‍ 🌐 فقه زندگی (فقه الحياة)؛ فراتر از احکام فردی

در نگاه نواندیشانی چون دکتر یوسف قرضاوی، دین نباید به مجموعه‌ای از گره‌های فقهی در کتاب‌های قدیمی محدود شود. «فقه زندگی» رویکردی است که می‌کوشد پیوند گسسته میان «دین» و «واقعیت‌های معاصر» را بازسازی کند.

📍 مؤلفه‌های بنیادین فقه زندگی:
۱. اولویتِ واقعیت بر انتزاع (فقه الواقع): فقه زندگی معتقد است حکم شرعی نمی‌تواند در خلأ صادر شود. فقیه پیش از فتوا، باید ساختارهای پیچیده‌ی جهان مدرن، از اقتصاد جهانی تا روانشناسی اجتماعی را عمیقاً درک کند. در این نگاه، «زمان‌شناسی» نیمی از اجتهاد است.

۲. تمرکز بر اهداف به جای ابزار (مقاصد الشریعه): این رویکرد تأکید دارد که هدف دین، تحقق «عدل»، «رحمت» و «مصلحت» است. هر حکمی که خروجی آن به بی‌عدالتی یا تنگنای معیشتی برای انسان‌ها منجر شود، از دیدگاه فقه زندگی نیازمند بازنگری است؛ چرا که شریعت برای خدمت به انسان آمده است، نه برعکس.

۳. فقه اولویت‌ها (فقه المراتب): یکی از آسیب‌های جدی در جوامع دینی، سرگرم شدن به جزئیاتِ کم‌اهمیت و غفلت از مسائل حیاتی است. فقه زندگی به ما می‌آموزد که مثلاً «حفظ محیط زیست»، «تخصص شغلی» و «کرامت انسانی» بر بسیاری از مناسکِ مستحبِ فردی تقدم دارند.

۴. پیوند اخلاق و فقه (فقه تمدنی): در فقه سنتی، گاهی مرز میان «حلال حقوقی» و «بد اخلاقی» گم می‌شود. فقه زندگی بر این باور است که رفتارهای مدنی، آداب گفتگو و نظم اجتماعی، صرفاً توصیه‌های اخلاقی نیستند، بلکه ستون‌های اصلی تدین و تمدن‌سازی محسوب می‌شوند.

💡 سخن پایانی
فقه زندگی به دنبال آن است که بگوید: عبادت تنها در سجاده نیست؛ بلکه تلاش برای بهبود کیفیت زندگی بشری، رعایت حقوق شهروندی و تولید دانش، والاترین شکلِ بندگی در عصر حاضر است. این فقه، فقهِ «ساختن» است، نه فقط فقهِ «اجتناب کردن».

📝 #فقه_زندگی #نواندیشی_دینی #یوسف_قرضاوی #مقاصد_شریعت #فقه_الواقع #اندیشه_اسلامی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

مفهوم «وسطیت» کلیدی‌ترین واژه در منظومه فکری دکتر یوسف قرضاوی است. او این مفهوم را نه یک «سلیقه شخصی»، بلکه ماهیت اصلی اسلام و تنها راه نجات امت اسلامی از دو لبه‌ی قیچی «افراط» و «تفریط» می‌داند.

⚖️ راه میانه؛ واکاوی مفهوم «وسطیت» از دیدگاه یوسف قرضاوی

دکتر قرضاوی «امت وسط» را امتی می‌داند که در جایگاه شاهد و ناظر بر دیگر تمدن‌ها ایستاده است. وسطیت از نگاه او به معنای «سازش‌کاری» یا «انتخاب میانگین ریاضی» نیست، بلکه به معنای استقامت در مسیر حق، دقیقاً در جایی است که از افراط (زیاده‌روی) و تفریط (کوتاهی) پیراسته باشد.

📌 شاخصه‌های اصلی وسطیت قرضاوی:

۱. تعادل میان «نص» و «عقل»:
او نه مانند سلفی‌گریِ سنتی عقل را تعطیل می‌کند و نه مانند عقل‌گراییِ مفرط، نص را به حاشیه می‌برد. وسطیت یعنی: فهمِ متن در سایه مقاصد عقلانی و به کارگیری عقل در چارچوب هدایت وحی.

۲. توازن میان «ثبات» و «تغییر»:
قرضاوی معتقد است در اسلام یک هسته سختِ ثابت (ثوابت) وجود دارد (مثل اصول عقاید و ضروریات دین) و یک پوسته متغیر (متغیرات). افراطیون همه چیز را ثابت می‌بینند و تجددزدگان همه چیز را متغیر؛ اما وسطیت، ثبات را در «اهداف» و تغییر را در «وسایل» می‌جوید.

۳. پیوند میان «معنویت» و «ماده»:
او با نگاه صوفیانه‌ی انزواطلبانه (ترک دنیا) و نگاه مادی‌گرایانه (غرق شدن در دنیا) مخالفت می‌کند. از دید او، مسلمانِ میانه، کسی است که «دنیا را در دست دارد و خدا را در دل».

۴. رواداری و مدارا (تسامح):
در فقه وسطیت، اصل بر «آسانی» است نه «دشواری» (تيسير لا تعسير). قرضاوی در فتاوای خود همواره به دنبال گشایش برای مردم است، مگر در جایی که نص صریحی مانع باشد.

🚩 چرا وسطیت ضرورت دارد؟ (نگاه انتقادی)

قرضاوی هشدار می‌دهد که دو جریان همواره به اسلام ضربه می‌زنند:

🔸 جریان غالی یا افراطی: که با سخت‌گیری‌های بی‌مورد، چهره‌ای خشن و غیرقابل‌زیست از دین ارائه می‌دهد.
🔸 جریان تفریطی: که با تأویل‌های بی‌باکانه، هویت و اصالت دین را از بین می‌برد.

💡 خلاصه سخن:

وسطیتِ مدنظر قرضاوی، یک «موضع فعال» است؛ یعنی شجاعت ایستادن در برابر هجمه‌های فکری از هر دو سو برای حفظ توازن زندگی بشری.

✨یکی از بارزترین عرصه‌هایی که «وسطیت» قرضاوی در آن تجلی یافته، تأسیس و هدایت «شورای اروپایی افتاء و پژوهش» است. او در این حوزه، فقهی را پایه‌گذاری کرد که به «فقه اقلیت‌ها» (فقة الأقليات) شهرت یافت.

در ادامه، یک نمونه عملی از فتاوای او را که بر پایه اعتدال و واقع‌گرایی تنظیم شده، برای تلگرام بازخوانی می‌کنیم:

⚖️ نمونه عملی وسطیت: فقه اقلیت‌ها و زیستن در جهان مدرن

دکتر قرضاوی معتقد بود مسلمانانی که در جوامع غیرمسلمان زندگی می‌کنند، نباید میان «حفظ دین» و «حفظ شهروندی» یکی را انتخاب کنند. او با رویکردی میانه، راه سومی را گشود:

🏠 نمونه: مسئله وام مسکن (الربا للمسلمین في غیر دار الاسلام)

یکی از چالش‌های بزرگ مسلمانان در غرب، خرید خانه از طریق تسهیلات بانکی بود که با چالش «ربا» مواجه می‌شد.

🔸 دیدگاه افراطی: خرید خانه با بهره بانکی مطلقاً حرام است؛ حتی اگر مسلمانان تا ابد مستأجر بمانند و ثروتشان در دست غیرمسلمانان هدر رود.
🔸 دیدگاه تفریطی: ربا در عصر جدید معنا ندارد و کلاً باید حلال اعلام شود.
🔸 پاسخ وسطیت (قرضاوی): او با استناد به قاعده‌ی «نیازهای عمومی در حکم ضرورت هستند»، فتوا داد که برای خانواده‌ای که مسکنی ندارد و راهی جز وام بانکی برایش میسر نیست، خرید یک سرپناه از این طریق مجاز است. او استدلال کرد که مصلحتِ «استقرار و قدرت‌مندی جامعه مسلمان» بر مفسده‌ی «ربا در محیط غیر اسلامی» (در شرایط خاص) اولویت دارد.

💡 منطق این فتوا:

قرضاوی در این فتاوا دو اصل را همزمان حفظ می‌کرد:

1. واقع‌گرایی: او می‌فهمید که خانه‌دار نشدن مسلمانان در غرب، به معنای ضعیف ماندن اقتصادی و حاشیه‌نشینی آن‌هاست.
2. تسهیل (تيسير): او معتقد بود اسلام نیامده تا زندگی را بر مردم بن‌بست کند.

🚩 نقد و بررسی:

این فتاوا در زمان خود با مخالفت شدید جریان‌های سلفی سنتی مواجه شد که او را به «تخریب شریعت» متهم کردند. اما قرضاوی با نگاهی استراتژیک و تمدنی معتقد بود که اگر فقه نتواند راه حلی برای زندگی شرافتمندانه مسلمانان در غرب پیدا کند، آن‌ها یا از دین خارج می‌شوند و یا در انزوای کامل فرو می‌روند.

✅ جمع‌بندی:

وسطیت قرضاوی یعنی: «فقهی که با آسمان در پیوند است، اما پاهایش روی زمینِ واقعیت قرار دارد.»

#فقه_اقلیت‌ها #یوسف_قرضاوی #اجتهاد_معاصر #اسلام_و_غرب #تسهیل_شرعی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

دیدگاه دکتر قرضاوی در حوزه‌ی دموکراسی و حقوق زنان، یکی از چالش‌برانگیزترین و در عین حال اثرگذارترین بخش‌های پروژه‌ی «وسطیت» اوست. او تلاش کرد میان «حاکمیت الهی» و «اراده‌ی مردمی» نوعی آشتی برقرار کند.

🗳 دموکراسی و حقوق زنان؛ قرائت میانه از سیاست و اجتماع

دکتر قرضاوی با نقد دو جریان «سکولاریسم رادیکال» و «سلطنت‌طلبی/خلافت‌گرایی سنتی»، مسیری را گشود که به «مردم‌سالاری دینی» نزدیک است.

۱. دموکراسی: ابزاری برای عدالت

قرضاوی دموکراسی را یک «دین» نمی‌دانست، بلکه آن را

«مجموعه‌ای از ابزارها» برای تحقق عدالت و جلوگیری از استبداد می‌دید.

🔸 نقد افراط: او نظر کسانی که دموکراسی را کفر می‌دانستند رد کرد و گفت: «مکانیسم‌های دموکراسی (مانند انتخابات و تفکیک قوا) با روح شورا در اسلام همخوانی دارد.»

🔸 موضع وسطیت: او معتقد بود دموکراسی بهترین ابزار بشری برای مهار «فرعونیت» سیاسی است. از نظر او، بیعت در صدر اسلام، ماهیتی مشابه با قراردادهای اجتماعی مدرن داشت.

۲. حقوق زنان: بازگشت به جایگاه تمدنی

در حالی که نگاه‌های سنتی حضور زن را به خانه محدود می‌کردند، قرضاوی بر «مشارکت فعال زن» در تمامی عرصه‌ها تأکید داشت:

🔸 حق رأی و انتخاب شدن: او از نخستین فقیهانی بود که با قدرت از حق انتخاب کردن و انتخاب شدن زنان در مجلس و مناصب سیاسی (جز ریاست عظمای کشور که در آن احتیاط می‌کرد) دفاع کرد.

🔸 تحصیل و اشتغال: او تحصیل زن را نه یک حق، بلکه یک «واجب» برای پیشرفت امت اسلامی می‌دانست.

🔸 نقد سنت‌های قبیله‌ای: قرضاوی بسیاری از محدودیت‌های اعمال شده بر زنان را نه ناشی از «شرع»، بلکه ناشی از «عادات و رسوم جاهلی» می‌دانست که به اشتباه جامه‌ی دین بر تن کرده‌اند.

۳. توازن میان «آزادی» و «ارزش‌های اخلاقی»

او در عین دفاع از دموکراسی، معتقد بود که جامعه‌ی مسلمان نباید به نام آزادی، ارزش‌های بنیادین اخلاقی و خانوادگی خود را قربانی کند. وسطیت در اینجا یعنی: «آزادی مسئولانه در چارچوب هویت اسلامی».

💡 نتیجه‌گیری

قرضاوی با این دیدگاه، «اسلام سیاسی» را از بن‌بستِ خشونت و تمامیت‌خواهی به سمت «جامعه‌ی مدنی» سوق داد. او معتقد بود که دین حق، از صندوق رأی نمی‌هراسد؛ زیرا با فطرت مردم سازگار است.

#فقه_سیاسی #دموکراسی_اسلامی #حقوق_زنان #یوسف_قرضاوی #نواندیشی #مشارکت_سیاسی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌نام‌های نیکوی خداوند (اسماء الله الحسنی)

✍️گردآورنده: کانال جماعت دعوت و اصلاح

ارزشمندترین چیزی که عمر در آن سپری شود و روزها و ساعت‌ها صرف آن گردد، شناختِ «پروردگار زمین و آسمان‌ها» است؛ چرا که این شناخت، واجب‌ترینِ واجبات و نخستینِ اولویت‌هاست. به میزانِ این معرفت، تعظیم، محبت، اجلال، خشیت، طاعت و عبادتِ خداوند در دل شکل می‌گیرد. هراندازه بنده شناختش از پروردگار بیشتر شود، محبت و خوف او فزونی یافته و امید و طمعش به آنچه نزد اوست، بیشتر می‌گردد.

#اسماء_الله #اللطیف #معنا_درمانی #روان‌شناسی_توحیدی #تاب_آوری #عرفان_عملی

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌پیام تسلیت روابط عمومی جماعت دعوت و اصلاح استان آذربایجان غربی بە‌مناسبت وفات مرحومه خانم منیرە تیموری

ارومیه - کانال رسمی جماعت دعوت و اصلاح

متن پیام تسلیت به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم
إِنَّا لِلّهِ وَإِنَّا إِلَيْهِ رَاجِعُونَ

با نهایت تأسف و اندوه، خبر درگذشت بانوی ارجمند، مرحومه منیره، دختر گرانقدر ماموستا محمد تیموری واصل شد‌.

روابط عمومی جماعت دعوت و اصلاح آذربایجان غربی این مصیبت جانکاه را خدمت خانواده‌ی بزرگوار آن مرحومه و سایر بستگان و آشنایان صمیمانه تسلیت عرض می‌نماید.

از درگاه خداوند متعال برای آن سفر کرده، آمرزش، رحمت واسعه و جایگاهی رفیع در جوار اولیاء و صالحین مسئلت داریم و برای بازماندگان صبر جمیل، اجر جزیل در این آزمون الهی خواستاریم.

روابط عمومی جماعت دعوت و اصلاح
استان آذربایجان غربی
۱۴دیماه۱۴۰۴

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

أَلَمْ نَجْعَلِ الْأَرْضَ مِهَادًا

آیا زمین را بستر آرامش قرار ندادیم؟

#تقویم

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

(بار الها، من خَشیَت از تو را در پنهان و آشکار می‌خواهم و سخن حق را در خشم و خشنودی می‌خواهم و میانه‌روی را در فقر و ثروت می‌خواهم و نعمتی را می‌خواهم که تمام نشود و روشنیِ چشمی که قطع نگردد و خشنودی پس از حکمِ قضا را و خنکای زندگی پس از مرگ را و لذتِ نگاه به چهره‌ی کریمت را و شوقِ دیدارت را بدون هیچ رنجِ زیان‌بار و فتنه‌ی گمراه‌کننده‌ای).

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

#سلسله_مباحث_أسماء_الحسنی

قسمت چهارم:«الفتاح»

معنای اول:«حاکم و داور»
سخنران: بانو جهان آفتابی

⏱زمان: 8دقیقه

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌خدمت به خلق (نفع‌رسانی به مردم)

✍️کانال جماعت دعوت و اصلاح

موضوع خدمت به خلق (نفع‌رسانی به مردم) در اندیشه اسلامی، صرفاً یک توصیه اخلاقی ساده نیست؛ بلکه از ارکان عملی ایمان و از نشانه‌های صدق در بندگی خداوند محسوب می‌شود. در دیدگاه اهل سنت، با استناد به قرآن و سنت نبوی، این مفهوم بر بنیانی کلامی و فقهی استوار است که در ادامه به تحلیل تخصصی آن می‌پردازیم.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

‍ «اخلاق خدمت‌گزاری» یا همان آداب برخورد با نیازمند (سائل)، از دیدگاه اسلام اهمیت ویژه‌ای دارد؛ چرا که در منطق قرآنی، «نحوه»ی کمک کردن به اندازه‌ی «خود» کمک اهمیت دارد. اگر خدمتی همراه با بی‌احترامی باشد، نه تنها ارزش عبادی خود را از دست می‌دهد، بلکه بر اساس نص صریح قرآن، باطل می‌گردد.

در ادامه، اصول اخلاقی برخورد با نیازمند را بر اساس آموزه‌های قرآن و سنت تحلیل می‌کنیم:

۱. حفظ کرامت انسانی (نفی مَنّ و اذی)

بزرگترین آفت در خدمت‌رسانی، منت نهادن است. قرآن کریم در سوره بقره (آیه ۲۶۴) با لحنی قاطع می‌فرماید:

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُبْطِلُوا صَدَقَاتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْأَذَىٰ»
(ای کسانی که ایمان آورده‌اید، بخشش‌های خود را با منت و آزار، باطل نسازید).

* تحلیل: واژه «ابطال» نشان می‌دهد که منت، ساختار عمل صالح را از درون متلاشی می‌کند. از دیدگاه سنت، نیازمند در واقع راهی برای رسیدن ما به بهشت است؛ پس در حقیقت او به ما خدمت می‌کند که اجازه داده از طریق او کسب ثواب کنیم. با این نگاه، منت نهادن از نظر منطقی نیز بی معناست.

۲. قول معروف (نیکو سخن گفتن)

گاهی مقدور نیست که نیاز مادی فرد را برطرف کنیم. در این حالت، اخلاق اسلامی راهکار مشخصی دارد:

* سخن نرم: قرآن می‌فرماید: «قَوْلٌ مَعْرُوفٌ وَمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِنْ صَدَقَةٍ يَتْبَعُهَا أَذًى» (گفتار نیکو و گذشت، از بخششی که آزاری به دنبال داشته باشد بهتر است).
* سیره‌ی نبوی: پیامبر (ص) هرگز با چهره‌ای درهم‌کشیده یا لحنی تند با سائل برخورد نمی‌کردند. ایشان حتی اگر چیزی برای بخشش نداشتند، با وعده‌ای نیکو و دعای خیر، فرد را راضی راهی می‌کردند.

۳. اصل ستر و خفا (پنهان نگاه داشتن خدمت)

برای محافظت از آبروی نیازمند، اصل بر پنهانی بودن خدمت است.

* حدیث هفت گروه: در صحیحین (بخاری و مسلم) آمده است که یکی از هفت گروهی که در سایه عرش الهی هستند، کسی است که چنان پنهانی انفاق می‌کند که «حتی دست چپ او از آنچه دست راستش انفاق کرده، آگاه نمی‌شود».
* حکمت: این حد از پنهان‌کاری برای آن است که رابطه میان خادم و مخدوم، به رابطه «برتر و فروتر» تبدیل نشود و غرور در قلب خدمت‌گزار رخنه نکند.

۴. پرهیز از تفاخر و ریا

خدمت نباید ابزاری برای کسب شهرت اجتماعی یا برندسازی شخصی باشد.

* در تفکر اسلامی، «ریا» نوعی شرک خفی به‌شمار می‌رود. اگر هدف از خدمت، جلب توجه خلق باشد، دیگر نمی‌توان آن را بندگی خالق نامید.

۵. انتخاب بهترین‌ها برای بخشش

اخلاق خدمت‌گزاری حکم می‌کند که انسان از آنچه خود دوست دارد، ببخشد، نه از ضایعات و اموال بی‌ارزش.

* مبنای قرآنی: «لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّونَ» (هرگز به حقیقتِ نیکوکاری نمی‌رسید مگر آنکه از آنچه دوست می‌دارید انفاق کنید).

خلاصه آداب برخورد (چک‌لیست اخلاقی)

١- تواضع: خود را برتر از دریافت‌کننده خدمت نبینیم.
٢- سرعت در اجابت: نیاز سائل را بدون معطلی و دفع‌الوقت برطرف کنیم.
٣- جامعیت: علاوه بر نیاز مادی، به نیاز عاطفی و حفظ غرور فرد توجه کنیم.
٤- استمرار: خدمت نباید مقطعی و هیجانی باشد، بلکه باید به سیره تبدیل شود.

یک نکته:

در اندیشه‌ی اسلامی، سائل (نیازمند) «رزق» خود را از ما می‌گیرد که خدا در مال ما به امانت گذاشته است. بنابراین، ما تنها «واسطه‌ی انتقال» هستیم، نه «مالک اصلی». این نگاه، ریشه‌ی هرگونه کبر و غرور را در خدمت‌رسانی می‌سوزاند.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌جهان نابرابرتر از همیشه

✍️الهه محمدی

هفتۀ گذشته آزمایشگاه نابرابری جهانی در پاریس سومین گزارش نابرابری جهانی را منتشر کرد. در شمارۀ ۲۵ آذر ۱۴۰۴ روزنامۀ «هم‌میهن» گزارش مفصلی به قلم الهه محمدی با عنوان «جهان نابرابرتر از همیشه دربارۀ «گزارش نابرابری جهانی- ۲۰۲۶» منتشر شده است.

🔗ادامه‌ی متن

#جهان_نابرابر #الهه_محمدی #گزارش_نابرابری_جهانی_٢٠٢٦ #گزیده #گزیده_اخبار #جماعت_دعوت_و_اصلاح #اصلاحوب

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌هشدار سونامی اسکیزوفرنی؛ موج جدید روانپریشی با مصرف مواد

✍️بنفشه سام‌گیس

روانپزشکانی که در بیمارستان‌های روانپزشکی دولتی و خصوصی شاغلند و حتی آنهایی که فقط در مطب، بیمار می‌پذیرند، می‌گویند در سال‌های اخیر، با تعداد زیادی از مراجعان مواجه شده‌اند که سابقه اختلال روانی نداشتند ولی با مصرف مواد، دچار علائم حاد روانپزشکی شده‌اند، کارشان به بستری اورژانسی کشیده و در مواردی هم، به دلیل مصرف مواد، دچار اختلال روانی پایدار شده‌اند. روانپزشکان می‌گویند، در سال‌های اخیر، تعداد این افراد، خیلی بیشتر شده است...

🔗ادامه‌ی متن

#گزیده #گزیده_اخبار #جماعت_دعوت_و_اصلاح #اصلاحوب #روانپریشی #مصرف_مواد

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

‍ اول: معنای «بِرّ» در لغت و اصطلاح

۱. معنای لغوی:

«بِرّ» در لغت به معانی زیر آمده است:

* راستی (صدق)، طاعت، خیر و فضل

* عبارت «بَرَّ یَبَرُّ» زمانی به کار می‌رود که فرد به صلاح و شایستگی برسد.
* «بَرَّ فی یَمینِه»: زمانی است که فرد در سوگند خود صادق باشد و آن را نشکند.
* «بَرَّ رَحِمَه»: هنگامی که صله رحم را به‌جا آورد.
* گفته می‌شود: «فلانٌ یَبَرُّ رَبَّه» یعنی او پروردگارش را اطاعت می‌کند.
* به فردی که نسبت به خویشاوندانش نیکوکار باشد، «بَرّ» و «بارّ» گفته می‌شود (که جمع آن بَرَره و ابرار است).
* بَرّ (به فتح باء): به معنای فرد صادق یا پرهیزگار است که نقطه مقابل «فاجر» (بدکار) قرار دارد. همچنین «بِرّ» ضد «عقوق» (نافرمانی و گسستن پیوند) است.

۲. معنای اصطلاحی:

بزرگان علم لغت و تفسیر، «بِرّ» را چنین تعریف کرده‌اند:

* راغب اصفهانی: «بِرّ یعنی گستردگی در انجام کار خیر.»
* مُناوی: «گستردگی در خیر، انجام فعل مرضی (پسندیده) که موجب تزکیه نفس گردد.»
* قاضی مهدی: «پیوند با دیگران، نیکی رساندن و مبالغه (نهایت کوشش) در احسان.»
* فخر رازی: «بِرّ نامی جامع برای تمام طاعات و اعمال خیری است که موجب تقرب به خداوند متعال می‌شود.»

همچنین گفته شده است که حقیقتِ بِرّ، همان «کمال مطلوب» از هر چیز و منافع و خیرات موجود در آن است؛ یا به عبارتی، کمال و صلاح بنده است که بدون آن، رستگاری حاصل نمی‌شود.

۳. اعتبارات اطلاق «بِرّ» (کاربردهای دوگانه):

واژه‌ی بِرّ از دو منظر مورد توجه قرار می‌گیرد:

اول: از جهت تعامل با خلق (احسان به دیگران):
گاه این واژه به نیکی کردن به والدین اختصاص می‌یابد (نیکی به پدر و مادر) و در بسیاری از موارد نیز به معنای احسان به عموم مردم به کار می‌رود.

دوم: به معنای انجام تمام طاعات (ظاهری و باطنی):
در این کاربرد، «بِرّ» شامل تمامِ دین می‌شود؛ چنان‌که خداوند در آیه ۱۷۷ سوره بقره می‌فرماید:

﴿لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ وَالْمَلَائِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَىٰ حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَىٰ وَالْيَتَامَىٰ وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّائِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلَاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُوا ۖ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاءِ وَالضَّرَّاءِ وَحِينَ الْبَأْسِ ۗ أُولَٰئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا ۖ وَأُولَٰئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ﴾

«نیکوکاری (بِرّ) تنها این نیست که [به هنگام نماز] روی خود را به سوی مشرق و مغرب کنید؛ بلکه نیکوکار کسی است که به خدا و روز بازپسین و فرشتگان و کتاب [آسمانی] و پیامبران ایمان آورده، و مال خود را با وجود دوست داشتنش به خویشاوندان و یتیمان و بینوایان و در راه ماندگان و گدایان و در [راه آزاد کردن] بندگان می‌دهد، و نماز را برپا می‌دارد و زکات می‌دهد، و آنان که چون پیمان بندند به پیمان خود وفادارند، و در سختی و زیان و به هنگام جنگ شکیبایند؛ اینانند که راست گفته‌اند و اینانند که پرهیزگارند.»

تحلیل آیه بر اساس این معنا:
بِرّ در این آیه شامل موارد زیر است:
۱. طاعات باطنی: ایمان به خدا، ملائکه، کتب و رسل (اصول پنج‌گانه ایمان).
۲. طاعات ظاهری: انفاق مال در راه محبوب خدا، اقامه نماز و پرداخت زکات.
۳. اعمال قلبی و حقایق دین: وفای به عهد و صبر بر مقدرات (مانند بیماری و فقر) و صبر بر طاعات (مانند جهاد).

نتیجه‌گیری:
خداوند در این آیه تمام خصلت‌های «بِرّ» را جمع کرده است؛ یعنی بِرّ هم شامل شرایع ظاهری است، هم حقایق قلبی و هم اصول اعتقادی. لذا این واژه تمام ابعاد دین، جوارح (اعضای بدن) و قلب را در بر می‌گیرد.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

📌رسیدن به مقام سترگ «بِرّ» (رسیدن به حقیقت نیکوکاری)

✍️کانال جماعت دعوت و اصلاح

آیه ۹۲ سوره آل‌عمران («لَنْ تَنَالُوا الْبِرَّ حَتَّىٰ تُنْفِقُوا مِمَّا تُحِبُّون») یک قاعده طلایی در «ادب خدمت‌گزاری» و فلسفه بخشش در اسلام است. این آیه، معیاری دقیق برای دستیابی به مرتبه «بِرّ» (که پیش‌تر در تعریف لغوی و اصطلاحی به آن پرداختیم) تعیین می‌کند.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

🔰 «پناه به خدا؛ تنها راه رهایی از مکر شیطان»

☀️ جدال انسان با شیطان، نهایت پیچیدگی و خطر را در خود نهفته دارد؛ زیرا آن ملعون، راه‌های بی‌شمار را آزموده و همواره یک گام از انسان ناتوان پیش‌تر است. حکمت پناه بردن به خدا چیزی جز این نیست که تنها او توانایی دارد شیطان را مهار کند؛ چرا که شیطان استاد مکر و فریب است، و انسان ضعیف‌تر از آن است که با نیروی خویش یا با هوش و زیرکی‌اش در برابر او ایستادگی کند.

☀️ تصور کن از کنار خانه‌ای می‌گذری که در آن سگ درنده‌ای کمین کرده و هر بار که از درگاهش عبور می‌کنی، بر تو می‌تازد. راه چاره چیست؟ آیا سنگ‌پرانی به سوی او سودی دارد؟ هرگز؛ زیرا سنگ‌ها پایان می‌پذیرند، اما هجوم آن سگ خون‌خوار پایانی ندارد. تنها راه آن است که به صاحبش پناه ببری تا او را بازدارد و در بند کشد. شیطان همان سگ درنده است؛ و هیچ حیله و تدبیری جز این کارگر نیست که به خداوند پناه ببری و از شر شیطان رانده شده به او استعاذه کنی.

🔆 نیرنگ بزرگ شیطان

از بزرگ‌ترین دام‌ها و مکرهای شیطان، تباه ساختن فرصت‌هاست؛ آن‌گاه که انسان را به عادت امروز و فردا، به تسویف و تأخیر خو می‌دهد. مؤمن در شکوفایی جوانی می‌پندارد هنوز جوان است و پیش رویش فرصت‌ها و عمر دراز. در دل، بر آنان که به سی سالگی رسیده‌اند، خرده می‌گیرد و پنهانی سرزنششان می‌کند: چرا شب‌زنده‌داری نمی‌کنند؟ چرا از آخرت غافلند؟

سال‌ها می‌گذرد، خود به سی سالگی می‌رسد، و این بار اهل پنجاه را نکوهش می‌کند: «من هنوز جوانم و پیش رویم مجال بسیار است؛ اما اینان چه می‌کنند؟ بر آستانه آخرت ایستاده‌اند؛ اگر من جای ایشان بودم، سر از سجده برنمی‌داشتم، لحظه‌ای را به هدر نمی‌دادم، و خنده‌ای بر لب نمی‌آوردم.»

و چنین است که عمر، در میان امروز و فردا کردن، در تأخیر حساب نفس، و در از دست دادن فرصت‌ها، آرام آرام به باد می‌رود؛ و شیطان، شادمان و دست‌افشان، بر فراز سرهای ما می‌رقصد، که گران‌بهاترین سرمایه انسان ـ زمان ـ از کفش ربوده شد.

📔 «نداء الضمیر، 12رجب1447، الیاس نظری»

✍️ حمزه خان‌بیگـی
┈••✾•🍃⚜️🍃•✾••┈

‍ 🖋 کمال ادب در کلام خلیل (ع)؛ مرگ در ردیف نعمت‌ها

در آیات ۷۸ تا ۸۲ سوره شعرا، حضرت ابراهیم (ع) با ظرافتی بی‌نظیر به برشمردن صفات و افعال پروردگار می‌پردازد. این آیات نمونه‌ی اعلای «ادبِ کلامی» در پیشگاه خداوند است.

📖 متن و ترجمه آیات:

«الَّذِی خَلَقَنِی فَهُوَ یَهْدِینِ ﴿۷۸﴾ وَالَّذِی هُوَ یُطْعِمُنِی وَیَسْقِینِ ﴿۷۹﴾ وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ یَشْفِینِ ﴿۸۰﴾ وَالَّذِی یُمِیتُنِی ثُمَّ یُحْیِینِ ﴿۸۱﴾ وَالَّذِی أَطْمَعُ أَنْ یَغْفِرَ لِی خَطِیئَتِی یَوْمَ الدِّینِ ﴿۸۲﴾»

ترجمه:
«همان کسی که مرا آفریده و همو هدایتم می‌کند (۷۸) و همان کسی که او به من طعام می‌دهد و سیرابم می‌نماید (۷۹) و هنگامی که بیمار شوم، او شفایم می‌دهد (۸۰) و همان کسی که مرا می‌میراند و سپس زنده می‌کند (۸۱) و همان کسی که امید دارم روز جزا خطایم را بر من ببخشد (۸۲).»

💡 تحلیل نکته‌ی ادبی و توحیدی:

۱. گریز از انتساب نقص:
حضرت ابراهیم در آیه ۸۰ نمی‌گوید «او مرا بیمار می‌کند»، بلکه می‌گوید: «و هنگامی که [من] بیمار شوم...». او بیماری را به خود نسبت می‌دهد تا از نظر ادبی، رنج و نقص را به ساحت پروردگار که منبع خیر محض است نسبت نداده باشد.

۲. مرگ، نعمتی در ردیفِ حیات:
اما در آیه ۸۱، موضع او تغییر می‌کند و می‌گوید: «والذی یُمیتُنی» (و آن که مرا می‌میراند). او در اینجا مرگ را مستقیماً فعل خدا می‌خواند.

نتیجه:
از نگاه ابراهیم خلیل (ع)، مرگ برای مؤمن نه یک «شر» یا «بیماری»، بلکه نعمتی بزرگ و پلی به سوی حیات حقیقی است. اگر مرگ در نگاه او امری منفی بود، همانند بیماری آن را به خود نسبت می‌داد؛ اما قرار دادن «مرگ» در کنار «خلقت»، «هدایت» و «روزی»، نشان‌دهنده‌ی این است که مرگ نعمتی است به کمال نعمت زندگی.

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

‌‌📌خدمت بی‌منت؛ گرمای احسان در دل خانه‌ها

خراسان رضوی ـ کانال تلگرامی جماعت دعوت و اصلاح

خیریه مردمی احسان جام با نیتی خالصانه و روحیه‌ای سرشار از همدلی، هر هفته با همت خیرخواهان و نیروهای داوطلب خود، اقدام به تهیه و توزیع غذای گرم برای خانواده‌های مستمند در شهر تربت‌جام می‌نماید. این اقدام خداپسندانه که با هدف کاهش آلام معیشتی و تقویت روحیه امید در میان اقشار آسیب‌پذیر انجام می‌شود، جلوه‌ای روشن از فرهنگ احسان، تعاون و مسئولیت‌پذیری اجتماعی است.

غذای تهیه‌شده با رعایت کرامت انسانی، در اختیار خانواده‌های نیازمند قرار می‌گیرد تا گرمای محبت، مهمان سفره‌های ساده اما پرمهر آنان باشد.

در کنار این فعالیت ارزشمند، خیریه احسان جام دامنه خدمات خود را به دیگر عرصه‌های حمایتی نیز گسترش داده است؛ به‌گونه‌ای که حمایت مالی از بیماران نیازمند تحت پوشش این مجموعه و تلاش برای تأمین بخشی از هزینه‌های درمان آنان، از جمله اقدامات مستمر این خیریه به‌شمار می‌رود.

همچنین، کمک‌هزینه تحصیلی به دانشجویان کم‌درآمد و حمایت از ادامه مسیر علمی آنان، بخش دیگری از خدمات مؤثر و شایان تقدیر این مجموعه مردمی است که نقش مهمی در ایجاد عدالت آموزشی و کاهش دغدغه‌های معیشتی جوانان ایفا می‌کند.

بی‌تردید استمرار چنین حرکت‌های مردمی، نقش مهمی در تحکیم پیوندهای اجتماعی و گسترش روحیه نوع‌دوستی در جامعه دارد. روابط عمومی جماعت دعوت و اصلاح استان خراسان رضوی، ضمن قدردانی از تلاش‌های ارزشمند دست‌اندرکاران خیریه احسان جام، توفیق روزافزون این عزیزان را در مسیر خدمت صادقانه به بندگان خدا از درگاه الهی مسئلت می‌نماید.

«وَأَحْسِنُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِينَ»


#خراسان_رضوی #خیریه_احسان_جام #خدمت_صادقانه #غذای_صادقانه #کرامت_انسانی #اخلاص


📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

ن ۚ وَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُونَ
نون. سوگند به قلم! و قسم به چیزی که می‌نویسند!

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

تَنْزِيلُ الْكِتَابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْحَكِيمِ

این کتاب نازل شده از سوی خدای توانای شکست ناپذیر و حکیم است

#تقویم

📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید: 

🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات

🔺کدام خط خبری درست است؟!

از اسرائیل اخبار گیج کننده و مبهمی درباره احتمال جنگ جدید با ایران به گوش می‌رسد. یک خط خبری بنا به دلایلی احتمال حمله ایران را مطرح می‌کند و خط دیگری از آماده شدن اسرائیل برای حمله می‌گوید و موافقان و مخالفان نتانیاهو بر طبل جنگ دیگری می‌کوبند.

خط سوم هم این است که امروز شبکه «کان» اسرائیل به نقل از منابعی دیپلماتیک اعلام کرد که نتانیاهو از طریق پوتین خبر به ایران پیام «اطمینان بخشی» داده است که تل آویو به دنبال شروع جنگی دیگر نیست. اما این شبکه روشن نکرد که منظورش همان پیام چند وقت پیش است که یا پیام جدیدی ارسال شده است.

حالا ممکن است که خط اول و سوم پیوندی با هم داشته باشند. این سه خط خبری تحلیلی در حالی در اسرائیل دنبال می‌شود که اخیرا تهدیدهای نتانیاهو و ترامپ علیه ایران بالا گرفته است و امروز نخست وزیر اسراییل در کنست گفت که تل‌آویو به ایران اجازه نخواهد داد که برنامه موشک بالستیک و هسته‌ای خود را بازسازی کند.

در عین حال هم تاکید کرد که اگر جمهوری اسلامی به اسرائیل حمله کند با «عواقب وخیمی» مواجه خواهد شد. این هشدار نتانیاهو در ظاهر امر موید احتمال حمله پیش‌دستانه ایران است.

البته برخی رسانه‌ها هم به نقل از نتانیاهو آورده‌اند که تصمیمی مهم برای حمله به ایران اتخاذ کرده است؛ اما گویا این اظهارنظر دقیق ترجمه نشده و منظور او همان تصمیم جنگ 12 روزه است.

در همین حال هم طی روزهای اخیر برخی اخبار غیر رسمی از رزمایش‌ها و آزمایش‌های موشکی ایران حکایت دارد؛ اما رسانه‌ها و نهادهای ذی‌ربط سکوت اختیار کرده و در تایید یا تکذیب آن موضعی نگرفته‌اند.

حالا در بحبوحه این تناقضات و خطوط خبری ناهمگون واقعا خط اصلی اسرائیل کدام است؟ آیا خود را برای حمله مجدد به ایران آماده می‌کند و چراغ سبز آن را از ترامپ گرفته است؟ آیا پیامش به پوتین صرفا یک فریب است؟ اساسا هم وقتی قصد حمله نداشته باشد، چه نیازی به ارسال چنین پیامی است؟ آیا بیم آن دارد که نکند ایران حمله اسرائیل را قطعی بداند و از این رو، پیش‌دستی کند و با چنین پیامی می‌خواهد مانع آن شود؟

البته اگر هم چنین بیمی وجود داشته باشد لزوما به معنای آن نیست که اسرائیل کلا گزینه جنگ را کنار گذاشته است، بلکه چه بسا علت این باشد که بخواهد ابتکار شروع جنگ با توجه به اهمیت آن از جهات متعدد دست خودش بماند تا این که مورد حمله قرار گیرد و واکنش نشان دهد.

سوال دیگر این که آیا خط خبری احتمال حمله پیش‌دستانه اسرائیل معطوف به برآورد اطلاعاتی و میدانی است یا با این هدف است که مثلا اگر حمله‌ای انجام دهد، آن را تحت عنوان تلاش برای دفع یک تهاجم پیش‌دستانه توجیه کند؟

احتمال دیگر این که با توجه به تهدیدهای اخیر ترامپ برای مداخله نظامی در ایران بعید نیست که نیروهای نظامی ایران تحرکاتی برای مقابله احتمالی داشته و اسرائیل نیز به این دلیل، حمله پیشدستانه را به عنوان یک احتمال در نظر بگیرد. البته عامل دیگر می‌تواند این باشد که در صورت ورود اوضاع داخلی به شرایطی خاص حمله به اسرائیل انجام شود.

اما خلاصه کلام:
🔻احتمال جنگ دیگری علیه ایران همچنان بالاست و در آن بیشتر مساله زمان مطرح است. هم اسرائیل هم آمریکا بهتر از دیگران می‌دانند که ایران نه برنامه موشکی و نه هسته‌ای خود را رها نخواهد کرد و اتفاقا در همین هفته‌های پیش هم برخی منابع رسانه‌ای آمریکا از تلاش شبانه روز هوافضای سپاه برای تولید موشک‌های بالستیک گفتند.

🔻در ظاهر امر آمریکا و اسرائیل نظاره‌گر سرنوشت اعتراضات کنونی هستند. اما با وجود برخی مواضع اعلامی بعید است که آن را در چنین سطحی تهدیدی براندازانه برای جمهوری اسلامی بدانند. بنابراین اگر اعتراضات به سطح مورد انتظار آن‌ها در روزها و هفته‌های آینده برای تحقق هدف یا اهداف مطلوب نرسد و رو به خاموشی حرکت کند، بعید نیست که برای جلوگیری از این اتفاق حمله‌ای را علیه مراکز و اهداف امنیتی و پلیسی و.... تدارک ببینند.

🔻به هر حال در چنین شرایطی که احتمال وقوع مجدد جنگ مطرح است، اما شیوه آن ممکن است بسیار غافلگیر کننده باشد و چه بسا اکنون پرسش کانونی این نباشد که جنگ می‌شود یا نه؛ بلکه در صورت وقوع آن از چه شیوه غافلگیر کننده‌ای استفاده خواهد شد؟

آمریکا این شیوه را در ونزوئلا به کار برد و در حالی که همه احتمال می‌دادند حمله کند، ولی کسی فکر نمی‌کرد که این گونه اقدام کنند و در کمال غافلگیری در عملیاتی ویژه نیکولاس مادورو را در پایتخت کشور بربایند. در جنگ 12 روزه با ایران هم در حالی که وقوع جنگ تقریبا قطعی شده بود و نیروهای ایران در آماده‌باش کامل بودند، اما اسرائیل از تاکتیک و شیوه‌ای غافلگیر کننده استفاده کرد و فارغ از کاربست تیم‌های عملیاتی در روزهای بعدی جنگ، در همان لحظات اولیه چندین فرمانده ارشد را ترور کرد.

✍️#صابر_گلعنبری