نقدآگین

📘به‌بهانۀ سالروز مشروطیت

✍🏻 #آرمان_امیری

🍂 از دوران دانشجویی یادم است که هرگاه مجادلات سیاسی بالا می‌گرفت، گروهی پیشنهاد می‌دادند که ما باید ابتدا بازگردیم و «مشروطه» بخوانیم تا پشتوانه‌ی نظری پیدا کنیم.

🍂 چند سالی طول کشید که به‌مرور احساس کنم این قضیه‌ی «کار زیربنایی» یک کلاه شرعی بود بر سر گریز از موضع‌گیری در مورد سیاست روز. از آن مشروطه‌خوانی‌ها هم یک جوابِ ساده و سرراست در موردِ اینکه همین امروز و همین لحظه «چه باید کرد» در نمی‌آمد.
.
🍂 این البته عارضه‌ای محدود به دانشجویان نوجوان نبود. حجم آثار پژوهشی ما با موضوع مشروطه سر به فلک می‌گذارد؛ اما هرچه جلوتر می‌آییم، این پژوهش‌ها به‌طرز غریبی کاهش پیدا می‌کنند. اگر در مورد انقلاب ۵۷، آثار حکومتی که سفارشی و تبلیغاتی هستند را کنار بگذاریم، شاید نصف که هیچ، یک دهم انقلاب مشروطه هم تلاش برای فهم و تئوریزه کردنِ وقایع۵۷ انجام نشده‌است، و باز هم اگر در مورد انقلاب به هر حال چند کتابی داریم، در مورد دهه‌ی هفتاد دیگر با تقریب خوبی می‌شود گفت که هیچ تاریخ‌نگاری تحلیلی قابل ذکری وجود ندارد.

🍂 دشوار نیست که حساب کنیم حجم وابستگی ما به چالش‌های سیاست روزمره به‌مراتب بیشتر از نسبت آن با مبانی و چشم‌اندازهای کلان سیاست است. مبانی نظری سیاست هم اگر بخواهند در نهایت کارکردی داشته‌باشند، طبیعتا باید معطوف به همین امر روزمره و سیاست عینی باشند.
.
🍂 در آستانه‌ی انتخابات ۱۴۰۳، مساله‌ای که برای شخص من بسیار پررنگ و شگفت‌انگیز بود، حجم تکرار استدلال‌ها و تجربیاتی بود که در دهه‌های هفتاد و هشتاد و نود بارها آزموده‌شدند، اما گویا تجربه‌ی تاریخی حاصل از آن‌ها، ابدا ثبت یا تدوین و تئوریزه نشده‌بود.

🍂 گویا تمرکز مجادلات نظری و تحلیلی ما چنان متوجه سال‌های دور بوده که دچار یک وضعیت بی‌زمانی یا گسست نسبت با واقعیت عینی خود شده‌ایم و فراموش کرده‌ایم ما امروز بسیار بیش از آنکه شبیه آبای مشروطه‌خواه خود باشیم، یا حتی به مراتب، بیش از آنکه تحت تاثیر تحولات دهه‌ی پنجاه باشیم، محصول و میراث‌دارِ تحولات دهه‌های هفتاد و هشتاد هستیم.

#سیاست
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @DivaneSara

2.57K viewsedited 09:56