نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.43K videos
93 files
9.14K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📻 بازخوانی روایت‌های گسترش اسلام
— روایتی بدیل از فتوحات عربی-اسلامی و سقوطِ شاهنشاهیِ ساسانی

🎙#خداداد_رضاخانی

🍂 خداداد رضاخانی دورۀ کارشناسی‌ارشد را در لندن در رشتۀ تاریخ گذراند و مدرک دکتری را در رشتۀ تاریخ پساباستانِ ایران از دانشگاه UCLA امریکا گرفت. سپس در برخی مراکز دانشگاهی در اروپا و امریکا به پژوهش و تدریس پرداخت و اکنون مدرس و پژوهش‌گر ارشدِ تاریخ جهان در دانشگاه لَیدن هلند است. رضاخانی با چند زبان اروپایی و چند زبان باستانی ازجمله زبان‌های ایرانی میانه و سریانی آشنایی دارد و پژوهش‌های متعددی به زبان انگلیسی در حوزۀ تاریخ ایران ساسانی و تحولات دوران باستان متأخر منتشر کرده است.

🍂 خلاصه پادکست: شاهان ساسانی از زمان خسروی دوم و پسر و نوه‌اش، درحالیکه شاهنشاهی در اوجِ قدرت سیاسی و نظامی خود بوده است و تمامی سرزمین‌های ایران، آسیایِ میانه، میان‌رودان تا دریای مدیترانه، مصر، جنوب خلیج فارس،‌ شمالِ عربستان، و یمن را در تصرفِ خود داشته است، به علت توطئه‌ای در دربار یا محاکمه و کشته می‌شوند یا پس از مدت کوتاهی از دنیا می‌روند و خاندان شاهی عملاً از میان می‌رود. عرب‌های تابعِ ساسانیان که تاکنون برای آنها علیه رومیان و مصریان شمشیر می‌زده‌اند به دنبال پُرکردن خلاء قدرت در تیسفون رو به سوی حکومت مدینه می‌آورند و در طی چند سال آنها را جایگزینِ دیوان‌سالاری و نظامِ سیاسی پیشین می‌کنند. گسترش اسلام و فتوحات بعدیِ مسلمانان در فلات ایران و سرزمین‌های فراتر از آن اما بیش از یک سده به طول می‌انجامد.

🗄پست مرتبط
📻
کتاب صوتی «مغاک تیرۀ تاریخ»
📻 تاریخ اسلام زیر ذره‌بین (دکتر پروانه پورشریعتی و دکتر محسن بنائی)
📻 چرا تاریخ‌پردازی عباسی؟
📓 مغاكِ تيرۀ تاريخ
📓«افسانۀ اسکندر» در قرآن
📕چگونه اعراب بر امپراتوری ایران غلبه کردند؟
📕چگونگی خَلق شخصیت محمد از روی الگوی مانی پیامبر
📻 قبایل عرب قبل از اسلام
📻 واژگانِ پارسی و عبری در قرآن
📻 قرآن قبل از اسلام
📻 جنگ‌های ساسانیان و اعراب پیش از اسلام
📻 ریشۀ جنگ‌ اعراب و ساسانیان
📺 کدام محمد؟ (ابن اسحاق دجال)
📺 آیا محمد وجود تاریخی داشته‌است؟
📺 ابن زبیر هویت‌تراش؛ بنیان‌گذار کعبه و دین نو
📺 لقب «سید» از کجا آمده‌است؟ - مصاحبۀ صحفۀ آخر و دکتر محسن بنائی
📺 سنجش تاریخ‌نگاری اسلامی با محسن بنائی:
جلسهٔ یکم: قسمت یکم| قسمت دوم
جلسهٔ دوم: قسمت یکم| قسمت دوم



🌾 @Naqdagin | @doornamaa
بازخوانی روایت‌های گسترش اسلام
@Naqdagin
🎧 بازخوانی روایت‌های گسترش اسلام
— روایتی بدیل از فتوحات عربی-اسلامی و سقوطِ شاهنشاهیِ ساسانی

🎙#خداداد_رضاخانی

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب

10:10 آغاز سخنان رضاخانی
14:35 تغییر روش‌شناسی تاریخ امروزی
26:35 روایت غالب (دنیای اسلام امتدادی از مسیحیت بیزانسی/شرقی‌ست) در حال ترک خوردن
30:07 در تحقیقات تبارشناسی قرآن، کمتر به ریشه‌های مانوی، زرتشتی و ساسانی و تلمودی آن شده
31:03 وضعیت پادشاهی ساسانی پیش از ظهور اسلام
33:34 کشته‌شدن پیروز ساسانی در یک جنگ در یک خندق در نزدیکی‌های بلخ، بزرگترین شکست واقعی ساسانیان
45:20 وضعیت ادیان در دوران ساسانی پیشا اسلام
56:45 بررسی روایتِ غالب دربارۀ فتوحات اعراب در ایران
1:01:29 مشکل ۱) شک‌برانگیزترین قضیه برق‌آسا بودن فتوحات است
1:02:34 «دخترکشی جاهلیت» بمثابه ابزاری مهم در داستان‌سرایی تاریخ طبری با اهدافی مشخص
1:05:23 مشکل این روایت چیست و روایت بدیل چیست؟ ۱) فتوحات سریع و ۲) فتوحات، معادل مسلمان‌شدن؛ اکثریت مردم ایران و غیر ایران، دو قرن بعد مسلمان شدند
1:08:31 فتوحات ۱۲۰ سال طول می‌کشد؛ بیانِ ترتیب فتوحات اولیۀ اعراب که حدود قلمروی ساسانیان قبلِ اسلام بوده‌است
1:09:32 اسلام در حوزۀ تمدنی ایران و قلمروی ساسانیان ساخته می‌شود: بیان وضعیت سیاسی ساسانیان - رومیان
1:17:35 غزوۀ تبوک از نظر تاریخ انتقادی، نشان‌گر چیست؟
1:20:47 چه می‌شود که هراکلیوس برای غلبه بر ساسانیان امیدوار می‌شود و ساسانیان دچار تزلزل می‌شوند؟
1:27:42 در سال ۶۲۴ خطبه‌ای در اورشلیم خوانده می‌شود از حضور ساراسان‌ها (عرب‌ها) در بیت‌الحم؛ این‌ عرب‌ها کیستند؟
1:30:34 عرب‌هایی که تحت فرمان ساسانیان، سرزمین‌هایی را گرفته‌بودند و حکمرانی داشتند، بعد از زلزله‌ در دربار ساسانی، مرکزیت رهبری‌شان را عوض می‌کنند
1:32:17 اولین پایتخت اسلام خارج از مدینه: کوفه از چه حکایت می‌کند؟
فتوحات در عرض دوران ۲۰‌ سالۀ  حکومت خسرو پرویز انجام شده و مدیریت عوض شده و بعد از عوض شدن آن، شروع به ورود به فلات و آفریقا و... می‌کند.
1:33:18 شاهنشاهی ساسانی تا زمان مرگ محمد بن عبدالله در اوج قدرت است، اما دچار خلاء قدرت می‌شود
1:34:59 جنگ بدر در قرآن که از پیروزی ۳۰۰ نفر بر ۱۰۰۰ نفر می‌گوید و آن را به فرشته‌های غیبی نسبت می‌دهد، از چه در تاریخ حکایت می‌کند؟
1:39:47 دشواری تغییر روایت
1:43:37 حمایت محمد از سوی ساسانیان؟



🌾 @Naqdagin
📅 بیست و نهم اردیبهشت
— رام: روزشمار ایرانی معنادار

🗓 بیست و نهم اردیبهشت ماه در تاریخ معاصرمان، بیشتر به خاطر زاده شدن دکتر محمد مصدق #در_چنین_روزی (۱۲۶۱) اهمیت دارد. علاوه بر آن، چند رخداد اجتماعی مهم نیز در این روز رخ داده‌است.

🗓 به سال ۱۳۴۲ در مشهد سیل شدیدی آمد که ۴۴۸ خانه را ویران کرد و عده‌ای از مردم را کشت. طنزآمیز اینکه درست در همان روز، راداکریشنان رئیس جمهور هند به ایران وارد شد.

📅 مناسبت‌های جهانی


🗓 ۱۸ مه روز جهانی فیدل⁩ است. فیدل یا ویلون⁩ یک ساز زهی محبوب است. افرادی که موسیقی محلی یا سنتی اجرا می‌کنند به این ساز فیدل می‌گویند و نوازندگان کلاسیک آن را ویولن می‌نامند.

🗓 سومین شنبه ماه مه که امسال مصادف شده با ۱۸ مه روز جهانی ویسکی است. از سنت‌‌های این روز شرکت در دورهمی‌های این روز برای نوشیدن ویسکی است.

🗓 ۱۸ مه روز جهانی موزه است. امسال این روز بر نقش محوری موسسات فرهنگی در ارائه یک تجربه آموزشی جامع متمرکز است و برای جهانی آگاه‌تر، پایدارتر و فراگیرتر تاکید می‌کند با این شعار «موزه‌ها برای آموزش و پژوهش»

📅 حوادث تاریخی جهان

🗓 در سطح جهانی این روز با رخدادهایی پراکنده و واگرا قرین بوده است.

🗓 در ۴۷۵ سربازان اروپایی که برای نخستین جنگ صلیبی به خاور روی آورده بودند، در وورمس آلمان به جان یهودیان شهر افتادند و همه را کشتار کردند. ۸۰۰ یهودی در این واقعه کشته شدند.

🗓 در ۶۴۷ بیبرس شاه مملوک شهر انطاکیه را که مرکز صلیبی‌ها شده بود، فتح و پاکسازی کرد.

🗓 در ۹۱۵ آن بولین دومین همسر هانری هشتم، شاه انگلستان را به جرم زنای با محارم و خیانت گردن زدند.

🗓 در ۱۲۷۵ در جریان مراسم تاج‌گذاری تزار نیکلای دوم، در محله خودینکای مسکو، هجوم جمعیت و غوغایی که برای دریافت خوراک مجانی برخاست، به درگیری و مرگ ۱۳۸۹ نفر منتهی شد!

🗓 این روز در ضمن روز تولد آتاتورک در ۱۲۶۰ هم بود و او چنین روزی را برای آغاز جنگ‌های استقلال ترکیه انتخاب کرده‌بود.

🗓 در ۱۲۸۱ کوبا از آمریکا استقلال یافت.

🗓 در ۱۳۰۶ انگلستان عهدنامۀ جده را با ابن سعود امضا کرد و او را به پادشاهی منطقۀ نجد و حجاز گماشت.

🗓 در ۱۳۲۰ هم هوشی مین ۴ اتحادیۀ کمونیستی ویتمین را در ویتنام تأسیس کرد و شروع کرد به سازماندهی کمونیست‌های کامبوجی که باعث شد در نهایت، پل‌پوت در آنجا به قدرت برسد و بخش بزرگی از جمعیت کشورش را به قتل برساند. جالب آن که هوشیمین هم از همان الگوی آتاتورک برای بزرگداشت جشن تولد خودش استفاده می‌کرد. چون تولد او هم در همین روز به سال ۱۲۶۹ قرار می‌گیرد.

زادگان و رفتگان

🗓 زادگان نامدار این روز جدای از مبارزان چپ‌گرایی که در روز تولدشان حرکات تاریخ‌ساز می‌کردند، عبارت‌اند از جوزف باتلر، فیلسوف و متأله انگلیسی (۱۰۷۱)، یوهان گوپتلیب فیشته، فيلسوف آلمانی (۱۱۴۱)، نیکلای دوم تزار روسیه (۱۲۴۷)، برتراند راسل، فیلسوف انگلیسی (۱۲۵۱)، یولیوس اوولا، فیلسوف ایتالیایی (۱۲۷۷) و مالکوم ایکس (۱۳۰۴).

🗓 کریستف کلمب ۸۸۵ و توپاک آماروی دوم، شورشی پرویی هم در ۱۱۶۰ درگذشته است.



🌾 @Naqdagin | رام
ویولون سلتیک ایرلندی
@Naqdagin
🎧ویولون سلتیک ایرلندی

🎻 امروز (۱۸ مه) روز جهانی فیدل⁩ است. فیدل یا ویلون⁩، یک ساز زهی محبوب است. افرادی که موسیقی محلی یا سنتی اجرا می‌کنند، به این ساز فیدل می‌گویند و نوازندگان کلاسیک آن را ویولن می‌نامند.


#نوا


🌾 @Naqdagin
Waltz by the River
Eleni Karaindrou
🎧 والس کنار رودخانه
— هم‌نواییِ ویالون و آکاردئون و پیانو

🎻
#النی_کارایندرو

🍂 النی کاراینْدرو، آهنگساز یونانی زادهٔ ۱۹۴۱ میلادی است. او موسیقی متن بسیاری از فیلم‌های تئو آنگلوپولوس، فیلم‌ساز هم‌میهنش را ساخته‌است از جمله موسیقی شاهکار فیلم یونانی ابدیت و یک روز. وی همچنین آهنگساز فیلم بمب یک عاشقانه نیز هست.

زندگی و فعالیت‌ها

🍂 کارایندرو وقتی ۷ سال داشت همراه با خانواده‌اش به آتن آمد، و در مدرسهٔ هنری هلنی پیانو و تئوری موسیقی را آموخت. او همچنین در این دانشگاه در کلاس‌های تاریخ و باستان‌شناسی نیز شرکت کرد. او در مدت زمان جنگ نظامی یونان در سال‌های ۱۹۶۷ تا ۱۹۷۴ در پاریس زندگی می‌کرد و در آن جا به تحصیل موسیقی‌شناسی قومی و ارکستراسیون پرداخت، و مشغول به بداهه‌نوازی همراه با موسیقی‌دان‌های جاز بود. سپس شروع آهنگسازی آهنگ‌های محبوب کرد.

#نوا


🌾 @Naqdagin
ارزش فلسفه و راسل
@Naqdagin
🎧 ارزش فلسفه از نظرِ برتراند راسل

📅 امروز زادروز #برتراند_راسل، فیلسوف انگلیسی، به سال ۱۲۵۱ است.


🗄 پست‌ مرتبط

📕در باب پراگماتیسم
📓نبرد دین با علم
📻 کتاب صوتیِ «نبرد دین با علم»

#فلسفیدن


🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 شهوتِ خدمت(!) و اصلِ هِبه و بی‌شرمی


#نقدخند #حکومت_اسلامی



🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
چرا ویولن را ساز «شیطان» یا ساز «مرگ» می‌دانند؟ (+)

🎻 امروز (۱۸ مه) روز جهانی فیدل⁩ است. فیدل یا ویلون⁩، یک ساز زهی محبوب است. افرادی که موسیقی محلی یا سنتی اجرا می‌کنند، به این ساز فیدل می‌گویند و نوازندگان کلاسیک آن را ویولن می‌نامند.

🎻 احتمالا داستان‌ها و نقاشی‌های زیادی شنیدید یا دیدید که شیطان یا فرشتۀ مرگ، در حال نواختن ساز ویولن (این ساز خوش‌صدا و مسحورکننده‌) است. خب، این داستان‌ها، دلایل تاریخی زیادی دارد که چند مورد آن بیان می‌شود.

🗄پست مرتبط

📻 ویولون سلتیک ایرلندی
📻 والس کنار رودخانه

#هنر #نوا


🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 شاعری که ۳ بار دفن شد!
— پیرامون ماجراهای آرامگاه خیام و تحجر #آخوندیسم

🍂 مهندس #هوشنگ_سیحون، آرامگاه باشکوه عمر #خیام را بر اساس روایتِ نظامی عروضی (در چهار مقاله) از وصیت خیام برای محل دفنش، بنا کرد.

#مستند


🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📗هستی‌شناسی نفی در خیامیت
(۱/۲)
✍🏻 #سینا_جهاندیده

🍂 خیامیت یک گفتمانِ سلبی‌ست. این ویژگی سبب شده‌است که همیشه با گفتمان‌های مسلط، رابطه‌ی تباینی داشته‌باشد؛ سلبیت این گفتمان در واقع، انگیزه‌ای می‌شود تا خیامیت به‌تصرف گفتمان‌های در حال مقاومت درآید؛ یا حداقل با آن گفتگو کنند.

🍂 اگر از روش‌شناسیِ تحلیل گفتمان «لاکلا و موفه» استفاده کنیم، می‌توان گفت که خیامیت گاه در هیئت دالی مرکز و زمانی به‌مثابۀ یک عنصر گفتمانی در گفتمان‌های دیگر آشکار می‌شود؛ بنابراین، خیامیت یک «دال شناور» است که به شکل‌های مختلف، تصرف می شود؛ در واقع، همین مسئله سبب تداوم و تکثیر آن از عصرِ پیشامدرن تا دوره‌ی مدرن شده است. به همین دلیل، می‌تواند گاهی با تأکید بر «تفکر سینایی»، در مقابل «تفکر غزالی» باشد، گاهی شبیه اندیشۀ صوفیانه شود و زمانی چیری از «نهیلیسم و سکولاریزم» بگوید که مناسب جهان مدرن گردد؛ همچنین، گاهی تبدیل به «اندیشۀ اگزیستانسیالیسمی» شود و نیچه، سارتر، هایدگر و کامو را به یاد آورد.

🍂 اما سوال این است که چه ویژگی یا ویژگی‌های ثابتی می‌توان در گفتمان خیامیت جستجو کرد که هم در خیامیت پیشامدرن و هم در خیامیت مدرن تکرار شده‌باشد و به‌گونه‌ای ماهیت این گفتمان را آشکار کند؟ از آنجایی که این گفتمان، التقاطی‌ و پارادوکسیکال است، ساده‌کردن آن سبب می‌شود بخشی از چهره‌اش پنهان بماند. اگرچه در طول یکصد و پنجاه سال خیام‌شناسی، سعی کرده‌اند این گفتمان را به یک جهان‌بینی و ایدئولوژی منسجم تقلیل دهند، اما داده‌های تاریخی، این کوشش‌ها را برهم می‌زند. سوالی که مطرح می‌شود این است: با توجه به همۀ این روایت‌های تقلیل گرایانه، وقتی خیامیت را در هیئت یک گفتمان بررسی می‌کنیم، چه ویژگی‌هایی همچنان ثابت می‌ماند؟ با توجه به صیروت تاریخی و گسست‌های مختلفی که خیامیت داشته‌است، ۳ ویژگی در این گفتمان همچنان باقی‌ست، چنانکه می‌توان گفت، این ۳ ویژگی، ماهیت درونی خیامیت را آشکار می‌کند:
الف) حقیقت‌گویی یا پارسیاستس*
ب) رتوریک نفی
ج) گفتگو‌مندی


(ادامه دارد)
————
*دربارۀ واژۀ پارسیاستیس

پارسیا در علم بلاغت، وجهی از گفتار است که تحت عنوان «رک‌گویی یا طلب بخشش برای چنین‌گونه صحبت کردن» تعریف می‌گردد. به زعم میشل فوکو، این واژه در زبان یونان باستان سه وجه متفاوت داشته‌است. پارسیا در نقش اسم به‌معنای «آزادی بیان» است. پارسیوزومای در نقش فعل به‌معنای «استفاده کردن از پارسیا» است. همچنین پارسیاستس به‌معنای شخصی است که از پارسیا استفاده می‌کند؛ برای مثال «کسی که حقیقت معطوف به قدرت را بیان می‌کند». متن مرتبط با این اصطلاح در نقدآگین دربارۀ توماج صالحی را اینجا بخوانید.


🌾 @Naqdagin
📗هستی‌شناسی نفی در خیامیت
(۲/۲)
✍🏻 #سینا_جهاندیده

🔻هر یک از این ویژگی‌ها، هم ساختار زبانی خیامیت را می‌سازد و هم تکثیر و ابقای آن را ممکن می‌کند.

🍂 ویژگی «حقیقت‌گویی» خیامیت، نیاز به شخصیتی داشت که فراتر از تاریخ باشد. این ویژگی، سبب شد تا یک انسان تاریخی، تبدیل به انسانی شود که فراتر از تاریخ عصری، به هیئت یک قهرمان یا ضد قهرمان درآید. از این جهت، شخصیت خیام گفتمانی، «اسطوره و حماسی» است. بزرگ شدن این شخصیت اسطوره‌ای، به این دلیل بود تا بتوان حقیقت و راز‌های مگو را از زبانش جاری ساخت. در این شرایط، عمر خیام هم تبدیل به دال شناور می‌شود، چنانکه گفتمان‌ها به‌گونه‌ای با استعاره‌های زندگی او بازی می‌کنند و انواع روایت‌های افسانه‌ای برساخته می‌شود. از این رو، روایت‌های تاریخی و تخیلی، به‌گونه‌ای کنار هم قرار می‌گیرند تا آن چهرۀ آرمانی و مشروعیت‌بخش خلق شود.

🍂 ویژگی «گفتگومندی»، اگرچه خیامیت را متناقض جلوه می‌دهد و شخصیت خیام را پارانویایی باز نمایی می‌کند، اما این گفتمان را هم از نظر زبانی و هم از نظر تاریخی گسترش می‌دهد. منظور از اصطلاح حقیقت‌گویی، این نیست که خیامیت «راز»ی را در اختیار داشت‌است؛ خیامیت از این نظر، گفتمانی «ضد راز» و در مقابل گفتنان‌هایی‌ست که مدعی‌اند که اسرار آفرینش را می‌دانند: اسرار ازل را نه دانی و نه من / وین حرف معما نه تو خوانی و نه من»، بلکه منظور این است که خیامیت، می‌توانست تناقضات گفتمان مسلط را به‌صراحت به زبان آورد. به بیان دیگر، خیامیت با استعاره‌های رازانگیزِ هر گفتمانی که مدعی راز است، بازی می‌کند؛ بنابراین، حقیقت‌گویی در خیامیت، با «صراحت لهجه، ریسک، برهنه‌گویی، توجه به اسرار مگو و طرح معماهایی که گفتمان‌های مسلط میل به آشکار شدن آن ندارند»، رابطه دارد.

🍂 وجود مفاهیمی چون «اسرار ازل، پرده، سوالات هستی‌شناختی بی‌جواب و رازناکی جهان» («ره زین شب تاریک نبردند به روز»)، نشان می‌دهد که این استعاره‌ها، برای خیامیت منشا «بازی» است. در خیامیت، «حقیقت‌گویی» با «نقیضه‌سازی» رابطه دقیق دارد. به همین دلیل، گزاره‌ها و استعاره‌هایی در خیامیت آشکار می‌شود که گزاره‌های گفتمان رقیب است و خیامیت بخاطر نقیضه‌سازی، آن‌ها را دوباره واژگونه طرح می‌کند. حقیقت‌گویی خیامیت هم «نگاه سلبی» را دامن می‌زند و هم «گفتگومندی» این گفتمان را تایید می‌کند.

🍂 حقیقت‌گویی، نه‌تنها در گفتمان خیامیت، بلکه در هر گفتمانی که در برابر گفتمان مسلط قرار دارد، قابل شناسایی‌ست. از این نظر، خیامیت می‌تواند به‌مثابه‌ یک استعاره باشد؛ زیرا حقیقت‌گویی با ناخوداگاه بشر رابطه دارد. هیچ یک از پرسش‌های گفتمان خیامیت، تازه نیست، از این جهت، خیامیت چه در «استدلال» و چه در «نقیضه‌سازی»، کودک‌وار عمل می‌کند. به تعبیر فرویدی، خیامیت به مثابۀ «نهاد در برابر فراخود» است، اما خیامیت، تنها در جامعه‌ای تبدیل به گفتمان می‌شود که وجدان جمعی آن جامعه، نسبت به «بازی‌های نهاد»، حساس است؛ از این رو، بازی نهاد را منع نمی‌کند. از سوی دیگر، خیامیت نیز آگاه است که «فراخود»ی وجود دارد که نسبت به «میل‌ها و خواست‌ها» حساس است و خود را «راز‌ناک» نشان می‌دهد؛ بنابراین حقیقت‌گویی و پرده‌دری خیامیت، خود براساس فشارهای گفتنان مسلط شکل گرفته‌است. در واقع، آشکار شدن خیامیت، خود بیانگر این است که گفتمانِ «اخلاق‌مدار و دین‌مدار مسلط»، از درون دچار تناقض است و حقیقت‌گویی خیامیت، با همین تناقض‌ها شکل گرفته‌است.

🍂 پارسیاستس خیامیت، در نقطۀ مواجه‌شدن با نیستی، با پارسیاستس تصوف تلاقی پیدا می‌کند؛ به عبارت دیگر، میل خیامیت به تصوف، یا برعکس، میل تصوف به خیامیت، نشأت‌گرفته از ساختاری‌ست که «عدم و نیستی و نفی»، بخشی از آن را می‌سازد؛ به همین دلیل، نهیلیسم تصوف نمی‌تواند به نهیلیسم خیامیت نزدیک شود، آن‌گونه که این اتفاق، در شعر حافظ می‌افتد.


#فلسفیدن #نقد_ادبی #خیام


🌾 @Naqdagin | @tabarshenasi_ketab