتماعی/تاریخی است که منجر به استقرار و اشاعأ باوری می‌شود.

🍂 این‌که جزر و مد دریاها ناشی از اثر گرانش ماه بر آب دریاهاست، دلیل دارد؛ اما این‌که "آل" دیوی در پی کشتنِ زنان تازه‌زائیده است، علت تاریخی/اجتماعی دارد. بر همین سیاق، این‌که "کیسانیه" محمدحنفیه را - به‌رغم بی‌اعتنایی خودش به آن‌ها - "مهدی‌" گرفتند، یا اسماعیلیه، پسرِ بزرگِ پیش از پدر درگذشتۀ جعفرابن‌محمد(صادق) را "امام" گرفتند، "علت" داشت، نه دلیل.

🍂 همین جریان اخیر، موجد بزرگترین نهضت تاریخی تشیع شد که یک سرش کروفرِ حسن‌صباح و فدائیانش در الموت شد و سر دیگرش خلافت نیرومند و پر داعیۀ فاطمیان در مصر گشت که سودایِ برانداختن عباسیان را داشتند. بیهوده سخنی که خلافِ ضرب‌المثلِ معروف، بسیار به درازا کشید و انتهای وارفتۀ آن همین "امام رحیم آقاخان" میلیاردر سوئیس‌نشین شد که از فقرای پاکستانی و هندی و بدخشانی، "فطریه" و "زکات" می‌ستاند.

🍂 ممکن است خودِ این رحیم‌آقاخان ابداً آدم شیطان‌صفتی نباشد، بلکه او نیز همچون مومنانِ فقیرش افسون‌زدۀ "معنایی" برآمده از هستی‌شناسی فرهنگ اسماعیلی باشد؛ باری اهل‌خیرات هم هست و کارهای عام‌المنفعۀ زیادی در مناطقِ اسماعیلی‌نشین می‌کند. این شق قضیه بسیار جالب و درخور تامل است، والا شرارت بشری که جالبی ندارد!

🍂 تاریخ بشر عرصۀ متکثری از بیهوده‌سخن‌ها بوده‌است که هریکی بسیار به درازا کشیدند!

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #نقد_شیعه #اسماعیلیه #فلسفه_دین #امام #امامت #شیعه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @sahebolhavashi

📺 فرقۀ آقاخانیه
— امامانِ میلیاردرِ مذهبِ شیعۀ اسماعیلی که با طلا و الماس وزن می‌شدند (+)

🗄پست مرتبط
📺آیت‌الله حیدری: اثری از امامت در قرآن نیست
📺 ایران چگونه به‌تدریج شیعه شد؟
📺 امام زمان ظهور کرد!
📺 شیعه و الاهیات ثنوی
📕چه بسیار بیهوده‌سخن‌ها که زیاده به‌درازا کشید!
📕بازشناسیِ اسطوره‌هایِ حُکمرانی

.


#نقد_شیعه #شیعه #اسماعیلیه #امام_زمان #روحانیت_شیعه #خمس #ولایت_فقیه #ولایت_مطلقه_فقیه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 داستان قرمطیان (+)
— روزی که ایرانیان مکه را فتح کردند

.


#آینه_تاریخ #نقد_شیعه #کعبه #مکه #اسماعیلیه #قرمطیان #عباسیان #فاطمیان #قرمطی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘نسبتِ امام اسماعيليه و تاریخ و فرهنگ عربی

🍂 اختلافات فرقه‌گرایانه باعث شد تا تحولات اخیر این فرقۀ هفت امامی، درک نشود؛ تحولاتی همگام با مدرنیته که آنها را از بسیاری باورهای خرافی منتزع ساخت و ساختار جدیدی به دستگاه عریض و طویل مالی-تحقیقاتی و بنیادهای پژوهشی وخیریه آقاخان در کشور‌های مختلف بخشید.

🍂 مخالفانش هنوز برای پوشاندن چهره علمی و فرهنگی او، وی را در عیار بیزینس‌منی پرورش‌دهنده اسب و ورزش‌های راگبی و گلف واسکی با ثروتی بالغ بر یک‌میلیارد دلار وصاحب جت شخصی معرفی می‌کنند تا از خوانش افکار و روایت آزاد او از اسلام طفره روند. درحالی‌که وی فارغ التحصیل رشتۀ تاریخ از دانشگاه برجسته‌ای چون هاروارد است‌ که علاقه‌ی وی به تاریخ نزاریه به نوعی به اسطوره‌زدایی از این فرقه انجامید. مثلاً در اثر تحقیقاتی ناشی از فعالیت مدیران موسسه‌های پژوهشی او چون د.فرهاد دفتری اینکه حشاشین حسن صباح طبق گزارش مارکوپولو از الموت به مریدان خود حشیش می‌دادند تا فداییان وی باشند، امروزه بیشتر به یک شوخی از قبیل ژانرهای«ذبیح‌الله منصوری»‌ می‌ماند.

🍂 مستشرقانی چون برنارد لويس وسيلفستر دي‌ساسي نه‌تنها این گزارش مارکوپولو را نقد و رد کرده، بلکه دشنامی چون حشاشین را طعنه‌ی رقیبان سنی ایشان در شام به شمار آوردند.

🍂 حتا کلمه«جنان»که مارکو می‌گوید مریدان را به بهشتی می‌بردند و حشیش می‌خوراندند، نه به معنای بهشت عربی بلکه از اسرار باطنیان بوده که به تعبیر دکتر الندوی ریشه‌اش از سانسکریت است، به‌معنای دانش تأملی و باطنی که به منظومه‌ای از نوشته‌های باطنیان نزاری اشاره داشته‌است.

🍂 اما تأثیر فکری کریم آقاخان در جهان عرب را از باید از زبان دوست شصت‌ساله‌ی او پرفسور دکترحسین نصر شنید که آقاخان را از اصحاب حکمت خالده به شمار آورده و اتفاقا کریم آقاخان زمانی شاگرد دروس فلسفه و تاریخ دکتر نصر هم بوده،نصر درباره او که اذعان می‌کند از بیست‌سالگی به امامت رسیده می‌نویسد:

اوایل دهه۶۰ قرن بیستم که دوران اوج ناسیونالیسم عربی، چه ناصریسم و چه جنبش بعثی، بود که از نظر ایدئولوژیک توسط اعراب مسیحی مانند میشل عفلق و کنستانتین زوریک، که استاد دانشگاه آمریکایی بیروت (AUB) بود، رهبری می‌شد، در آن زمان، مقر فکری ناسیونالیسم عرب، دانشگاه AUB، بیروت بود که ناسیونالیست‌های مشهور اردنی و فلسطینی مانند نایف حواطمه و یاسر عرفات و همچنین بسیاری از شخصیت‌های سیاسی لبنانی و سوری در آنجا تحصیل کرده بودند، که تلاش می‌شد اسلام را سکولاریزه کنند یا آن را به بخشی از ناسیونالیسم عربی تقلیل دهند

در این مقطع نصر که از کریم آقاخان تحت عنوان اعلی‌حضرت یاد می‌کند می‌گوید شاهزاده کریم آقاخان بسیار عاقلانه تصمیم گرفت که دقیقا بدلیل موقعیت تأثیرگذار AUB، کرسی مطالعات تاریخ اسلام را در بیروت تأسیس کند.
مخالفان تدریس این رشته از سوی ناسیونالیست‌های عربی، بیش از تصور دکتر نصر بوده که برای تدریس کرسی شیعی در آنجا به دعوت آقاخان حضور یافته، اما می‌‌گوید

حمایت کامل اعلیحضرت آقاخان و نفوذ بالای وی باعث شد تا ریشه‌های مطالعات اسلامی را در خاک و قلب فکری ناسیونالیسم و مدرنیسم عربی غرق کنم

درس‌هایی که محقق معروف عرب صلاح‌الدین المنجد هر هفته، خلاصۀ عربی آنها را در یکی از روزنامه‌های برجسته لبنانی منعکس می‌کرد و بزودی نام کرسی آقاخان در میان دانشمندان بسیاری از جهان عرب مشهور شد.

🍂 بروایت نصر اندیشۀ محوری آقاخان
در هدف احیای سنت فکری اسماعیلیه که نسبت به آن احساس مسئولیت می‌کرد، این بود که چرا اسماعیلیه که در اوایل فلسفه اسلامی تا این حد فعال بودند، در قرون بعد دیگر نتوانستند در تولید حمیدالدین کرمانی یا ناصر خسرو‌ها توفیق داشته‌باشند؟ و پاسخ او غلبه‌ی روزافزون اشعریت در جهان اسلام بود.

🍂 این است که این فرقه نیز چون اثنی‌عشری‌ها به اعتزال روی آوردند و مرکز آنها در عراق به نشر آثار و باورهای نوافلاطونیان مشهور بود.

🍂 مؤسسه‌ی مطالعات اسماعیلی ایشان در لندن و بینش غیرفرقه‌ای وی نشان می‌دهد که در این مؤسسه نه تنها دانشمندان اسماعیلیه،مانند مدیران گذشته وکنونی آن،عظیم نانجی و د.فرهاد دفتری، مرتبط هستند،بلکه دانشمندان غیراسماعیلی وحتا غیرمسلمانی مانند مادلونگ، محقق آلمانی و دیگران به شدت مشغول پژوهشند.

🍂 فعالیت‌های آقاخان به‌ویژه از طریق سازمان‌های شبکه توسعه‌ بر ارتقای کیفیت زندگی انسانها در همه‌ی کشورها صرف نظر از ریشه‌های مذهبی و فرقه‌ای آنها تمرکز داشته، همچنین سخنرانی‌های متعدد او از مسائل به روز آموزش وفعالیت اقتصادی گرفته تا پلورالیسم و اخلاق جهان وطنی تا موضوع فلسفی انقباض زمان در نتیجه ظهور مدرنیسم را در بر می‌گیرد.

🍂 پدربزرگش آقاخان سوم هم از مارک‌تواین تا پروست را ملاقات کرده بود که تا امروز به تثبیت ساختار مدرن و نمایه‌ی متفاوتی از مدل امامت این فرقه انجامیده است.

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 امام معصوم شیعیان اسماعیلیه! (+)

🎙#زئوس

🗄پست مرتبط
📕سریال الحشاشین در تلویزیون مصر
📕چه بسیار بیهوده‌سخن‌ها که زیاده به‌درازا کشید!
📕غیبتِ امامِ «عصر حیرت» در نشستِ مونیخ
📕نسبتِ امام اسماعيليه و تاریخ و فرهنگ عربی
📺 فرقۀ آقاخانیه و ثروت افسانه‌ای آن
📺 کمال حیدری: امامت جایی در قرآن ندارد و جزء اصول دین نیست
📺 ایران چگونه به‌تدریج شیعه شد؟
📺 امام زمان ظهور کرد!
📺 شیعه و الاهیات ثنوی
📺 معرفی و بررسی سریال حشاشین
📺 نقش حسن صباح و اوضاع جامعه در زمان ترکان سلجوقی و تاثیر آنها در تشکیل فرقۀ اسماعیلیه
📺 حسن صباح و حشاشین (قسمت یکم - قسمت دوم)
📻 حسن صباح و حشاشین

.


#نقد_شیعه #اسماعیلیه #امام_صادق #خمس #امام_زمان #شیعه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin