📌 ۶ سوءبرداشت از «تقاضای‌مسکن»؛ چرا سیاست‌های «تامین مسکن» جواب نداد؟

🔭 رصدخانه بازار مسکن:

1️⃣ یکی از متهمان «بحران عدم استطاعت خرید مسکن» پشت متهم اصلی پنهان شده است.

2️⃣ از نیمه دهه ۹۰ به بعد، تورم بالا و رشد اقتصادی پایین، بر قدرت خرید خانوارها به ویژه «خرید و اجاره مسکن» که گرانترین کالا و خدمات سبد مصرف به حساب می‌آید،‌ «اثر منفی» گذاشت.

3️⃣ اما در کنار این شرایط سخت اقتصادی، «کیفیت سیاست‌گذاری مسکن» هم نقش متهم فرعی «وضع موجود» را بازی کرد.

4️⃣ پیچیدگی مسائل بخش مسکن به لحاظ «نیاز به تصمیمات و اقدامات فرابخشی»، «علاقه دولت هنگام شکل‌گیری به ابداع یکسری طرح‌های توهمی یا کاملاً موازی مشکلات» و همچنین «تغییرات اتوبوسی مدیران میانی و بدنه کارشناسی» سه عاملی هستند که طی دو دهه گذشته «تقاضای مسکن را از مسکن مناسب دورتر کرد».

❌ جاده سیاست‌گذاری مسکن «لغزنده» است؛
سیاست‌گذار هر لحظه در خطر انحراف به یکی از 6 پرتگاه تصمیم‌گیری قرار دارد:

◀️ توهم «معجزه با زمین 99ساله»؛ این زمین‌ها بعضاً هزینه آماده‌سازی‌شان از خرید مسکن‌آماده گرانتر درمی‌آید.

◀️ تصور «نیاز به مسکن بزرگ»؛ قدرت خرید خانوارها حداکثر ۶۰ مترمربع است در حالیکه متوسط مساحت مسکن‌مهر و مسکن‌ملی بالای ۸۵ مترمربع است.

◀️ هدف «میلیونی تولید مسکن»؛ تقاضای مسکن بخاطر نبود قدرت خرید متمرکز بر اجاره است.

◀️ «کنترل اجاره‌بها»؛ وقتی سطح عمومی قیمت‌ها رو به افزایش است، نگهداشتن یک قیمت به عرضه آن کالا آسیب می‌زند.

◀️ «حذف سکونتگاه‌های غیررسمی»؛ ساکنان این سکونتگاه‌ها به «مالکیت رسمی» نیاز دارند تا هویت اجتماعی، اقتصادی و شهری پیدا کنند.

🔗 درباره «مصادیق پیچیدگی مساله مسکن» و همچنین «چگونگی تکرار خطاهای سیاست‌گذای با تغییر اتوبوسی بدنه کارشناسی»، اینجا را مطالعه کند.


#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#سیاست_گذاری #بخش_مسکن #سیاست_گذاری_مسکن #مسکن_مهر #مسکن_ملی #زمین_99ساله

#رصدخانه_بازار_مسکن




🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den

🔴 کیک «مسکن مازاد» بزرگتر شد اما دست مستاجرها از بازار کوتاه‌تر؛ چرا؟

🔭 رصدخانه بازار مسکن:
 
1️⃣ برای اولین‌بار از سال ۱۳۶۵، «تراکم خانوار در واحدمسکونی» به عدد یک رسید.
 
2️⃣ در بازار مسکن ایران، تا پیش‌از این، تعداد خانوارها همواره ۶ تا ۱۸ درصد بیشتر از تعداد واحدهای مسکونی «تحت سکونت» بود.
 
3️⃣ در حال حاضر، نه‌تنها این شاخص بهبود پیدا کرده که «کل خانه‌ها» شامل «تحت‌سکونت، خانه‌خالی و خانه‌دوم»، ۲۰ درصد بیشتر از کل خانوارها شده است.
 
4️⃣ دست‌‌کم از سال ۹۰ به بعد، همواره «کل خانه‌ها»‌ بیشتر از خانوارها بود، اما نه ۲۰ درصد.
 
5️⃣ با این حال، این «مازاد تاریخی» در بازار مسکن «منشاء گشایش در خانه‌دار شدن» نشده است.
 
6️⃣ مستاجرها از «کیک عرضه تاریخی مسکن» سهم درست نبرده‌اند؛
چون نرخ فقر اجاره‌نشینی در کشور در سال ۱۴۰۲ به ۲.۳ برابر سال ۱۳۹۰ رسید.
 
❌ چرا «پارادوکس» کاهش دسترسی به مسکن در اوج مازاد عرضه مسکن شکل گرفت؟
 
7️⃣ اولین درس این اتفاق تاریخی در بازار مسکن، متوجه سیاست‌گذار است.
 
8️⃣ در ۱.۵ دهه گذشته، بزرگترین «مداخله دولتی» در بازار تولید مسکن شکل گرفت.
 
9️⃣ نتیجه اما «معکوس» بود.
 
🔟 این داده‌ها به طراحان مسکن‌مهر و مسکن‌ملی آلارم می‌دهد که،
«صرف عرضه مسکن، فقر کاهش نمی‌یابد بلکه حتی می‌تواند بخاطر غفلت از سیاست درست، این عارضه تشدید هم شود».
 
1️⃣1️⃣ سیاست‌گذاران مسکن در سال‌های گذشته از «شرایط سخت زوج‌ها، تورم بالا و درآمد پایین» غافل بودند و «مسکن حمایتی ملکی» را با هزینه گران ناشی از «دولتی‌سازی» پروژه‌‌ها کلنگ زدند.
 در نتیجه، عرضه زیاد شد اما چون تقاضا امکان خرید آن را نداشت، به موازات عرضه دچار فقر مسکن شد.

1️⃣2️⃣ ضوابط شهرسازی نیز در بحران «عرضه موازی تقاضا»، دمید؛
مساحت واحدهای مسکونی به مراتب بزرگتر از توان خریداران است.
 
⭕️ دولت چه کاری کند «پارادوکس عرضه مسکن» برطرف شود؟
 
◀️ بازار در حال حاضر با حجم قابل‌توجهی واحد مسکونی بدون استفاده روبرو است.
 
◀️ ۳۰ میلیون واحد مسکونی تحت سکونت وجود دارد و حدود ۲.۵ میلیون خانه‌‌خالی.
 
◀️ خانه‌های خالی اما در صورتی که «هزینه مبادله» در بازار اجاره مسکن کاهش یابد، بخش زیادی از آنها روانه اجاره‌داری می‌شود.
 
#دنیای_اقتصاد
#فرید_قدیری
#خانه_خالی #خانه_دوم #عرضه_مسکن #سیاست_گذاری_مسکن
#بازار_مسکن #فقر_مسکن
#دولت
 
#رصدخانه_بازار_مسکن




🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den

🔴 آمار تولید مسکن به «کلید خانه» تبدیل خواهد شد؟
توصیه «هبیتات» به دولت‌هایی که مقابل «نیاز مسکن» افراط یا تفریط می‌کنند
 
 
رصد خانه بازار مسکن:
 
1️⃣ مرور ۵۰ سال سیاست‌گذاری مسکن در کشورهای مختلف جهان، دو نوع مواجهه ناکام دولت‌ها با «نیاز مسکن» را مورد شناسایی قرار داد.
 
2️⃣ تصمیم افراطی دولت در برخی کشورها برای تامین مسکن کم‌درآمدها،
به مثابه «انبوه‌سازی کور» است.
 
3️⃣ با این تصمیم دولت در نقش «بزرگ سازنده انحصاری» ظاهر می‌شود و آمار تولید خانه را با ساخت‌وساز در نقاط دور از کانون اشتغال و امکانات پایه شهری بالا می‌برد.
 
4️⃣ نتیجه این سیاست، جزایری می‌شوند پیرامون شهرها که نه‌تنها «حق دسترسی به مسکن مناسب» در آنها تامین نمی‌شود که خود منشاء بحران‌های جدید اقتصادی، سکونتی و اجتماعی خواهند شد.
 
5️⃣ درست نقطه مقابل این سیاست افراطی، «انفعال کامل» دولت نسبت به نیاز بخش مسکن برای یکسری اقدامات تنظیم‌گر، پشتیبان و تسهیل‌کننده عرضه مسکن حمایتی است.
 
6️⃣ این دو تجربه دولت‌ها، دو سر طیف سیاست‌گذاری مسکن است که مطابق توصیه‌های جدید «هبیتات» باتوجه به شرایط امروز بازار جهانی مسکن، حجم قابل‌توجه جمعیت اجاره‌نشین و همینطور بدمسکن در کشورها نباید بیش‌از این تکرار شود.
 
⭕️ بازگشت نقش دولت در تامین مسکن یا دولتی‌کردن بازار مسکن؟
 
7️⃣ «هبیتات» از دولت‌ها می‌خواهد نقش‌شان در نظام تامین مسکن را فراموش نکنند به این صحنه بازگردند،
اما این بازگشت به معنای «دولتی‌کردن بازار مسکن» نیست.
 
8️⃣ دولت سه وظیفه کلیدی برای تنظیم این بخش دارد که شامل «فراهم کردن منابع مالی و زمین برای عرضه و ساخت خانه، ایجاد بسترهای حقوقی و مقرراتی برای فعالیت‌ها در بازار و همچنین اعمال ابزارهای کنترلی از جمله مالیات برای مهار سوداگری مسکن» است.
 
⭕️ در عین حال، طی ۵ دهه گذشته اتفاقاتی در بازارهای مسکن کشورهای مختلف افتاده که «هبیتات» آنها را تحت عنوان ۱۶ درس سیاستی لیست کرده است:
 
🔻 دولت‌ها از «استقرار محل‌های سکونتی بدون خدمات» در حاشیه شهرها پرهیز کنند
 
🔻مسکن جزو اولویت‌های سیاستی دولت باشد
 
🔻 سیاست‌های مالکیت‌محور برای تامین مسکن ضامن پاسخ به نیاز کم‌درآمد نیست
 
🔻 ویژگی‌های اجتماعی مسکن قربانی نگاه اقتصادی و ساختمانی به خانه نشود
 
🔻تامین مسکن یک فرآیند تدریجی و چندبعدی است
 
🔻 سیاست‌های پراکنده و تصمیمات جزیره‌ای برای بخش مسکن نتیجه عکس می‌دهد و باعث تشدید مشکلات می‌شود
 
🔻 دولت‌ها باید برای تامین مسکن نقش خودشان را بدانند
 
🔻 ظرفیت شهرداری‌ها نباید فراموش شود
 
🔻 محدودکردن تامین مسکن به ساخت‌وساز جوابگو نیست، روش‌های متنوع از جمله عرضه اجاره‌ای لازم است
 
🔻 خانه‌های خالی یک پتانسیل برای عرضه مسکن است
 
🔻 سکونتگاه‌های غیررسمی باید با ادغام در ساختار شهر به رسمیت شناخته شوند
 
🔻 مسکن متناسب با درآمد خانوارها باید در دستورکار باشد
 
🔻 بازیگران نظام تامین در بخش مسکن باید اقدامات هماهنگ انجام دهند
 
🔻 تامین مالی مناسب بخصوص برای سازندگان آسیب‌پذیر و نیازمند منابع اعتباری لازم است
 
🔻 ابزارهایی برای محافظت از تقاضای مصرفی مسکن و جلوگیری از مالی‌شدن آن مورد نیاز است
 
🔻 مسکن برای سکونت است نه سفته‌بازی و سوداگری
 
 
#دنیای_اقتصاد
#بازار_مسکن #خانه #تامین_مسکن #دولت #سیاست_گذاری_مسکن #هبیتات
 
#رصدخانه_بازار_مسکن



🔴 کانال رسمی «رصدخانه بازار مسکن»🔽

@HMO_den