📅 دوازدهم شهرویر ماه
— رام: روزشمار ایرانی معنادار

🗓 #در_چنین_روزی به سال ۱۲۵۸، مردم کابل بر انگلیسی‌های اشغالگر شوریدند. در نتیجه، پشتون‌ها به محل اقامت انگلیسی‌ها در کابل حمله بردند و پس از جنگی شدید، ۷۲ سرباز و مقام انگلیسی و هندی را کشتار کردند. ماژور پیر لوئیس ناپلئون کاواگناری[1] هم در این جریان کشته شد.

🗓 در ۱۲۷۴ گروهی از زنان مسلح به رهبری زینب‌پاشا، انبار غله‌ی والی آذربایجان را در زمان قحطی نان گشودند.

🗓 در همین روز به سال ۱۲۹۸ مصطفی کمال پاشا گروهی از پیروانش را برای تصمیم‌گیری درباره‌ی آینده‌ی آناتولی و تراکیه در سیواس[2] گرد آورد. در همین روز، مرتضی‌قلی‌خان صنیع‌الدوله از ریاست مجلس شورای ملی استعفا داد. یک سال بعد همین شخصیت‌ها با کودتای محمدعلی‌شاه درگیر بودند و کانون مقاومتشان تبریز بود.

🗓 شب پنجشنبه دوازدهم شهریور ۱۲۸۷ (۶ شعبان ۱۳۲۶ ق.) مستبدین به محله‌های هواداران مشروطه در تبریز حمله‌ای سخت بردند، اما با دادن صد تن تلفات، ناچار به عقب‌نشینی شدند.

🗓 بیست سال بعد، در ۱۳۰۷ کلنگ ساخت آرامگاه فردوسی با حضور والی خراسان بر زمین خورد.

🗓 در ۱۳۲۲ در هیاهوی پس از حمله‌ی متفقین به ایران، سید محمد تدین (وزیر مشاور) به جای حسین سمیعی به سمت وزیر کشور معرفی شد و در همین روز، طی اعلامیه‌ای به بازداشت مقامات ایرانی به دست انگلیسی‌ها و روس‌ها اشاره کرد و گفت، دلیل دستگیری‌شان هواداری از آلمانی‌ها بوده‌است. این بگیر و ببندها به معنای تشویق وابستگان به انگلیس و شوروی بود.

🗓 در همین راستا، دو سال بعد در ۱۳۲۴، سید جعفر پیشه‌وری در آذربایجان بیانیه‌ای صادر کرد در این بیانیه زبان ترکی و خودمختاری آذربایجان را اعلام کرد و این در حالی بود که ارتش سرخ آذربایجان را اشغال کرده بود و برای منضم ساختن آن به امپراتوری تزار سرخ زمینه‌چینی می‌کرد. در همین روز شاخه‌ی آذربایجان حزب توده آذر به فرقه‌ی دموکرات پیشه‌وری پیوست.

🗓 در ۱۳۳۲ تروری و بعد از آن کودتایی رخ داد که پیامدش تا سی سال نمایان نبود، اما آن ترور به تکرار ماجرایی نزدیک به قتل اتابک منتهی شد. یعنی در چنین روزی به سال ۱۳۳۲، دادستان تهران با تبدیل قرار متهمین قتل افشار طوس (همچنین بنگرید: اینجا و اینجا) موافقت کرد و همه‌شان از زندان آزاد شدند.

🗓 در همین روز دولت امریکا موافقت خود را با پرداخت مبلغ ۴/۲۳ میلیون دلار بابت کمک‌های فنی سالانه‌ی اصل چهار به ایران اعلام کرد.

📅 حوادث تاریخی جهان

🗓 در دوازدهم شهریور ۱۰۲۸ پاپ اینوسان دهم[9] در جنگ بر شهر کاسترو[10] در ایتالیا دست یافت و فرمان داد تا آنجا را با خاک یکسان کنند. به این ترتیب این شهر به کلی از میان رفت!

🗓 در ۱۱۶۲ هم ‌جنگ‌های استقلال آمریکا با امضای عهدنامه‌ی پاریس خاتمه یافت و انگلستان، استقلال آمریکا را پذیرفت.

🗓 در ۱۱۷۱ هجری خورشیدی خطابه‌هایی در جریان انقلاب فرانسه تولید شد که نتیجه‌اش آن بود که در چنین روزی توده‌ی مردم خشمگین در پاریس به حرکت در آمدند و سه اسقف، بیش از دویست کشیش و همه‌ی زندانیانی را که به گمانشان سلطنت‌طلب بودند با خشونت به قتل رساندند.

🌐 مطالعهٔ ادامه و «رام» کامل امروز

➖➖➖

🌾 @ReadAllAboutMemories
🌾 @Naqdagin

📻 چرا محمد پیامبر خداست؟ (جلسه یکم)
👥 گفتگوی دکتر #عبدالله_مصباحی و استاد #حجت‌الله_نیکویی پیرامون «نقد مبانی نظری نبوت»


🗄پست مرتبط
📻 انسان خدا نیست؛ اسلام و ذات دین (سروش در ترازو)
📻 معضلی به نام «نهاد پیامبری» (روشنفکران دینی روبروی صدیقه وسمقی)
📕عقل و وحی
📕در نقد نبوت عامه
📕زوال عقل توسط وحی
📕سمپتوم پیامبری؛ سروش در ترازو
📓جلد یکم کتاب «مرگ مُسمّای اسلام و بقای نامش» (مناظرات علیرضا موثق)
📓عدم امکان اثبات وثاقت قرآن و نقد دلایل عدم تحریف‌ آن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 چرا محمد پیامبر خداست؟ (جلسه یکم)
👥 گفتگوی دکتر #عبدالله_مصباحی و استاد #حجت‌الله_نیکویی پیرامون «نقد مبانی نظری نبوت»


#تفکر_انتقادی #نقد_اسلام #نقد_قرآن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 هویت مؤلفان قرآن؟ (۲/۵)
— چرا قرآن یک معجزه نیست؟ (+)


🗄پست مرتبط
📺 قرآن اصلی دست ما نیست رفقا!
📺 «عیسی» و «انجیل» و افشای هویت مؤلفان قرآن
📺 حرمت شراب؛ سرنخی از هویت مؤلفان قرآن
📺 ذوالقرنینِ قرآن یا «رمانس اسکندر»؟
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📺 معجزهٔ قرآن؟! آرای لوکزنبرگ به زبان ساده

#بازاندیشی #نقد_قرآن
➖➖➖

🌾@Naqdagin

👥 سلمان رشدی: در واقع هیچ خدایی وجود ندارد (۱/۲)
✂️ برش‌هایی از مصاحبه‌ مجله فرانسوی «لو پوئن» با سلمان رشدی

لوپوئن: اما «آیه‌های شیطانی» هم تخیلی است. چرا صحبت‌ درباره اسلام آنقدر پیچیده است؟

سلمان رشدی: نه فقط اسلام، بلکه هر دینی که سیاسی شود چنین است. به نظر من ما باید بین ایمان فردی که مردم آن را به عنوان امری شخصی می‌پندارند و دین سیاسی که مثل هر امر سیاسی دیگری به کار همه کار دارد، تمایز قائل شویم. ما باید در این مورد تمایزی روشن قائل شویم و این امری بسیار ساده است.

لوپوئن: در نخستین حضور عمومی خود پس از سوءقصد، در ماه مه در مراسم انجمن قلم آمریکا گفتید «تروریسم نباید ما را به وحشت بیاندازد. خشونت نباید ما را منصرف سازد». نظرتان راجع‌به قرآن‌سوزی‌ها در سوئد به بهانه آزادی بیان چیست؟

سلمان رشدی: من همیشه شدیدا مخالف سوزاندن هر کتابی بوده‌ام، هرچه می‌خواهد باشد. جمله معروف هاینریش هاینه در نمایشنامه مشهور او با نام المنصور که به قرآن‌سوزی مسیحیان در گرانادا اشاره دارد را به یاد بیاوریم: «آن‌جا که کتاب‌ها سوزانده شوند، انسان‌ها هم سوزانده خواهند شد.»

لوپوئن: از زمانی که نزدیک بود جان خود را از دست بدهید، گویا همه به شما علاقه پیدا کرده‌اند. این را چطور توضیح می‌دهید؟

سلمان رشدی: فکر می‌کنم آن اوایل که این فتوا صادر شد، مردم آن را واقعی نمی‌پنداشتند و فکر می‌کردند اقدامات امنیتی که هزینه زیادی هم دارد، بیهوده است. این که من کشته نشدم باعث شد مردم فکر کنند که خوب کسی به دنبال کشتن من نیست. اگر غیر از این بود که تا به حال کشته شده بودم! از زمانی که نزدیک بود بمیرم، یک جور «اوه، انگار واقعی بود» به وجود آمد. پس از پانزده ضربه چاقو، همه‌چیز به گونه‌ای بهتر شد. بنابراین، با این وجود خیلی خوب است که پس از این حمله همه این‌چنین مهربان شدند. چون همیشه این‌طور نبوده است....
🔸🔸🔸

لوپوئن: شما همچنان طرفدار پروپاقرص «هزار و یک‌شب» و شخصیت «شهرزاد» هستید. اما آیا هنوز هم به نظر شما داستان‌سرایی می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد و مرگ را دفع کند؟ چون حداقل در مورد خود شما برعکس عمل کرده و داستان‌هایتان برای شما خطر جانی به همراه داشته است.

سلمان رشدی: همه‌چیز به این بر می‌گردد که زندگی را چگونه برای خود معنا می‌کنید. به نظر من، از منظر یک نویسنده قمار بیشتر در مورد جاودانگی است....

واضح‌تر بگویم. اگر تنها با هدف پرفروش بودن و پول‌دار شدن می‌نویسید، آنچه گفتم را فراموش کنید. اما اگر نویسنده‌ای از نوع دیگر هستید، آن‌گونه که من تلاش می‌کنم باشم، شما می‌خواهید آثارتان بیش از شما زندگی کنند و حتی پس از مرگتان خوانندگان را به خود جلب کنند. مارتین آمیس، دوست فقید من می‌گفت: «هرآنچه انجام می‌دهیم برای این است که یک ردیف کتاب در قفسه کتاب‌ها باشیم و بتوانیم بگوییم، ببینید از این‌جا تا آن‌جا منم». به نظر من این توصیف دقیقا حقیقت ما را به تصویر می‌کشد. نام من اکنون بر ۲۲ کتاب است و می‌توانم بگویم «از اینجا تا آنجا منم».

لوپوئن: بیست و دو کتاب و سه‌چهارمش پس از فتوا نوشته شده است. تروریست‌ها شکست خوردند....

سلمان رشدی: می‌توانیم این را بگوییم. «آیات شیطانی» تنها پنجمین اثر چاپ شده من بود. پس بله، از این بابت آن‌ها شکست خوردند. اما خوب، آن‌ها تا حدودی هم زندگی من را از بین بردند. اما درست است. نتوانستند زندگی هنری من را نابود کنند. فکر می‌کنم اگر کسی رمان‌های من را بدون اطلاع از ماجرای زندگیم بخواند، نتواند تاثیر فتوای ۱۹۸۹ را در آن‌ها بیابد. شاید به این خاطر است که خیلی زود به راه‌های مختلفی که فتوا ممکن است زندگی من را نابود کند فکر کردم.

نخست، از طریف فیزیکی: ممکن بود کسی من را بکشد و زندگی فیزیکی من را به عنوان یک هنرمند نابود کند. اما فتوا حتی اگر کسی من را نمی‌کشت می‌توانست روان من را از بین ببرد. مثلا من را به نویسنده «کتاب‌های ترسناک» تبدیل کند. کتاب‌هایی که ‌آن‌ها را برای خودداری از مشکل پیدا کردن با مردم می‌نوشتم. یا من را به نویسنده «کتاب‌های انتقام» بدل می‌ساخت و من آن‌ها را با هدف حمله به کسانی که به من حمله کردند می‌نوشتم. اما در هر صورت من به «مخلوق آن رویداد» بدل می‌شدم و فردیتم به عنوان یک هنرمند از بین می‌رفت.

تنها راهی که می‌توانستم از آن رویداد نجات پیدا کنم این بود که به تلاش برای بدل شدن به نویسنده‌ای که همیشه می‌خواستم باشم ادامه دهم و وقتی شما پنج کتاب نوشتید، به صورت کلی می‌دانید چه‌طور نویسنده‌ای هستید. به خودم گفتم: «به این مسیر می‌روم و نمی‌گذارم هیچ‌کس من را از آن منحرف سازد».

(ادامه دارد)

🌐 مطالعۀ متن کامل
⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۱۴ دقیقه
🔖 ۲۸۳۰ واژه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

👥 سلمان رشدی: در واقع هیچ خدایی وجود ندارد (۲/۲)
✂️ برش‌هایی از مصاحبه‌ مجله فرانسوی «لو پوئن» با سلمان رشدی

نخستین کتابی که پس از فتوا نوشتم «هارون و دریای قصه‌ها» بود. در این کتاب به نوعی می‌خواستم به پسرم توضیح دهم که چه بر سر بابا آمده است. اما نخستین کتاب مخصوص بزرگسالان من بعد از فتوا «آخرین آه عرب مغربی» نام داشت. من حتی اگر هیچ اتفاقی هم برایم نیفتاده بود می‌توانستم آن را بنویسم.
🔸🔸🔸

لوپوئن: نگاه شما به جنگ اوکراین در دروازه‌های اروپا چیست؟ این نیز جدال روایت‌هاست؟

سلمان رشدی: بله و این وحشتناک است. با توجه به این که مسئول این جنگ شخص کاملا بی‌وجدانی است، ما حتی در این مرحله هم نمی‌دانیم جنگ به کدام سو می‌رود. در رویدادی که انجمن قلم آمریکا در سازمان ملل برگزار کرد با یک نویسنده اوکراینی گفتگوی بسیار جالبی داشتم. او چیزی به من گفت که تا به‌حال هیچ کس از آن سخنی نگفته بود: «زبانی که پوتین با آن مردم روسیه را خطاب قرار می‌دهد، مملو از اصطلاحات عامیانه گولاک است. او لغاتی را به کار می‌گیرد که زندانیان اردوگاه‌های کار اجباری از آن‌ها استفاده می‌کردند. با این کار خود را در چشم مردم قربانی، انسان خوب و کسی که در محاصره شیادین قرار گرفته جا زده و آن‌ها را تحت تاثیر قرار می‌دهد».

لوپوئن: بهترین چیزی که برای فرزندانتان به‌جا می‌گذارید چیست؟

سلمان رشدی: خداناباوری (آتئیسم). آن‌ها حداقل به اندازه من خداناباور هستند.

لوپوئن: چرا خداناباوری بهترین چیز است؟

سلمان رشدی: چون خدایی وجود ندارد و هرچه زودتر آن را بفهمید بهتر است.

لوپوئن: اما ایمان به خدا می‌توان یاری رسان هنگامه پریشانی باشد؟

سلمان رشدی: این تفاوت میان خیال و واقعیت است. در واقع، هیچ خدایی وجود ندارد. هرچه هم در زندگیشان اتفاق افتد، آن‌ها باید بر این موضوع واقف باشند. چون می‌دانم که در اوت گذشته هر دوی آن‌ها بسیار شوکه شدند و فکر می‌کنم خیالشان اکنون خیلی راحت شده است. امیدوارم که پدرشان را قرص و محکم‌تر از دشمن بیابند.

لوپوئن: چه سخنی با نسل آینده دارید؟

به آن‌ها می‌گویم، در زمانه‌ای زندگی می‌کنیم که افق دید افراد به نظر باریک می‌آید. آن‌ها تنها اطراف خود را می بینند. با این حال، تمام زندگی من وقف وسعت بخشیدن به افق‌های دید شد. به همین خاطر هم هست که برای مثال همیشه به دانشجویان می‌گویم: متونی به زبانی غیر از زبان خود را بخوانید. متونی خارج از حاشیه امن خود بخوانید. تنها درباره افرادی که شبیه شما هستند و مثل شما فکر می‌کنند مطالعه نکنید. ما رسانه‌های اجتماعی را که چون هیولاهایی هستند به حال خود رها کردیم و نمی‌دانیم آن‌ها ما را با خود به کجا می‌کشانند و نابودمان می‌سازند. اما کتاب‌ها همچنان می‌توانند جهان‌گشا باشند. من خوشبین هستم. اوضاع بهتر خواهد شد. اما شاید عمر من کفاف ندهد.

🌐 مطالعۀ متن کامل
⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۱۴ دقیقه
🔖 ۲۸۳۰ واژه


#خیالپرسه #نقد_فرهنگ #تجربه‌_زیسته

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

👥 سلمان رشدی: در واقع هیچ خدایی وجود ندارد

🌐 مطالعۀ متن کامل
⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۱۴ دقیقه
🔖 ۲۸۳۰ واژه


🗄 پست مرتبط
📺 مواجههٔ غیرفلسفی عوام با محدودیت ادراک
📺 مروری بر آثار گرانقدر سلمان رشدی
📺 سلمان رشدی و پاسخ به مغلطه‌ای رایج
📕سلمان رشدی بین مرگ و زندگی
📕مختصری پیرامون سلمان رشدی و آثار او

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📗خدای قرآن، قطعاً وجود ندارد

✍️#علیرضاموثق

🍂 حدود یک سال قبل، جوانی به «سلمان رشدی» به قصد قتل حمله کرد و او را به شدت مورد ضرب و جرح قرار داد. #سلمان_رشدی از این اقداد «تروریستی-اسلامی» جان سالم به در برد، اما آسیبی جبران‌ناپذیر دید و یکی از چشمانش کور شد و می‌دانیم که در اسلام محمدی، مجازات ارتداد و یا سب‌النبی مرگ است. مجلهٔ فرانسوی «لو پوئن» به مناسبت انتشار رمان جدید سلمان رشدی به نام «شهر پیروزی»، مصاحبه‌ای با سلمان رشدی انجام داده‌است و سلمان رشدی در متن گفتگو گفته‌است: «در واقع، هیچ خدایی وجود ندارد».

🍂 در وهلهٔ بعد، دکتر #احمد_زیدآبادی در یادداشتی به این موضع تئوریکِ سلمان رشدی انتقاد می‌کند و آن را ناسازگار با علم و فلسفه می‌داند و در ادامه نقل به مضمون می‌گوید: «سلمان رشدی بهتر است شبیه به برتراند راسل از این جهت که دلایل کافی برای اثبات یا ابطال خداوند وجود ندارد، موضع لاادری اتخاذ کند و به نظر می‌رسد که نوعی لج‌بازی در موضع سلمان رشدی وجود دارد و کتاب آیات شیطانی نیز مبتنی بر همین خصلت روانشناختی نگاشته شده‌است».

🍂 من گفتگویی قلمی با دکتر زیدآبادی کرده‌ام راجع به وجوه شباهت بین «چهره و شخصیتِ الله و محمد بن الله و نیز آموزه‌ها و احکام اسلام» با «حکومت ولایت مطلقهٔ فقیه و قوانین و رفتار حکومت اسلامی-آخوندی در ایران» [ر.ک. جلد اول کتاب «مرگ مُسمّای اسلام و بقای نامش»، فصل هشتم] و گفته‌ام که کثیری از احکام اسلامی و برخی از افعال پیامبر اسلام (با مفروض گرفتن هستی تاریخی محمد و وثاقت تاریخی قرآن و سیره)، خلاف «عقلانیت و عدالت و اخلاق» است. البته دکتر زیدآبادی در پاسخ به چند صفحه سخن مدلل و منقح‌ام، در یادداشتی کوتاه، هیچ کدام از دلایل مرا نقض نکرد و نیز از وجه ایجابی، دلایلی برای اثبات وجود الله (یعنی خدای قرآن) و سازگاری اسلام با «عقلانیت و عدالت و اخلاق» نیاورد و به بیان چند مغالطه اکتفا کرد که جناب ابوذر شریعتی، مغالطات دکتر زیدآبادی را تقریر نموده‌است.

🍂 در این یادداشت می‌خواهم به دکتر زیدآبادی اطمینان بدهم که خدای قرآن وجود ندارد. تا جایی که می‌دانم، راسل نیز نسبت به خدای فلسفی لاادری بود، اما نسبت به خدای ادیان، منکر بود. خداوند اگر وجود داشته باشد، بی‌گمان نامتشخص و به تبع آن، ناانسانوار است و به دلایل متعدد، در ذیل خدای نامتشخص، مقولاتی چون «خلقت و نبوت و معجزه و معاد و روح متشخص و ارادهٔ الهی و عدالت الهی و مهر الهی» متصور نیست. خداوند دستگاه عصبی ندارد تا اراده و هیجاناتی مثل «خشم و مهر» داشته باشد. خداوند به حصر عقلی، اگر وجود داشته باشد، یا نامتشخص است و یا متشخص. خدای متشخص نیز به دو نوع «متشخصِ انسانوار» و «متشخصِ ناانسانوار» تقسیم می‌شود. خدای قرآن «متشخص و خالق و انسانوار و مهربان و نیز عالم و قادر و عادل مطلق» است.

🍂 دلایل قاطع و محکم و استواری علیه خدای متشخص، خاصه خدای متشخصِ انسانوار وجود دارند، از جمله:

۱) شرور در جهان، خصوصاً «گزاف و ساختاری» با وجود خدای قرآن در تعارض است. کودکان معصومِ «پروانه‌ای یا سرطانی» و نیز دریدن و خوردن کثیری از حیوانات توسط یکدیگر برای تغذیه و بقاء با هیچ مغالطه‌ای با خدای «عادل و مهربان»، آنهم «مطلق»، جمع نمی‌شود.

۲) خدای متشخص، خالق، و موجودی مستقل و علاوه بر n موجودِ متصور در دایرهٔ هستی است و خداوند در این چهره، با طبیعت و موجودات، وحدت تام ندارد و غیریت دارد و چون خداوند با غیرخودش جمع نمی‌شود، پس محدود به موجودات و طبیعت است و از اطلاق خارج می‌گردد.

۳) منبع لازم به منظور تهیهٔ مواد جهت خلق طبیعت برای خدای متشخص متصور نیست. از عدم که نقیض هستی است نمی‌توان چیزی ساخت.

۴) جوهر غیر مادی و نقیض ماده، به حکم عقل نمی‌تواند با ماده چیزی بسازد. به همان قیاس که ارواح (بر فرض وجود) نمی‌توانند اشیاء را جابجا کنند.

پی‌نوشت
مخاطبان محترمی که به دکتر زیدآبادی دسترسی دارند، لطفاً این یادداشت را به دست ایشان برسانند.


#نقد_روشنفکران #نقد_اسلام
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

❓ آیا اسلام یک دین الهی‌ست؟
👥 گفتگوی #محمدعلی_ایزدی و استاد #حجت‌الله_نیکویی

📆 تاریخ: چهارشنبه ۱۴۰۲/۶/۱۵
⏰ ساعت: ۲۰ به وقت ایران
🔗 مکان: این اتاق کلاب‌هاوس


#خبر_نقدآگین #نقد_اسلام
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @The_circle_of_truth_lovers

📺 هویت مؤلفان قرآن؟ (۳/۵)
— کپی‌کاری مؤلف/مؤلفان قرآن از شاعر ایرانی عصر ساسانی (+)

🍂 ویلیام سنت کلر تیزدال، از کشیش‌های وابسته به کلیسای بریتانیا بود که بخش عمده‌ای فعالیت‌های تبلیغی خود برای آیین مسیحیت را در هند دنبال می‌کرد و همزمان، برای آن که از عهده بحث با مسلمانان برآید، به چندین زبان رایج در محدوده خاورمیانه، از جمله عربی، مسلط شده بود.

🍂 او در بخشی از بررسی‌های خود، به قطعه شعری از شاعری به اسم امروالقیس رسید که بیش از صد سال پیش از دوره پیامبر مسلمانان زندگی می‌کرد. بخش‌هایی از این شعر، شباهت زیادی دارند به آیه‌هایی از سوره قمر و بر همین اساس، اینطور بحث شده‌است که مولف قرآن، بخشی از سوره‌های آن را از شعرهای شاعران آن زمان کپی می‌کرد.


🗄پست مرتبط
📕افسانهٔ عمر نوح؛ بدعاقبتی کپی‌کاران!
📺 چگونه محمد به شیوهٔ ادبی قرآن رسید؟
📺 قرآن اصلی دست ما نیست رفقا!
📺 «عیسی» و «انجیل» و افشای هویت مؤلفان قرآن
📺 ذوالقرنینِ قرآن یا «رمانس اسکندر»؟
📺 معجزهٔ قرآن؟! آرای لوکزنبرگ به زبان ساده

#بازاندیشی #نقد_قرآن
➖➖➖

🌾@Naqdagin