نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.43K videos
93 files
9.15K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📘خوابگردیِ ایدئولوژیک

✍🏻 #علی_صاحب‌الحواشی

🍂 دکتر مهدی نوربخش:
سردار حاجی‌زاده به تخیلی بودن آنچه «جبهه مقاومت» نامیده می‌شود، اشاره می‌کند. او در مورد ترور قاسم سلیمانی می‌گوید، منطقی نبود که با پاسخی به‌ این ترور ایران را وارد جنگ با امریکا کنیم.

آقای خامنه‌ای در سال‌های گذشته از سفره مردم می‌گیرد تا به «نیروهای مقاومت» کمک نظامی و مالی کند، اما هرگز نخواسته که جنگ‌ به مرزهای ایران کشیده شود. اسرائیل در سوریه به پایگاه‌های ایران حمله کرده و بسیاری از سپاهیان را کشته، اما هربار در شعار‌های بدون عمل داده شده. آقای خامنه‌ای می‌خواهد که نیروهای نیابتی هزینه دهند، اما از سر ترس، جنگ به مرزهای ایران کشیده نشود.

اسرائیل بعد از جنگ‌های ۳۳ روزه با لبنان در سال ۲۰۰۶ میلادی،  به تئوری جنگی «داهیه» که توسط یک ژنرال بلندپایۀ آن، گادی ایزنکات، شکل گرفته‌بود، دست یافت. این تئوری بر این پایه استوار شده که در هر جنگ، اسرائیل باید میزان خسارت را بر دشمن، به میزانی بالا ببرد که دیگر به‌فکر حمله به‌ این کشور نباشد. این تئوری اکنون در غزه مجددا به آزمایش گذاشته شده‌است. ایران خیلی زود «جبهه مقاومت» را در جنگ غزه رها کرد و آن‌را «فلسطینی» خواند. توهمی بودن این جبهه در عمل عیان شد.


🍂 آنچه "ایدئولوژی" خوانده می‌شود، "معرفت" به جهان‌ِهستی نیست، سازه‌ای متشکل از آرزوخواهی است که ارتباطش با "واقعیتِ" هستی گسیخته است. داروین قصدی برای رسیدن به نتیجه "تنازع‌بقا" و "بقای‌اصلح" نداشت، مشاهداتش از سپهر جانوری، او را به این نتیجه‌گیری رهنمون شد. او از این نتیجه نه تنها "خرسند" نشد، بلکه برایش تنش‌آفرین هم بود؛ زیرا با ایمان مسیحی‌اش متعارض می‌افتاد. همین هم علت تعللِ طولانی در انتشار کتابش گشت و در ضمن، "بحران‌ روانی" ژرفی را در او رقم زد که به از دست رفتنِ ایمان‌مسیحی‌اش انجامید.

🍂 ماکسول قصدی برای بنیان‌گذاری ایدۀ‌ پدیدۀ الکترومغناطیس نداشت که با فیزیک نیوتنی متعارض می‌افتاد. مشاهدات مکررش در آزمایشگاه، او را با ناباوری تمام با آن مواجه کرد؛ زیرا با فیزیک‌ نیوتن، قابل فهم و توضیح نبود. پس از تلاش‌های زیادِ ناکام، ماکسول سرانجام متقاعد شد که الکترومغناطیس، خصلتی پیشتر ناشناخته از ماده است که با فیزیک نیوتنی قابل توجیه نیست.

🍂 همۀ فیزیک‌دانان اروپا، تا سال ۱۹۰۵ هم کلنجارها رفتند تا این پدیده را با فیزیک نیوتنی توجیه‌ بکنند که نشد، تا این‌که در این سال نظریه نسبیت آینشتاین (با عبور از فیزیک نیوتنی) توانست آن را بخوبی توضیح بدهد.

🍂 برخلاف داورین و ماکسول، کارل‌مارکس از پیش قصد آن داشت تا انگاره‌ای مادی‌گرا از فهم‌تاریخ را "بسازد" که با آن اولا بشود "حرکت‌ تاریخ" را توضیح داد، ثانیا بشود بدان راهی به "زوال محتوم بورژوازی" جُست.

🍂 مارکس "حرکت‌ تاریخ" را از هگل آموخته بود، منتها چون ماتریالیست بود، توضیح سازوکاریِ هگل از حرکت‌تاریخ را برنتافت؛ چون می‌خواست آن حرکت را با ماتریالیسم توضیح بدهد. این بود که نگاه اقتصادی آدام‌اسمیت را برگزید تا "حرکت‌ تاریخ" را به "تحولات اقتصادی" بپیوندد.

🍂 علم‌ نبودنِ مارکسیسم را علاوه بر خطاهای پیش‌بینی‌اش، از روی نحوۀ تکوین آن نیز می‌توان دریافت. مارکسیسم برخلاف داروینیسم و برخلاف کشف الکترومغناطیس، یک "برساختۀ آرزوخواه" بود. مارکسیسم و نازیسم، "ایدئولوژی"اند؛ زیرا طبق "آرزو و گرایشی" از پیش موجود تدوین شده و سپس به هستی افکنده شدند؛ نه اینکه همچون داورینیسم و صورت‌بندی فیزیک نسبیتی، استنتاجی "نامنتظره و حیرت‌افکن" از رفتار طبیعت باشند.

🍂 ایدئولوژی از جنس "اسطوره" است، از جنس علم نیست؛ اسطوره‌ها "علت‌" دارند، "دلیل" ندارند. "علتِ" صورت‌بندی مارکسیسم، خواست و گرایش ماتریالیستی مارکس در‌ کنار ناخوش‌داشتِ تیز او از بورژوازی بود.

🍂 وقتی "دین" سخن از تبیینِ هستی می‌گوید، یا "دشمنی" و "دوستی" را تشخیص می‌دهد، این "اراده معطوف به آرزویِ قدرتِ" اوست که در کنشگری‌ست؛ این رفتار مصداق "معرفت" یافتن به هستی نیست، بلکه فرافکندن اسطوره بر هستی‌ست؛ درست مثل روبه‌عقب تَنیدنی که مارکس، از تلقی مطلوبِ تاریخی‌اش کرد تا مارکسیسم را بهم‌بافت. کارل‌مارکس دانشمند نبود، او پیغمبر بود!

🍂 کنشگری بر اساس "ایدئولوژی" به جنگ با اشباح، آن هم در خوابگردی می‌ماند؛ وقتی بیدار شد، می‌بیند که همۀ وسایل اتاق را تخریب کرده‌است، به خیال نبرد با "دشمنی" که در خواب می‌دید! این سرنوشت مارکسیسم و نازیسم بود، و این‌ سرنوشت همه بنیادگرایی‌های اسلامی بوده و هست؛ از رشیدرضا و حسن‌البناء تا خمینی و بن‌لادن و ابوبکر البغدادی و خامنه‌ای!


#فلسفیدن #حکومت_اسلامی #نقد_چپ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @sahebolhavashi
تحلیل در مورد کرمان
@Naqdagin
🎧 تحلیلی در مورد کرمان
👨‍🎨 مختصری از موقعیت و الزامات، ابعاد فاجعه و علل، بازخوانی و بررسی اشکالاتِ اولیۀ عربیِ بیانیۀ ساختگیِ منتسب به داعش و دیگر باگ‌های این جعل

🔻هیچ‌گاه یک ارتش کلاسیک این کار را نمی‌کند

🔻بررسی نقاط مثبت و ضعف‌های بنیادینِ مدیریتِ امنیتیِ موقعیت پیش و پس از وقوع حادثه

🔻نقد واکنش سریعِ در اتهام زدن و تبعاتِ منفی چنین مواجهه‌های احساسی-عجولانه‌ای

🔻حاشیه‌محوری و مسئولیت‌ناپذیری ما

🔻این نوع بمب‌گذاری بیشتر از ۲۰ تا ۳۰ نفر (با ارفاق) نمی‌توانسته تلفات داشته‌باشد


#تفکر_انتقادی
#نظامی #پادکستکش
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @mili_podcast
افتخار به باورها؟
@Naqdagin
🎧آیا باید به باورهایمان افتخار کنیم؟!

❓تعصب، عدم انعطاف روانشناختی و اختلال شخصیت، در چه نسبتی با آرمانی‌سازی باورهای شخصی قرار دارند؟

🎙دکتر #پویان_مقدم (روان‌درمانگر تحلیلی)


#زیست‌روان #بازاندیشی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @dr_pouyan_moghaddam
📘پرده‌های ابهام حجاب فاطمه زهرا

✍🏻#محمد_موسوی‌_عقیقی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘پرده‌های ابهام حجاب فاطمه زهرا

✍🏻#محمد_موسوی‌_عقیقی

🍂 در بین شیعیان، فاطمۀ زهرا بزرگترین نماد برای «حجاب» است. دم‌دست‌ترین سخنی که مردم در هنگام دفاع از حجاب از فاطمه زهرا نقل می‌کنند، این عبارت است:
«خیرِّ للنِّساء اَن لایَرین الرِّجال و لا یَراهُنَّ الرِّجالُ: برای زنان بهتر آن است که نه مردان (نامحرم) را ببینند نه مردان آنان را»(۱).


🍂 بسیاری از فقیهان برای اثبات «وجوبِ پرده‌نشینی زنان» به این روایت استناد کرده‌اند(۲). عبدالله مامقانی معتقد است که، زنان باید خانه‌نشین باشند؛ چون فاطمۀ زهرا از اینکه مردان با زنان در اختلاط باشند، نهی کرده‌است(۳).

🍂 فقیهان زیادی بر اثر همین روایت، معتقدند که زنان، باید در خانه‌هایشان حبس شوند و هیچ مردی بر آنان وارد نشود. این فتوا هرچند موردِ اتفاق علمای قدیم بوده، با این حال، اکثریت علمای معاصر هم از صدور چنین فتوایی در کتاب‌های فقهی خود ابایی نداشته‌اند.

🍂 طباطبایی یزدی مثل بسیاری از فقها در «عروة الوثقی،کتاب النکاح، فصل فی فضل النکاح و آدابه، مسأله ۱۵» نوشته‌ا‌ست:
«حبس کردن زنان در منزل ثواب دارد، به‌گونه‌ای که تنها در مواقع ضروری از خانه خارج شود. همچنین نباید هیچ مردی به زن وارد شود».


🍂 این نگاه به حجابِ فاطمۀ زهرا را می‌توان یک روایت جانبدارانه تلقی کرد. با بررسی متون دینی می‌توان به این نتیجه رسید که حجاب او نه آنچنان سفت و سخت بود که حتی از مرد نابینا هم خود را بپوشاند و نه آنقدر وارفته بود که بتوان او را بی‌حجاب دانست.

🍂 امام محمد باقر عقیده دارد:
«با وجود اینکه فاطمه زهرا سرور زنان بهشت بود، روسری اش فقط تا وسط بازویش را تحت پوشش قرار می داد»(۴).


🍂 آیات حجاب همگی در میانۀ سال‌های دهۀ نخست عربی (هجری) به مسلمانان ابلاغ شد. خطاب آیه ۳۱ نور به همۀ مسلمانان و آیۀ ۵۹ احزاب به همسران پیامبر، دختران پیامبر و زنانی‌ست که شوهرشان «مؤمن» است. این‌گونه خطاب کردن نشان می‌دهد که زنان و دختران پیامبر و زنان مسلمان، هیچ‌گاه پوششی بر سر نداشته و پرده‌نشین نبوده‌اند. در آن سال‌ها، فاطمۀ زهرا تنها فرزند پیامبر محسوب می‌شد.

🍂 به تصریح قرآن، یکی از مخاطبینی که باید حجاب کند، فرزندان پیامبر می‌باشد. این موضوع نشانگر آن است که تا قبل از ابلاغ آیات حجاب، هیچ‌کدام از زنان مسلمان، حجاب نداشته و همگی بی‌حجاب بوده‌اند؛ از جمله بستگان پیامبر اسلام که مورد خطاب مستقیم آیات هستند.

🍂 حجاب فاطمه زهرا از همان شروع اسلام، آنگونه نبوده که مردم کنونی انتظار دارند. در روایاتی بیان شده که فاطمۀ زهرا، از این موضوع که در روز قیامت همه برهنه هستند، دلخور و اندوهگین بود، به نزد پیامبر آمده و ناراحتی خود را به پدر در میان گذاشت. پیامبر به دخترش گفت که تو نیز در روز قیامت برهنه خواهی بود. پیامبر با این استناد که در آن زمان کسی متوجه دیگری نخواهد بود، سعی می ‌ند دل غصه دار فاطمه را از التهاب دربیاورد(۵).

🍂 حتی روایتی وجود دارد که نشان می‌دهد فاطمه زهرا بعد از بلوغ و ازدواج و دوران زندگی در مدینه، حجابش آنگونه که مردم تصور می‌کنند نبوده و لباس رنگارنگ می‌پوشید و آرایش می‌کرد.

🍂 در کتاب‌های روایی آمده‌است که روزی علی بن ابی طالب، شترهای قربانی پیامبر را شتربانی می‌کرد. فاطمۀ زهرا را مشاهده کرد که از حالت احرام خارج شده و لباس رنگین پوشیده و سورمه بر چشم کشیده بود. علی از این کار فاطمه ناخشنود شد و ناراحتی خود را به او گفت. فاطمه در مقابل، جواب داد که «پدرم مرا بر این کار فرمان داده‌است».

🍂 بعد مدتی از گذشتن ماجرا، زمانی که علی در عراق بود، گفت نزد رسول خدا رفتم درحالی‌که به دلیل کاری که فاطمه کرده بود، خشم گرفته‌بودم. علی از پیامبر صحت نقلی که فاطمه از پدرش کرده بود را جویا می شود (که آیا واقعاً فاطمه زهرا به پیامبر چنین گفته‌است یا خیر؟)؛ در ادامه، مراتب ناراحتی و خشم خود را به پیامبر بازگو می‌کند. با این حال، پیامبر جانب فاطمۀ زهرا را گرفته و می‌گوید: «فقال: صَدَقَت. صَدَقت: فاطمه راست گفته‌است، راست گفته‌است»(۶).

🍂 بسیاری از فقهای شیعه، در مباحث فقهی مربوط به حج، این روایت را پذیرفته‌اند(۷). این مطالب نشان می‌دهد که تلقی عموم مردم ما از حجاب فاطمۀ زهرا، همان است که فقها با انحصارگرایی بیان کردند.

ارجاعات:

۱. بحارالانوار،ج۴۳،ص۵۴
۲. مهذب الاحکام،ج۲۴،ص۲۶
۳. مرآة الکمال،ج۲،ص۹۹
۴. مکارم الاخلاق،طبرسی،ص۱۰۶
۵. بحارالانوار،ج۴۳،ص۵۵
۶. سنن ابن ماجه،مناسک۸۴،ح۳۰۷۴؛ الإفصاح عن معاني الصحاح،ج۸،ص۳۵۶؛ ذخيرة العقبى،ج۲۴،ص۱۲۴؛ المسند المستخرج على صحيح مسلمج۳،ص۳۱۷؛ الجامع الصحيح للسنن والمسانيد،ج۱۷،ص۴۴۸/ منابع شیعی: مسند الإمام الباقر،ج۶،ص۲۰۹؛ المغازي،ج۳،ص۱۰۳۸؛ الموسوعة الكبرى،ج۹،ص۱۹۸؛ بحارالانوار،ج۹۶،ص۹۲
۷. تذکرة الفقها ط.ق،ج۱،ص۳۳۶؛ الحج في الشريعة الإسلامية الغراء،ج۱،ص۱۱
.


#بازنگری #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fekr_rak
📗«سوگ و خشیت»، ذاتِ الاهیاتِ اسلام
— از جعفر صادق تا صادق بوقی

✍🏻#علیرضاموثق

🌐 مطالعۀ متن کامل در «سایت گویانیوز»
⏰ زمان مطالعه: ۵ دقیقه
🔖 ۸۹۹ واژه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗«سوگ و خشیت»، ذاتِ الاهیاتِ اسلام
— از جعفر صادق تا صادق بوقی

✍🏻#علیرضاموثق

✂️ برشی از متن


🔻سورۀ نجمِ قرآن، پس از ذکر مفتخرانۀ دستاوردهای مشعشع جناب اللهِ "رحمان و رحیم" در قتل‌عام‌ها و عذاب‌های نابودکنندۀ اقوامِ بشری از کل بشریت در دوران نوح، تا قوم لوط، قوم عاد و قوم ثمود و همچنین، انذار نسبت به نزدیکی قیامت، با عباراتی با این مضمون پایان می‌یابد:
«از این [وعدۀ نزدیکی قیامت] تعجب می‌کنید، و می‌خندید و نمی‌گریید؟! دلیلش این است که شما در غفلتید؛ پس [از آنجا که قیامت در انتظارتان است] الله را سجده کنید و بپرستید [تا از عذاب قیامت در امان بمانید]».


🔻امام ششم شیعیان، جعفر صادق، از پدرش، محمد باقر و او از محمد بن عبدالله، در حدیثی نقل می‌کند:
«روز رستاخیز همه چشم‌ها گریانند؛ مگر سه چشم: چشمى که در راه خدا شب را نخفته باشد، و چشمى که از ترس خدا گریان شده باشد، و چشمى که از محرّمات خدا فروهشته باشد» (الخصال / ترجمه جعفری؛ ج ۱ ص ۱۵۳).


🔻همین امام در حدیثی دیگر می‌گوید:
«روشنایى دل را جستم و آن را در تفکر [از نوع قرآنی و معطوف به یاد قیامت و تصدیق سخنان منسوب به الله] و گریستن یافتم و گذر از صراط را جستم و آن را در صدقه دادن یافتم و نورانیّت چهره را جستم و آن را در نماز شب یافتم» (مستدرک الوسائل: ۱۲ / ۱۷۳ / ۱۳۸۱۰).


🍂 مخالفتِ حکومت آخوندی-اسلامی با رقص و شادی و پایکوبی، پدیده‌ای بدعت‌آمیز و نوظهور در بلاد اسلامی نیست، بلکه ریشه در خاکِ خشن و تب‌آلودِ قرآن و سنت نبوی و احادیث شیعی دارد که وفق آن‌ها، عنصر شادی در زندگی، امری فرعی‌ست و در نظر یک مسلمانِ واقعی نیز باید چنین باشد. در اسلام، ضروری‌ست که شادی «قالب‌بندی‌شده یا حلال» باشد؛ در واقع، ذیل فضای خوف و خشیت حاکم بر قرآن و همراه با التزام عملی به احکام داعشیِ شریعتِ اسلام باشد.

✂️ برشی از متن

🍂 آخوندهای مغزفندقی در مسألۀ حجاب، جز زور و درشتی و پلشتی، هیچ ابتکاری در انبان تهی خود ندارند و برای جلوگیری از همه‌گیری شادی نقد، که مستقیما فلسفۀ سوگ‌شان را نشانه گرفته‌است، سعی می‌کنند تا آنجا که ممکن است، با ابتکارات مردم در شادی‌آفرینی و رواجِ رقص در ملاء عام، مبارزه کنند؛ چراکه "ملت صغیر" نباید، و حق ندارد، از دایرۀ امور واجب و مباح، پا بیرون گذارد و به قلمرو امور مکروه وارد شود؛ چه کاری مکروه‌تر از رقص، برای کسانی که حتی برای خندیدن نیز نیازمند توسل به باستان‌شناسی منابع دینی‌‌اند.

🌐 مطالعۀ متن کامل در «سایت گویانیوز»
⏰ زمان مطالعه: ۵ دقیقه
🔖 ۸۹۹ واژه


#نقد_اسلام #نقد_شیعه #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘دشمنی با رقص و موسیقی
— چرا ایدئولوژی نازی از رقص سوینگ متنفر بود؟

🌐 مطالعۀ متن کامل در «مشاهدۀ فوری»
⏰ زمان مطالعه: ۸ دقیقه
🔖 ۱۵۷۲ واژه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘دشمنی با رقص و موسیقی
— چرا ایدئولوژی نازی از رقص سوینگ متنفر بود؟

🍂 در اواسط دهه سی میلادی موسیقی جَز (یا جاز) و رقص سویینگ در میان جوانان آلمانی طرفداران بسیار یافته بود. آلمان که خود از تاریخی غنی از موسیقی و رقص برخوردار بود، قاعدتا نه تنها نباید شاهد چالشی در این زمینه می‌بود، بلکه می‌بایست ارزش موسیقی و هنر مدرن و متفاوت را به‌خوبی درمی‌یافت و حتی خود بر غنای آن می‌افزود. اما چنین رویکرد باز و پذیرایی در فضای آلمان آن دوران دشمنی سرسخت داشت: ایدئولوژی نازی.

🍂 نازی‌ها به غیر از تبلیغ وسیع سرسپردگی و ایمان به رهبری کاریزماتیک هیتلر و احترام به نمادها و مناسک خود، به‌شدت در تحقیر و تمسخر سایر فرهنگ‌ها – که از دید آنان پست‌تر از فرهنگ ژرمن تلقی می‌شد – می‌کوشیدند. اما این همه مسئله نبود. به نظر می‌رسد رابطه مشخصی میان تمرکز قدرت سیاسی در دست رهبران نازی و سرکوب آزادی‌های هنری وجود داشت. گرچه ممکن است در نگاه اول غیرمنطقی به نظر برسد، اما واقعیت این است حکومتی که ادعای اصلاح مسیر تاریخ بشریت را داشت، بخشی از توان خود را برای مقابله با جوانانی گذاشت که صرفا می‌خواستند به نحو خاصی برقصند.

🌐 مطالعۀ متن کامل در «مشاهدۀ فوری»
⏰ زمان مطالعه: ۸ دقیقه
🔖 ۱۵۷۲ واژه


#آینه_تاریخ #سیاست #ترجمه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
1️⃣ مرضیه حاجی‌هاشمی

🍂 شنیدنِ خبر شلاق خوردن یک زن به علت بی‌حجابی، هول‌انگیز بود! شک نکنید هر ضربۀ این شلاق بر پیکر اسلام فرود آمد و نه تنها هیچ‌کس با آن باحجاب نشد، بلکه هزاران هزار گیسوان دیگر، پریشان بر دستان چنین عدالت ظالمانه‌ای خواهد پیچید.

🍂 من نیز به نشانۀ انتقاد و با فریادی کوبنده، عکس پوشش رسمی حکومت پسندم را از پروفایلم حذف کردم و سوگند می‌خورم دیگر هیچ‌کجا و هیچ‌وقت، چادر بر سر نکنم به خاطر این ظلم و بی‌حرمتی که به یک زن شد؛ مردی ایستاد و بر تن زنی شلاق فرود آورد! به جرم نداشتن آنچه حد برتر آن را این چادر می‌دانید.

2️⃣ #علیرضاموثق

🍂 جدا از بحث مصداقی که نقضِ فاحشِ یکی از اولیه‌ترین حقوق انسان قرن ۲۱ است، این نفسِ مجازاتِ شلاق است که حکمی داعشی و حجر-حجازی و غیرعقلانی و غیراخلاقی‌ست. شلاق، از سیاهۀ قوانین کیفری بسیاری از کشورها محو شده؛ چرا که:

اولا، از همسویی و تناسب با شیوه‌های کیفری مدرن و اصلاح‌گرا عاجز است؛

ثانیا، نقش ترهیبیِ مجازات شلاق به‌شدت مورد تردید است و با مهار محرک‌های انگیزشی مجرمانه، رابطۀ مستقیمی ندارد؛

ثالثا، معارضِ ضوابط حقوق بشری‌ست.

#زنان #حکومت_اسلامی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin