ادب‌سار
13.3K subscribers
5.04K photos
125 videos
21 files
873 links
آرمان ادب‌سار
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی

instagram.com/AdabSar

گردانندگان:
بابک
مجید دُری @MajidDorri
پریسا امام‌وردیلو @New_View

فروشگاه ادبسار: @AdabSar1
Download Telegram
💫

بوالهوس را یک دل و جز وصل او صد آرزو

با دل صد پاره ما را آرزوی دل یکی‌ست

#صیدی_تهرانی
@AdabSar
💫

جانا مپرس حال که کار از خبر گذشت
چون پای شد ز جای چه خیزد ز سرگذشت

چندان که بر فراق تو شد آشنا دلم
بیگانه‌وار از دل من صبر برگذشت

#حسن_اشرفی
@AdabSar
🍲 آواز جشن اسپندی در آبادی‌ها:
غم مخور دهقان که اسفند در رسید
نان و خاگینه به دلبند در رسید
غم مخور دهقان که اسفند آمده
هفت‌سین، امشب به کامت آمده!
و
امشب شب اسپنده
زاییدن گوسفنده!

🍵 در گذشته، مردم گوسگان(جوشقان) در شب نخست اسپند با دادن شادباش و پختن بهترین خوراک، جشنی شاد و بزرگ برپا می‌کردند. جوانان از بام‌ها دستمالی به خانه‌ها می‌انداختند و پیشکشی به نام اسپندی می‌گرفتند. اگر زن و مردی تازه پیمان زناشویی بسته یا نامزد بودند، پیشکش اسپندی به خانه اروس(عروس) می‌فرستادند و در خانه او شام می‌خوردند.
در جشن اسپندی افسون می‌خواندند و آن را بر کاغذ چهارگوش می‌نوشتند، مویز و دانه‌ی انار را می‌کوبیدند تا از جانوران و گزندگان آسیبی به آن‌ها نرسد.

🍲 امروز در برخی شهرهای اسپادانا(اصفهان)، یزد، اراک و استان پارس #جشن_اسپندی برگزار شده و در یکی از روزهای یکم، پنجم، نیمه‌ی اسپند یا پنج روز مانده به نوروز، آش جو اسپندی یا آش دانگو می‌پزند. پخت آش در #جشن_های_ایرانی نمادی از همکاری گروهی است.
در بیدگل «پلوی شب اسفندی» با خورش نخود می‌پزند و در آن گوشت خروس می‌ریزند. در نیاسر کاشان هلیم می‌پزند.

#اسپندگان
🍵 @AdabSar
ادب‌سار
🌍🌦 «سپنته‎آرمییتی» امشاسپند یا فرشته‌ی #سپندارمذگان است، ساخته شده از واژگان اوستایی سپنت (پاک) + آرمییتی(فروتنی). در پهلوی آن را به خرد والا برگرداندند. او نماد باروری و رویاندن جوانه‌ها پس از زمستانی سخت بود. سپندارمزد و اسپندارمذ از نام‌های او هستند. تنها…
🌏🤰🏻‌ در باورهای کهن، زمین را «ماده» و چون زنان، بارور، زاینده و پرورنده می‌دانستند که همه باشندگان(موجودات) بر پهنه او و در آغوش او پروریده‌اند. از همین خاستگاه واژگانی چون «مام میهن» و «سرزمین مادری» پدید آمد و فراگیر شد.

در هنگامه‌هایی از ایران باستان زن را زندگی‌بخش و فرزند را دنباله‌ی مادر می‌دانستند. سنگ‌نبشته‌های ایذه نیز گواه آن است. مردم نیز برای شناساندن خود، نام مادر را بجای نام پدر می‌گفتند. این باور با ساختار زن‌سالاری و مادرشاهی دگرسان(متفاوت) است.

در نمادهای ایرانی که در اوستا بازنمایی شده، پیوند زن و مرد، به پیوند زمین و آسمان مانند است. زن بارور و شکیباست و مرد چون آسمان باران می‌بارد و آفتاب می‌تاباند تا زن/زمین فرزند بپرورد و او به زندگی فرا بخواند.

جشن #سپندارمذگان هنوز نزد پارسیان هند پایاست. در این روز به روی پاره كاغذ، سخنانی چند از اوستا و پهلوی می‎نویسند و به در خانه‌های خود می‎آویزند تا از آسیب گزندگان و جانوران بر كنار بمانند. کشاورزان همین افسون‌ را برای دور داشتن كشتزاران از گزندها به كار می‎بردند.

#جشن_های_ایرانی #اسپندگان
🤰🏻🌏 @AdabSar
ادب‌سار
🧣 واژگان پارسی در زبان عربی بازِرباشی = از پارسی بزرگ بازار بازِرگان = از پارسی بازرگان بازوبند، باصوبند = از پارسی بازوبند بازهَر = از پارسی پادزهر باز یار = از پارسی باز یاز آموزنده‌ی باز بازی = از پارسی باز بازیکَند = در پارسی گونه‌ای پوشاک است باس = از…
🌲 واژگان پارسی در زبان عربی

باشا، باشَه = از پارسی پای شاه، وزیر دربار که در جای پای شاه می‌نشست
باشِق = از پارسی باشِه یکی از بازها (موش‌گیر)
باطیه = از پارسی بادیه، پاتیل
باع = از پارسی باز، بازه (اندازه‌ی باز کردن دو دست)
باغ = از پارسی باغ
باغستان = از پارسی بوستان
باق = از پارسی بای، یکی از سازها
باقلوا، بقلاوه = از پارسی باغلوا
بک = از پارسی پاک
بال = از پارسی بیل
با لغاء با لقاء = از پارسی پای‌ها، پاچه‌ها
بالوظه، فالوذج = از پارسی پالوده
بالَهٔ = از پارسی بیله (سینی بوفروش یا طبله‌ی عطار)

🌲 @AdabSar
دنباله دارد

📜 بازخن‌ها:
۱- فرهنگ دانشگاهی عربی - پارسی از المنجدالابجدی بیروت ۱۹۸۷
۲- معجم المعربات الفارسیه
۳- واژه‌نامه‌ی دهخدا

فرستنده: #بزرگمهر_صالحی
#واژه_های_پارسی_در_زبان_عربی

🌲 @AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

#مبارزه = پیکار، نبرد، رزم، جنگ
#مبارز = پیکارگر، پیکارجو، رزمجو، جنگجو

نمونه:
🔻مبارزه‌ی رستم و اسفندیار طولانی بود =
نبرد رستم و اسفندیار دیرپا بود

🔺آنها باهم مبارزه كردند =
آن‌ها با هم جنگیدند

🔻هل من مبارز؟ =
آیا هماوردی هست؟
كی میاد به جنگ من؟

🔺مبارزان راه آزادی =
پیكارگران راه آزادی

🔻در حین مبارزه جراحتی بر وی وارد آمد=
در میانه‌ی نبرد، زخمی به وی رسید
به‌هنگام پیكار، زخمی شد


#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
👍1
ادب‌سار
🌏🤰🏻‌ در باورهای کهن، زمین را «ماده» و چون زنان، بارور، زاینده و پرورنده می‌دانستند که همه باشندگان(موجودات) بر پهنه او و در آغوش او پروریده‌اند. از همین خاستگاه واژگانی چون «مام میهن» و «سرزمین مادری» پدید آمد و فراگیر شد. در هنگامه‌هایی از ایران باستان زن…
🌱🌸 جشن #سپندارمذگان نیز همچون دیگر جشن‏های ماهانه، نمادی از میان گل‏‌ها داشت. مهرداد بهار در برگردان «بندهش ایرانی»، رقیه بهزادی در برگردان «بندهش هندی» و سعید عریان در برگردان پهلوی «خسرو قبادان و ریدکی» گل ویژه سپندارمذ را «پلنگ‌مشک» دانسته‌اند که گلی خوشبو است. جلیل دوستخواه، سهراب خدابخشی و جهانگیر اوشیدری برپایه‎ی گمانزدی در «برهان قاطع»، گل ویژه‎ی سپنتاآرمئیتی را «بیدمشک» نام برده‌اند.
فرتور(عکس)، گل زیبای «پلنگ‌مشک» است.

#جشن_های_ایرانی #اسپندگان
🌸🌱 @AdabSar
🌞🌍 #سپندارمذگان

سپندارمذگان شد ای جان من
کنون باجهانی بخوان روز زن

فروتن زنان چون زمین پر گهر
همیشه پر از مهر و شور و هنر

به دامان پرمهرِ خود پرورد
جهان را سوی روشنی‌ها برد

به لبخند گل‌گونه‌اش جان دهد
رهایی و شادی به جانان دهد

که سرشار و دارد ز خورشید چهر
که شادی ببخشد جهان را به مهر

ز دامان پُر مهرش آزادگان
پیام آورِ آذر آبادگان

مِهینِ زنان، میهنم، کشورم
که دارم همیشه به دل در بَرَم

به مادر به همسر به زن، این جهان
همی بوده از مهر او جاودان

زمین داده بر من کنون زندگی
که هرگز نیارم سرِ بندگی

به ایران، گَه باستان انجمن
سپندارمذ روزمهر است و زن!

#سیاوش_تات
۲۹ بهمن ۹۷
#چکامه_پارسی #اسپندگان
🌞🌏 @AdabSar
🕊🌏 برای بانوان جهان
فرستنده #بزرگمهر_صالحی

نه از جنگ می‌ترسم و
نه از تاریکی
از خیابان بدون عشق می‌ترسم
از شهر بدون عشق می‌ترسم
از هوای بدون تو می‌ترسم
در سای‌سار دیوارهای بدون تو می‌ترسم

از زندان‌های سیاه رنجمند نمی‌ترسم
از جهان بدون چشم‌های تو می‌ترسم
زیرا گوش می‌کنم
به نوای چشم‌های تو
رها می‌شوم در شورانگیزی شهر
در بوی ابریشمین سمن‌سای نوازشت
در مرگ دیوارهای شب…

#سپندارمذگان #اسپندگان
🌍🕊 @AdabSar
ادب‌سار
🌱🌸 جشن #سپندارمذگان نیز همچون دیگر جشن‏های ماهانه، نمادی از میان گل‏‌ها داشت. مهرداد بهار در برگردان «بندهش ایرانی»، رقیه بهزادی در برگردان «بندهش هندی» و سعید عریان در برگردان پهلوی «خسرو قبادان و ریدکی» گل ویژه سپندارمذ را «پلنگ‌مشک» دانسته‌اند که گلی خوشبو…
🌏💃🏻 #سپندارمذگان از جشن‏‌های بهاری و روز مهر و پیوند همسران و فرمانروایی بانوان در شهر بود. مردان به نشانه‌ی ادب برای نکوداشت و شادی بانوان خانواده می‌کوشیدند، آرزوهای زنان را به دیده می‌گذاشتند و به آن‎ها گل و پیشکش می‎دادند. گفته شده ایرانیان نخستین مردمانی بودند که به نشانه‌ی مهر و دوستی به یکدیگر گل می‌دادند.

#اسپندگان روز آزادی زنان از کار خانه و بیرون بود. آنان جامه‎ی نو و زیبا می‎پوشیدند، با گلی در دست در بالای خانه می‌نشستند یا با دیگر زنان شادی می‎کردند. نیایش در آتشکده‎ها آیین پایانی روز بود.

بیرونی نوشته در این روز مردم کژدم بر سر در خانه‌ها می‌آویختند تا گزند نیابند. معین نوشته از آغاز دمیدن روشنایی تا بر آمدن آفتاب، چشم‎پناهی بر برگ‌های چهارگوش می‌نوشتند و بر سه دیوار خانه می‌چسباندند.

#جشن_های_ایرانی
💃🏻🌍 @AdabSar
Forwarded from ادب‌سار
شکوفایی شهرآیینی آدمی، برایند رای اندازگران کوشا است(شکوفایی تمدن بشر، نتیجه‌ی ایده‌های مهندسان پرتلاش است).
پنجم اسپند، روز اندازگر، بر هندازگران هموَند(عضو) ادب‌سار گرامی باد.

«مهندس» (مُهَندز=اندازه‌گیرنده) واژه‌ای تازی با ریشه‌ی پارسی است که از واژه‌ی «اندازه» گرفته شده است.

#مهندس = هَنداچگر، هَندازگر، هَنداسگر، هندسه‌دان، شماردار، اندازوَر، اندازگر

بیشتر بخوانید:
t.me/AdabSar/6858

👷🏻‍♀👨🏻‍🔧 @AdabSar
ادب‌سار
🌏💃🏻 #سپندارمذگان از جشن‏‌های بهاری و روز مهر و پیوند همسران و فرمانروایی بانوان در شهر بود. مردان به نشانه‌ی ادب برای نکوداشت و شادی بانوان خانواده می‌کوشیدند، آرزوهای زنان را به دیده می‌گذاشتند و به آن‎ها گل و پیشکش می‎دادند. گفته شده ایرانیان نخستین مردمانی…
🌦🌳 «ابوریحان بیرونی» #سپندارمذگان را جشن مردگیران نامیده بود. «جلال خالقی مطلق» آن را دگردیسی از مژده‎گیران یا همان پیشکش مردان به زنان می‌داند که به مژدگیران، مزدگیران و مردگیران دگرگون شد. او همچنین نوشته است از این‎رو که دختران دم بخت را به همسرگزینی برمی‏انگیختند، اين جشن را «مردگيران» می‌ناميدند.

#اسپندگان برای دختران شوهرنکرده نیز روز جشن و شادی بود ولی با گذشت سده‌ها، جایگاه آنان در این جشن کمرنگ و جایگاه زنان همسردار پررنگ شد.
به گفته‎ی بیرونی بسیاری از این آیین‌‏ها باستانی نبودند و با گذر زمان به سپندگان افزوده شدند.

مردم ایران بر پایه‌ی آیینی دیرین در این روز خجسته با همیاری یکدیگر می‌کوشند تا برای سپاسگزاری زندگی و بخششی که زمین به همه‌ی زیستمندان می‌دهد، با آبادانی و ساخت و سازهای سودمند برای مردم و زمین، این مهر را پاسخ گویند.

#جشن_های_ایرانی
🌳🌦 @AdabSar
♥️🍷 @AdabSar

روز مهرورزی به یار و دلدار و زن و زمین شادباش.
روزِ مهر و شیفتگی و #سپندارمذگان شادباش.
♥️🍷
سِپَندارمَذگان بُوَد شاد و خَش
کُنَد مِهرِ دِل، زِندِگانی چُو تَش

سِپَندارمَذ شادِمانی کُنیم
به یار و زَمین مِهرَبانی کُنیم

سِپَندارمَذگان زَمانی سِپَند
بِرَفتی به دیدارِ یارَت، بِخَند

بِبَر شاخِه گُل بَهرِه دلدارِ ناز
بِبوس کُنجِ لَب‌هایِ آن یارِ ناز

بِگو دُوست داری، تو اُو را بَسی
نَگیرَد به دِل، جایِ اُو را کَسی

بِکاری نَهالی گُلی دَر زَمین
دَهیدَش به مِهر، آب و بوسه زَرین!
♥️🍷
#کوروش_دورکی_بختیاری
#چکامه_پارسی #اسپندگان
♥️🍷 @AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

#مشروط = پایمانده، پیماندار
#مشروطه = پیمانی، پیمانگر
#مشروطیت = پیمانگری، پیمانداری
انقلاب مشروطیت = خیزش پیمانخواهی
مشروط به = به‌پیمان


🔴 ما می‌توانیم برای دریافت چَم(معنای) «مشروطه» به همتای هندو اروپایی آن در زبان‌های برادر نیز بنگریم:
con + situare + <adj-postfix> al = constitutional =
با هم + نشستن + ی = باهم نشستنی = به شیوه‌ی رایزنی و پیمان شاه با مردم


نمونه:
🔻سلطنت مشروطه = پادشاهی پیمانی، پیماندار یا پیمانگرانه

🔻من این پول را به تو می‌دهم مشروط به اینكه پس بدهی=
من این پول را به تو می‌دهم، به‌پیمان اینكه پس بدهی

🔺ما حاضریم کمک مشروط بكنیم=
ما آماده‌ایم همراهی پیماندار بكنیم
ما آماده‌ایم دستگیری پیمانی بكنیم
ما آماده‌ایم پشتیبانی پایمانده بكنیم

#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

بخوان در چشم من نقشِ تمنایی که من دارم
ببين در موی خود آشفته‌رويایی که من دارم

گر آزارم دهی کز حلقه‌ی عشق تو بُگريزم
ندارد تابِ رفتن ناتوان‌پایی که من دارم

خدا را ای اميد من خريدار وفايم شو
که يابد گرمیِ بازار کالایی که من دارم

مرا از قلبِ بی آرامِ بيدارم عجب آيد
که خوابش درنمی‌گيرد به لالایی که من دارم

فغان از بختِ بد کز شعله‌های تابناکِ دل
نمی‌يابد فروغ اين تيره‌شب‌هایی که من دارم

خدا را همدمی کن ماه من با من که در دنيا
نگيرد با کس الفت روحِ تنهایی که من دارم

نگردد بر زبان «آزاده» را جز آرزو حرفی
بخوان در چشم من نقشِ تمنایی که من دارم

#آزاده_ذوالقدر
@AdabSar
💫

هر که خود داند و خدای دلش

که چه دردی‌ست در کجای دلش

#مهدی_اخوان_ثالث
#چکامه_پارسی
@AdabSar