نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.44K videos
93 files
9.15K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 خوانندۀ «غوغای ستارگان» همچنان «شوری در سر داشت»

🍂 #پروین_نوری‌وند،‌ خواننده پیشکسوت ایران، ساعت پنج صبح امروز در منزل مسکونی خود در تهران درگذشت. پروین در سال ۱۳۱۷ در تهران به دنیا آمد و پس از تحصیلات در بانک بازرگانی استخدام شد، اما همایون خرم (آهنگساز برجسته ایران) صدای او را شنید و پروین را به برنامه گلها دعوت کرد. پروین با خواندن ترانه «غوغای ستارگان» که آهنگش از همایون خرم و شعرش از کریم فکور بود به شهرت رسید.

🍂 او در سال ۱۳۵۳ از خوانندگی کناره‌گیری کرد و سرانجام پس از ۴۹ سال سکوت، همزمان با قیام ژینا (مهسا)، بدون حجاب و با آرایش همیشگی‌اش، بار دیگر ترانۀ «غوغای ستارگان»‌ را در جمع دوستانش خواند که در شبکه‌های اجتماعی به طور گسترده‌ای منتشر شد.

🍂 او با خواندن بیش از ۳۰۰ ترانه و آواز در دهه ۳۰ و ۴۰ کارنامه درخشانی از بهترین آهنگ‌ها و ترانه‌ها (همچون غوغای ستارگان، پیک سحری، درد عشق و انتظار، زمستان، و غیره) دارد.

🍂 پروین در طول فعالیت هنری خود همکاری مستمری با آهنگسازانی همچون همایون خرم ، مرتضی حنانه، مرتضی محجوبی، جواد لشگری، انوشیروان روحانی و... داشت.


#بوقت_آواز

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
نقدآگین
#نظرسنجی ۱۷
اگر امروز یزید بن معاویه، معاویه و محمد بن عبدالله و روح الله خمینی زنده بودند و قرار بود رهبر نیم‌قرن آیندهٔ حکومت ایران بنا به رأی شما انتخاب شود، چه کسی را برمی‌گزیدید؟
📘عزت‌المیلاء؛ زنِ خواننده‌ی مسلمان
— زنِ آوازخوانی که در قرن نخستِ اسلام می‌زیست

✍️#محمد_موسوی‌_عقیقی

🍂 در تاریخ پُر فراز و نشیب اسلام، به خصوص در دوران حکومت عباسیان، زنان زیادی وجود داشتند که به آوازخوانی می‌پرداختند. بسیاری از این زنان مسلمان بودند یا حتّی به مذهب یا منشِ شیعیان گرایشِ بیشتری داشتند. در آن زمان نه زنان از سمتِ قضات شهر محکوم می‌شدند و نه امامان شیعی مقابلِ آنان می‌ایستادند. یکی از این موارد، عزت المیلاء است.

🍂 عزت المیلاء، زنِ مسلمانی بود که در سال ۱۱۵ هجری قمری درگذشت. جاحظ – ادیبِ عرب – می‌گوید که المیلاء یکی از قدیمی‌ترین غناخوان‌های حجاز و باسوادترین زنانِ مدینه است. «أنصار»، لقبی است برای گروه بزرگی از مسلمانان که در زمان حیاتِ محمد بن عبدالله(ص) با او هم پیمان شدند و بعد از قتلِ خلیفۀ سوّم عثمان بن عفان، از حامیانِ خلافت علی بن أبی طالب(ع) گردیدند.

🍂 خیرالدّین زرکلی – تاریخ نگار سوری – نوشته‌است که المیلاء از حامیان و وفاداران به ایده‌های انصار بود. نقل شده که او دامنِ خود را به دو پاهایش می‌پیچید و خود را شبیه مردان می‌کرد تا بتواند به راحتی شراب بنوشد. البته این را هم گفته‌اند که المیلاء آن اندازه اهتمام به آیین‌های اسلامی داشت که هیچگاه دینِ خود را به گناه آلوده نکرد.

🍂 المیلاء هم خود مجلس برپا می‌کرد و هم شاگردان زیادی را پرورش داد که یکی از آنان إبن‌سریج از بزرگ‌ترین خوانندگان عربِ صدر اسلام است. مورخان این زن را به زیباییِ صورت و اندام یاد کرده‌اند که صدایش بزرگ‌ترین سلاحِ او بوده است. دربارۀ المیلاء گفته‌اند که صدای بسیار زیبا و رَسایی داشت به طوری که زیبایی صدای‌اش مردان را شوکه می‌کرد و به دلنشینی آلاتِ موسیقی را می‌نواخت.

🍂 عزت المیلاء با سکینه دختر حسین بن علی هم دوره بود. ابن جوزی در کتاب المنتظم نقل می‌کند که شاعران بسیاری اشعار خود را به سکینه می‌داده‌اند تا او آن‌ها را داوری و بررسی کند.

🍂 ابوالفرج اصفهانی در کتاب الآغانی تصریح کرده که سکینه یکی از شاعران و غزل سرایان مشهور زمان خود بوده به طوری که مردم دور سکینه جمع می‌شدند تا او برای‌شان آواز بخواند. روابط این دو مسالمت آمیز بود. در کتاب‌های تاریخ، مورخانی که خود چه بسا از فقیهان بوده‌اند، علیهِ آوازخوانی المیلاء یا سکینه سخنی نگفته‌اند.

🍂 جالب است بدانید در آن دوران، آنگونه که شوقی ضیف نقل کرده، آنقدر آوازخوانان محفل‌شان گرم و بزم‌شان پُر هیاهو بوده که تمامی اقشار مردم – حتّی فقیهان – به این مجالس روی خوش نشان می‌داده‌اند.

این را هم خوب است که بدانید!
🍂 عبدالله برادرزادۀ علی بن أبی طالب و همسر زینب (دختر علی) است. مورخان زیادی نوشته‌اند که او از آوازخوانان حمایت‌های گسترده‌ای داشته است.

🍂 من تا به حال ندیده‌ام مورخان و فقیهان مسلمان (چه شیعه و چه سایر مذاهب) علیه او سخنی به ذمّ و قدح باز کنند. اندازه‌ای که من به صورت کوتاه کتاب‌ها را بررسی کرده‌ام، المیلاء شخصاً دخترانِ کنیزی که خوش صدا بودند را می‌خرید و آنان را در بزم‌ها، به آوازخواندن دعوت می‌کرد.

🍂 مطابق گزارش عبدالله بن جعفر، المیلاء کنیزی را به چهار هزار درهم خرید و او را به بزم آورد. زمانی که کنیز به آوازخواندن مشغول شد، مردی از زیبایی صدای او شوکه و سپس بیهوش شد. البته گفته شده که کنیز را عبدالله بن جعفر خریده بود و به نزد المیلاء آورد تا بزمی را تدارک ببیند.

🍂 مورخانی نقل کرده‌اند که گاه می‌شد جمیله – از زنان آوازخوانانِ مسلمان و مشهور قرنِ نخست اسلام – با عبدالله بن جعفر بزم‌های دو نفره داشتند و جمیله با احترام تمام به مقام و خاندان او، برای عبدالله آواز می‌خواند. همین نوع گزارش را معاصرانی دربارۀ المیلاء و عبدالله بن جعفر داشته‌اند.

______________________________
استفاده شده از این کتاب‌ها:
نهايه الارب في فنون الادب؛ مسالك الابصار في ممالك الامصار؛ التذكرة الحمدونية؛ العقد المفصل؛ ربيع الأبرار و نصوص الأخبار؛ تزيين الاسواق في اخبار العشاق؛ قصه الادب في الحجاز؛ المرقصات والمطربات؛ الاغانی؛ المختار من كتاب اللهو والملاهي.


🗄 پست مرتبط
📺 تمجید عبدالباسط از بانو اُمّ کُلثوم به‌مثابه «کوکب شرق و غرب»
📕«گیتار آسمان» یا سرنوشت زنانِ قاری قرآن در مصر
📕 «خوش‌آمدِ نفس» یا «شهوت»؟

#بازاندیشی #روشنفکری_دینی #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fekr_rak
📘پیرامون خوانندگی زنان و فقه

✍️#محمد_موسوی‌_عقیقی

🍂 در فقه اسلامی، فقیهان بارها بی‌دقتی کرد‌ه‌اند، نمونه‌اش درباره تعامل اجتماعی زنان با مردان است. در این دیدگاه، فقیه، میان «برانگیختگی» و «خوش آمد نفس» با «شهوت» تمایز قائل نمی‌شود. یعنی وقتی مردی به عنوان مثال، صدای زنی را می‌شنود و برانگیخته می‌گردد، فقیه این را به شهوت معنا می‌کند. درحالی که این چنین نیست، شهوت امری برای ایجاد تعامل جنسی است، ولی «خوش آمدی نفس» چیزی است که انسان از دیدن یا شنیدن صدای یک زن سر ذوق و شور می‌آید.

🍂 در منابع اسلامی، قرآن به عنوان اولین سند اسلام، در آیه پنجاه و دوم احزاب، (امکان) برانگیختگی پیامبر اسلام از دیدن زنان را مطرح می‌کند(لو أعجبک حسنهن). نیز در روایتی که علی بن سوید، از امام موسی کاظم نقل کرده است، امام نگاه بی‌شهوت اما برانگیخته‌ی علی بن سوید را جایز می‌داند.

🍂 هر دوی این رَوایت‌ها، نشان می‌دهد که زعمای اسلام، برانگیخته شدن را مذموم نمی‌دانستند. وانگهی، در مورد خوانندگی زنان، ما دلیل مستندی در دست نداریم که «صدای زن حرام باشد»، ولی آنچه که در روایت‌ها از نهی نگاه به زن آمده، بر اساس نهی از «شهوت» است، نه «برانگیختگی».

🍂 در روایتی که عائشه، همسر پیامبر، نقل کرده که کنیزانش، اشعاری را در حضور پیامبر غناخوانی می‌کردند و ابوبکر اعتراض کرد و پیامبر رخصت به ادامه‌ی آواز کنیزان داد؛ نیز این تفاوتی که فقیهان به آن توجه نکردند، به چشم می‌خورد. ابوبکر وقتی وارد می‌شود اعتراض می‌کند که این موسیقی شیطانی‌ست (مزمارة الشیطان)، ولی پیامبر جواب داد «بگذار آزاد باشند». در ادبیات دینی، عمل «شیطان» با فریب، شهوت و گناه گره خورده‌است، از نگاه ابوبکر غناخوانی زنان عملی شیطانی (شهوت‌‌انگیز) بود که می‌توانست موجب شهوت مردان شود، ولی پیامبر چنین نظری نداشت؛ این‌طور هم نیست که از به شهوت رسیدن مردان دفاع کند! پس منظور پیامبر می‌تواند این باشد که میان «شهوت» و «خوش‌آمدی نفس» تفاوت وجود دارد.

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fekr_rak
📅 نوزدهم امرداد
— رام: روزشمار ایرانی معنادار

🗓 #در_چنین_روزی به سال ۱۲۸۸ مشروطه‌خواهان پیروزمند میرهاشم دوه‌چی از مستبدین بدنام را که قاتل چندین آزادی‌خواه بود در میدان توپخانه اعدام کردند.

🗓 این روز برای دولت عثمانی هم بداَختر بود؛ چون به سال ۱۲۹۲، دومین جنگ بالکان[1] با امضای عهدنامه‌ی بخارست[2] توسط یونان،‌ رومانی، مونته‌نگرو، بلغارستان و صربستان خاتمه یافت و جدایی این کشورها از قلمرو امپراتوری عثمانی قطعیت یافت. هفت سال بعدش هم (در ۱۲۹۹) قوای متفقین که در جنگ جهانی اول پیروز شده بودند، ابتدا در معاهده‌ی پاریس و بعد در بندهای توافق‌نامه‌ی سِور[3] که در این روز امضا شد، استقلال دولت ارمنستان را نیز گنجاندند. سلطان محمد ششم هم به ناچار عهدنامه‌ی سِور را امضا کرد و به این ترتیب قلمرو عثمانی میان متفقین جنگ جهانی اول تقسیم شد.

🌐 مطالعهٔ ادامه و «رام» کامل امروز

➖➖➖

🌾 @ReadAllAboutMemories
🌾 @Naqdagin
📗حجاب اسلامی و منازعه بین کلاغ و طاووس

✍️#علیرضاموثق


#نقد_فرهنگ #نقد_اسلام #حکومت_اسلامی #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗حجاب اسلامی و منازعه بین کلاغ و طاووس

✍️#علیرضاموثق

🍂 در تفکر تحلیلی ابتدا باید مفاهیم را ایضاح کنیم و مراد خویش یا متکلم را بیان کنیم و با تجزیهٔ مقولات مختلف، جایگاه و ویژگی‌های بنیادین پدیده‌ها را روشن سازیم و در گام بعد، علل پیدایش پدیده را تبیین کنیم و سپس، گزاره‌ها و ایده‌ها، اگر ناظر به واقعیت می‌باشند، صدق و کذب و اگر ناظر به ارزش و حق و تکلیف‌اند، روایی و ناروایی و نسبتشان با عدالت را مشخص نماییم.

🍂 به تعبیر مصطفی ملکیان، در جامعه، چند منبع هنجارگذار وجود دارد:

اول) دین و مذهب، یعنی آموزه‌ها و احکام صریح در ادیان و مذاهب؛
دوم) حقوق و قانون؛
سوم) اخلاق؛
چهارم) زیباشناسی؛
پنجم) آداب و رسوم؛
ششم) مصلحت‌اندیشی، و بررسی روش مناسب برای رسیدن به اهداف مناسب، یعنی بررسی سودمندی اهداف و نیز کارآمدی روش‌ها.

🍂 حجاب اسلامی، جزء آداب و رسوم است و از همین عرصه وارد ادیان و مذاهب شده‌است. به لحاظ ماهیت، جزء مقولات اخلاقی نیست. عفت، مفهومی اخلاقی و به معنای تعادل در قوهٔ شهوت است (که اتفاقاً پیامبر اسلام چندان از این فضیلت برخوردار نبود).

🍂 آداب و رسوم (برای مثال نوع پوشش) با اقلیم و هویت ارتباط دارند. لباس اعراب در محیط گرم و بیابانی، با اقتضائات اقلیم مرتبط است. همچنین پای هویت و بازی قدرت در ارتباط با گروه‌های دیگر اجتماعی در آداب و رسوم به میان می‌آید. ادیان و مذاهب، با برکشیدن یکسری رسوم و آیینِ خاص (حتی جهت قبله برای نماز و یا روش عبادت)، می‌کوشند تا تمایز بین پیروان خویش با پیروانِ ادیان و مذاهب دیگر ایجاد کنند و «خودی» و «دیگری» را در نوع رفتار و پوشش، متمایز نمایند.

🍂 نوع پوشش، همچنین با افکار و ویژگی‌های فردی و روانشناختی در آدمی ارتباط دارد. یک هنرمندِ مدرن به خاطر سطح سواد بصری‌اش، در انتخاب رنگ لباس، و هماهنگی در رنگ و دیگر مؤلفه‌های مدنظر بین کفش و پیراهن و شلوار، انتخاب‌های خاصی انجام می‌دهد و زیباشناسی و چشم‌نوازی را بیشتر مدنظر دارد تا یک داعشیِ جلاد و خشن و بی‌سواد با ریش‌هایی شبیه به گوریل.

🍂 اینک نیز حجاب اجباری با بازی قدرت و «خودشیفتگی» و بحران هویت عجین است. استبداد دینی از اینکه عموم مردم و تمام فرهیختگان، او را نمی‌خواهند و مشروعیت ندارد، در رنج است و احساس حقارت و کوچکی و طردشدگی، عذابش می‌دهد.

🍂 سیاسیون جاهل و ظالم، حتی در سبک زندگی و زیباشناسی تحقیر می‌شوند؛ به همان سیاق که پراید در مقابل بنز تحقیر می‌شود.

🍂 مدرنیسم با زبان حال و قال به داعشیان می‌گوید: «من عدوی تو نیستم، بلکه انکار تو هستم». داعشیان در آینهٔ مدرنیسم می‌بینند که در جمیع حوزه‌ها، ورشکسته و حقیر و فاسد و منحط هستند. حتی خلاقیت ندارند تا در ژانر حجاب اسلامی، پوشش‌های زیبا و جذاب طراحی کنند و «گونی مشکی» و ظاهر کلاغ را می‌خواهند به رخ طاووس و طاووسیان بکشند. مصباح یزدی بی‌سواد و مرتجع را با هگل مقایسه می‌کنند تا رنج حقارت و انحطاط را تسکین دهند و برای خودشان اعتماد به نفس ایجاد کنند. منتها اعتماد به نفس، وقتی بر بنیان دروغ و توهم باشد، با تلنگر واقعیت، سست‌تر از بیت‌العنکبوت، فرو می‌ریزد.

🍂 داعشیان می‌بینند که اسلام، در جمیع وجوه ورشکسته است؛ از طبابت و سیاست و علم اقتصاد و علم مدیریت و فیزیک و شیمی گرفته تا علم اخلاق و علم حقوق و معنویت و عدالت و «زیباشناسی و سبک زندگی».

🍂 حتی سواد بصری در سِت و هماهنگ کردن چند رنگ را در مبلمان منزل یا پوشش و لباس خویش ندارند. یک گونی مشکی را با زور و حقارت، می‌خواهند زیبا و «حجاب برتر» نشان دهند و با رذالت و دروغ و مغالطه از مفاهیم اخلاقی، مثل «عفاف» استفاده می‌نمایند تا «دم خروس ارادهٔ قدرت و بحران هویت» را پنهان کنند. گویا میلیاردها زن بی‌حجاب در جهان و در طول تاریخ، بی‌عفت می‌باشند و گویا این قوم فاسد و منحط، مجسمهٔ اخلاق هستند!

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
Live stream started
📣 هم‌اکنون: زنده در نقدآگین

📜پیرامون «مسلمان شدن ایرانیان و اعتبار تاریخ‌نگاری اسلامی»
—
گفتگوی دکتر #محسن_بنائی (مزدک بامدادان) با دکتر #پروانه_پورشریعتی و #مدی


🔗 شنیدن جلسه در تلگرام:

https://t.me/Naqdagin?livestream=fd7dea65e749e4ff02

🔗 شنیدن جلسه در اینستاگرام:

http://www.instagram.com/Naqdagin1

#خبر_نقدآگین #بازاندیشی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
Live stream finished (2 hours)
📘حبسِ زنان در خانه
.
✍️#علی_مازندرانی

🍂 همان‌گونه که [خود احکام قرآن و] تفسیر قرآن و نیز آرای کلامی اسلامی، به‌نسبت گذشت زمان، تطورات تاریخی متنوعی یافته‌است؛ به‌همین صورت، آرای فقهی فقیهان اسلامی نیز، به‌نسبت زمان و مکان یا سیاست حکامِ اسلامی، تطورات تاریخی متنوعی یافته‌اند؛ البته در دورۀ معاصر، شیب بسیار تندی پیدا نموده‌اند.

🍂 به‌عنوان نمونه، زن در نظرگاه فقهای متقدم، جایگاه یا منزلت فردی و اجتماعی افتخارآمیزی نداشته و همیشه، کالا یا جنس دوم و در «طولِ مردان» قرار داشته‌است؛ و تازه در دوره معاصر و به مدد فشار افکار عمومی و ظهور وسایل ارتباط جمعی، زنان کمی مورد توجه و احترام علمای دینی واقع شده‌اند.
.
🍂 زنان در طولِ تاریخ فقه اسلامی، به‌نسبت مردان جامعه، همیشه بدون منزلت بوده‌اند. مثلاً، جدای از برخی فقهای شیعی که حبس زنان (اعم از دختران و همسران) در خانه را «واجب شرعی» می‌دانسته‌اند؛ مابقی فقها (حتی در دوران معاصر نیز)، حبس زنان در خانه را مستحب شرعی می‌دانند (يستحبّ حبس المرأة في البيت؛ به عنوان نمونه نک: العروة الوثقى مع تعاليق الإمام الخميني، مسأله ۱۵).

🍂 این عقیده پیرامون زنان، چنان در نظرگاه فقها، مستحکم است که برخی از همین فقهای معاصر، این حکم شرعی را دلیلی بر «منع تصدی قضاوت از سوی زنان» دانسته‌اند و نوشته‌اند: «زن نمی‌توان متصدی منصب قضا باشد، زیرا مستلزم خروج او از منزل است و لازم است صدای خود را به گوش مردان برساند؛ در حالیکه این امور، در شرع به طور واضحی نهی شده است».
.
🍂 البته قابل توجه است که مسأله «استحباب حبس زن در خانه» از نظر فقها، جدای از مسأله «عدم جواز خروج زوجه از منزل» است که مشهور فقها، معتقدند «خروج زن از خانه (برای انجام کاری غیرواجب)، به‌طور مطلق (حتا در صورتی‌که منافاتی با حق استمتاع مرد نداشته باشد) جایز نیست».

🍂 به‌عبارت ساده، مخاطب «استحبابِ حبس زن در خانه»، مردانِ جامعه هستند، که باید به این عمل شرعی مستحب، عمل نمایند؛ و مخاطب «حرام بودن خروج از خانه بدون اذن شوهر» زنانِ جامعه هستند، که لازم است مرتکب این عمل گناه نگردند.
.
 نکته: احکام فقهی که توسط فقهای اسلامی استنباط یا بازگو می‌گردند، تابعی از بازخوردهای اجتماعی و نیز قدرت سیاسی حکامِ هماهنگ با ایشان است. در دنیای مدرن، به‌وضوح می‌توان تغییرات نظر فقها در مسائل مختلف را (بر اثر فشار افکار عمومی و تحولات جدید جهانی) مشاهده نمود.


#آخوندیسم #زنان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin