📔 «شست» به مانی(معنی) انگشت بزرگ و «شست» به مانی ۶۰، هر دو واژگانی پارسی هستند و نوشتن یكی با «ص» که بندواژه‌ای(حرفی) تازی و بیگانه است، درست نیست!

سد(۱۰۰) هم از شمارگان پارسی است و نباید با «ص» نوشته شود.

پس:
ـ 👍= شست
ـ ۶۰= شست
ـ ۱۰۰= سد

📝 #مجید_دری
#پارسی_پاک
📔 @AdabSar

📘 در سخنان نغز خود تا می‌توانید دم از واژه‌های پارسی زنید و دیگران را هم وادارید که تا «دانش و کردار» هست، «علم و عمل» نگویند و تا «پیکر زیبا و جان و اندیشه‌ی توانا و روان روشن» هست، «بدن و روح و فکر و قادر و ضمیر منیر» ننویسند. «ط» را به جای «ت» بر سر تهران ننهند و «ص» و «ف» به سینه و دل اسپهان نگذارند و و سد و شست را با «ص» ننگارند.

🖌 #عباسعلی_کیوان_قزوینی
📬 فرستنده: #بزرگمهر_صالحی
#پیام_پارسی

📘 @AdabSar

🌍🌱 سپندارمذگان یا اسپندگان یکی از بزگ‎ترین و افسانه‎وارترین جشن‎های ایرانی، در ستایش سپندارمذ، ایزدبانوی زمین، از مهین ایزدان(پس از پیدایش کیش زرتشتی، از مهین فرشتگان)، نگهبان زمین، جانوران، سرسبزی و باروری، همچنین نماد مادری، مهربانی، فروتنی و بردباری بود.
سپندارمذ در ایران برنام(لقب) زمین و نماد اشغ(عشق) بود. زیرا با فروتنی و گذشت به همه مهر می‌ورزید، زشت و زیبا را به یک چشم می‌نگریست و همه را چون مادری در دامان پر مهر خود می‌پذیرفت.
این ایزدبانو به جانوران چراگاه می‌بخشید، از زاده شدن فرزندان نیک شادمان می‌شد و از راه رفتن زنان و مردان بداندیش و دزد آزرده می‌گشت ولی مادرانه تاب می‌آورد و در برابر بارها شکیبا بود. اسپندارمذگان در ایران باستان، روز بزرگداشت زن و زمین بود. زیرا که زنان و زمین هر دو در ویژگی‎های زایندگی، پدیدآوردن زندگی، باروری و رویش، هنباز(مشترک) بودند. این ویژگی از نام آن‎ها و ریشه‎ی یکسان زن و زمین نیز هویداست.

#جشن_های_ایرانی #سپندارمذگان #اسپندگان

🌍🌱 @AdabSar

🦊🌼 جشن‌های پرشمار اسپندماه با «جشن آبسالان» آغاز می‌شود. آب‌پاشان و جشن روباه نام‌های دیگر آن هستند. گفته شده که زمان برگزاری آن در ایران باستان برابر با یکم اسپند بود.

گمان می‌رود که این جشن به بهانه‌ی پایان یخ‌زدگی جویبارها، آب شدن برف، روان شدن آب چشمه‌ها، به گوش رسیدن سدا(صدا)ی دلنواز رودخانه‌ها و آواز پرندگان، شکفتن گیاهان و دیده شدن دوباره‌ی روباهان که ایرانیان دیدن آن را فرخنده می‌دانستند، برگزار می‌شد.
گویا آبسالان پیوند تنگاتنگی با نوروز و جشن‌های فروردین دارد، ولی داستان‌های ناهمانندی نیز درباره‌اش گفته شده است. شاید آبسالان یکی از جشن‌های باران‌خواهی بود که اکنون در استان‌های خشک کشور به شیوه‌های دیگری برگزار می‌شود. از سویی در گاهشماری سیستانی، نام سومین ماه سال «اوسال» است شاید بتوان برداشت کرد که این جشن با گذشت روزگاران جابجا شده است.

بر پایه‌ی افسانه‌ها، در این روز خداوند نیکی، بدی و چگونگی رخ دادن آن‌ها را در دست گرفت.

#جشن_های_ایرانی #اسپندگان #جشن_آبسالان #آبسالان
🦊🌼 @AdabSar

@AdabSaar

دوستانت را شمردم دشمنانت بیشتر
شاعر از فکرت حذر کن از زبانت بیشتر

لقمه‌ی معنی چنان بردار تا وقت سخن
از حدود عقل نگْشاید دهانت بیشتر

گر نفهمی معنیِ زنهارِ یاران دیر نیست
پوستت می‌فهمد این را استخوانت بیشتر

سنگ می‌اندازی و بازی نه این است ای رفیق
چون که بارِ شیشه داری در دکانت بیشتر

من نمی‌گویم رها کن من نمی‌گویم نگو
فکر شعرت باش اما فکر نانت بیشتر

جان نکردی چاشنی تیرت همین‌جا اوفتاد
جز همین حد را نمی‌داند کمانت بیشتر

حال می‌باید به پاهایت بیاموزی که نیست
از گلیم پاره‌ای طولِ جهانت بیشتر

#حسین_جنتی
@AdabSaar

💫

از جور تو در سفر بیفشردم پای

دل را به تو و تو را سپردم به خدای

#خاقانی
@AdabSar

💫

دل گفت مرا علم لَدُنّی هوس است
تعلیمم کن اگر تو را دسترس است

گفتم که الف گفت دگر؟ گفتم هیچ
در خانه اگر کس است یک حرف بس است

#عزالدین_کاشانی
@AdabSar

بیامد غم بزد چادر به دل در
چو اَفرایانِ بی‌خاور، به دل در
از این سو میخ آن تا باختر رفت
وز آن سو بیخ تا خاور به دل در!

📜دفتر «دستان مستان» گزیده‌ی سروده‌های «میرجلال‌الدین کزازی» با واژگان زیبای پارسی
بریده‌ای از ترانه‌ی «میخ و بیخ»

🖋دستان مستان با دستینه(امضا)ی سراینده
بها: ۳۵ هزار تومان

❗️برای خرید پیام دهید: @MajidDorri

📚 فروشگاه ادب‌سار
📚 @AdabSaar

🌲⛈ کیانیان، جشن آبسالان را گویی «بهارجشن» می‌گفتند. چند دیدگاه درباره‌ی چیستی آبسالان بخوانیم:

- آبسالان هم‌ریشه با آبشار و نشانه‌ی پیدایش بهار است.

- آبسالان در پازند «آوساران» و در مینوی خرد «آپسالان» است. تفضلی و مک‌کنزی با نگاه به هر دو، آن را به چمار(معنی) هنگام بهار و روز بهاری می‌داند.

- وِشت در برگردان «مینوی خرد» به انگلیسی و همچنین نیبِرگ آن را روز توفانی و روز بارانی چمیده‌اند(معنی کرده‌اند).

- در «ریگ‌ودا» این واژه «آپسارا» و به گمان به چمار ابر یا رگبار است که روی گیسوی بلند خورشید را می‌گیرد.

- نام «آبسال وهاری» در نوشته‌های بیرونی شاید نشانه‌ی نزدیک شدن به بهار باشد.

- سروده‌ای از ناصرخسرو می‌گوید #آبسالان با کمبود آب در پیوند است؛ نه با خرمی و سبزی بهار:
-همی تابد ز چرخ سبز عیوق
چو آتش بر صحیفه آبسالی!

- در سروده‌ی «ابو نواس» در سده دوم، آبسال به ماناک(معنی) باران و رگبار بهاری است. این واژه برای نخستین بار و برای نام بردن از جشنی فرخ در کنار نوروز و مهرگان آمده و پیداست که جشنی بزرگ بود.
-به حق المهرجان و نوکروز
و فرخروز آبسال الکبیس!

#جشن_های_ایرانی #جشن_آبسالان #اسپندگان
🌲⛈ @AdabSar

🌍🤰🏻 نه تنها روز اسپندارمذگان، که سراسر اسپندماه ویژه‎ی این ایزدبانو و زنان خردمند و درستکار بود و نه تنها سراسر اسپندماه، که روز پنجم هر ماه، اسپندروز نام داشت و نماد ایزدبانوی سپندارمذ، رویش و باروری زن و زمین بود. ایرانیان او را سرچشمه‎ی مهر، بردباری و شکیبایی اهورامزدا می‌دانستند. ایزدبانوی سپندارمزد، مانند زمین شکیبا، فروتن و بارور بود و آرامش و سازش با پیرامون از ویژگی‌هایش. از این رو بانوان را از تبار خجسته‎ی او دانسته‌اند.

باید دانست در ایران باستان این روز، روز زن به برداشت امروزی نبود. روز گرامیداشت زمین بارور شونده و زنان، این همتایان زمین بود.

در باورهای کهن، سپندارمذ، گام چهارم از شش گام آدمی به سوی خوشبختی بود. سپندارمذ، نماد مهر و فروتنی، بهره‌گیری درست و اندیشمندانه از نیرو و توان بود. زیرا اندیشه‌ی نیک، راهنمای آدمی به سوی مهربانی و فروتنی است. تا جایی که رفتار آدمی مایه‌ی آسودگی خود و دیگران و مهرورزی به جهان می‌شود.

#جشن_های_ایرانی #سپندارمذگان #اسپندگان

🤰🏻🌍 @AdabSar

📗🌱 زبان پارسی؛ نشیب و فرازها

بسیاری از وام‌واژه‌های عربی را می‌توان به درخت ناسازگار و آسیب‌رسان همانند کرد که در باغی بیگانه روییده‌اند با ریشه‌های انبوه و پَنام (مانع) رویش نهال‌های سازگار بومی شده‌اند. برکندن این درختان آسیب‌رسان و جایگزین کردنشان با نهال‌هایی تازه گرچه آسان نیست، ولی برای پشتیبانی از زبان پارسی نیازین است.

واژگان #اصلاح و #مصلح راه بر رویش بهدیسی، بهسازی، زدایش، بهگر، بهساز و نیک‌خواه بسته‌اند.
واژگان #اطلاع #مطلع و #اطلاعیه نیز راه رویش نهال‌های ازدا، ازداییده و ازدانامه را تنگ کرده‌اند.

این سزه (حق) واژگان پارسی است که در زمین و آب و هوای خود جوانه بزنند و سای‌سار خود را بگسترند.


🖋 فرستنده #بزرگمهر_صالحی
#پیام_پارسی

📗 برداشت آزاد از:
۱- نوشتار تارگاه پارسی انجمن
۲- تارگاه محمد حیدری ملایری

📗🌱 @AdabSar

⛲️🐚 افسانه‌های «جشن آبسالان» از زبان «ابوریحان بیرونی» بسیار خواندنی هستند. بیرونی چند داستان در این باره گفته است:

- در روزگار کیانیان و در آستانه‌ی بهار، روباهان بالداری پدیدار می‌شدند که آمدن آنان مایه‌ی خوشبختی مردم در آن روزگاران بود. پس از کیانیان، روباهان ناپدید شدند ولی تا روزگار ابوریحان، مردم دیدن روباه در آستانه‌ی بهار را نیک می‌شمردند.

- در این روز، جمشیدشاه برای نخستین بار در دریا مروارید یافت. مردم نیز برای گذشتن سرمای سخت گذشته و نزدیک شدن بهار شادمانی می‌کردند.

- بیرونی از زبان ایرانشهری و او از زبان موبدان ارمنی گفته‌اند که در این روز بر فراز کوهی، بزکوهی سپیدی پدیدار می‌شود. اگر بزکوهی فریاد بکشد سالی خوش و اگر فریاد نکشد خشکسالی در پیش است.

⛲️🐚 آیین‌های جشن آبسالان:
ایرانیان در بامداد جشن آبسالان، با نگاه به آسمان و ابرها، درباره‌ی فراوانی یا خشکسالی سال آینده پیش‌بینی می‌کردند.
مردم و پادشاه در این روز به دشت‌ها می‌رفتند و پیش از اینکه پادشاه خوراک بخورد، به او پوپک، جوجه و کره‌خر پیشکش می‌کردند.

#جشن_های_ایرانی #جشن_آبسالان #آبسالان #اسپندگان

⛲️🐚 @AdabSar

🌸🌼🌺
🌼🌺
🌺
دل و مغزِ مردم دو شاهِ تن‌اَند
دگر آلتِ تن سپاهِ تن‌اَند

چو مغز و دلِ مردم آلوده گشت
به نومیدی از رای پالوده گشت
بدان‌تن‌در آسیمه گردد روان
سپه چون زیَد شاد بی پهلوان؟

چنین هم چو شد شاه بیدادگر
جَهان زو شود پاک زیر و زبر

بر او بر پس از مرگ نَفرین بُوَد
همان نامِ او شاهِ بی‌دین بُوَد

نبینی که دانا چه گوید همی
دلت را ز کژّی بشوید همی؟

نکوهیده باشد جفاپیشهْ‌مَرد
به گِردِ درِ آزداران مَگَرد
#فردوسى

امیدم در این هفته:«کای کَی‌منش
ز تو دور بادا بدِ بدکنش»


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌸
🌺🌸
🌼🌺🌸

💫

دنیا به اهل خویش ترحم نمی‌کند

آتش امان نمی‌دهد آتش‌پرست را

#صائب_تبریزی
@AdabSar

💫

به هر کجا برویم آخرش هنوز اسیریم
خیال کن قفسی را که بال داشته باشد

به گوش هیچ‌کسی ناله‌های من نرسیده
چو مسجدی که اذانگوی لال داشته باشد

#حسین_زحمتکش
@AdabSar

🧣 واژگان پارسی در زبان عربی

بازِرباشی = از پارسی بزرگ بازار
بازِرگان = از پارسی بازرگان
بازوبند، باصوبند = از پارسی بازوبند
بازهَر = از پارسی پادزهر
باز یار = از پارسی باز یاز آموزنده‌ی باز
بازی = از پارسی باز
بازیکَند = در پارسی گونه‌ای پوشاک است
باس = از پارسی بوسه
باسبانی = از پارسی پاسبانی
باسِنَه = از پارسی با آسَن، گاو آهن
باسقانی = از پارسی بازرس
باسُر = از پارسی بازُور، بَواسیر، ورم سیاهرگ‌های نشیمن

🧣 @AdabSar
دنباله دارد

📜 بازخن‌ها:
۱- فرهنگ دانشگاهی عربی - پارسی از المنجدالابجدی بیروت ۱۹۸۷
۲- معجم المعربات الفارسیه
۳- واژه‌نامه‌ی دهخدا

✍ فرستنده: #بزرگمهر_صالحی
#واژه_های_پارسی_در_زبان_عربی

🧣 @AdabSar

🐎 «جشن اسپندی» از نخستین جشن‌های اسپندماه بود که در آن به نشانه‌ی مهر، به زنان شادباش و پیشکش می‌دادند. نمی‌دانیم جشن اسپندی همان سپندارمذگان است یا نه. نویسندگان، زمان آن را یکی از نخستین روزهای اسپند می‌دانند و از اورمزدروز(یکم) هم‌زمان با جشن آبسالان تا سپندارمذروز(سپندارمذگان) را نوشته‌اند.

در افسانه‌ها اسپندیار رویین‌تن که با اسب سیاه کشته شد و به جهان زیرین رفت، در شب اسپندی با اسب سپید بازمی‌گردد. پس با چسباندن سبزه به سردر خانه به پیشوازش رفته و کنار درِ خانه جو می‌ریختند تا اسب او بخورد. دیگ آش اسپندی را از شب تا بامداد در تنور می‌گذاشتند تا در آن سال تنور خانه گرم بماند و آش اسپندی آن‌ها را از سرماخوردگی نگه‌دارد.

شاید ریشه‌ی این باور چنین باشد که اسپندارمذ با اسب سیاه (نماد شب، سرما و زمستان) به زیر زمین رفته و با اسب سپید (نماد از روز، گرما و بهار) به زمین بازمی‌گردد و زمین گرم و سبز می‌شود. شاید بنیاد این افسانه باور به بازگشت باروری و زندگی است. در این روز زنان با آیین‌های زنانه جشن می‌گرفتند و آش اسپندی می‌پختند تا شب‌های سرد زمستان سپری شود.

#جشن_های_ایرانی #جشن_اسپندی #اسپندگان

@AdabSar 🐎

🤝 @AdabSar

ای بجسته کام دل اندر جهان آب و گل
می‌دوانی سوی آن جو کاندر آن جو آب نیست
مولوی

«اِستام» ریختی از واژه‌ی اَبستام، آپستام، اَبستان در پارسی میانه (فرهنگ پهلوی) به مانک حمایت، اعتماد، اطمینان، کار واگذاری، سِپردن، پذیرشِ اُستوارنامه، باور و پشت‌گرمی است.
این واژه‌ها می‌توانند در نیروبخشی و توانمندی زبان ما ستارگانی باشند زیبا.

🌹 پارسی 🥀 بیگانه
اُستام، اَپستامیدن = اعتماد کردن
اُستامش = #اعتماد
اُستام، اُستامان = #معتمد

🤝 بن‌مایه:
۱- فرهنگ حسابی
۲- فرهنگ آریانپور
۳- فرهنگ پهلوی
۴- برهان قاطع
۵- فرهنگ ریشه‌شناختی محمد حسن‌دوست

✍ فرستنده #بزرگمهر_صالحی
🤝 @AdabSar

🌍🌦 «سپنته‎آرمییتی» امشاسپند یا فرشته‌ی #سپندارمذگان است، ساخته شده از واژگان اوستایی سپنت (پاک) + آرمییتی(فروتنی). در پهلوی آن را به خرد والا برگرداندند. او نماد باروری و رویاندن جوانه‌ها پس از زمستانی سخت بود. سپندارمزد و اسپندارمذ از نام‌های او هستند.

تنها دشمن و همیستار(رقیب) او دیو ناخشنودی و خیره‌سری «ترومییتی»‌ بود. هرکس مایه‌ی ناخشنودی سپندارمزد و زنان که نماد باشندگی او بودند، می‌شد، یار ترومیییتی خوانده می‌شد.

در افسانه‌ها فرشته‌ی اسپندارمذ یار نویسندگان و اندیشمندان بود. به نوشته‌ی پلوتارک، اردشیر دوم هخامنشی تندرستی همسرش استاتیرا که زنی فرزانه بود را از سپندارمذ خواستار شد.

سپندارمذگان را «جشن برزگران» نیز می‌‏نامند. زیرا برزگران همیاران سپندارمذ در رویاندن زمین هستند و در این زمان آماده‎ی کشت و کار می‌شوند.

بیرونی درباره‌ی این افسانه نوشته که «آرش شیواتیر» برای پس‎گیری سرزمین‎های ایران از تورانیان، جان در تیری گذاشت که به رهنمونی اسپندارمذ ساخته بود. او به منوچهر پیشدادی فرمان داد تا برای آرش تیر و کمان بسازد تا هنگام نیاز از مرزهای ایران پاسبانی کند.

#جشن_های_ایرانی #اسپندگان

🌦🌍🌱 @AdabSar

@AdabSar

من که تصویری ندارم در نگاه هیچ‌کس
خوب شد هرگز نبودم تکیه‌گاه هیچ‌کس

کاش فنجانی نسازد کوزه‌گر از خاک من
تا نیفتد در دلم فال سیاه هیچ‌کس

زیر بار ظلممان دارد زمین خم می‌شود
بی‌تفاوت شد خدا هم چون که آهِ هیچ‌کس

بهترین تقدیر گل‌ها چیدن و پژمردن است
سعی کن هرگز نباشی دلبخواه هیچ‌کس

آخرش چوپان تو را با خنده‌ای سر می‌بُرد
کاش می‌شد تا نباشی در پناه هیچ‌کس

عاقبت در زجرِ هستی قرص نانت می‌کنند
ماهِ دور از دست باش و قرص ماه هیچ‌کس

#امیراحسان_دولت_آبادی
@AdabSar