Forwarded from کانال زینب بیات
🔷 غ مثل افغانی
🔻زینب بیات
هرچند مهاجر هستی ولی وقتی سالها در یک جامعه، در یک شهر، در یک کشور زندگی میکنی، دیگر گاهی به دنبال ردّ پای خودت در این جامعه میگردی. این که نامی که از تو برده شود، حتی در یک بیلبورد شهری؛ یا در تلویزیون با احترام یاد شوی و یا اینکه در یک کتاب، مثلاً یک کتاب درسی، از تو نامی برده شود.
این چیزی است که به صورت رسمی کمتر اتفاق افتاده است. اعتراف می کنم که از بس نام فلسطین و لبنان را در تابلوهای شهری دیدهام و نامی از افغانستان، کشور همفرهنگ و همزبان ایران را نیافتم. بارها حسودی کردم و ته دلم خالی شد.
اما چند روز پیش در یک کتابفروشی در حالی که به دنبال خرید کتاب برای دخترانم بودم و کتاب ها را ورق میزدم، ذوقزده شدم. در سلسله کتابهای آموزشی زبان فارسی با نام «خودم میخوانم» آموزش حرف «غ» از الفبای فارسی، به «افغانستان» و یک کودک افغانستانی اختصاص یافته بود. کتاب را خریدم و به خانه بردم و به نرگس هم نشان دادم. برای او هم خوشایند بود، بهخصوص که به یک رابطۀ مهرآمیز یک کودک افغانستانی با یک کودک ایرانی پرداخته بود.
واقعاً سالهاست که جای چنین چیزهایی خالی بوده و خیلی وقت پیش انتظار چنین نگاهی را داشتیم. امیدواریم که این روند نیک ادامه پیدا کند.
گفتنی است که مجموعه کتاب «خودم میخوانم» فارسیآموز برای کلاساولیهاست و به کوشش شکوه قاسمنیا و عبدالرحمان صفارپور تدوین شده است.
#افغانی
#افغانستانی
#همزبانی_همدلی
#زبان_فارسی
@zaynabbayat
🔻زینب بیات
هرچند مهاجر هستی ولی وقتی سالها در یک جامعه، در یک شهر، در یک کشور زندگی میکنی، دیگر گاهی به دنبال ردّ پای خودت در این جامعه میگردی. این که نامی که از تو برده شود، حتی در یک بیلبورد شهری؛ یا در تلویزیون با احترام یاد شوی و یا اینکه در یک کتاب، مثلاً یک کتاب درسی، از تو نامی برده شود.
این چیزی است که به صورت رسمی کمتر اتفاق افتاده است. اعتراف می کنم که از بس نام فلسطین و لبنان را در تابلوهای شهری دیدهام و نامی از افغانستان، کشور همفرهنگ و همزبان ایران را نیافتم. بارها حسودی کردم و ته دلم خالی شد.
اما چند روز پیش در یک کتابفروشی در حالی که به دنبال خرید کتاب برای دخترانم بودم و کتاب ها را ورق میزدم، ذوقزده شدم. در سلسله کتابهای آموزشی زبان فارسی با نام «خودم میخوانم» آموزش حرف «غ» از الفبای فارسی، به «افغانستان» و یک کودک افغانستانی اختصاص یافته بود. کتاب را خریدم و به خانه بردم و به نرگس هم نشان دادم. برای او هم خوشایند بود، بهخصوص که به یک رابطۀ مهرآمیز یک کودک افغانستانی با یک کودک ایرانی پرداخته بود.
واقعاً سالهاست که جای چنین چیزهایی خالی بوده و خیلی وقت پیش انتظار چنین نگاهی را داشتیم. امیدواریم که این روند نیک ادامه پیدا کند.
گفتنی است که مجموعه کتاب «خودم میخوانم» فارسیآموز برای کلاساولیهاست و به کوشش شکوه قاسمنیا و عبدالرحمان صفارپور تدوین شده است.
#افغانی
#افغانستانی
#همزبانی_همدلی
#زبان_فارسی
@zaynabbayat
Forwarded from کانال زینب بیات
🔷زنجیرهی قومگرایی از عبدالرحمان تا اشرف غنی
🔺زینب بیات
رخدادهای مملکت ما چنان به هم پیوند خورده که این روزها دیگر برای تحلیل مسائل کشور لازم نیست سیاستمدار باشی. کافی است بگذاری که ذهنت به شکل خودکار رشته تحولات قرن اخیر را کنار هم بچیند و آن وقت نتیجه خودش به دست میآید.
ذهنم می برد مرا به دوران عبدالرحمان خان که لقب «جابر» را در بین مردم از آن خود کرده است. کسی که با اقدامات نژادپرستانه و قتلها و کوچ اجباری مردم هزاره از افغانستان در تاریخ ما، نام کشیده است. کشتار مردم، به بردگی گرفتن و غصب زمینهای آنها که باعث کوچ عدهی زیادی از مردم شیعه و فارسیزبان به پاکستان و ایران شد، حدود ۱۳۰ سال پیش.
از دروازهٔ زمان عبور میکنم و میرسم به زمانی که نام خراسان بزرگ به افغانستان تغییر یافت، یک نام نو که قبلاً فقط به مناطق محدودی از کشور اطلاق میشد و نه کل این سرزمین پهناور با اقوام و ملیتهای مختلف. نام یک قوم به کل کشور تعمیم داده شد و به کل قومیتهای دیگر.
از دروازهٔ زمان عبور میکنم و میبینم که همچنان حاکمان یکدست پشتون در دورههای متعدد تلاش میكنند که این سرزمین را به سمت پشتونیزه کردن ببرند. انتقال گروههایی از مردم پشتون جنوب به نوار مرزی و شمال افغانستان که کلاً تاجیکنشین و ازبکنشین است در زمان محمدنادر خان و حتی همین حالا.
گردونۀ زمان میچرخد و می رسم به دورهٔ ظاهر شاه، زمانی که زبان پشتو در کنار زبان فارسی در قانون اساسی به رسمیت شناخته شد. آموزش زبان پشتو در ادارات و در مکاتب اجباری شد و تلاش شد یک نوع فارسیستیزی در سیاست حکومتی، حاکم شود تا به امروز که حتی در قانون اساسی افغانستان، بیان شده است که باید سرود ملی به زبان پشتو باشد. من این قانون را در شرایطی که قومیتهای متعدد با زبانهای مختلف و به صورت گسترده با زبان ملی فارسی صحبت میکنند درک نمیکنم.
میرسم به حامد کرزی که طالبان را که سالها شب و روزشان به انتحاریکردن و کشتن مردم ما از پیر و جوان و خرد و کلان گذشته، برادر خواند، برادری که صرفاً ناراضی است ولی نارضایتی او به قیمت ریختن خون جوانان و کودکان و زنان و مردان زیادی بهخصوص از مردم هزاره و شیعه منجر شده است، مثل حوادث اخیر در دشت برچی. به راستی چرا تمرکز کشت و کشتار در کابل توسط طالبان، مناطق شیعهنشین و هزارهنشین بود؟ آیا بین طالبان و اشرف غنی با عبدالرحمان جابر نسبتی است؟ آیا سیاست پشتونیزهکردن افغانستان حالا به شکل جدیدتر و مدرنتری ادامه دارد؟
به اشرف غنی که میرسم یک مرحله جلوتر میرود او با طالبان به توافقهای پنهانی میرسد. شهرها را یکی یکی میسپارد به دست طالبان، همتباران خودش. به نیروهای دفاعی در ولایات مختلف، پشتیبانی نمی رساند و علیرغم دل بستگی به پست خودش، انگار به یک منفعت بزرگتر قومی و یک معاملهٔ بزرگتر تاریخی فکر میکند و آن رسیدن به مرحلهٔ نهایی پشتونیزهکردن افغانستان است. کاری که استارتش را عبدالرحمان جابر زده بود باید به یک سرانجامی میرسید.
طالبان کشور را یکدست میگیرد. در شمال و جنوب و شرق و غرب سیطره پیدا میكند و نیروها و فرماندهان ازبک و تاجیک و هزاره به استثنای احمد مسعود همه و همه میدان را خالی میکنند. در کابل هم مردم گروه گروه به میدان هوایی هجوم میآورند که کابل را ترک کنند و عمدهی این مردم، فارسیزبان هستند.
ذهن من این اتفاقها را در کنار هم میچیند، به یک رشته درمیآورد و به یک نتیجهگیری شوم میرسد.
نشستهام و به این تحلیل فکر میكنم به افغانستانی یکدست پشتون با یک فکر افراطی و سلفی در منطقه، بدون زبان فارسی و بدون تعادل و به آیندهای مبهم و گنگ برای کشوری که روزی نامش خراسان بزرگ بود و مولانا و سنایی و ناصرخسرو و خواجه عبدالله انصاری در آن نفس کشیدند و شعر گفتند و گنجینهای به نام زبان فارسی را با همه تعالیم بینظیر و ارزشمندش به تاریخ بشر هدیه کردند.
و به این فکر میکنم شاید روزی برسد که برای فرزندانمان قصه کنیم که روزگاری در کابل و غزنه و هرات و بلخ و بامیان و بدخشان...مردم به زبان فارسی حرف میزدند، مادران به فارسی برای بچههایشان، لالاییمیخواندند، جوانان به فارسی شعر میسرودند، شبهای کابل، شبهای شعر بود، تابلوهای خیابانها و دکانها فارسی بود و ...
روزگاری بود اما حالا ....
#طالبان
#افغانستان
#زبان_فارسی
#پشتونیسم
@zaynabbayat
🔺زینب بیات
رخدادهای مملکت ما چنان به هم پیوند خورده که این روزها دیگر برای تحلیل مسائل کشور لازم نیست سیاستمدار باشی. کافی است بگذاری که ذهنت به شکل خودکار رشته تحولات قرن اخیر را کنار هم بچیند و آن وقت نتیجه خودش به دست میآید.
ذهنم می برد مرا به دوران عبدالرحمان خان که لقب «جابر» را در بین مردم از آن خود کرده است. کسی که با اقدامات نژادپرستانه و قتلها و کوچ اجباری مردم هزاره از افغانستان در تاریخ ما، نام کشیده است. کشتار مردم، به بردگی گرفتن و غصب زمینهای آنها که باعث کوچ عدهی زیادی از مردم شیعه و فارسیزبان به پاکستان و ایران شد، حدود ۱۳۰ سال پیش.
از دروازهٔ زمان عبور میکنم و میرسم به زمانی که نام خراسان بزرگ به افغانستان تغییر یافت، یک نام نو که قبلاً فقط به مناطق محدودی از کشور اطلاق میشد و نه کل این سرزمین پهناور با اقوام و ملیتهای مختلف. نام یک قوم به کل کشور تعمیم داده شد و به کل قومیتهای دیگر.
از دروازهٔ زمان عبور میکنم و میبینم که همچنان حاکمان یکدست پشتون در دورههای متعدد تلاش میكنند که این سرزمین را به سمت پشتونیزه کردن ببرند. انتقال گروههایی از مردم پشتون جنوب به نوار مرزی و شمال افغانستان که کلاً تاجیکنشین و ازبکنشین است در زمان محمدنادر خان و حتی همین حالا.
گردونۀ زمان میچرخد و می رسم به دورهٔ ظاهر شاه، زمانی که زبان پشتو در کنار زبان فارسی در قانون اساسی به رسمیت شناخته شد. آموزش زبان پشتو در ادارات و در مکاتب اجباری شد و تلاش شد یک نوع فارسیستیزی در سیاست حکومتی، حاکم شود تا به امروز که حتی در قانون اساسی افغانستان، بیان شده است که باید سرود ملی به زبان پشتو باشد. من این قانون را در شرایطی که قومیتهای متعدد با زبانهای مختلف و به صورت گسترده با زبان ملی فارسی صحبت میکنند درک نمیکنم.
میرسم به حامد کرزی که طالبان را که سالها شب و روزشان به انتحاریکردن و کشتن مردم ما از پیر و جوان و خرد و کلان گذشته، برادر خواند، برادری که صرفاً ناراضی است ولی نارضایتی او به قیمت ریختن خون جوانان و کودکان و زنان و مردان زیادی بهخصوص از مردم هزاره و شیعه منجر شده است، مثل حوادث اخیر در دشت برچی. به راستی چرا تمرکز کشت و کشتار در کابل توسط طالبان، مناطق شیعهنشین و هزارهنشین بود؟ آیا بین طالبان و اشرف غنی با عبدالرحمان جابر نسبتی است؟ آیا سیاست پشتونیزهکردن افغانستان حالا به شکل جدیدتر و مدرنتری ادامه دارد؟
به اشرف غنی که میرسم یک مرحله جلوتر میرود او با طالبان به توافقهای پنهانی میرسد. شهرها را یکی یکی میسپارد به دست طالبان، همتباران خودش. به نیروهای دفاعی در ولایات مختلف، پشتیبانی نمی رساند و علیرغم دل بستگی به پست خودش، انگار به یک منفعت بزرگتر قومی و یک معاملهٔ بزرگتر تاریخی فکر میکند و آن رسیدن به مرحلهٔ نهایی پشتونیزهکردن افغانستان است. کاری که استارتش را عبدالرحمان جابر زده بود باید به یک سرانجامی میرسید.
طالبان کشور را یکدست میگیرد. در شمال و جنوب و شرق و غرب سیطره پیدا میكند و نیروها و فرماندهان ازبک و تاجیک و هزاره به استثنای احمد مسعود همه و همه میدان را خالی میکنند. در کابل هم مردم گروه گروه به میدان هوایی هجوم میآورند که کابل را ترک کنند و عمدهی این مردم، فارسیزبان هستند.
ذهن من این اتفاقها را در کنار هم میچیند، به یک رشته درمیآورد و به یک نتیجهگیری شوم میرسد.
نشستهام و به این تحلیل فکر میكنم به افغانستانی یکدست پشتون با یک فکر افراطی و سلفی در منطقه، بدون زبان فارسی و بدون تعادل و به آیندهای مبهم و گنگ برای کشوری که روزی نامش خراسان بزرگ بود و مولانا و سنایی و ناصرخسرو و خواجه عبدالله انصاری در آن نفس کشیدند و شعر گفتند و گنجینهای به نام زبان فارسی را با همه تعالیم بینظیر و ارزشمندش به تاریخ بشر هدیه کردند.
و به این فکر میکنم شاید روزی برسد که برای فرزندانمان قصه کنیم که روزگاری در کابل و غزنه و هرات و بلخ و بامیان و بدخشان...مردم به زبان فارسی حرف میزدند، مادران به فارسی برای بچههایشان، لالاییمیخواندند، جوانان به فارسی شعر میسرودند، شبهای کابل، شبهای شعر بود، تابلوهای خیابانها و دکانها فارسی بود و ...
روزگاری بود اما حالا ....
#طالبان
#افغانستان
#زبان_فارسی
#پشتونیسم
@zaynabbayat
👍1
نشست هشتم
کشور خورشید
✳️ کشور خورشید
🔹 سلسله برنامههای آشنایی با افغانستان
🔸 محمدکاظم کاظمی و زینب بیات
🔻 نشست هشتم، پنجشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۰
🔻 موضوع این نشست:
۱. پیشینه و موقعیت زبان فارسی در افغانستان
۲. فارسیستیزی حاکمیتهای افغانستان
#کشور_خورشید
#زبان_فارسی
#فارسی
@asarkazemi
🔹 سلسله برنامههای آشنایی با افغانستان
🔸 محمدکاظم کاظمی و زینب بیات
🔻 نشست هشتم، پنجشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۰
🔻 موضوع این نشست:
۱. پیشینه و موقعیت زبان فارسی در افغانستان
۲. فارسیستیزی حاکمیتهای افغانستان
#کشور_خورشید
#زبان_فارسی
#فارسی
@asarkazemi
👍1
نشست نهم
کشور خورشید
✳️ کشور خورشید
🔹 سلسله برنامههای آشنایی با افغانستان
🔸 محمدکاظم کاظمی و زینب بیات
🔻 نشست نهم، پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۰
🔻 موضوع این نشست:
۱. وضعیت زبان فارسی در افغانستان
۲. مسئلهٔ نام زبان و بحث «فارسی» و «دری»
🔻 نسخهٔ تصویری این نشستها همزمان در این نشانی در یوتیوب نیز منتشر میشود.
https://www.youtube.com/channel/UClF_8VGDzivGkxChDfU_XzA
#کشور_خورشید
#زبان_فارسی
#فارسی
@asarkazemi
🔹 سلسله برنامههای آشنایی با افغانستان
🔸 محمدکاظم کاظمی و زینب بیات
🔻 نشست نهم، پنجشنبه ۷ آبان ۱۴۰۰
🔻 موضوع این نشست:
۱. وضعیت زبان فارسی در افغانستان
۲. مسئلهٔ نام زبان و بحث «فارسی» و «دری»
🔻 نسخهٔ تصویری این نشستها همزمان در این نشانی در یوتیوب نیز منتشر میشود.
https://www.youtube.com/channel/UClF_8VGDzivGkxChDfU_XzA
#کشور_خورشید
#زبان_فارسی
#فارسی
@asarkazemi
👍1
Forwarded from زبانورزی
🍁 فارسیزداییِ طالبان علیه وحدت ملی افغانستان است.
💬 محمدکاظم کاظمی:
فارسیستیزی در افغانستان از کجا نشئت میگیرد؟
روندی که حاکمان افغانستان از حدود یک قرن پیش یا کمی بیشتر از آن در پیش گرفتهاند لطماتی به زبان فارسی زده و حتی برای وحدت ملی افغانستان نیز آسیبزا بوده است.
اینکه میگویند زبان افغانستان پشتو است، نه فارسی، چقدر صحت دارد؟
برخلاف آنچه آنها وانمود کردهاند که زبان فارسی زبان ملی افغانستان نیست، زبان فارسی پیشینهٔ بیشتری در افغانستان داشته و گویشوران بیشتری نسبت به زبان پشتو داشته است. بیشترِ مناطق افغانستان خاستگاه زبان فارسی و مفاخر آن بوده است. کسانی مانند مولوی، سنایی، عبدالرحمن جامی، و در دورههای متأخر، خلیل الله خلیلی، واصل کابلی و نویسندگان مهم و برجستهای در افغانستان ظهور کردهاند. کتاب «تاریخ سیستان» به احتمال قوی به وسیلهٔ نویسندهای از مناطق مرکزی افغانستان نوشته شده و «چهار مقالهٔ عروضی» نیز در داخل افغانستان کنونی تألیف شده است. در کنار آن، کتابهای زیادی به زبان فارسی در افغانستان نوشته شده است. به غیر از آن، زبانِ اغلبِ مردم افغانستان فارسی است و در کوچه و خیابان مردم افغانستان به فارسی تکلم میکنند. بخش عمدهٔ مردمِ افغانستان فارسیزبان هستند و آنهایی هم که فارسیزبان نیستند، مانند ازبکها، ترکمنها، پشتوزبانها و پشتونها، فارسیدان هستند؛ یعنی اگرچه زبان آنها فارسی نیست، زبان فارسی را بلدند. در کابل، پایتخت افغانستان، مردم فارسیزبان هستند و در آنجا فارسی در جریان است، نه زبان پشتو، اما از آنجایی که حاکمان افغانستان تقریباً همیشه پشتون بودند، علاوهبر پشتوزبان بودن، سیاستهای تبعیضی قومیتی و زبانی ایجاد کردهاند. یک وقتی هست که یک فرد از قومیت خاصی است، اما تبعیض قومیتی ندارد، مانند قاجارها که ترکزبان بودند، اما نه تنها با فارسی دشمنی و تبعیض نداشتند، بلکه شاهان قاجاری به فارسی تکلم میکردند و حتی مانند فتحعلیشاه و ناصرالدینشاه شعر میسرودند. بسیاری از شاعران مشهور آن زمان مانند «فرصت شیرازی»، «وصال شیرازی»، «قاآنی»، «فروغی بسطامی» و خیلیهای دیگر در دربار قاجار حضور داشتند. بهطور کلی، حضور قومیتهای مختلف در ایران هیچ تعارضی با زبان فارسی نداشته است، اما در افغانستان، به دلیل سیاستهای تبعیضآمیز و قومگرایانهای که حاکمان افغانستان از حدود یک قرن پیش اعمال کردند، این اتفاق رخ داده است.
از چه زمانی فارسیستیزی در افغانستان به وجود آمد؟
فارسیستیزی در افغانستان سابقهای حدوداً ۱۰۰ساله دارد. البته قبل از آن نیز حاکمانِ افغانستان پشتون بودند و زبان مادری آنها «پشتو» بود، اما آنها فارسیدان بودند، مانند کسی که زبان مادریاش ترکی است، اما فارسی میداند و حتی به زبان فارسی خدمت میکند. از زمان تشکیل حکومت «دُرانی»، که حکومت افغانستان با آن شناخته میشود با وجود اینکه آنها پشتوزبان بودند، خصومتی با زبان فارسی نداشتند و این رویه حدود ۱۵۰ سال ادامه داشت، اما حدود ۱۰۰ سال پیش و بهطور مشخص در دورهٔ سلطنت «اماناللهخان»، یعنی از سال ۱۳۰۰ به بعد، تحت تأثیر یکی از روشنفکران و روزنامهنگاران افغانستان به نام «محمد طرزی»، که به نوعی استاد معنوی اماناللهخان محسوب میشد، سیاست پشتونیزهکردن افغانستان در همهٔ ابعادش آغاز شد.
آنها چه اقدامی را علیه زبان ریشهدار فارسی انجام دادند؟
زبان پشتو را به عنوان زبان ملی افغانستان مطرح و زبان فارسی را به عنوان زبان وارداتی تلقی کردند که بر اثر سیاستها یا حکومتهای صفوی، افشاری و قاجاری به افغانستان تحمیل شده است. آنها سعی کردند این موضوع را مطرح کنند که زبان اصلی مردم افغانستان پشتو است و زبان فارسی یک زبانِ ایرانی است تا ایران و افغانستان را جدا از هم و فاقد پیشینهٔ مشترک تاریخی و فرهنگی نشان دهند. تلاش آنها برای حذف ریشههای فرهنگی مشترک دو کشور بود تا اینگونه وانمود کنند که این دو کشور از نظر فرهنگی کاملاً متفاوت هستند و در یکی زبانِ فارسی زبانِ ملی است و در دیگری زبانِ پشتو.
رفتار طالبان در دشمنی با فارسی ادامهٔ همان سیاستهای قبلی است؟
آنچه در دورهٔ طالبان میبینیم امر جدیدی نیست و سابقهٔ یک قرنی و بیشتر دارد، اما اکنون با قدرت و شدت بیشتری در حال دنبالشدن است، بهطوریکه پیش از این دانستن زبان «پشتو» جزو شرایط استادی در دانشگاهها نبود، ولی اکنون اضافه شده است. در این سالها فارسیزبانان افغانستان تلاش کرده بودند حداقل در شهرهای فارسیزبان، اصطلاحات اداری را به زبان فارسی بیان کنند، ولی طالبان در حال تلاش است که این روند را تغییر دهد و اصطلاحات اداری در افغانستان هم به زبان پشتو باشد.
📝 متن کامل را در اینجا بخوانید.
© از: روزنامه جوان (۱۴۰۲/۳/۱۷)
#⃣ #زبان_فارسی #فارسیستیزی
💬 محمدکاظم کاظمی:
فارسیستیزی در افغانستان از کجا نشئت میگیرد؟
روندی که حاکمان افغانستان از حدود یک قرن پیش یا کمی بیشتر از آن در پیش گرفتهاند لطماتی به زبان فارسی زده و حتی برای وحدت ملی افغانستان نیز آسیبزا بوده است.
اینکه میگویند زبان افغانستان پشتو است، نه فارسی، چقدر صحت دارد؟
برخلاف آنچه آنها وانمود کردهاند که زبان فارسی زبان ملی افغانستان نیست، زبان فارسی پیشینهٔ بیشتری در افغانستان داشته و گویشوران بیشتری نسبت به زبان پشتو داشته است. بیشترِ مناطق افغانستان خاستگاه زبان فارسی و مفاخر آن بوده است. کسانی مانند مولوی، سنایی، عبدالرحمن جامی، و در دورههای متأخر، خلیل الله خلیلی، واصل کابلی و نویسندگان مهم و برجستهای در افغانستان ظهور کردهاند. کتاب «تاریخ سیستان» به احتمال قوی به وسیلهٔ نویسندهای از مناطق مرکزی افغانستان نوشته شده و «چهار مقالهٔ عروضی» نیز در داخل افغانستان کنونی تألیف شده است. در کنار آن، کتابهای زیادی به زبان فارسی در افغانستان نوشته شده است. به غیر از آن، زبانِ اغلبِ مردم افغانستان فارسی است و در کوچه و خیابان مردم افغانستان به فارسی تکلم میکنند. بخش عمدهٔ مردمِ افغانستان فارسیزبان هستند و آنهایی هم که فارسیزبان نیستند، مانند ازبکها، ترکمنها، پشتوزبانها و پشتونها، فارسیدان هستند؛ یعنی اگرچه زبان آنها فارسی نیست، زبان فارسی را بلدند. در کابل، پایتخت افغانستان، مردم فارسیزبان هستند و در آنجا فارسی در جریان است، نه زبان پشتو، اما از آنجایی که حاکمان افغانستان تقریباً همیشه پشتون بودند، علاوهبر پشتوزبان بودن، سیاستهای تبعیضی قومیتی و زبانی ایجاد کردهاند. یک وقتی هست که یک فرد از قومیت خاصی است، اما تبعیض قومیتی ندارد، مانند قاجارها که ترکزبان بودند، اما نه تنها با فارسی دشمنی و تبعیض نداشتند، بلکه شاهان قاجاری به فارسی تکلم میکردند و حتی مانند فتحعلیشاه و ناصرالدینشاه شعر میسرودند. بسیاری از شاعران مشهور آن زمان مانند «فرصت شیرازی»، «وصال شیرازی»، «قاآنی»، «فروغی بسطامی» و خیلیهای دیگر در دربار قاجار حضور داشتند. بهطور کلی، حضور قومیتهای مختلف در ایران هیچ تعارضی با زبان فارسی نداشته است، اما در افغانستان، به دلیل سیاستهای تبعیضآمیز و قومگرایانهای که حاکمان افغانستان از حدود یک قرن پیش اعمال کردند، این اتفاق رخ داده است.
از چه زمانی فارسیستیزی در افغانستان به وجود آمد؟
فارسیستیزی در افغانستان سابقهای حدوداً ۱۰۰ساله دارد. البته قبل از آن نیز حاکمانِ افغانستان پشتون بودند و زبان مادری آنها «پشتو» بود، اما آنها فارسیدان بودند، مانند کسی که زبان مادریاش ترکی است، اما فارسی میداند و حتی به زبان فارسی خدمت میکند. از زمان تشکیل حکومت «دُرانی»، که حکومت افغانستان با آن شناخته میشود با وجود اینکه آنها پشتوزبان بودند، خصومتی با زبان فارسی نداشتند و این رویه حدود ۱۵۰ سال ادامه داشت، اما حدود ۱۰۰ سال پیش و بهطور مشخص در دورهٔ سلطنت «اماناللهخان»، یعنی از سال ۱۳۰۰ به بعد، تحت تأثیر یکی از روشنفکران و روزنامهنگاران افغانستان به نام «محمد طرزی»، که به نوعی استاد معنوی اماناللهخان محسوب میشد، سیاست پشتونیزهکردن افغانستان در همهٔ ابعادش آغاز شد.
آنها چه اقدامی را علیه زبان ریشهدار فارسی انجام دادند؟
زبان پشتو را به عنوان زبان ملی افغانستان مطرح و زبان فارسی را به عنوان زبان وارداتی تلقی کردند که بر اثر سیاستها یا حکومتهای صفوی، افشاری و قاجاری به افغانستان تحمیل شده است. آنها سعی کردند این موضوع را مطرح کنند که زبان اصلی مردم افغانستان پشتو است و زبان فارسی یک زبانِ ایرانی است تا ایران و افغانستان را جدا از هم و فاقد پیشینهٔ مشترک تاریخی و فرهنگی نشان دهند. تلاش آنها برای حذف ریشههای فرهنگی مشترک دو کشور بود تا اینگونه وانمود کنند که این دو کشور از نظر فرهنگی کاملاً متفاوت هستند و در یکی زبانِ فارسی زبانِ ملی است و در دیگری زبانِ پشتو.
رفتار طالبان در دشمنی با فارسی ادامهٔ همان سیاستهای قبلی است؟
آنچه در دورهٔ طالبان میبینیم امر جدیدی نیست و سابقهٔ یک قرنی و بیشتر دارد، اما اکنون با قدرت و شدت بیشتری در حال دنبالشدن است، بهطوریکه پیش از این دانستن زبان «پشتو» جزو شرایط استادی در دانشگاهها نبود، ولی اکنون اضافه شده است. در این سالها فارسیزبانان افغانستان تلاش کرده بودند حداقل در شهرهای فارسیزبان، اصطلاحات اداری را به زبان فارسی بیان کنند، ولی طالبان در حال تلاش است که این روند را تغییر دهد و اصطلاحات اداری در افغانستان هم به زبان پشتو باشد.
📝 متن کامل را در اینجا بخوانید.
© از: روزنامه جوان (۱۴۰۲/۳/۱۷)
#⃣ #زبان_فارسی #فارسیستیزی
جوانآنلاين
فارسیزدایی طالبان علیه وحدت ملی افغانستان است
از زمان به قدرت رسیدن طالبان در افغانستان اخبار نگرانکنندهای درباره فارسیستیزی و تلاش برای حذف زبان فارسی از افغانستان شنیده شده است. تغییر نامهای فارسی در ادارات، اماکن و معابر و ایجاد محدودیت برای استفاده از زبان فارسی بخشی از اقدامات فارسیستیزانه…
👍4❤3
لهجه
زبان نیاکان ۳
✳️ زبان نیاکان
🔺برنامه سوم: زبان و لهجه
🔸نویسنده: محمدکاظم کاظمی
🔹تهیه کننده و گوینده: زینب بیات
#زبان_فارسی
#زبان_نیاکان
#وطن_فارسی
#لهجه
لینک برنامه:
https://parstoday.ir/dari/radio/programs-i228950
@zaynabbayat
🔺برنامه سوم: زبان و لهجه
🔸نویسنده: محمدکاظم کاظمی
🔹تهیه کننده و گوینده: زینب بیات
#زبان_فارسی
#زبان_نیاکان
#وطن_فارسی
#لهجه
لینک برنامه:
https://parstoday.ir/dari/radio/programs-i228950
@zaynabbayat
👍2
یعقوب لیث صفاری
زبان نیاکان
✳️ زبان نیاکان
🔺برنامه سوم: یعقوب لیث صفاری و زبان فارسی
🔸نویسنده: محمدکاظم کاظمی
🔹تهیه کننده و گوینده: زینب بیات
#زبان_فارسی
#زبان_نیاکان
#وطن_فارسی
#یعقوب_لیث_صفاری
لینک برنامه: https://parstoday.ir/dari/radio/programs-i211784-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%86%DB%8C%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86
@zaynabbayat
🔺برنامه سوم: یعقوب لیث صفاری و زبان فارسی
🔸نویسنده: محمدکاظم کاظمی
🔹تهیه کننده و گوینده: زینب بیات
#زبان_فارسی
#زبان_نیاکان
#وطن_فارسی
#یعقوب_لیث_صفاری
لینک برنامه: https://parstoday.ir/dari/radio/programs-i211784-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%86%DB%8C%D8%A7%DA%A9%D8%A7%D9%86
@zaynabbayat
Forwarded from زبانورزی
🍁 زبان نیاکان
«زبان نیاکان» سلسله برنامهای با موضوع و محوریت زبان فارسی است به نویسندگیِ محمدکاظم کاظمی و تهیهکنندگی و گویندگیِ زینب بیات از رادیودری. این سلسله برنامه مجموعاً ۱۶۸ قسمت و زمان هر قسمت پنج دقیقه است. در همین زمان کوتاه، بهصورت فشرده به سیر تحولات و بالندگیِ زبان فارسی از آغاز شکلگیری این زبان تا زمانهٔ کنونی با دستهبندیِ موضوعی پرداخته شده است، موضوعاتی مانند: خانوادهٔ زبان فارسی، نام زبان، مبنای همزبانی، لهجه، لغتنامهنویسی، دادوستد همزبانان، رابطهٔ زبان فارسی با سایر زبانها، آسیبشناسیِ زبان، محافظت و بهسازیِ زبان، نقش و وظیفهٔ ما در برابر آن، خادمان زبان فارسی و تضعیفکنندگان آن و معرفی کتابهایی که دربارهٔ زبان فارسی نوشته شده و ...
📝 این سلسله برنامه را میتوانید در رادیودری بشنوید یا متن آن را در پارسیبان بخوانید.
#️⃣ #زبان_فارسی #زبان_و_سیاست #زبان_و_هویت
«زبان نیاکان» سلسله برنامهای با موضوع و محوریت زبان فارسی است به نویسندگیِ محمدکاظم کاظمی و تهیهکنندگی و گویندگیِ زینب بیات از رادیودری. این سلسله برنامه مجموعاً ۱۶۸ قسمت و زمان هر قسمت پنج دقیقه است. در همین زمان کوتاه، بهصورت فشرده به سیر تحولات و بالندگیِ زبان فارسی از آغاز شکلگیری این زبان تا زمانهٔ کنونی با دستهبندیِ موضوعی پرداخته شده است، موضوعاتی مانند: خانوادهٔ زبان فارسی، نام زبان، مبنای همزبانی، لهجه، لغتنامهنویسی، دادوستد همزبانان، رابطهٔ زبان فارسی با سایر زبانها، آسیبشناسیِ زبان، محافظت و بهسازیِ زبان، نقش و وظیفهٔ ما در برابر آن، خادمان زبان فارسی و تضعیفکنندگان آن و معرفی کتابهایی که دربارهٔ زبان فارسی نوشته شده و ...
📝 این سلسله برنامه را میتوانید در رادیودری بشنوید یا متن آن را در پارسیبان بخوانید.
#️⃣ #زبان_فارسی #زبان_و_سیاست #زبان_و_هویت
👍7
Forwarded from افغانستانیها
📚 نخستین شمارۀ فصلنامۀ «بلخ» منتشر شد
✍🏻 سردبیر: مجتبی نوروزی
این فصلنامه در هر شماره تلاش خواهد کرد پروندۀ اصلی نشریه را به یکی از شخصیتهای فرهنگی افغانستان اختصاص دهد. بر این اساس، در شمارۀ نخست (۱۴۰۳)، برای پاسداشت و به احترام زحمات پرشمار زندهیاد استاد محمداعظم رهنورد زریاب، که نقشی سترگ در توسعۀ ادبیات داستانی در افغانستان داشته است، پروندۀ ویژه به وی اختصاص یافته است. در بخشی دیگر تلاش خواهد شد یک موضوع اساسی که ناظر بر روندی فرهنگی و اجتماعی در جغرافیای افغانستان باشد در قالب نشست نیمروزه به بحث گذاشته شود و نتیجۀ آن در نشریه منعکس شود. برای نخستین شماره، موضوع اساسی و پراهمیت «نسبت ادبیات فارسی و جغرافیای افغانستان» به بحث گذاشته شده است.
📥 balkh143@gmail.com
🔗 نخستین شمارۀ فصلنامه را میتوانید از اینجا دانلود کنید.
#️⃣ #نشریه #مجله #فرهنگ #ادبیات #زبان_فارسی
✍🏻 سردبیر: مجتبی نوروزی
این فصلنامه در هر شماره تلاش خواهد کرد پروندۀ اصلی نشریه را به یکی از شخصیتهای فرهنگی افغانستان اختصاص دهد. بر این اساس، در شمارۀ نخست (۱۴۰۳)، برای پاسداشت و به احترام زحمات پرشمار زندهیاد استاد محمداعظم رهنورد زریاب، که نقشی سترگ در توسعۀ ادبیات داستانی در افغانستان داشته است، پروندۀ ویژه به وی اختصاص یافته است. در بخشی دیگر تلاش خواهد شد یک موضوع اساسی که ناظر بر روندی فرهنگی و اجتماعی در جغرافیای افغانستان باشد در قالب نشست نیمروزه به بحث گذاشته شود و نتیجۀ آن در نشریه منعکس شود. برای نخستین شماره، موضوع اساسی و پراهمیت «نسبت ادبیات فارسی و جغرافیای افغانستان» به بحث گذاشته شده است.
📥 balkh143@gmail.com
🔗 نخستین شمارۀ فصلنامه را میتوانید از اینجا دانلود کنید.
#️⃣ #نشریه #مجله #فرهنگ #ادبیات #زبان_فارسی
👍3
Forwarded from افغانستانیها
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🍁 زبان فارسی محور پیوند فرهنگی ملتهای منطقه است
محمدکاظم کاظمی، در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان با بیان اینکه زبان فارسی نقش مهمی در همبستگی ملتهای منطقه دارد، گفت: زبان فارسی نه تنها وسیله تفاهم ملی در افغانستان است، بلکه پلی برای پیوند ملتهای ایران، افغانستان و تاجیکستان به شمار میآید.
وی با اشاره به پیشینهٔ تاریخیِ زبان فارسی افزود:
کاظمی با تأکید بر جایگاه شعر و ادبیات در تقویت این پیوند فرهنگی گفت: شعر و ادبیات فارسی توانسته دلهای مردم ایران و افغانستان را بیش از هر عامل دیگری به هم نزدیک کند.
© از: باشگاه خبرنگاران جوان (۱۴۰۴/۲/۷)
#⃣ #زبان_فارسی #فرهنگ
محمدکاظم کاظمی، در گفتوگو با باشگاه خبرنگاران جوان با بیان اینکه زبان فارسی نقش مهمی در همبستگی ملتهای منطقه دارد، گفت: زبان فارسی نه تنها وسیله تفاهم ملی در افغانستان است، بلکه پلی برای پیوند ملتهای ایران، افغانستان و تاجیکستان به شمار میآید.
وی با اشاره به پیشینهٔ تاریخیِ زبان فارسی افزود:
«افغانستان یکی از کانونهای اصلی گسترش زبان فارسی در دوران پس از اسلام بوده و بخش مهمی از شاعران و نویسندگان بزرگ زبان فارسی در سرزمین خراسان قدیم، که بخش عمدهای از آن در افغانستان کنونی قرار دارد، ظهور کردهاند.»
کاظمی با تأکید بر جایگاه شعر و ادبیات در تقویت این پیوند فرهنگی گفت: شعر و ادبیات فارسی توانسته دلهای مردم ایران و افغانستان را بیش از هر عامل دیگری به هم نزدیک کند.
© از: باشگاه خبرنگاران جوان (۱۴۰۴/۲/۷)
#⃣ #زبان_فارسی #فرهنگ
👍13❤4👎2🤩1
Forwarded from افغانستانیها
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🍁 گفتوگو با محمدکاظم کاظمی
▪️ در برنامهٔ «اصیل» شبکهٔ دوم صدا و سیما
01:26 آغاز گفتوگو
02:50 انتقال آموختهها و تجربهها به دیگران
03:47 ارتباط با علاقهمندان جوانتر ادبیات
04:51 مهمترین کتاب کاظمی از نظر خودش
06:24 چالشهای زبان فارسی در ایران و افغانستان
10:11 رفتن به سمت زبان و ادبیات فارسی
14:47 فضای خانوادهٔ پدری و ادبیات
17:27 مهاجرت به ایران (۱۳۶۳)
20:15 دشواریهای مهاجرت
24:00 مفهوم «هویت» از نگاه کاظمی
26:46 رفتن به سمت ویراستاری و صفحهآرایی
31:19 چرا زبان فارسی مهم است؟
34:09 تصمیم بازگشت به افغانستان
35:52 چکیدۀ زندگی کاظمی در یک جمله
©️از: تلوبیون (۱۴۰۴/۲/۱۵)
#️⃣ #گفتوگو #زبان_فارسی #ادبیات #شعر
▪️ در برنامهٔ «اصیل» شبکهٔ دوم صدا و سیما
01:26 آغاز گفتوگو
02:50 انتقال آموختهها و تجربهها به دیگران
03:47 ارتباط با علاقهمندان جوانتر ادبیات
04:51 مهمترین کتاب کاظمی از نظر خودش
06:24 چالشهای زبان فارسی در ایران و افغانستان
10:11 رفتن به سمت زبان و ادبیات فارسی
14:47 فضای خانوادهٔ پدری و ادبیات
17:27 مهاجرت به ایران (۱۳۶۳)
20:15 دشواریهای مهاجرت
24:00 مفهوم «هویت» از نگاه کاظمی
26:46 رفتن به سمت ویراستاری و صفحهآرایی
31:19 چرا زبان فارسی مهم است؟
34:09 تصمیم بازگشت به افغانستان
35:52 چکیدۀ زندگی کاظمی در یک جمله
©️از: تلوبیون (۱۴۰۴/۲/۱۵)
#️⃣ #گفتوگو #زبان_فارسی #ادبیات #شعر
❤11👍4🤩1
Forwarded from زبانورزی
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
🍁 زبان فارسی در افغانستان
🎙 محمدکاظم کاظمی
©️ از: برنامه اصیل (۱۴۰۴/۲/۱۵)
#️⃣ #زبان_فارسی #فارسی_افغانستانی
🎙 محمدکاظم کاظمی
©️ از: برنامه اصیل (۱۴۰۴/۲/۱۵)
#️⃣ #زبان_فارسی #فارسی_افغانستانی
❤12👎2