ادب‌سار
12.7K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
@AdabSar

سوسن به نرگس گفت: فرخنده نوروز است
ایران و ایرانی، همواره پیروز است

با هفت‌سین عشق، رقص حاجی‌فیروز
شعر عمونوروز، هر تیرگی روز است

ای سرزمین پارت، ای پارسی، ای ماد
این آتش جاوید، مهری دل‌افروز است

همراه باران شو، فصل بهاران شو
حرف پشیمانی، فردای دلسوز است

حافظ به فال‌ام گفت: ای از سفر دلتنگ
دم را غنیمت دان، فرخنده نوروز است

#مسعود_حاتمی
#نوروز
@AdabSar
💫

اَیا سالیان را دگرگون نمای
توان را گَهی کم، گَه افزون نمای

به دانش گمارنده‌ی روز و شب
به ما با شِکرخَنده بگشای لب

#ادیب_برومند
#نوروز
@AdabSar
💫

آن شب که تو در کنار مایی روز است
وآن روز که با تو می‌رود نوروز است

دی رفت و به انتظار فردا منشین
دریاب که حاصل حیات امروز است

#سعدی
#نوروز
@AdabSar
@AdabSar

برخیز که عید آمده، ایام بهار است
هنگام ظهور چمن و نقش و نگار است

هستی چو تکانی به خودش داد، چه دل بُرد
این رقصِ زمین است که در گِردِ مَدار است

بلبل به غزل‌خوانیِ خود گرمِ ترانه‌ست
موسیقیِ متنِ مجلس، از چه‌چه سار است

سوغاتی نوروز همین بزم جهان است
زیبایی آن بیشتر از گفت و شمار است

عید آمد و سیب و چرخش و تحول سال
شادیِ همه، خواهشم از محضر یار است

#محسن_جاویدنیا
#نوروز
@AdabSar
💫

خوش آمد باد نوروزی
به صبح از باغ پیروزی

به بوی دوستان ماند
نه بوی بوستان دارد

#سعدی
#نوروز
@AdabSar
💫

امسال بهار با تو رنگی شده است
سرسبزی آن به این قشنگی شده است

ای کاش بهار سبز من، می‌دیدی
بین من و تقویم چه جنگی شده است!

#پوریا_عسگری
#نوروز
@AdabSar
🔷💠🔹🔹
@AdabSar

#چکامه_پارسی نیایش #نوروز
سراینده #مهرآفرین
فرستنده #پوریا_عزیزیان

ستایش کنم فرِ نوروزِ خَش
که بر پیشوازش تپان گشته گَش(قلب)
تو ای روشنی، راستی، ای اَشا
برآور به نوروز«جم» کام ما

اپر کردگارا تو را سامه(قسم) بر
بهین روز نوروز فرخ گُهَر
به ما ارمغان* بخش نغزینه هوش
سپس می‌گری(ساقی‌گری) کن به جام انوش

جگربندها را تو دِرواخ(سلامت) دار
پدر مادران را نما پایدار
ز گیتی تو برچین دار و تَناب
فروغ اَشویی به هستی بتاب

به مردم دهش کن بزرگی و داد
زمین را دگر بینوایی مباد

ستایش برم ایزد «خاک» را
زَری بستر دختر «تاک» را
ستایش کنم ایزد همدمی
«هوا» را که بی او نباشم دمی

ستایش کنم ایزد «آب» را
کزو پویش و نازش آید مرا
«فروغ» ایزدم راستایش کنم
کزو گرم باشد دل و پیکرم

«زمینا» تو ای مام مهرآفرین
گُهَرسا تر از کَرزمان(ملکوت اعلا) برین
درآغاز نوروز پیروز ما
بیا جنگ و کینه ز گیتی زُدا

جهان را بپوشان به رخت خرد
به اندیشه بنشان درخت خرد
بیا گرگ آز همه شیر کن
همه گشنگان جهان سیر کن

تو را سامه بر «فره آریان»
بزرگی ببخشا به «تاجیکیان»
که نوروز را فرهی‌تر کنند
همی نام «ایران» را بَر کنند!

نوروز۱۳۹۷؛ ۸۵۷۷ کیانی و ۲۵۷۷ هخامنشی مهرآفرین باد.

*پی‌نوشت ادبسار:
واژه‌ی «ارمغان» پارسی نیست. برای آشنایی با برابر پارسی ارمغان به این پیوند بنگرید:
t.me/AdabSar/5649

@AdabSar
🔷💠🔹🔹
🎀🏆 goo.gl/wUurdG


💃💃 آیین ما سیه‌پوشی و تیره‌روزی نیست.
ششم فروردین، روز میهنی جامه‌ی بومی در ایران گرامی باد.

همانگونه که از فرتور(عکس) پیوست پیداست، پوشاک بومی ایرانی نماد ویژگی‌های فرهنگی کشور و آمیزه‌ای از رنگ‌بندی شاد و درخشان و دیساوَری(طراحی) زیبا است.

در سالیان گذشته نیز در جشنواره‌ی بزرگ پوشاک بومی آسیای خوربَری(غربی) که در استرالیا برگزار شد، جامه‌ی قشقایی و بختیاری ایران با هم به جایگاه نخست دست یافتند.

🎀🏆 @AdabSar
☀️🌱 @AdabSar

🌱 آشنایی با جشن‌های ایرانی
☀️ آبریزان، شادباش‌نویسی، اسپیدانوشت، روز امید، هفدرو و خوردادگان

جشن‌های هفدرو، شادباش‌نویسی، اسپیدانوشت، روز امید و خوردادگان، جشن‌هایی به‌هم‌پیوسته بودند که در روز ششم فروردین(خوردادروز از فروردین‌ماه) در گاهشمار کهن ایران برگزار می‌شدند.

💧💧 روز خورداد در ماه فروردین، از آن فرشته‌ی خورداد یا نگهبان آب به‌شمار می‌رفت و روزی همراه با شادی و آب‌پاشی بود.
به باور آن‌ها، تن آدمی در زمستان آلوده به خاک و خاکستر شده و این شست‌وشو برای پاک کردن آن است و از سویی نمی‌گذارد که بیماری در هوا بماند.
در داستان دیگری گفته شده که پس از چندی خشکسالی، در این روز ناگهان باران فراوانی بارید، مردم از پریشانی رهیده و شاد شدند و به یکدیگر آب پاشیدند که "جشن آبریزان" نام گرفت. هرچند که این داستان را برای بسیاری از جشن‌ها نیز گفته‌اند.

🌔🌖 به باور ایرانیان باستان، آغاز فروردین نوروز کوچک نام داشت و شش روز پس از آن نوروز بزرگ آغاز می‌شد. بر پایه‌ی بن‌مایه‌های پهلوی، آن‌ها باور داشتند که هفتاد و دو رویداد بزرگ سرگذشت ایران در روز ششم فروردین رخ داده است. برخی از این رویدادها پیدایش "مشی" و "مشیانه"(نخستین مرد و زن روی زمین)، پیدایش گیومرت(کیومرس) از گیاه ریواس، آفرینش گویال(سیاره) مشتری که مایه‌ی نیک‌هنگامی است، زاده‌شدن هوشنگ پادشاه پیشدادی که شهرنشینی و سامان‌مندی شهری از زمان او آغاز شد، پیروزی سام نریمان بر آژی‌دهاک، پیدایی دوباره‌ی شاه کی‌خسرو و دیگر رهایی‌بخش‌ها(که باور داشتند جاودانه است)، آفرینش دبیره(خط) به دست جمشید*، برتخت‌نشستن جمشید، تیراندازی آرش، زاده‌شدن زرتشت و گفت‌وگوی زرتشت با اهورامزدا شماری از این رویدادها بودند. همچنین بر پایه‌ی این باورها خداوند در این روز از آفرینش جهان آسوده شد. از این رو به این روز "هفدرو"، "هفدورو" و "هودرو" می‌گفتند. بر پایه‌ی گمان دیگری که چندان پذیرفته نیست، هفده رویداد در روز ششم فروردین رخ داده است.
@AdabSar
💌💌 با آغاز نوروز بزرگ، ایرانیان آرزوها و خواسته‌های نیک خود را برای دیگران می‌نوشتند و به دست آن‌ها می‌سپردند و به آن "شادباش‌نویسی" می‌گفتند. همچنین در این روز برای سپیدروزی در سال نو نیایش می‌کردند و باور داشتند اهورامزدا در این روز بخت و شادکامی و نیک‌روزی سال نو را میان مردم بخش می‌کند. فرستادن شادباش‌برگ/فرخ‌برگ(کارت تبریک) نوروزی که تا دهه‌ی گذشته نیز در میان ما رواگمند(رایج) بود و نیایش در کنار هفت‌سین، به‌جامانده از این آیین است.
شاید آیین شادباش‌نویسی به شوند(دلیل) نو شدن سال و پیدایش دبیره(خط) در این روز باشد.
همچنین آرزوی داشتن سال نیک، باور به بخشش نیک‌روزی از سوی خداوند و چشم‌براهی بازگشت دوباره‌ی کی‌خسرو، انگیزه‌ی نام‌گذاری این روز به "روز امید" بود.

📜📜 درباره‌ی "اسپیدا نوشت" هم چند گمان‌زد داریم. شماری از نویسندگان "اسپیدا نوشت" را در پیوند با شادباش‌نویسی می‌دانند. برخی دیگر با نگر به آیین‌های زمان ساسانیان می‌گویند پادشاهان ساسانی در نوروز آیین‌نامه‌ها و بخشنامه‌های سالانه را روی برگه‌ها و پوست‌هایی می‌نوشتند و مهر می‌کردند که "اسپیدا نوشت" نام داشت. همچنین نوروز در زمان ساسانیان بسیار شکوهمندتر از گذشته برگزار می‌شد.

پارسیان هند و پاکستان این روز را با نام جشن خوردادگان می‌شناسند.
گفتنی است ششم فروردین در گاهشماری سُغدی و خوارزمی آغاز سال نو بود.

#پریسا_امام_وردی
________________
✍🏻✍🏻 پی‌نوشت: افسانه‌ی پیدایش دبیره به ‌دست جمشید این است که پس از آن که وی توانست بنویسد، به مردم مژده داد که روش او خداوند را خشنود کرده و به پاداش آن، از این پس مرگ، سرما، گرما و رشک در میان مردم نخواهد بود. از این رو دستور داد تا گورستان‌ها را ویران کنند. تا اینکه خواهرزاده‌اش بر او چیره شد و این بخشش‌ها از میان مردم رخت بربست.
________________
📚📚 برگرفته از:
۱- نوروز؛ جشن نوزایی آفرینش #علی_بلوکباشی
۲- تاریخ ایران باستان #حسن_پیرنیا
۳- مهره مهر #پوران_فرخزاد
۴- تاریخ نوروز و گاهشماری ایران #عبدالعظیم_رضایی
۵- نوروز خوش آیین #عبدالاحمد_جاوید
________________
#فرهنگ_ایران #فروردینگان #نوروز #اسپیدانوشت #روز_امید #هفدرو #شادباش_نویسی

☀️🌱 @AdabSar
🔷💠🔹🔹
@AdabSar
🔅پیام شما
.

🔶 پیش‌نوشت:
،یکی از همراهان همیشگی ادبسار، پژوهشی را از «مجید روهنده» در باره‌ی واژه «عید» فرستاده‌اند که بی هیچ داوری در پی می‌آید.
شما نیز اگر دیدگاهی در این زمینه دارید بفرستید تا با دیگر هَموَندان هَمرسانی شود.

🔸ریشه واژه، عید، گید، کیف، حظ

«گید-گیت-ئیت» به معنای «جشن»، شکل اصلی لغت آریایی «عید» است که هم اکنون در زبان ایرانی زازکی به شکل «git» به کار میرود و در زبان آسی به شکل «kyvd*» به معنای «عید مذهبی، جشن» ثبت شده است. همتای «عید-گید» در لاتین جدید «gaudia» در فرانسه کهن «gai» در انگلیسی کهن «hyht» و در انگلیسی جدید «gaiety» است که زبانشناسان لاتین آنرا ریشه لغت «joy»(خوشی-حظ-کیف) میدانند.
واژه کیف به معنای خوشی جشن در گرجستان به شکل «k'eip'i ქეიფი‎» و در ارمنستان به شکل«քեֆ‎ k’ef» به کار میرود. لغت «کیف» با پذیرفتن پسوند «var» به شکل «کیفور، keifur» به معنای «پُرکیف-مست» از خوشی درمیاید که ساختار آن مانند مزدوَر(mozdvar) است که امروزه «مزد-اور» خوانده میشود.
واژه «حظ» به معنای «خوشی، جشن» در آلبانی به شکل «gaz» به کار میرود که بدل شدن آواها در آن مانند «عید-گید» و «وعده-وگده» و «بگذار-بذار» است. عرب از ریشه فرضی حظ+ظ واژه جعلی «محظوظ» را به دست آورده است.

*پیرس: طبقه بندی رده شناختی فرهنگهای ریشه شناسی و فرهنگ ریشه شناسی زبان آسی تالیف آبایف نوشته لادیسلاو زگوستا ترجمه حسن هاشمی مینابا


مجید روهنده
فرستنده: Am Sa
#عید #کیف #حظ
@AdabSar
🔷💠🔹🔹
@AdabSar

روزگاران دیارم ای خدا نوروز باد
واژه‌ی غم کهنه و از ریشه‌ی دیروز باد

کودکان مرزوبومم را غم فردا مباد
قصه‌های شب همه از قصه‌های روز باد

از اجاق خانه‌ها ای دود! هرروزه به‌خیز
خانه‌ی تاریک آن زن روشن و افروز باد

دست سردم! کی شوی گرم نوازش‌های زلف؟
شد بهاران، آتش عشقت صنم پرسوز باد

بس خجسته عید شد، فصل گنجشکان مست
حال ما هم ای محول بهتر از امروز باد

سینه‌ها پر مهر، هرروزتان هم مهرگان
هم‌وطن، هم‌کیش من، ایامتان پیروز باد

#عباس_رحیمی
#نوروز
@AdabSar
💫

بگذار بهار را ببوید نفست
شرمنده کند نگاه تو خار و خست

بر دست و دل یخ‌زده‌مان گاهی هم
بگذار که عیدانه دهد طعم گست

#م_شوریده
#نوروز
@AdabSar
💫

در پی روز است شب، واندر پی شادی‌ست غم
چون بدیدی روز، دان کز شب نتان کردن حذر

تا پی غم می‌دوی، شادی پی تو می‌دود
چون پی شادی روی تو، غم بود بر ره گذر

#مولوی
@AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
🌾🌻🌾🌻
@AdabSar

آيد بهار و پيرهنِ بيشه نو شود
نوتر برآورد گل، اگر ريشه نو شود

زيباست روی كاكل سبزت كلاهِ نو
زيباتر آن كه در سرت انديشه نو شود

ما را غمِ كُهن به میِ كهنه بسپريد
به حال ما چه سود اگر شيشه نو شود

شبديز رامِ خسرو و شيرين به كام او
بر فرق ما چه فرق اگر تيشه نو شود

جان می‌دهيم و ناز تو را باز می‌خريم
سودا همان كنيم اگر پیشه نو شود!

#منوچهر_آتشی
#نوروز
@AdabSar
🌱🍃🌾🌱
Forwarded from ادب‌سار
🌊🌊🌊⛵️
@AdabSar

داشتم از این شهر می‌رفتم
سدا(صدا)یم کردی
جا ماندم
از کشتی‌ای که
رفت و غرق شد!

البته
این فقط می‌تواند یک قصه باشد!
در این شهر دود و آهن
دریا کجا بود؟!
که من بخواهم سوار کشتی شوم
و
تو سدایم کنی!

فقط می‌خواهم بگویم
تو نجاتم دادی
تا اسیرم کنی!

#رسول_يونان
#شعر_ایران
@AdabSar
🌻🌻🌻🌻
👍1
💫

آنرا که حلال‌زادگی عادت و خوست
عیب همه مردمان به چشمش نیکوست

معیوب، همه عیب کسان می‌نگرد
از کوزه همان برون تراود که در اوست

#ابوسعید_ابوالخیر
@AdabSar
👍1
Forwarded from ادب‌سار
🔷💠🔹🔹
@AdabSar
🔅پیام شما


پهرستی از واژه‌های برساخته‌ی گروه گرامی واژه‌گزینی فرهنگستان را دیدم که در برابر واژه‌های زیر گزارده شده بودند. واژه‌های برساخته‌ی فرهنگستان خوش‌آهنگ و دانشیک استند. ولی از آنجایی که واژه‌ی کامیدن با واژه‌ی "sex" از نگر چماریک(معنایی) همپوشانیِ اُسپوری(کاملی) ندارند، با بهره از فرهنگ دهخدا این برابرواژه‌ها را برساخته‌ام و گمان می‌کنم که برابرهای رزین‌تری(دقیق‌تری) باشند.
🔻to sex:
مُرزیدن، کامیدن
🔻sex:
مُرزِش،مُرزیدن، کامِش
🔻sexologist:
مُرزش‌شناس، کامش‌شناس
🔻sexology:
مُرزش‌شناسی، کامش‌شناسی
🔻sexologic:
مُرزش‌شناختی، کامش‌شناختی
🔻sex therapist:
مُرزش‌درمانگر، کامش‌درمانگر
🔻sex therapy:
مُرزش‌درمانی، کامش‌درمانی
🔻dual sex therapy:
مُرزش‌درمانی دوسویه، کامش‌درمانی دوسویه
🔻psychosexologist:
روان‌مُرزش‌شناس، روان‌کامش‌شناس
🔻psychosexology:
روان‌مُرزش‌شناسی، روان‌کامش‌شناسی
🔻cyber sex:
مُرزشِ رایانه‌ای، کامشِ رایانه‌ای
🔻oral sex:
مُرزشِ دهانی، کامشِ دهانی
🔻sex toy:
مُرزه ،مُرزش‌اَبزار، کامش‌ابزار

کرپایه‌ی(مصدر) «مُرزیدن» در واژه‌نامه‌ی دهخدا به چم «نزدیکی کردن/to sex» آمده است. واژه‌هایی که تکواژ «کامش» در آن‌ها به کار رفته است از برساخته‌های #فرهنگستان استند.

فرستنده #میلاد_فرخ_وند
#پارسی_پاک
#sex #sexologic #sexology #sexologist #psychosexologist #psychosexology

@AdabSar
🔷💠🔹🔹
@AdabSar

پیش بیا! پیش بیا! پیشتر!
تا که بگویم غم دل بیشتر

دوست‌ترت دارم از هرچه دوست
ای تو به من از خودِ من خویشتر

دوست‌تر از آنکه بگویم چقدر
بیشتر از بیشتر از بیشتر

داغ تورا از همه داراترم
درد تورا از همه درویشتر

هیچ نریزد به‌جز از نام تو
بر رگ من گر بزنی نیشتر

فوت‌وفن عشق به شعرم ببخش
تا نشود قافیه اندیشتر

#قیصر_امین_پور
@AdabSar