نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.43K videos
93 files
9.14K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 ازدواج با محارم در عصر ساسانی
Incestuous Relationship in Sasanid Era
— صحت‌سنجیِ یک ادعا و تهمتِ رایج

✍🏻 دکتر #شروین_وکیلی

🔸 یکی از بحث‌برانگیزترین نکات دربارۀ اخلاق جنسی ایرانیان در عصر ساسانی، ماجرای ازدواج با محارم است که برخی از نویسندگان، واژۀ «خویدودَه» را برایش به‌کار گرفته‌اند و با قطعیت، این نوع ازدواج را در دین زرتشتی تثبیت شده و مهم دانسته و معتقدند از ابتدای دوران هخامنشی تا پایان عصر ساسانی و حتی بعد از آن هم رواج داشته، اما براستی مراد از «خویدوده» چیست؟


#ایران #آینه_تاریخ


🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 جایگاهِ #زنان و مقولۀ «ازدواج با محارم» در #ایرانِ پیشا اسلام
— نقد و بررسیِ مدعیاتِ طرح‌شده در برنامۀ پرگار بی‌بی‌سی

🎙#امید_دانا


🗄 پست‌های مرتبط
📕آزادی زنان در شاهنامه
📕نقد سخنان دکتر هلاکویی دربارهٔ زنان در ایران
📺 دکتر محسن بنائی و زنان در شاهنامۀ فردوسی

#نقد_روشنفکران #نقد_رسانه #آینه_تاریخ



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 آیا قبل از شورش اعراب، «ازدواج با محارم» رسم بود؟ (+)

🔸ویدیو دو اشتباه دارد. اولا بخطا، فرهنگ اسلام (بخشی از اعراب) را به کلیت اعراب (که خود از نخستین قربانیان آن بوده‌اند و دسته‌های متکثری را شامل می‌شدند) تعمیم می‌دهد و نوعی ادبیات پان/دیگری‌ستیزانه را بازتولید می‌کند که دور از شأن بحث علمی‌ست. ثانیا، از زرتشتیت اسطوره‌پردازی می‌کند که این نیز بنا بر عقلانیت مدرن بی‌معناست. درست است که آیین زرتشتی، خصوصا اگر بر گاهان و آموزه‌های کلیدی زرتشت متمرکز شویم، برتری‌های قابل توجهی بر قرآن و سنت نبوی دارد، بنحوی که اسلام بمثابه دینی سامی، نوعی عقب‌گردِ اساسی از آن نقطه از تفکر محسوب می‌شود، اما از زرتشتیت بمثابه دین یا حتا یک نگرش، نباید و نمی‌توان اسطوره‌پردازی کرد و راه را در برگشت بدان دانست.

🔸نکتۀ دیگر آن است که ایرانیان، گرفتار نوعی ایدئولوژی سیاسی در پوشش دین شده‌اند که در عمل، کلیت تاریخ و فرهنگ‌ و ریشه‌های‌شان را با مباهته، زیر سؤال می‌برد و برای عرضۀ خود، ابزاری جز سیاه‌نمایی از گذشتگان ندارد؛ نسبت دادن «بت‌پرستی و دخترکشی» به کلیت اعراب تا آنها را پلشت نشان دهد، مشابه «آتش‌پرست» دانستن ایرانیان است.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📓افسانۀ «ازدواج با محارم» در #ایران باستان

🔹دکتر #علیرضا_شاپور_شهبازی: باستان‌شناس، تاریخ‌نگار، نویسنده و متخصص در باستان‌شناسی دوران ایران هخامنشی و استاد دانشگاه‌های شیراز، تهران، هاروارد، کلمبیا، گوتینگن و اورگن شرقی و بنیانگذار بنیاد تحقیقات هخامنشی در سال ۱۳۵۲. شهبازی یکی از مهم‌ترین پژوهشگران مطالعات ایران باستان بود که در سطح بین‌المللی، اعتبار و شهرت فراوانی داشت.

🔹شهبازی پس از اخذ دیپلم، در رشتهٔ تاریخ و جغرافیا در دانشگاه شیراز ادامهٔ تحصیل داد و در سال ۱۳۴۷ (۱۹۶۸ میلادی) با رتبهٔ اول مدرک کارشناسی تاریخ گرفت، سپس با استفاده از بورس شاگرد اولی برای ادامهٔ تحصیل راهی لندن شد و در سال ۱۳۴۹ (۱۹۷۰ میلادی) در رشتهٔ باستان‌شناسی آسیای غربی از دانشگاه لندن مدرک کارشناسی ارشد گرفت. سپس به ایران بازگشت و در دانشگاه شیراز به تدریس پرداخت، و در سال ۱۳۴۹ (۱۹۷۰ میلادی) بار دیگر عازم لندن شد و در دانشگاه لندن در مقطع دکترا، در رشتهٔ باستان‌شناسی ایران هخامنشی به تحصیل خود ادامه داد و در سال ۱۳۵۲ (۱۹۷۳ میلادی) مدرک دکترا دریافت کرد. او در سال ۱۹۸۳ نیز مدرک پسادکتری خود را در رشتهٔ تاریخ‌شناسی ایران از دانشگاه گوتینگن دریافت کرد.

🔹شهبازی به زبان‌های انگلیسی و آلمانی مسلط بود و با زبان‌های فرانسوی، یونانی، عربی و آرامی نیز آشنا بود و از میان زبان‌های باستانی ایران به‌ویژه به زبان فارسی باستان تسلط کامل داشت. شاپور شهبازی یکی از فعال‌ترین استادان در زمینهٔ تاریخ پیش از اسلام ایران بود و ۱۸۰ مقاله و ۱۸ کتاب در این زمینه به‌زبان‌های فارسی، انگلیسی، آلمانی و فرانسوی به رشتهٔ تحریر درآورد و مقاله‌های بسیاری از وی در دانشنامهٔ ایرانیکا قرار گرفته‌اند.

مقدمه

🍂 دو هزار و پانصد سال است که مسئلۀ «ازدواج با محارم» در میان ایرانیانِ باستان، جدل‌ها برانگیخته و در تعبیرِ اوضاع حقوقی و اجتماعیِ نیاکان ما، ابهاماتی پدید آورده‌است. گروهی با تکیه به متون تاریخی، زناشوییِ ایرانیانِ کهن را با نزدیکترین کسانشان، واقعیتی انکارناپذیر می‌دانند و عده‌ای با توجه به اخلاقِ عالیِ ایرانیانِ پیشین و احترامی که به قانون و حقوق خانوادگی می‌گذاشته‌اند، چنان کاری را زادۀ اتهامات بیگانگان و سوء تعبیر محققان می‌دانند و می‌کوشند پدران خود را از چنان «اتهامی» مبرا کنند. در تحقیق حاضر، ما نخست تاریخچه‌ای از پژوهش‌های پیشین به‌دست می‌دهیم، آنگاه شواهد کتبی را به دقت برمی‌رَسیم، و سپس با توجه به چند مسئلۀ ناشناخته، ثابت خواهیم کرد که:

۱. «ازدواج با محارم» در ایرانِ باستان روا نبوده‌است.
۲. به‌رغم این ناروایی، چند مورد تاریخی از اینگونه ازدواج‌ها رخ داده‌است (ازدواج با محارم به‌ندرت در همه‌جا روی داده‌است).
۳. واژه خُوَئیت وَدَثَه (پهلوی: خوئیتوك دس) و صورتِ کتابی آن «خوئیتودات» که نخست معنی «ازدواج با خویشاوندان» می‌داده، بر اثر سوء تعبیرِ واژه‌هایی که معادل «خواهر» و «خویش» و «دختر» بوده، به «ازدواج با محارم» تفسیر شده و مایۀ گمراهی ملا‌نقطی‌های یونانی و رومی و ارمنی و مسیحی و اسلامی و حتی زرتشتی گردیده‌است (تعابیر غلط، مایۀ اشتباه نویسندگان گردیده‌است).


تعداد صفحات: ۳۹


#نقد_کتاب #آینه_تاریخ #بازاندیشی


🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘پدیده‌ای به‌نام «غیرت» و «زنای با محارم»
(۱/۲)
✍🏻 #علی‌اکبر_خانجانی

🍂 به‌زبان ساده، غیرت بمعنای «تفکیک حد و مرز حریم جنسی و حراست از آن» است؛ همچنین بمعنای «غیریّت از خویشیت» است و اين همان «تفکیک حلال و حرام جنسی» است و حراست از اين میزان، که امری کاملاً غریزی و فطری و اخلاقی‌ست که در احکام همۀ ادیان توحیدی، به‌صورت یکی از بنیادهای شرع در طول تاریخ خودنمانی کرده‌است. از اینروست که به قول علی «بی‌غیرتی مرد از کفر اوست»؛ یعنی از بی‌اخلاقی و بی‌عاطفگی معنوی و جنسی که سرمنشاً هر بی‌مسئولیتی نیز می‌باشد؛ بطور مثال، در همه‌جا شاهدیم مردی که نسبت به همسرش این غیرت را ندارد، هیچ نوع مسئولیت دیگری را هم تقبل نمی‌کند و همسرش چیزی بیشتر از ظرف تخلیۀ شهوت در نزدیکترین و ارزان‌ترین حالت نیست.

🍂 اما امروزه، نه‌تنها در جامعۀ سنتی و کشور ما، بلکه در سراسر جهان، شاهد رشد آمار «قتل‌های ناموسی» هستیم که البته، در کشورهای غیرمسلمان، عناوینی دیگر دارد، ولی ماهیتش یکی‌ست.

🍂 امروز می‌خواهم بعنوان کسی که عمری کار روان‌درمانی داشته، حقیقتی را افشا کنم که دیگر صدايش درآمده‌است و در یک کلام این حقیقت که «تقریباً اکثر قریب به اتفاق غیرت‌های جنون‌آمیز و قتل‌های ناموسی، ريشه در «زنای با محارم» در پس پردۀ خانواده‌ها دارد»؛ اين مسئله، در مغرب‌زمین آشکارتر و در کشور ما پنهان است؛ مشهورترین حجت این حقیقت، واقعۀ قتل درون خانوادگی بدست یک پدر بود که با دختر خود، رابطۀ زنانی داشت و برای پنهان داشتن این پلیدی، داماد، دختر و پسرش را به دست خود و با مساعدت زنش، قطعه‌قطعه کرده‌بود و شاهد بودیم که اين پیرمرد شیطان‌صفت در مقابل دوربین خبرنگار، ادعای «دفاع از غیرت و ناموس و شرفِ» خود داشت. این فقط یک نمونۀ سرگشاده و علنی بود تا وجدان ملی ما و مسئولین را بیدار کند.

🍂 بنده در دوران طبابتم، از نزدیک شاهد چنین مواردی نیز بوده‌ام؛ از جمله پدر و پسری که به زور و تهدید، با دختر و خواهر خود رابط زنائی داشتند و سپس این دختر و خواهر بیچاره را دائماً به بهانۀ بدحجابی و امثالهم شکنجه می‌کردند.

🍂 آیا براستی فرق بین وسواس و پاکیزگی چیست؟ به تجربه می‌دانیم که آدم‌های وسواسی، به‌لحاظ نظافت و بهداشت شخصی، از کثیف‌ترین افراد جامعه هستند. ماهیت این غیرت‌های شیطانی و واژگونه، از همین دست است. آنهایی که به همه‌چیزِ همسر و مادر و خواهر خود شک دارند، خود از هرزه‌ترین افراد جامعه هستند و این عذابی‌ست که گریبانگیرشان شده‌است و از آن رهایی ندارند. این همان غیرتِ ضدغیرت است که شاخه‌ای از مذهبِ ضد مذهب است. وقتی کسی حد و مرز حرمت جنسی بین خود و مادر و خواهرش را رعایت نمی‌کند، مطلقاً فاقد غیرت است؛ همانطور که فاقد اخلاق و دين است و اگر مذهبی نمایشی هم داشته باشد، پوششی بر اين پلیدی خویش است و عين نفاق است.

(ادامه دارد)


🌾 @Naqdagin
📘پدیده‌ای به‌نام «غیرت» و «زنای با محارم»
(۲/۲)
✍🏻 #علی‌اکبر_خانجانی

🍂 و اما امروزه، اين پدیده ابعاد بسیار پیچیده و هولناکتری به خود گرفته‌است. در زمانی‌که همۀ اعضای یک خانواده در پای ماهواره‌ها و فضای مجازی و فیلم‌های پورنو با هم محشورند، و کودکان حتی قبل از سن بلوغ، با تلفن‌های تصویری و خصوصی خود، از هر اراده و حرمت و اخلاق و غیرتی ساقط می‌شوند، در چنین شرایطی که بچه‌ها حتی قبل از سن بلوغ جنسی، دارای رابطۀ جنسی هستند و گاه تا ازدواجشان، چندبار سقط جنین می‌کنند، از حقوق بشر هیچ صدایی درنمی‌آید، اما آنگاه که قبل از سن ۱۸ سالگی ازدواج می‌کنند، تحت عنوان دروغینِ «کودک همسری»، حقوق بشر این رسانه‌ها به نعره می‌افتد؛ در حالیکه حقوق بشر با میلیو‌ن‌ها کودک بی‌پدر-و‌-مادر که بسیاری محصول زنای با محارم هستند، کاری ندارد.

🍂 این یک قاعدۀ فرهنگی در سراسر جهان است که آدم دزد و دروغگو، همۀ مردم را همچون خود، دزد و دروغگو می‌داند و فقط خودش را سالم می‌خواند. اگر در جامعه نگاه کنیم، به‌آسانی پی می‌بریم همۀ افرادی که تیغ «غیرت و ناموس» برکشیده و اطرافیان و سایر مردمان را هیز و هرزه و بی‌ناموس می‌خوانند، خود ام‌الفساد جامعۀ خویشند که گهگاهی همچون خانوادۀ خرمدین، برملا می‌شوند.

🍂 کسانی هم که همه را به چشم پایین‌تنه و سکس می‌نگرند و مذهبشان جز اين حکم دیگری ندارد نیز مشمول همین قاعده هستند! و وای بر روحانیون و مبلغین مذهبی که تحت عنوانِ غیرت و دینداری، چنین فکر و فرهنگ شیطانی و بیماری را به جامعه القاء می‌کنند که این بیماران جنسی و شیطان‌صفت، در پناه چنین آموزه‌هایی، دست به هر جرم و جنایتی می‌زنند، تحت عنوان دفاع از غیرت و ناموس.


🍂 امروزه، چنان بی‌غیرتی و بی‌ناموسی دم از غیرت و ناموس می‌زند و چنان ضدمذهب لباس مذهب بر تن کرده‌است که مردم، در اين سرگردانی و مالیخولیا، به اين نتیجه رسیده‌اند که اصلاً بهتر است اصل حقیقت را انکار کنند و مسنلۀ غیرت و عصمت و دین را به فراموشی بسپارند؛ و اين نیهیلیزمی‌ست که درب جهنم را می‌گشاید. وای بر نمازگزاران ریایی! وای بر لامذهبانِ دين‌فروش! و وای بر بی‌غیرتان غیور و چاقوکش! و عجبا که چاقوکشی و قمه‌کشی در کشور ما، ویژۀ همین جماعت زناکار و آدم‌کش است. محققین می‌توانند در این‌باره پژوهش کنند تا به درستیِ ادعای ما برسند.

🍂 امروزه در عصر قیامت آخرالزمان که جامعۀ ما در مرکز آن قرار گرفته‌است، بدون فهم دقیق و عمیق دیالکتیک مذهبِ ضدمذهب و غیرتِ ضدغیرت و عصمتِ ضدعصمت و ارزش‌های ضدارزش٬ هیچ پدیده‌ای بدرستی فهم نخواهد شد. برای کشف و درک اين خرد دیالکتیکی که خرد آخرالزمانی‌ست، رسالۀ «دیالکتیک دیالکتیک» از مجموعه آثار ما را با دقت مطالعه فرمایید.


#نقد_فرهنگ #زیست‌روان #روشنفکری_دینی



🌾 @Naqdagin
«آزادی» برای خداناباوران تا کجاست؟ آیا آن‌ها به «اخلاق» پایبندند؟

#خبر_نقدآگین

🎙با حضور: دکتر #محسن_بنائی (پژوهشگر تاریخ اسلام و ایران)

زمان: امروز، چهارشنبه ۲۱ فوریه ۲۰۲۴، ساعت ۲۱ (به وقت ایران)

🗽محل برگزاری: کلاب‌هاوس توانا


*یادآوری: ۴۵سال پیش در ایران انقلابی رخ داد که چپ‌ها گفتند، برای «عدالت اجتماعی» و اسلامی‌ها گفتند برای «معنویات انسان».

🔻پرسش‌های محوری

خداناباوران به چه معنا پایبند «اخلاق» هستند؟

پیش از انقلاب ۵۷ نیز شمار زیادی «خداناپرست» در ایران می‌زیستند (مثل برخی کمونیست‌ها و سوسیالیست‌ها و توده‌ای‌ها و …)؛ برای آن‌ها، و نیز برای لائیک‌ها و سکولارها «مرز آزادی و بی‌بندوباری» چه بوده؟ چه هست؟

منظور اسلام‌گراهای انقلابی‌‌ از مبارزه با «فساد» چه بود و چه هست؟

بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، کدام انسان ایرانی را به کدام «مقام معنوی» رساند؟

کدام «اسلام سیاسی» توانسته ارزش‌های انسانی (مثل اخلاق و آزادی و عدالت اجتماعی) را تقویت کند؟

معنی شعار «استقلال-آزادی-جمهوری اسلامی» چه بود؟ آیا ایران استقلال نداشت؟

آیا مطلوب انقلابی‌های ۵۷ از «آزادی» به‌دست آمد؟

از کل «اهداف انقلاب»، جز «جمهوری اسلامی» چه دستاوردی باقی ماند؟




🌾 @Naqdagin
نقدآگین
@Naqdagin – کودک‌همسری
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📊ظرائف استناد به آمار جرائم جنسی

✍🏻#فاطمه_موسوی‌ویایه

🍂 در یک سال اخیر که گرفتار بحث و جدل در شبکه‌های اجتماعی چون وایبر و تلگرام بودم، بارها با این مساله روبرو شدم که فردی برای اثبات ادعای خود، دربارۀ انحطاط فرهنگ در کشورهای توسعه‌یافته، به آمار جرائم جنسی در این کشورها استناد می‌کند.

🍂 معمولا این دست مطالب برای نشان دادنِ کلیشۀ تبلیغاتیِ «اوضاع بد کشورهای غربی» نوشته می‌شود تا به طور ضمنی، رویکرد برابری جنسیتی در این کشورها را دارای پیامدهای اخلاقی و اجتماعی ناشایست و مضر، حتی برای زنان و کودکان، نشان دهد.

🍂 گذشته از نیت نویسندگان، در مقایسه و تحلیل آمار جرائم جنسی کشورهای مختلف، باید به چند نکته توجه داشت:

۱- در مقایسه آمار جرائم، باید به تفاوت تعریف آن در قانون جزایی هر کشور هم توجه داشت؛ مثلا در اکثر کشورهای غربی، تمتع شوهر از زن در صورت عدم تمایل زن، تجاوز محسوب می‌شود، تمتع جنسی از فرد زیر سن رضایت به رابطه جنسی (که در کشورهای مختلف ۱۶ یا ۱۸ سال است) با وجود رضایت و خواست فرد زیر آن سن، باز هم تجاوز جنسی محسوب می‌شود. اگر قرار بود این تعریف در ایران اعمال شود، ازدواج تمام دختران زیر ۱۶ سال باید جزو آمار آزار جنسی کودکان و تجاوز طبقه بندی می‌شد.

۲-  آمار آزار جنسی فقط به آمار تجاوز محدود نیست و مواردی چون پورنوگرافی کودکان، لمس کردن و .... را هم شامل می‌شود. سوء استفاده از مقام و موقعیت و برقراری رابطه جنسی با کارمند یا کارگر زیردست، موکل، بیمار و ... نیز بعنوان آزار جنسی در محل کار در همین آمار می‌آیند؛ جرمی که اصلا در قوانین ایران وجود ندارد و تعریف نشده‌است.

۳- آزار جنسی کودکان یک مساله جهانی‌ست و متاسفانه ربطی به توسعه‌یافتگی یا دموکراسی ندارد. هند و زامبیا آمار بالایی در این زمینه دارند. کشور تایلند و فیلیپین رسما روسپیگری کودکان را بعنوان منبع درآمد و جذب توریست می‌بینند. جز این، بنا بر تحقیقات جهانی، آزار جنسی کودکان در همۀ طبقات اجتماعی هم دیده می‌شود و لزوما نسبتی با تحصیلات و فقر ندارد؛ دینداری هم لزوما مانع آن نیست؛ بنا بر آمار، ۶ درصد کشیشان کاتولیک کودکان کلیسای خود را آزارجنسی داده و می‌دهند.

۴- پایین بودن آمار آزار جنسی در بعضی کشورها، به‌معنای کم بودن وقوع آن نیست، بلکه به‌معنای پایین بودن گزارش آن تحت سیطرۀ فرهنگ مردسالاری و به‌دلایلی چون حفظ آبرو یا پنهانکاری‌ست. به‌هیچ عنوان فکر نکنید در مملکت ما و سایر کشورهای اسلامی، آزار جنسی کودکان یا زنای با محارم، امری نادر است. شاهد هستیم که گزارش تجاوز از سوی زنان بزرگسال نیز اندک است؛ زیرا معمولا پیگیری قضایی آن و اثبات جرم، بعید و افشای آن به سرزنش قربانی منجر می‌شود.


#تفکر_انتقادی #زنان



🌾 @Naqdagin | @women_socialproblems
🎧 آن دیگریِ هرزه!

🍂 ‏گفتنی‌ست که نوعی ازدواج در متون کهن زرتشتی طرح شده که به آن «خویتوک دَس» می‌گفتند. این اصطلاح که امروزه حتی تلفظش هم برای ما دشوار است، در گذر زمان، به شیوه‌های مختلفی معنا شده و تا حدی مورد مناقشه میان پژوهشگران بوده‌است.

🍂 اختلاف اینجاست که آیا خویتوک دس، که ازدواجی فوق‌العاده پسندیده و توصیه‌شده بوده، آیا ازدواج با دخترعمو یا پسرعمو، دختر خاله یا پسرخاله است، و یا ازدواج با نزدیکان درجه‌ی یک، یعنی ازدواج پسر با مادر، یا پدر با دختر!؟

🍂 ‏به‌عبارت دیگر، کسانی معتقدند که احکم کهن زرتشتی، ازدواج با محارم را نه تنها ممنوع نکرده‌اند، بلکه حتی به عنوان بهترین نوع ازدواج، توصیه کرده‌اند! آنچه مسلم است این است که در کهن‌ترین و اصیل‌ترین متون زرتشتی، یعنی گات‌ها و اوستا، چنین چیزی مطلقاً وجود ندارد و زرتشتیان امروز هم ازدواج با محارم را، چنانکه کیخسرو شاهرخ می‌گفت، قبول ندارند.

🍂 ‏ازدواج با محارم در برخی منابع جدیدتر زرتشتی، مانند دینْکَردْ، و ارداویراف‌نامه مورد اشاره قرار گرفته‌است. به‌عنوان مثال، ارداویراف، موبد موبدان که با نوشیدن می و منگ گشتاسپی، به خلسه‌ای عمیق فرورفت تا احکام دین را به یاد آورد، در ارداویراف‌نامه به عنوان مردی توصیف شده که هفت خواهر خود را به همسری داشته‌است!…


🗄پست مرتبط
📓افسانۀ «ازدواج با محارم» در ایران باستان

#بازاندیشی #ایران #نقد_ادیان



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘سنجشِ «افسانۀ آدم و حوا»



🌾 @Naqdagin | @ghorobekhodayan
📘سنجشِ «افسانۀ آدم و حوا»

🍂 اولين فصل از تورات که به آن «سِفر آفرینش» گفته می‌شود، به تشريح افسانۀ آفرينش پرداخته و در قرآن نيز نعل‌به‌نعل اين داستان تکرار شده‌است.

🍂 با پرسش‌ها و وارسی‌های بسیار ساده‌ای، می‌توان افسانۀ آدم و حوا را محک زد:

طبق گفتۀ اديان ابراهيمی، آدم ابوالبشر، اولين «پيامبر» الهی بود و فرزندانش را به‌سوی خدا دعوت می‌کرد؛ پس، از همان ابتدا، بايد «زبان»ی برای محاوره و مکالمه وجود می‌داشت؛

درحالی‌که امروزه می‌دانیم که بشر، از ابتدا مجهز به زبان نبوده و زبان و ايضا خط، از جمله «ابداعات بشری در طول ادوار تاریخی» محسوب می‌شوند.

خدا از هابيل و قابيل درخواست کرد که برای او قربانی بياورند. هابيل يک گوسفند قربانی کرد و قابيل گندم آورد.

معنای اين سخن آن است که طبق افسانۀ آفرينش، بشر از از ابتدا دارای «دامپروری و کشاورزی» بوده؛ درحالی‌که اين سخن نيز از بیخ و بن، غلط و باطل است و کشاورزی و دامپروری نيز جزء «ابداعات بشر» بوده و در طول هزاران سال به‌تدریج شکل گرفته‌اند.

بر طبق اين افسانه، بشر از ابتدا «يکجانشين» بوده‌است؛

حال آنکه انسانها ابتدا غارنشين بود و سپس به مهاجرت و ييلاق و قشلاق پرداختند، سپس يکجانشين و روستانشين شدند و بعدها شهرها پديد آمدند.

طبق نقل قولی که از اديان ابراهيمی می‌شود، قدمت آدم و حوا مربوط به چند هزار سال پيش می‌رسد و قبل از آن، بشری وجود نداشت؛

اما علم تاريخ و ديرينه‌شناسی چيز ديگری می‌گويد و قدمت انسان خردمند هوموساپینس را چندین برابر اين مقدار می‌داند.

بر طبق اين افسانه، فرزندان آدم و حوا، لاجرم مجبور به ازدواج با يکديگر بوده‌اند و همۀ انسانها تا به امروز حاصل ازدواج خواهران با برادران هستند؛ در نتيجه، همگی ما انسانها حرامزاده‌ايم! مسلمانان در این مورد، دو نظر مختلف دارند:

برخی از آنها مدعی هستند که حرمت و ممنوعیت ازدواج محارم در آن شرایط خاص، بطور موقت از جانب خدا لغو شد و فرزندان آدم و حوا بطور استثنائی می‌توانستند با یکدیگر ازدواج کنند!

اما این جماعت نادان، غافل از این هستند که اگر «ازدواج محارم» از نظر اخلاقی و عقلانی یک فعل قبیح، شنیع و شر محسوب می‌شود، رضایت و مجوز خدا نمی‌تواند ذات آن را بصورت یک عمل پسندیده و خیر درآورد. فی‌المثل، ظلم کردن ذاتا یک عمل شر محسوب می‌شود و شر بودن آن ربطی به نظر و خواست خدا ندارد و اگر خدا آن را مجاز بداند و یا چنانچه خود او نیز ظلم کند، این مسئله منجر به تغییر ماهیت آن از شر به خیر نمی‌شود.

دستۀ دوم از مسلمانان، ادعایی مضحک‌تر از دستۀ نخست دارند و آن اینکه می‌گویند قبل از آدم و حوا، انواع مختلفی از انسان‌نماها یا اصطلاحا شِبه‌انسان‌ها در زمین می‌زیسته‌اند و فرزندان آدم و حوا با فرزندان آن شبه‌انسان‌ها ازدواج کرده‌اند.

در پاسخ باید گفت که اولا، یک انسان چگونه می‌تواند یک غیرانسان یا شبه‌انسان غیرخردمند را متقاعد و مجبور به ازدواج کند؟ پس با این حساب، فرزندان آدم با آن شبه‌انسانها فقط آمیزش کرده‌اند و نه ازدواج! مثلا انسان می‌تواند با میمون آمیزش کند، اما نه ازدواج و تشکیل زندگی!

دوما، اساسا به‌علت وجود تفاوت‌های ژنتیکی، از آمیزش میان انسان‌ها با آن موجودات شبه‌انسان، هیچ فرزندی به وجود نمی‌آمد و بر فرض تولید نسل، آن فرزندان دیگر انسان خردمند نبودند و الان ما نمی‌بایستی انسان خردمند می‌بودیم.

طبق متن کتب مقدس(!)، قابيل بعد از قتل هابيل، او را در خاک دفن کرد.

حال آنکه این مورد نیز از ابتدا مرسوم نبوده که انسان، مرده‌های خويش را دفن کند و به مرور زمان به اين روش روی آورد.

آدم و حوا بر روی فرزندان‌شان نامگذاری می‌کردند.

اين نيز مضحک و خنده‌دار است. نامگذاری فرزندان، به‌مرور (و پس از شکل‌گیری بسیار تدریجیِ زبان) شکل گرفت و رايج شد و از ابتدا چنين رسمی وجود نداشت.

بر طبق اين افسانه، آدم و حوا از بهشت به زمين هبوط و سقوط کردند. آدم در عراق يا شام امروزی افتاد و حوا در کوه‌های "جنين" واقع در فلسطين امروزی.

يعنی هر دو در سرزمين‌های خاورميانه و نه هیچ نقطۀ دیگری که نویسندگانِ کتاب مقدس بدان علمی نداشتند و تبعا خدای مخلوق‌شان نیز از آن بی‌اطلاع بوده‌است!

بماند که اين دو با این فاصلۀ مکانی، چگونه همديگر را پيدا کردند؟ ولی آنچه در اينجا مهمتر است، اين است که منشاء پيدايش بشر، نه در خاورميانه، بلکه در آفريقاست.

🔺لازم به ذکر است که به این تناقض‌ها و نقدها، می‌توان موارد متعدد دیگری نیز افزود و نشان داد که ما صرفا با یک متن اسطوره‌ای-بشری مواجهیم، نه وحی خدایی دارای علم مطلق از آسمان‌ها!


#نقد_ادیان #چیستا #اسطوره‌شناسی



🌾 @Naqdagin