🎧 اسحاق و ایفیگنیا
— تطورات دو روایت باستانی از «قربانی فرزند»

🎙پادکست عدم

🪓به‌مانند روایت یهودی از «ذبح اسحاق» توسط ابراهیم، داستانی تقریبا مشابه دربارۀ «قربانی فرزند»، در فرهنگ یونانی هم وجود داشته‌است. برخی یهودیان و یونانیان در نسخه‌های متأخرتر، کوشیده‌اند تا تصویر ناخوشایند «قربانی یک انسان بی‌گناه» را تلطیف کنند. به همین واسطه، هر دو روایت در طول زمان، تغییراتی داده‌شده و گاه به هم نزدیک‌ شدند. در واقع، پژوهشگران به این نتیجه رسیده‌اند که هر دو روایت، به‌تدریج تحریف شده‌اند تا کمی از بار خشونت غیرقابل تصور اولیۀ آنها کاسته شود.


#بازنگری #نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
— کدام تحریف شده: «عصیان‌گر بر خدایان» یا «خونین‌دست به امر خدا»؟

🖌 #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: میم. الف

🌐 مطالعۀ متن کامل در سایت «تریبون زمانه»| یا مشاهدۀ فوری
⏰ زمان مطالعه: ۷ دقیقه
🔖 ۱۳۰۱ واژه


🗄پست مرتبط
📻 اسحاق و ایفیگنیا (تطورات دو روایت باستانی از «قربانی فرزند»)

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
— کدام تحریف شده: «عصیان‌گر بر خدایان» یا «خونین‌دست به امر خدا»؟
🖌 #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: میم. الف

✂️ برش‌هایی از متن (۱/۲)

🍂 برخی از پژوهشگران کتاب مقدس، با دید انتقادی به روایت «قربانی شدن اسحاق» در فصل بیست و دوم سفر پیدایش نگاه می‌کنند؛ آنها این روایت را تحریف‌شده می‌دانند. از منظر ایشان، احتمالا در روایات اولیه، اسحاق در نهایت، نجات پیدا نکرده و کشته شده‌است! این یعنی ویرایشگران بعدی تورات، خاتمۀ این داستان را تغییر داده‌اند. در این پایان‌بندی تازه، یک قوچ به جای اسحاق قربانی می‌شود و اسحاق نجات پیدا می‌کند.

🍂 «دومین ظهور فرشته» [اولین حضور فرشته، در منع از قربانی بوده] بر ابراهیم (آیه ۱۴-۱۸) که «اطاعت ابراهیم» را «تمجید» کرده و «فرزندانش را برکت می‌دهد» (در ماجرای قربانی کردن اسحاق)، در واقع یک واردسازی تحریف‌گرایانۀ متون «یهوه‌ای‌» در روایت اصلی متون اِلوهیمی» بوده‌است (آیه ۱-۱۳ و ۱۹). «سبک و ترکیب این آیات» و همچنین استفاده کردن از نام «یهوه» برای معبود، مؤید این امر است.

🍂 اخیراً مطرح شده که در واقع، ردپاهای این نوع تحریف، در «اولین ظهور فرشته» نیز دیده می‌شود (آیه ۱۱-۱۲) که در آن فرشته‌ی یهوه، ابراهیم را قبل از کشتن اسحاق، متوقف می‌کند. «سبک و ترکیب» این آیات، شبیه به «حضور دوم» فرشته است و برای امر الوهی، بجای خدا، واژه «یهوه» [اسم بکار-رفته در منابع «یهوه‌ای» و نه منابع «الوهیمی»] به کار رفته‌است.

⬛️ تبدیل «قهرمانی عصیان‌گر» به «عبدی مطیع»
🍂 بر اساس روایت ذبح، در نسخه اصلی «الوهیم»، ابراهیم از فرمان خدا اطاعت نمی‌کند، بلکه به مسئولیت خود، بدون اینکه فرشته مانع ذبح شود، قوچی را «به جای پسرش» قربانی می‌کند (آیه ۱۳):

«و ابراهیم دست خود را دراز کرد و چاقو را گرفت تا پسرش را بکشد، اما ابراهیم چشمان خود را بلند کرد و نگریست و دید که پشت سرش قوچی بود که به‌وسیله شاخ‌هایش در بین بیشه‌زاری گرفتار شده بود و ابراهیم رفت و قوچ را گرفت و آن را به عنوان فدیه‌ای تقدیم کرد. قربانی‌ای سوختنی به جای پسرش!» (آیه ۱۰ و۱۳).

🍂 با افزودن تحریف‌گون اولین آشکار شدن فرشته، یک ویرایش‌گر بعدی تورات، مسئولیت «توقف آزمون» را از ابراهیم به فرشته واگذار کرده‌است (آیه ۱۱-۱۲). در نتیجه، ظهور فرشته دوم (که در آن ابراهیم برای اطاعتش پاداش می‌گیرد) به دلیل تغییر مسئولیت، ضروری شده‌است (آیه ۱۴-۱۸).

🍂 این تجزیه و تحلیل داستان، ارتباط بین «ذبح» و «داستان قوم سدوم» را روشن می‌کند (پیدایش-۱۸) که در آن، ابراهیم به نقشه‌ی غیراخلاقی خدا برای ویران کردن شهر، بدون تمایز قائل شدن بین افراد صالح و شریر، اعتراض می‌کند: «انجام چنین کاری از تو دور باد! آیا قاضیِ تمام زمین، عدالت را انجام نمی‌دهد؟!». قیام اخلاقی ابراهیم علیه خدا در ماجرای نابودی سدوم، به نافرمانی او از خدا و امتناع از قربانی کردن اسحاق به اوج خود می‌رسد.

⬛️ احتمال قربانی شدن کودک
🍂 فرانچسکا استاوراکوپولو گفته‌است که این امکان وجود دارد که این داستان، «دارای رگه‌هایی از روایتی باشد که در آن، ابراهیم اسحاق را قربانی می‌کند». به گفته آر.ای. فریدمن در داستان اصلی الوهیم، ابراهیم ممکن است ذبح اسحاق را انجام داده باشد، اما «انزجار بعدی از ایده قربانی کردن انسان» باعث شده‌است که ویرایشگران الوهیستی-یهوویستی (JE) خطوطی را اضافه کنند که در آن قوچ جایگزین اسحاق شده‌است.

🍂 به‌همین ترتیب، ترنس.ای. فرتئیم [استاد و پژوهشگرِ عهد عتیق] نوشت که «متن هیچ نشانه خاصی از بحث «ضد قربانی کردن» کودک ندارد». دکتر وویچک کاسیو همچنین گفت که قطعه شجره‌نامه (آیات ۲۰-۲۴) حاوی اشاره‌ای به خوانش بدیل است که در آن، ابراهیم اسحاق را قربانی کرده‌است!

🍂 تفاسیر سنتی متن با نسخه‌ای از بایبل که در آن قوچ قربانی می‌شود، در تضاد قرار دارد. برای مثال، مارتین اس. برگمان اظهار داشت: خاخام‌های آگادا اظهار داشتند که: «پدر-اسحاق‌ را در قربانگاه بستند؛ خاکستر شد و غبار قربانی او بر روی کوه موریا ریخته شد». در «رساله به عبرانیان» نیز چنین تعبیری آمده‌است {«خاکستر اسحاق» عبارتی‌ست که در تلمود یهودیان نیز یافت می‌شود}.

🍂 به گفته مارگارت بارکر: طبق پیدایش ۲۲-۱۹، «ابراهیم بدون اسحاق به بِئِرشبَع بازگشت» که نشانه‌ای‌‌ست مؤید بر این احتمال، که او واقعاً قربانی شده‌است.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔪قربانی انجام شد؛ علاج، آغاز!
— کدام تحریف شده: «عصیان‌گر بر خدایان» یا «خونین‌دست به امر خدا»؟
🖌 #ترجمه #اختصاصی_نقدآگین: میم. الف

✂️ برش‌هایی از متن (۲/۲)

[توضیح مترجم -برگرفته از مقاله اسحاق و ایفیگنیا-

«پس ابراهیم نزد نوکران خود بازگشت و ایشان برخاسته با هم به بئرشبع رفتند و ابراهیم در بئرشبع ساکن شد».

ابراهیم بازگشت (فعل مفرد) و در بئرشبع ساكن شد (فعل مفرد). عجیب این است که اسحاق کجاست؟ و چرا سخنی از اسحاق نیست؟ این در حالی‌ست که در آیات قبلی، وقتی ابراهیم و اسحاق در راه رسیدن به قربانگاه هستند، متن به صراحت بیان می‌کند که ابراهیم و اسحاق «هر دو با هم» راه می‌روند:

«ابراهیم هیزم قربانی تمام‌سوز را برگرفته، بر پسر خویش اسحاق نهاد و آتش و چاقو را به دست خود گرفت و هر دو با هم می‌رفتند».

عبارت «هر دو با هم» دو آیه بعد دوباره تکرار می‌شود. سوال آن است که چرا قبل از قربانی قوچ، ابراهیم و اسحاق هر دو با هم حرکت می‌کنند، ولی بعد از قربانی قوچ، فقط ابراهیم در حال حرکت است؟! حتی در فصل بعدی (فصل ۲۳ از کتاب پیدایش) هم نامی از اسحاق برده نمی‌شود؛ درحالیکه فصل بیست و سوم درباره عزاداری و خاکسپاری مادر اسحاق است. پس این احتمال وجود دارد که در روایت اولیه، اسحاق واقعا کشته شده و ابراهیم به‌تنهایی از قربانگاه برگشته‌است.

پایان توضیح مترجم -برگرفته از -مقاله اسحاق و ایفیگنیا].

🍂 همچنین مارگارت بارکر گفته‌است که نقاشی‌های دیواری در کنیسه باستانی دورا-اروپوس [یک شهر مرزی میان شاهنشاهی اشکانی، ساسانی و امپراتوری روم در سوریه امروز] به‌صراحت «قربانی شدن اسحاق» و به دنبال آن، «روح او در حال سفر به بهشت» نگاره‌گری شده‌است.

🍂 به گفته جان دی. لونسون، بخشی از سنت یهودی، اسحاق را به‌عنوان قربانی تفسیر می‌کرد. به طور مشابه، متکلمان آلمانی مانند کریستین رز و هانس فریدریش ویس گفته‌اند که، به دلیل استفاده گرامری از "Perfect Tense" برای توصیف «فعل قربانی کردن» اسحاق توسط ابراهیم، ابراهیم در واقع این عمل را انجام داده‌است.

🌐 مطالعۀ متن کامل در سایت «تریبون زمانه»| یا مشاهدۀ فوری
⏰ زمان مطالعه: ۷ دقیقه
🔖 ۱۳۰۱ واژه


#بازاندیشی #نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 خدایان کباب‌خوار! (+)
— رژیم غذایی ویژه خدایان تمدن‌های میان‌رودان تا یهوهٔ موسا

🔸آدم‌خواری و قربانی کردن انسان
🔸خدایان کباب‌خوار
🔸قربانی کردن انسان

🍂 بررسی شرح مناسک تمدن‌های باستان در اهدای پیشکشی و #قربانی کردن برای خدا یا خدایانشان، نشان می‌دهد که قربانی و کباب کردن پیشکشی‌ها، تاثیر زیادی در توجه ویژه خدایان به خواسته‌های انسان‌ها داشته‌است.

🍂 روال مشابهی را می‌توان در کتاب‌های مذهبی متأخرتر پیدا کرد؛ از جمله در بخش‌هایی از بایبل عبری که در آن، یهوه، خدای موسی، دستورات ویژه‌ای را درباره ویژگی‌های پیشکشی‌ها و شیوه اجرای مراسم قربانی می‌دهد. این دستورات شباهت زیادی به دستور تهیه کبابی لذیذ دارد و شرح آن، باعث شده‌ که بخشی از بایبل عبری، به یک کتاب آشپزی شبیه شود.


#اسطوره‌شناسی #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾@Naqdagin

🎧 تبارشناسی قربانی
— سلسله جلسات بازشناسی باورها

🎙 استاد #ایمان_سلیمانی امیری

🍂 آیا سنت قربانی برای کمک به فقرا هست و بنا گذاشته شده؟ یا این صرفن توجیهی بی‌معناست برای یک عمل با غایت و خاستگاه متفاوت؟


🗄پست مرتبط
📺 خدایان کباب‌خوار!

#نقد_ادیان
➖➖➖

🌾@Naqdagin | @Imansoleymaniamiri

📻 تبارشناسی قربانی
— وارسی سنت قربانی از تاریخ پیشا ادیان سامی

🎙#مدی - مهدی اهرابی (پژوهشگر تاریخ‌، ادیان و زبان‌شناسی)


🗄پست مرتبط
📺 پیرامون قربانی و نوع مواجهه انسان‌ها با آن
📺 خدایان کباب‌خوار!
📻 تبارشناسی قربانی (با ایمان سلیمانی امیری)

➖➖➖

🌾@Naqdagin

🎧 تبارشناسی قربانی
— وارسی سنت قربانی از تاریخ پیشا ادیان سامی

🎙#مدی - مهدی اهرابی (پژوهشگر تاریخ‌، ادیان و زبان‌شناسی)

🔸هم‌نوع‌خواری و قربانی

🔸عصر کشاورزی و صعود تساعدی رسم قربانی برای باروری زمین و دورسازی شرور و بلایا

🔸قربانی بردگان و همسران و...

🔸سیاوش و حسین و قربانی انسان-خدایان و رهبران مانادار جامعه

🔸گسترش قربانی در زمان‌های شیوع خشکسالی

🔸روش‌های خشن و وحشتناک قربانی کردن

🔸قربانی نمایشی


#نقد_ادیان
➖➖➖

🌾@Naqdagin

📺 دربارۀ عید قربان

🎙#زئوس


#نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘تخیلِ حیرت‌آور فقیهان در طرح امور فرضی

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی

🍂 دکتر احمد وائلی (ادیب و فقیه فارغ‌التحصیل الازهر) کتابی داشت بنام «من فقه الجنس» از شیخ عبدالجلیل عیسی ابونصر (از فقهای مالکی مصر و شیوخ الازهر) این فتوای عجیب را نقل می‌کند و آن را از فتاوای خنده‌‌دار می‌نامد:

اگر مردی با گوسفندی ماده آمیزش جنسی داشت و گوسفند از آن مرد آبستن شد و از آن گوسفند انسانی متولد شد، اگر آن انسان بزرگ شد و امامْ جماعتِ جمعی شد و در عید قربان امام ایشان گشت و نماز عید را اقامه کرد، آیا به‌اعتبار اینکه مادر این امام گوسفندی بوده‌است، آیا مسلمانان می‌توانند این امام را به مثابه گوسفندی قربانی کنند؟

🔻می‌نویسد:

این فقیه قائل است که قربانی‌کردنِ چنین امامی جایز است و قربانی‌کردن او برای حاجیان مُجزی‌ست و کفایت می‌کند!

🔺دکتر وائلی در پاورقی کتاب «من فقه الجنس» گفته‌اند، این فتوا را از کتاب «ما لا یجوز فیه الخلاف» شیخ عبدالجلیل عیسی نقل کرده‌اند. این کتاب همین الان نزد من موجود است. تورقی عجولانه کردم و نیافتم. دکتر مرعشی زحمت کشیدند و یافتند. در ص ۹۶ کتاب این فتوا آمده و واقعی‌ست و به هیچ وجه طنز نیست!

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘خدایِ داعشیِ داعش‌ساز

✍🏻 #علیرضاموثق


➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘خدایِ داعشیِ داعش‌ساز

✍🏻 #علیرضاموثق

اول) روح داستان ابراهیم، تولید برده‌های مطیع و تسلیم در مقابلِ «رب-ارباب-سلطان» جهت تولیدِ سربازانِ «بله‌قربان‌گو» در نظام گشتاپویی الله است که ارادهٔ قدرت و غلبه و غارت، دال مرکزی تعالیم اوست. داستان ابراهیم، این آموزه را بسط می‌دهد که چونان داعش در راه سلطهٔ اسلام (یعنی حسب ادعا، تعالیمِ همان خدای ابراهیم)، عقل و اخلاق و عواطف انسانی خویش را قربانی کنید. ّبرای تقریب به‌ ذهن، به‌اقتضای موقعیت سیاسی کنونی، بد نیست توجه کنید به نسبتی که هر یک از کاندیداها با مقام ولایت می‌گیرند و درجۀ خود را در «ذوب‌بودگی» بیشتر از دیگری اعلام می‌کنند و حتی کاندید اصلاح‌طلبان حکومتی، دربارۀ مباحث حقوق ملت، با وجود آنکه جزو وظایف قانونیِ ریاست جمهوری‌ست، مثل بز اخفش و یک بردۀ رام، کله‌‌اش را پایین می‌اندازد و به‌دروغ می‌گوید که این‌ها در حوزۀ اختیارات من نیست؛ بجای اینکه بگوید وجود و جسارتِ استیفای این حقوق را ندارم و برای خدمت به مقام ولایت و پر کردن جیبم آمده‌ام، نه اجرای قانون اساسی و احیای حقوقِ ملت، یا وقتی از سعید جلیلی دربارۀ جریمۀ ناحق مغازه‌داران و رانندگان اسنپ به‌خاطر پوشش اختیاری زنان می‌پرسند، از کرسی‌شعری به‌‌اسمِ «عمق راهبردی» سخن‌سرایی می‌کند و خود را از حقوق اولیه و بدیهی شهروندان، حتی طبق همین قانونِ موجود، به کوری می‌زند؛ چون عواطف انسانی‌اش بنا بر ذوب‌شدگی در ولایت، کاملا اخته و ذبح شده و هیچ حسّ اخلاقی‌ای نسبت به زنان و دختران و خانواده‌هایی که بابت همین مسائل اولیه، دچار انواع تروما شدند، یا در جنبش مهسا بابت مطالبۀ حقوق اولیه‌شان، کور یا کشته شدند، در خود نمی‌یابد.

دوم) موافقت یک کودک برای قربانی‌شدن، عمل جانی و قاتل را توجیه نمی‌کند و لذا، نمی‌توان به رضایتِ اسماعیل استناد کرد. ابراهیم نمی‌دانست که خدای سادیستش، ترحم می‌کند. ابراهیم تسلیم شد؛ درصورتی‌که اگر عقل و اخلاق و عواطفش را در راه بردگی ذبح نکرده‌بود، باید به الله می‌گفت:

الف) اگر قصد امتحان مرا داری، چرا با وجود علم و قدرت و عدل مطلق (حسب ادعایت)، روشی اخلاقی و سالم را انتخاب نمی‌کنی؟ لذا من تسلیم نمی‌شوم برای اثبات این عشق سادیستیک.

ب) اگر قصدت این است که واقعاً یک کودک بی‌گناه را بکشم، به حکم عقل و اخلاق و عواطف انسانی‌ام، در مقابلت می‌ایستم و تن به رابطه‌ای بیمارگون نمی‌دهم؛ اینکه با قتل، محبت مرا احراز کنی، بیمارگون است.

سوم) ابراهیم، پدر معنوی داعش در فرهنگ اسلامی و معلم اول در راه بردگی‌ست. البته الله، برده‌پروری را در داستان خلقت نیز تعقیب می‌کند. او فرمان می‌دهد و انتظار اطاعت، بدون استدلال و اقناع دارد. آدم و حوا را بدونِ توضیحِ کافی و اقناع، مثل اربابی قلدر، با یک «فرمان» از خوردن میوه‌ای ساده منع می‌کند و بعد، بدونِ رعایت تناسب بین جرم و مجازات، به انتقام‌گیری می‌پردازد.

چهارم) چهرهٔ خدای یک قوم، برساختهٔ مردمان آن قوم است و سپس از مجرای اتمسفر فرهنگ در وجودِ پیروان، بازتولید می‌شود. خدای اسلام، موجودی داعشی‌ست. انسان‌ها را با هزار و یک ضعف، و در رنج می‌آفریند و رشد می‌دهد. سپس به‌شکل سادیستیک، موجودی به نام شیطان را برای گمراهی‌شان خلق می‌کند و به‌ جانشان می‌اندازد. در وهلهٔ بعد، به رنج دنیاییِ آدمیزاد بسنده نمی‌کند و جهنمی آشوئیتسی را برای خلق خدا تدارک می‌بیند. از دلِ چنین خدایی، عقلانیت و عدالت نخواهد جوشید؛ ذات الله (فی‌الواقع، تصور مؤلفان این تصویر از خدا)، بیمار و خردستیز و ظالمانه است.


#نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 قرآن عبادتی بعنوان حیوان سر بریدن ندارد!

🍂 #یاشار_نوری_اوزتورک از روشنفکرانِ نامدار و تأثیرگذار ترکیه بود که با ارائۀ نظرات خود، موافقان و مخالفان بسیاری یافت. وی نواندیشی بود که بهرۀ وافی و کافی از علم و تحقیق برده‌بود و آثار و کتب زیادی از خود بر جای گذشت. تحصیلات آکادمیک خود را در رشتۀ الهیات و حقوق پی گرفته بود و دکترای فلسفۀ اسلام داشت. مدتی در دانشگاه‌های غرب به تدریس اندیشه اسلامی پرداخته بود. از طرف مجله تایم جزو ده روشنفکر و اصلاح‌گر مهم و تأثیرگذار قرن بیستم انتخاب گردیده‌بود.

🍂 یاشار نوری در شهر ترابزون ترکیه زاده شد. او در طول عمر خود به دنبال حقوق بشر بود و در بیشتر همایش‌های خود از انسان‌، دین، دنیا و اسلام حرف می‌زد. اوزترک در سال ۲۰۰۲ بعنوان نمایندۀ استانبول به پارلمان ترکیه راه یافت، جنبش "صعود مردم" را آغاز کرد و به رهبری او این جنبش به یک حزب سیاسی (۲۰۰۵) به نام حزب صعود مردم (HYP) تبدیل شد. با این حال، او در اکتبر ۲۰۰۹ از سیاست فعال استعفا داد، و تلاش خود را به نوشتن و تبلیغ ریشه‌های اسلام از طریق درک قرآن معطوف کرد.

🍂 قریب ۸۰ اثر از خود برجای نهاد که کتاب‌های «آیا با قرآن آشنا هستید (آیا آن را خوانده‌اید؟)»، «ابوذر» و «شرک» از آخرین آنها بود. درباره عبادت به زبان مادری هم کتابی تألیف کرده بود.

🍂 اؤز تورک معتقد بود که قرآن سالیان سال توسط دینداران اموی به کتابی تبدیل شد که صرفاً برای مردگان و در مزارها خوانده می‌شد و با همین قرآن و به اسم خدا بسیار فریبکاری شده‌است. عنوان یکی از آثار وی «فریبکاری با اسم خدا» بود. از بین سوره‌های قرآنی ایشان به سوره کوتاه «ماعون» بسیار پرداخته و کتابی هم با همین عنوان داشتند.

🍂 اساس دعوا و جدل ایشان، نه با بی‌دینان و آتئیست‌ها، بلکه با دین‌فروشان (dinciler) بود. دین‌فروشان کسانی هستند که دین را در راستای منافع و بهره‌مندی‌های دنیوی خود می‌خواهند؛ همان‌هایی که در نماز هم ریا می‌کنند. دین‌فروشان (dinciler) در مقابل دینداران (dindarlar) قرار می‌گیرند. دین‌فروشان با خدا و قرآن و پیغمبر و به‌نام دین، به فریب مردم برمی‌خیزند.

🍂 اؤزتورک معتقد بود که:

«درستی و صداقت اساس دین و اخلاق است. باید یا آن‌گونه که هستی، دیده شوی یا آن‌گونه که دیده می‌شوی، باشی. عقل و قرآن و پیغمبر به ما می‌گوید که بدون نماز، مسلمانی امکان‌پذیر است، اما بدون اخلاق هرگز! البته اسلام اموی عکس این را ادعا می‌کند. اگر به مسئله از زاویه قرآن بنگریم می‌بینیم که وجود نقطه ضعف، آدمی را خطاکار نشان می‌دهد، اما بی‌اخلاق نمی‌کند. خطا و سهو را می‌توان جبران نمود. گناهان را خدای ارحم الراحمین عفو می‌کند. خطاکاری یک لغزش است، اما بی‌اخلاقی محصولِ نیتِ بد است. یک سقوط و انحطاط اساسی‌ست».

🍂 دکتر اؤزتورک سخت شیفتۀ دو شخصیت بود که بسیار درباره آن دو تحقیق و سخنرانی کرده و در هر نوشته و سخنرانی یادی از آن‌ها می‌کرد:

1️⃣ اولی نعمان بن ثابت ابوحنیفه (امام اعظم) است. وی معتقد بود ابوحنیفه اول شخصی است که بعد از دوران صحابه و وقایع صدر اسلام، «عقل‌گرایی» را در مقابل «عرب‌گرایی» مطرح کرده‌است. بنابراین در باور وی، ابوحنیفه را می‌توان اولین «روشنفکر دینی» دنیای اسلام دانست. اؤزتورک کتابی هم در همین‌باره دارد.

2️⃣ دومین شخصیت مورد علاقه ایشان مصطفی کمال پاشا (آتاتورک) بود. وی معتقد بود ترکیه و جهان اسلام آن‌گونه که باید قدر آتاتورک را ندانسته‌است و این بیچارگی و فلاکت امروزی حاصل همان بی‌توجهی به وی است. آتاتورکی که می‌خواست سنت و تجدد را با هم آشتی دهد و راه گذر از سنت به مدرنیته را باز نموده و حق هر یک را به درستی ادعا نماید.

🍂 اؤزتورک تسلط کم‌نظیری به قرآن داشت. سعی بسیار می‌نمود که در پاسخ به سؤالات دینی و فکری، دقت کافی داشته‌باشد و بدون تحقیق و آگاهی هر سخنی را بر زبان نیاورد و حقیقت را فدای مصلحت نکند. هر چند صراحت‌گویی وی که بعضاً با تندی‌هایی هم همراه بود گاهی اوقات صورت خوشی نمی‌یافت.

.


#بازنگری #نواندیشی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📓کتاب «اسطورۀ قربانی»

✍🏻 #علی‌اصغر_مصطفوی با همکاری #آناهیتا_مصطفوی

🍂 علی اصغر مصطفوی، پژوهشگر، تاریخ‌دان، منتقد و نویسنده‌ی ایرانی‌است. کتاب‌های «زن ایرانی در آیینه اساطیر»، «اندیشه در ایران زمین»، «اسطوره قربانی»، «حقوق مدنی و آیین دادرسی در ایران باستان» و «سوشیانت: موعود آخرزمان زرتشت» از جمله آثار پژوهشی مهم و تاثیرگذار مصطفوی می‌باشند.


➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📓کتابِ «اسطورۀ قربانی»
(۱/۲)
🍂 ما در طول عمر خود، با هزاران باور و رسم و رسوم آشنا می‌شویم. آیا از ریشه آنان اطلاعی دارید؟ علی‌اصغر مصطفوی و آناهیتا مصطفوی در کتاب «اسطورۀ قربانی» از باورها و رسومی می‌گویند که قدمتی چندین هزارساله دارند. آن دو همچنین به سیر تکامل تعدادی از این رسوم می‌پردازند.

دربارۀ کتاب اسطوره قربانی
همان‌طور که از اسم کتاب برمی‌آید، این اثر به فلسفه و تاریخ «قربانی کردن» در ادیان و اقوام مختلف می‌پردازد. تصور می‌شود که انسان‌های اولیه، از جنس خودشان برای قربانی و پیشکش به خداوند استفاده می‌کردند. به مرور تغییرات و تکاملی در این قربانی کردن‌ها صورت گرفت. و با گذشت زمان انسان به‌جای قربانیِ خودش، دست به اقداماتی از قبیل قربانیِ «حیوانات، رگ زدن، دندان کندن و تراشیدن موی» سر زد.

🍂 اگرچه این‌طور گفته شد که قربانی کردن خود انسان دست‌خوش تغییراتی شده، اما هنوز هم آثاری از آن در سراسر جهان به چشم می‌خورد. به همین سبب، متوجه می‌شویم که این تحولات ساده نبوده و در طول سالیان به وجود آمده‌اند. #علی‌اصغر_مصطفوی با همکاری #آناهیتا_مصطفوی، در کتاب اسطوره قربانی (The myth of the victim) با کاوش و تحقیق در تاریخ و تمدن هزاران ساله‌ی تمامی قاره‌ها از اقدامات دردناک، متوحش و خون‌آلود موجوداتی می‌گویند، که نام اشرف مخلوقات را به همراه خود دارند.

🍂 بی‌تردید پیش از آن‌که مذاهب امروزه با روش‌ها و دستورهای دقیق و توحیدگرایانه خود به‌صورت یک فرهنگ مذهبی ارائه شود، انسان دارای اعتقادات مذهبی اما به‌صورت غلط بوده‌است. این عقاید مذهبی در آغاز، بر پایۀ برخی از آثار و مظاهر طبیعی قرار گرفته بود که مرئی بودند، اما قابل لمس نبوده‌اند. مانند سایۀ انسان، خواب، تخیلات و تنفس. به دنبال آن، اعتقاد به ارواحی رسید که سایر احساسات انسانی غیر از حس باصره می‌توانستند آن‌ها را درک نمایند. مانند «آه، نسیم، باد، نجوای برگ‌های درختان و بانگ زمزمه آب جاری».

🍂 آنگاه آدمیان نخستین عقیده‌مند شدند که علاوه بر ارواح موجود در انسان، پاره‌ای از اشیاء نیز از ارواح نیک و بد برخوردار هستند و مقدس‌اند و نمی‌توان از کنار آن‌ها به‌آسانی گذشت. از این روی، بسیاری از اشیاء و ابزار زندگی، طلسم‌گونه گشت و مورد پرستش قرار گرفت و طولی نکشید که همان طلسمات به بت‌ها مبدل گشت و نخستین مذاهب بت‌پرستی آشکار گردید.

کتاب اسطوره قربانی مناسب چه کسانی است؟
اگر به تاریخ جهان و چگونگی ایجاد رسومات و تحول آن‌ها علاقه دارید این کتاب انتخاب بسیار خوبی برای شما خواهد بود.

در بخشی از کتاب اسطوره قربانی می‌خوانیم
شاید بتوانیم در جمع کنعانیان، در مراسم عبادات آنان شرکت جوییم، و اگر تحمل و توان شرکت در آن را نداشتیم، از دور نظاره‌گر آن گردیم. پس از آن‌که شاهد دل‌خراش‌ترین آداب پرستش و قربانی انسانی شدیم و مشاهده نمودیم که چگونه مادران فلسطینی، به جهت رضامندی خدای آدمی‌خواری چون «مولوخ» نخستین کودکان خود را به درون تنور همیشه سوزان مولوخ می‌اندازند، برای آن‌که بانک شیون و ضجه‌های کودک را به گوش نشنوند، به طبالان معبد، دستور نواختن طبل و شیپور می‌دهند و بدان مباهات نیز می‌کنند؛ اگر چنانچه این‌گونه پرستش‌های جان‌گداز، روان ما را آشفته ساخت و دل ما را به درد آورد، در همان سرزمین و در کنار مردمان کنعان و فلسطین، بار دیگر به میان فرزندان حضرت ابراهیم «یهودیان» باز می‌گردیم.

🍂 پیروان ابراهیم خلیل را نیز غرق در شعائری نظیر شعایر فلسطینیان و کنعان می‌یابیم که متأسفانه آداب و شعایر آنان را اقتباس کرده، بدان عمل می‌کنند. قربانی‌های بسیار به کار می‌برند، فرزندان اول و غلامان و کنیزان خود را تقدیم خدای خود (یهوه) نموده، آنان را آتش‌نیاز می‌سازند تا دود آرامش‌بخش آن به مشام خداوند برسد، و انواع و اقسام حیوانات را به دست کاهنان می‌سپارند تا در ارتفاعات، قربانی خداوند گردند.

🍂 در آغازِ بنای شهرها، به قربانی انسان می‌پردازند و پس از اتمام آن نیز این عمل تکرار می‌شود؛ این اعمال و کردار، چنان رواج یافته‌است که ابراهیم را وادار می‌سازد تا چاره‌ای اندیشد، تا مگر جلو قربانی‌های انسانی را بگیرد، به دنبال چنین اندیشه‌ای، پسر را به‌ظاهر برای قربانی به بالای کوه برده، پس از ساعتی همراه گوسفندی باز می‌گردد و اعلام می‌دارد که خداوند شما از این پس، به‌جای فرزندان نخستین شما، به نخست‌زاده احشام شما نیز راضی است و گوسفند را به‌جای فرزندان خود قربانی سازید؛ چون پیروان اغفال‌شده و متعصب خود را در اجرای شعایر گذشته استوار می‌بیند و می‌شنود که آنان هنوز بر این باورند که خداوند بدون خون و گوشت آدمیان قادر به ادامه زندگی نیست و باید نثار خون و گوشت بر خداوند ادامه یابد، ابتکار تازه ابراهیم از این پس آغاز می‌شود.

(ادامه دارد)

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📓کتابِ «اسطورۀ قربانی»
(۲/۲)
🔻فهرست مطالب کتاب:

بخش اول: قربانی
نیاپرستی، نخستین تجلی ادیان ابتدایی
کلیاتی درباره قربانی
قصد از قربانی
اقسام قربانی
جرعه‌فشانی
امور دیگر مربوط به قربانی
یونان، سرزمین شراب و طرب و قربانی
قربانی کردن اسیران جنگی
قربانی، ابزار حکومت در رم
هند مرز و بوم تمدن و خرافات
تمدن پیش از آریایی
قدرت قربانی
آداب قربانی
خدایان انسان‌خوار هندویان
سابقه آدم‌خواری در هند
خدای زن‌خوار
قربانی‌های سوختنی
«قربانی آدمی در دیار خاقان»
حکومت ارواح در اندیشه مردمان چین
خاک‌سپاری خونین
آیین‌های قربانی در ایران، از پیش از تاریخ تاکنون
شیوه پرستش بومیان اولیه
ورود آریایی‌ها به داخل ایران
شورای ایزدان از دیدگاه آریاییان
باده‌گساری در کاسه سر دشمن
آیین پدرخواری نزد آریاییان
رسم پدرخواری نزد ایرانیان
انسان قربانی برای سلامتی پادشاهان
قیام زرتشت علیه آیین‌های قربانی
تقدس عناصر چهارگانه در دین زرتشت
اخبار نادرست هرودت درباره ایرانیان
بازگشت دوران جاهلی پس از درگذشت اشو زرتشت
«فلسفه قربانی در ایران اسلامی»
آیین‌های شتر قربانی
تاریخچه شتر قربانی در ایران
مراسم شترکشان در کاشان
نقش قربانی‌ها در زندگی سومریان
بابل
مصر
قربانی‌های سوختنی در «درّه جهنم»
فینیقیان
قربانی‌های حیوانی و انسانی در آیین یهود
جنگ و زن و قربانی
آیین اعراب جاهلیت
بحیره
«قربانی انسانی نزد اعراب جاهلیت»
قاره سیاه، سرزمین همیشه قربانی
پادشاهان میشوم و کاهنان خون‌آشام
«اینکاها»
آزتک‌ها و شیوه‌های قربانی آدمیان
قربانی نزد مایاها
قربانی‌های انسانی و نمادین در نقاط مختلف جهان
نثار انگشت بر خدایان در استرالیا
قربانی انسانی نزد «سلت‌ها»
قوم اتروسک Etrusk

بخش دوم: شرم‌پرستی، گونه‌ای از قربانی
پرستش شرمگاه میان اقوام و ملل
تقدیس سراندام آدمی نزد مصریان قدیم
آیین فاللیک در یونان باستان
شرم‌پرستی در هند
شرم‌پرستی در ایران
شرم‌پرستی نزد اعراب

بخش سوم: نهضت ختنه
تاریخچه
ختنه نزد یهود
ختنه در مسیحیت
ورود ختنه به ایران
ختنه زنان نزد اعراب
آداب گوناگون ختنه در نزد اقوام مختلف
سرگذشت قلفه
سنین ختنه نزد اقوام گوناگون

📻 بازخوانیِ کتاب:
۱) اسطورۀ قربانی در ادوار و ادیان مختلف


#نقد_کتاب #نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📻 اسطورۀ قربانی (۱)
— اسطورۀ قربانی در ادوار و ادیان مختلف

🎙سوسن آذیش

🔻فهرست مباحث طرح‌شده:

بخش اول: قربانی
نیاپرستی، نخستین تجلی ادیان ابتدایی
کلیاتی درباره قربانی
قصد از قربانی
اقسام قربانی
جرعه‌فشانی
امور دیگر مربوط به قربانی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 اسطورۀ قربانی (۱)
— اسطورۀ قربانی در ادوار و ادیان مختلف

✍🏻 #علی‌اصغر_مصطفوی

🔻فهرست مباحث طرح‌شده:

بخش اول: قربانی
نیاپرستی، نخستین تجلی ادیان ابتدایی
کلیاتی درباره قربانی
قصد از قربانی
اقسام قربانی
جرعه‌فشانی
امور دیگر مربوط به قربانی

#کتاب_صوتی #نقد_ادیان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin