روز گذشته دفاع علم‌الهدی از «طرح نور» با استناد به شاهنامه خبرساز شد.
روزنامه عصر ایران با توجه به این سخنان علم‌الهدی یادداشت خوبی منتشر کرده است که گزیده‌ای از آن را می‌خوانیم:

«علم‌الهدی که گویی دغدغه‌ای مهم‌تر از حجاب ندارد، در خطبه‌های نمازجمعه مشهد گفت:
«اصلا حجاب متعلق به فرهنگ ایران است. حتی آن زمان که هنوز اسلام وارد ایران نشده بود، حجاب فرهنگ ایرانیان بود؛ به‌خصوص در تاریخ ایران باستان و انعکاس این فرهنگ را می توان در شاهنامه حکیم ابوالقاسم فردوسی دید؛ آن زمان که از قول منیژه به عنوان نماد یک زن فرهیخته و ایرانی نقل می‌کند:
منیژه منم، دخت افراسیاب
برهنه ندیده تنم آفتاب.»
نکته اما این‌جا ست که منیژه اساسا ایرانی نبوده، بلکه دختر افراسیاب یعنی دختر دشمن ایران بود و برای رسیدن به بیژن او را بی‌هوش کرد و چون بیژن به هوش آمد، خود را در آغوش منیژه دید و باقی قضایا!
این که اساسا استناد به منیژه در شاهنامه، چقدر با هدف ترویج حجاب و عفاف سازگار است را به شاهنامه‌شناسان وا می‌گذاریم.
ولی عجالتا از آقای علم‌الهدی می‌پرسیم:
ماجرای بهار ۱۳۹۰ میدان فردوسی مشهد را یادتان است؟

خودتان را معذب نکنید، به خاطرتان می‌آوریم: آن سال، به مناسبت هزاره سرایش شاهنامه فردوسی - مجموعه از نقاشی‌های دیواری با موضوع شاهنامه به مساحت ۲۲۰۰ متر در میدان فردوسی مشهد رسم شد. خلق این اثر هنری حدود یک سال به طول انجامید ولی اداره حفاظت از املاک آستان قدس رضوی، شبانه تعدادی کارگر به محل فرستاد و کل اثر را تا صبح با رنگ سفید محو کردند و از بین بردند!

جوانان هنرمند کشور، یک سال در گرما و سرما ، عاشقانه کار کردند تا این اثر هنری را خلق کنند
ولی یک روز صبح، دیدند که عده‌ای شبانه روی هنرشان رنگ سفید پاشیده‌اند؛ به همین راحتی، به همین تلخی!

شما درست می گویید آقای علم الهدی! زنان ایرانی در طول تاریخ و حتی هزاران سال قبل از اسلام، به شهادت آثار و روایت مورخین، بانوانی نجیب بوده اند با تن‌پوش‌هایی از پاکدامنی. اما چرا شما و همفکران‌تان - فارغ از موضوع شاهنامه - همواره نسبت به تاریخ و تمدن ایران بی‌مهری می‌کنید و حتی گرامی‌داشت کوروش را بر نمی‌تابید ولی نیاز که پیدا می‌کنید دست به دامن ایران باستان می شوید؟!»

#یاری_مدنی_توانا
#مشهد
#نه_به_حجاب_اجباری
#نه_به_جمهوری_اسلامی
#شاهنامه
@Tavaana_TavaanaTech

خدایان روی زمین!
دیگری‌نامه
اپیزود ۲۵

در حالی که شاه هیچ‌گاه در سنت ایرانی پرستیده نشده و با خدا یا خدایان یکی گرفته نشده است، در تمدن کوشانی شواهدی دال بر پرستش شاه مشاهده شده است. با اپیزود بیست‌وپنجم با نام «خدایان روی زمین» از مجموعه‌ دیگری‌نامه در خدمت شما هستیم. این اپیزود، چنانکه شنوندگان پی‌گیر ما انتظار دارند، قرار است به ادامه‌ ماجراهای کوش پیل‌دندان به روایت ایرانشاه‌ بن ابی‌الخیر بپردازد.

هدف ما نقل، تحلیل و بررسی چگونگی شکل‌گرفتن تصویر ضدقهرمان در داستان‌های حماسی ایرانی‌ست. بنابراین در دو سه اپیزود اخیر به موازات اشاراتی به داستان ضحاک به‌عنوان یک کلان‌روایت مشهور از یک دیگری اهریمنی، داستان کوش پیل‌دندان را هم به شما معرفی کرده‌ایم که مطابق با راویان و برسازندگان اصلی این داستان، خود برادرزاده‌ ضحاک بود.

در اپیزود گذشته با نقل از ساقی گازرانی، به وجود نوعی کیش شخصیت در شاهنشاهی کوشان در شرق ایران اشاره کردیم. گازرانی مولف کتاب «کوش پیل‌دندان: خلق یک ضدقهرمان» به پژوهش‌های باستان‌شناختی درباره‌ شاهنشاهی کوشانی استناد می‌کند و می‌نویسد: 

«اعتقاد به پرستش شمایل شاه چنان که در مورد کوش پیل‌دندان می‌بینیم برای کسی که با مضامین مهم تاریخ کوشان آشنایی دارد، باید بسیار جالب باشد. اشاره‌ کوش‌نامه به مجسمه‌ کوش که به منظور پرستش در ساختمانی زیبا و باشکوه قرار گرفته است، چه ارتباطی با واقعیت‌های تاریخ کوشانیان دارد؟ واقعیت این است که میان این شعر و آنچه به صورت کشفیات باستان‌شناختی داریم، از جمله سازه‌هایی که مجسمه‌های پادشاهان کوشان در آن‌ها جای‌داشته‌اند، تناظر و تشابه وجود دارد…»

برای مطالعه‌ی متن کامل این اپیزود به صفحه‌ی گفت‌وشنود مراجعه کنید در:

‏ https://dialog.tavaana.org/others-25/


و برای شنیدن نسخه‌ی کامل در یوتیوب به:

‏ https://youtu.be/MJlPyt7vV2Y?si=aTXkQZsMNtcM-Ph3

و برای شنیدن نسخه‌ی کامل در کست‌باکس به:

‏ https://castbox.fm/vb/692209025

و برای شنیدن نسخه‌ی کامل در ساندکلود به:

‏ https://on.soundcloud.com/cQqUFmsfXMA5Y8iA8

مراجعه کنید.

#دیگری_نامه #کوش_پیل_دندان #دیگری_متخاصم #دیگری_دشمن #دشمن #دیگری_سازی #دگردینی #دگرآیینی #دگراندیشی #ساقی_گازرانی #شاهنامه #روایت_شناسی

‏ @Dialogue1402

شاهنامه را بخوانید!
شاهنامه بزرگترین کتاب سیاسی است که در این مملکت نوشته شده است و نشان می‌دهد که چگونه هر بار کسانی می‌آیند و وعده‌ای می‌دهند برای بهبود جهان، عدالت و... و کم‌کم این قدرت فاسد و تبدیل به چه گندی می‌شود. و این تکرار و تکرار می‌شود و تا اکنون و امروز هم تکرار شده و می‌شود.

@beyzaiebahram

#بهرام_بیضایی #شاهنامه #دیباچه_نوین_شاهنامه #سهراب_کشی #سیاوش_خوانی #مرگ_یزدگرد #بیضایی #وعده #فقر_فساد_گرونی #استبداد #یاری_مدنی_توانا

@Tavaana_TavaanaTech

‏ @dialogue1402

«خدایان روی زمین»
دیگری‌نامه
اپیزود ۲۵

با اپیزود بیست‌وپنجم با نام «خدایان روی زمین» از مجموعه‌ دیگری‌نامه در خدمت شما هستیم. این اپیزود، چنانکه شنوندگان پی‌گیر ما انتظار دارند، قرار است به ادامه‌ ماجراهای کوش پیل‌دندان به روایت ایرانشاه‌ بن ابی‌الخیر بپردازد.

هدف ما نقل، تحلیل و بررسی چگونگی شکل‌گرفتن تصویر ضدقهرمان در داستان‌های حماسی ایرانی‌ست. بنابراین در دو سه اپیزود اخیر به موازات اشاراتی به داستان ضحاک به‌عنوان یک کلان‌روایت مشهور از یک دیگری اهریمنی، داستان کوش پیل‌دندان را هم به شما معرفی کرده‌ایم که مطابق با راویان و برسازندگان اصلی این داستان، خود برادرزاده‌ ضحاک بود. در اپیزود گذشته با نقل از ساقی گازرانی، به وجود نوعی کیش شخصیت در شاهنشاهی کوشان در شرق ایران اشاره کردیم.

گازرانی مولف کتاب کوش پیل‌دندان: خلق یک ضدقهرمان به پژوهش‌های باستان‌شناختی درباره‌ شاهنشاهی کوشانی استناد می‌کند و می‌نویسد: 

«اعتقاد به پرستش شمایل شاه چنان که در مورد کوش پیل‌دندان می‌بینیم برای کسی که با مضامین مهم تاریخ کوشان آشنایی دارد، باید بسیار جالب باشد. اشاره‌ کوش‌نامه به مجسمه‌ کوش که به منظور پرستش در ساختمانی زیبا و باشکوه قرار گرفته است، چه ارتباطی با واقعیت‌های تاریخ کوشانیان دارد؟ واقعیت این است که میان این شعر و آنچه به صورت کشفیات باستان‌شناختی داریم، از جمله سازه‌هایی که مجسمه‌های پادشاهان کوشان در آن‌ها جای‌داشته‌اند، تناظر و تشابه وجود دارد. ماهیت این سازه‌ها که به پرستشگاه‌های کوشانی شهرت دارند مانند هر چیز دیگری که به تاریخ کوشانیان مربوط است، محل بحث و مجادله بوده و پیچیده است. تاکنون سه نمونه از چنین ساختمان‌هایی کشف شده است:

برای مطالعه ادامه متن به صفحه گفت‌وشنود مراجعه کنید:

‏ https://dialog.tavaana.org/others-25/

و برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در یوتیوب به:

‏ https://youtu.be/MJlPyt7vV2Y?si=mitcwo6GS5Mg_QUT

و برای شنیدن نسخه کامل در ساند کلود به:

‏ https://on.soundcloud.com/cQqUFmsfXMA5Y8iA8

و برای شنیدن نسخه کامل در کست‌باکس به:

‏ https://castbox.fm/vb/692209025

مراجعه بفرمایید.

#دیگری_نامه #کوش_پیل_دندان #ساقی_گازرانی #شاهنامه #سنت_شاهنامه_نگاری #روایت #دشمن #دشمن_سازی #دیگری_دشمن #گفتگو #رواداری

‏ @dialogue1402

خسرو پناه، دبیر شورای انقلاب فرهنگی:

فردوسی‌ها امروز باید شاهنامه‌ها را درباره سنوار بنویسند


به نظر شما هدف این معمم کوچک‌شمردن شاهنامه است یا بزرگ نشان‌دادن سنوار؟

آیا چنین مقایسه‌ای در امتداد حملاتی است که معمم‌ها به فردوسی و شاهنامه و تاریخ ایران انجام می‌دهند و یا مقایسه‌ای اتفاقی و ناشی از اغراق در معرفی یحیی سنوار؟

#شاهنامه #فردوسی #یحیی_سنوار #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

به آواز گفت :
ای سرِ سرکشان / زِ برگشتنِ بختت آمد نشان!
تو زین با تنِ خویش بد کرده‌یی/ دَم از شهرِ ایران برآورده‌یی!
زِ تو دور شد فره و بخردی / بیابی تو باداَفرهِ ایزدی!
شکسته شد این نامور‌پشتِ تو / کزین پس بُوَد باد در مشتِ تو!جهانی پُر از دشمن و پُر بَدان / نمانَد به تو تاج تا جاودان!
بدین گیتیت‌در نکوهش بُود / به روزِ شمارَت پژوهش بُود!
ز گیتی ندانی سَخُن جز دروغ، / به کژی گرفتی زِ هرکس فروغ، میانِ کَیان دشمنی افگنی، / همی این بِدان، آن بدین برزنی،
ندانی همی جز بدآموختن، / گسستن زِ نیکی، بَدی توختن،
یکی کِشت کردی تو اندر جهان / که کس ندرَوَد آشکار و نِهان

بادافره : مکافات بدی / توختن : جستن، خواستن شهرِ ایران : ایرانشهر، کشور ایران . عتاب پشوتن (برادر اسپندیار) خطاب به پدرش گشتاسپ و وزیرش جاماسپ که موجب مرگ اسپندیار شدند. شاهنامه‌ی فردوسی / تصحیح خالقی مطلق / جلد پنجم / ص 429

از صفحه آذرگشسب
azzargoshasp

#پرستو_احمدی #زن_زندگی_آزادی #مهسا_امینی #نه_به_حجاب_اجباری #فردوسی #شاهنامه #هنر_اعتراض #یاری_مدنی_توانا


@Tavaana_TavaanaTech

‌
دکتر جلال متینی، مورخ، پژوهشگر و یکی از چهره‌های برجسته در حوزه تاریخ و فرهنگ ایران، درگذشت.

دکتر متینی که از متخصصان برجسته شاهنامه‌پژوهی بود، خدمات ارزنده‌ای در زمینه شناساندن فرهنگ و ادب ایران ارائه داد.

وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷، استاد تاریخ و رئیس دانشگاه فردوسی مشهد بود و پس از مهاجرت به ایالات متحده، در دانشگاه برکلی کالیفرنیا به تدریس پرداخت.

از دستاوردهای ارزشمند او می‌توان به بنیان‌گذاری فصلنامه پژوهشی «ایران‌نامه» اشاره کرد که در آن با نگاهی ژرف به مسائل تاریخی و فرهنگی ایران پرداخت.

دکتر متینی در طول حیات علمی خود همواره کوشید تا میراث غنی ایران را حفظ کرده و نسل‌های آینده را با ارزش‌های فرهنگی و تاریخی این سرزمین آشنا سازد.

#جلال_متینی #مورخ #شاهنامه #ایران_نامه #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

زادروز فاطمه حبیبی‌زاد، از نخستین زنان نقال ایرانی

فاطمه حبیبی‌زاد ملقب به گردآفرید، از معروف‌ترین شاه‌نامه‌خوانان و نخستین نقال زن ایرانی است. حبیبی زاد در تعریف نقالی می‌گوید:«نقالی يعنى نمايشى كه بر اساس داستان‌هاى ملى (شاهنامه) و داستان‌هاى بومى برگزار و اجرا مى‌شود، همراه با حركات رزمى و نمايشى مثل دست‌زدن‌، پا كوبيدن، رجز خواندن و معركه‌گرفتن، چم و خم‌ها، چرخيدن‌ها، عصا به دست گرفتن و كمند انداختن و...»

بهرام بیضایی می‌گوید که «واقعه‌خوانی در ایران پیش از اسلام، قصه‌سُرایی موزونی هم‌راه با ساز بوده است. همین قوالی پس از اسلام ساز را کنار نهاد و تنها نقل واقعه شد.»
نقالی در یونسکو و در ششمین اجلاس میراث معنوی ناملموس یونسکو در سال ۲۰۱۱ به ثبت جهانی رسیده است.
در سند پشتیبانان پرونده‌ی ثبت نقالی در یونسکو نام دو نفر از زنان نقال ایران به چشم می‌خورد، ساقی عقیلی و فاطمه حبیبی‌زاد.
فاطمه حبیبی‌زاد در هفتم بهمن‌ماه ۱۳۵۵ در شهر اهواز به دنیا آمد. او کارشناس موزه از دانشکده میراث فرهنگی است و از نخستین زنانی است که در جشنواره‌ها و فستیوال‌های هنری خارج از کشور به اجرای نقالی و نمایش‌های فولکلور ایرانی پرداخته است.
فاطمه حبیبی‌زاد هم‌اکنون ساکن آمریکاست و به آن‌جا مهاجرت کرده است. او یکی از دلایل مهاجرت خود را عدم توجه مدیران فرهنگی ایران می‌داند: «اگر مدیران فرهنگی در دولت، غیرت فرهنگی داشتند، شاید بسیاری از امثال من الان در گوشه‌ای از دنیا پراکنده نمی‌شدیم.»

حبیبی‌زاد در مورد مشکلاتش در ایران از عدم داشتن آزادی عمل به عنوان بزرگ‌ترین مشکل نام می‌برد: «بخشی از مشکلات من در ایران، بازمی‌گردد به این‌که آزادی عمل کم بود. قدر‌شناسی هم همین‌طور، هرچند، توقع قدر‌شناسی نداشتیم. اگرچه در حوزه اجرا، راه خودم را باز کرده بودم به طوری که به بسیاری از مناطق تهران و شهرستان‌ها و روستا‌ها دعوت می‌شدم و بیشتر هم گروه‌های مردمی مرا دعوت می‌کردند و حمایتم می‌کردند. اما اگر در رادیو یا تلویزیون کار می‌کردم با گرفتاری‌ها و سانسورهای زیادی مواجه می‌شدم، مدام ممنوع‌الصدا یا ممنوع‌التصویرم می‌کردند. در بخش انتشارات اگر می‌خواستم کاری منتشر کنم، گرفتاری‌هایی بود که اصلاً حوصله بازگویی آن‌ها نیست.

بیش‌تر بخوانید:
http://bit.ly/36wpfjL
#نقالی
#فاطمه‌حبیبی‌زاد
#شاهنامه
#گردآفرید
#یاری_مدنی_توانا

@Tavaana_TavaanaTech

دکتر حسن باقری‌نیا، استاد دانشگاه اخراج‌شده، در این ویدیو با نگاهی تأمل‌برانگیز به شاهنامه فردوسی، از حکومتی هزارساله سخن می‌گوید؛ اما نه در افسانه، بلکه در بطن تاریخ و ذهن ما.
او می‌گوید: تصور کنید نه ده سال، نه صد سال، بلکه هزار سال یک نفر بر مردم حکومت کند؛ نه با رأی آن‌ها، بلکه فقط با زور، ترس و فریب. نامش در شاهنامه آمده: ضحاک؛ همان پادشاه افسانه‌ای با دو مار بر دوش. اما افسانه را باید کنار گذاشت تا به حقیقتی که در دل آن نهفته است، رسید.
فردوسی می‌نویسد: «چو ضحاک شد بر جهان شهریار / بر او سالیان انجمن شد هزار». چگونه ممکن است کسی هزار سال حکومت کند؟ با شمشیر؟ نه، شمشیر فقط ابتدای ماجراست. پایدارترین قدرت، قدرتی‌ست که ذهن‌ها را تسخیر کند.
او ادامه می‌دهد: «نهان گشت کردار فرزانگان / پراکنده شد کام دیوانگان». راز ماجرا این‌جاست: وقتی خرد پنهان می‌شود، وقتی دانایان خاموش یا سرکوب می‌شوند و نادانان الگو و قهرمان، آن‌جاست که استبداد جان می‌گیرد.
ضحاک فقط یک نفر نبود. ضحاک نظامی بود از سرکوب، دروغ، فراموشی و فریب. به همین دلیل هزار سال ماندگار شد؛ نه با قدرت نظامی، بلکه با حذف صداهای مخالف، با ناامید کردن مردم، با خراب کردن اعتماد و ویران کردن باور به امکان دنیایی بهتر.
فردوسی هشدار می‌دهد: «هنر خوار شد، جادویی ارجمند / نهان راستی، آشکارا گزند». وقتی هنرمند تبعید می‌شود، حقیقت سانسور می‌شود و دروغ جایگزین واقعیت، استبداد ریشه می‌دواند. ضحاک از یک فرد تبدیل به ساختار می‌شود: به مدرسه، منبر، رسانه.
اما شاهنامه فقط قصه ضحاک نیست. قصه کاوه هم هست؛ آهنگری ساده که فریاد کشید: «بس است!» و ورق تاریخ از همان‌جا برگشت.
دکتر باقری‌نیا در پایان تأکید می‌کند: شاید امروز هم وقت آن رسیده که به ضحاک زمانه‌مان نگاه کنیم و بپرسیم: ما چقدر در ماندگاری او نقش داشته‌ایم؟ چون ضحاک، همیشه از ذهن‌ها شروع می‌کند.


#فردوسی #ضحاک #شاهنامه #استبداد #خامنه_ای #حسن_باقری_نیا #یاری_مدنی_توانا


@Tavaana_TavaanaTech

‌
در چند وقت گذشته توهین به فردوسی توسط یک اینفلوئنسر و نیز مورد هدف قرار دادن نمادهای ایرانی در یک مسابقه، با واکنش‌های زیادی از سوی مردم مواجه شد.

برگزارکنندگان آن مسابقه عذرخواهی کردند، اما توهین‌کننده به فردوسی عذرخواهی نکرد، در حالی که در مورد دیگری که درباره غزه طنز گفته بود، عذرخواهی کرد.

اصولا طنز و شوخی، با هر چیزی باید آزاد باشد، ولی وقتی در جامعه‌ای طنز درست کردن در مورد موضوعات دینی و مذهبی و یا سیاست‌های حکومت با عواقب زیادی مواجه می‌شود، تخریب هدفمند نمادهای ایرانی هم مورد اعتراض قرار می‌گیرد.

گرچه فردوسی، شاهنامه و ایران آنقدر بزرگ هستند که با آیت کارها تخریب نمی‌شوند و قدر و منزلت آن‌ها قدمت به درازای تاریخ ایران دارد، ولی اینجا مهم تعمد حکومت ولایی مطرح است که با نمادهای ایرانی سر دشمنی دارد تا جایی که در ابتدای به قدرت رسیدن هم قصد تخریب فیزیکی آثار ایران باستان را داشتند. حکومتی که اجازه ورود مردم به پاسارگاد را در روز کوروش نمی‌دهد، ولی رهبرش به وقت قرار گرفتن در تنگنا دستور می‌دهد که «ای ایران» بخوانید و تا اندکی خطر سقوط دور می‌شود، به تنظیمات کارخانه برمی‌گردد!


ویدیو کاری از مخاطبان توانا

#ایران #هویت_ملی #شاهنامه #فردوسی #یاری_مدنی_توانا

@Tavaana_TavaanaTech