نقدآگین
12.2K subscribers
3.82K photos
3.36K videos
93 files
9.05K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📘منشِ جنسی ابن‌سینا در نسخِ کهن

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی

🍂 امروز روز شیخ‌الرئیس «ابن‌سینا» است، که پرفسور د.جمیل صلیبا (صاحب فرهنگ فلسفی) او را به‌دلیل نوشته‌های عربی‌اش، بیشتر فیلسوفِ عرب قلمداد می‌کند تا فیلسوف اسلامی!

🍂 به این مناسبت، گفتم به یکی از محققان ابن‌سینا‌-پژوه بپردازم، یعنی مستشرق هلندی دکتر «یوپ‌لامیر» که رشته اقتصادش را رها کرد و به پژوهش در فلسفه و منطق فیلسوفانی چون فارابی و ابن‌سینا و ملاصدرا پرداخت. در دانشگاه مصر و لبنان و دو سال هم در سال‌های ۲۰۰۵ و ۲۰۰۶ در تهران در منطقۀ درکه ساکن بود و به تحقیق در نسخ خطی موجود در کتابخانه‌های ایران مشغول بود.

🍂 او کتابی منتشر کرد به نام «شهوت ابن‌سینا» تا نشان دهد که افسانۀ علاقۀ ابن‌سینا به شهوت‌رانی و صیغه‌کردن افراطی زنان، برساختی ناشی از تهمت‌های دشمنان او بوده‌است؛ چندان‌که گفتند این فیلسوف و طبیب، در اثر کثرت شهوترانی با زنان به بیماری قولنج مبتلا شد و در اصفهان درگذشت.

🍂 قائلان و باورمندان این دیدگاه در نسخ کهن کم نیستند؛ تا جایی که خاورشناسانی چون گوستاو لوبون و جان‌مک‌‌گینیس و گلمان و سهیل افنان نیز حرف‌های آن‌ها را تکرار کرده‌اند.

🍂 ابن خلکان به تمسخر بیتی درباره‌ی ابن‌سینا ساخت که:
و لم یشف ما نابه بالشفا
و لم ينج من موته بالنجاة
نه كتاب شفايش وي را از قولنج شفا داد
نه کتاب نجاتش از مرگ نجاتش بخشید


🍂 اما لامیر که به زبان عربی و فارسی مسلط است، نخست با بررسی نسخه‌هایی از زندگی ابن‌سینا که به شاگردش ابوعبیدجوزجانی، فیزیکدان و فیلسوف دیکته کرده، دریافت که بخش‌هایی از جملات آن کتاب، تقطیع شده تا این عبارت زیر را نتیجه گیرند:
و یشتغل بالمجامعة کثیرا فأثر فی مزاجه… حتی صار امره فی السنه… اصاب الشیخ قولنج

🔺با صرف‌نظر از نقطه‌چین‌های عبارت بالا، «ابتلای بوعلی به قولنج در اثر افراط در شهوت و مجامعت با زنان بوده». این عبارت به‌صورت تقطیع‌شدۀ فوق در نسخی چون «تتمه الصوان الحکمه» بیهقی و«وفیات‌الاعیان» ابن‌خلکان و همچنین «نزهه الارواح» شهرزوری و  ابن القفطی و ابن ابی‌اصیبه از جوزجانی روایت شده که قولنج حکیم، معلول کثرت شهوترانی وی عنوان شده‌است.

🍂 بعدها مستشرق معروف «گلمان» با اعتماد و اتکای به این نسخه‌ها، همین حرف را تکرار می‌کند و در میان دیگر خاورشناسان چون یک اپیدمی تکثیر می‌شود.

🍂 لامیر ابتدا با تحقیق در رسالۀ خود شیخ بنام «رسالة في‌القولنج» درمی‌یابد که ابن‌سینا ۴ نوع قولنج را شناسایی و برای آن ۶۰ عامل ابتلا را معرفی کرده که شهوت و مجامعت با زنان جزو هیچ‌کدام آنها نبوده‌است.

🍂 در ادامه لامیر در اثنای تحقیقات خود به نسخه‌ای از املای جوزجانی که در دانشگاه استانبول نگهداری می‌شود دست پیدا می‌کند که تا حدی مشکل برایش حل می‌شود و مشخص می‌شود مولفان نامبرده در بالا، از  عبارت یادشده با نقطه‌چین، کلماتی را حذف کرده‌اند تا قولنج شیخ را به عامل شهوترانی او‌ نسبت دهند.

🍂 لامیر با توجه به قدمت این نسخه درمی‌یابد نظر شیخ و دیدگاه جوزجانی، به هیچ وجه قولنج را مرتبط با کثرت رابطه جنسی معرفی نکرده‌اند. و این شیطنت دشمنان شیخ در تقطیع کلام جوزجانی بوده که به چنین تصوری دامن-زده‌است.

🍂 اما بدخواهان ابن‌سینا که بوده‌اند که دست به حذف و تحریف عبارات او زده‌اند؟ مشخص است که بعد از کتاب «هافت‌الفلاسفه» غزالی، متکلمان پس از او به دیدۀ یک مرتد در ابن‌سینا نظر می‌کردند، و برای تثبیت این ارتداد، نیاز به نسخۀ زندگینامه جوزجانی داشتند تا شیخ‌الرئیس را «شراب‌خوار و آوازخوان و عشق‌باز و شهوتران» جلوه دهند؛ این توصیفات از هرزگی، ارتداد او را استوارتر جلوه می‌داد. و برای رسیدن به چنین هدفی، نیاز داشتند (از «فقیل» تا «حقها» در عبارت شیخ، یک تقریر کامل) را حذف کنند که پرفسور لامیر توانست این غش و حذف را در نسخۀ استانبول از کتاب کشف و افشا کند.

🍂 این اثر «یوپ لامیر» توسط مترجم و پژوهنده افغانستانی عتیق اروند به فارسی برگردانده شده‌است که از این لینک قابل دریافت است.


.


#بازاندیشی #در_چنین_روزی #آخوندیسم #پزشک #بازنگری #تاریخ #تاریخ_ایران #ابن_سینا #فلاسفه #فیلسوف #فلسفه #غزالی #احمد_غزالی #تکفیر #تفسیق #مباهته #قلنج #رابطه_جنسی #تحریف



🌾 @Naqdagin | @translate52arabic