🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«آیدا»

نام دخترانه‌ی "آیدا" یک نام چندکشوری(بین‌المللی) است.

🔬درباره‌ی ریشه و خاستگاه این نام چند دیدگاه و گمان‌زد داریم:

- ریشه در زبان تُرکی دارد و در این زبان نام آمیخته از آی(ماه)+دا(در) به چم "در ماه"، زیبا چون ماه، ماه‌وش، ماه روشن، زن زیبارو، ماه‌رو و گیاهی است که کنار جوی آب می‌روید. پسوند "دا" در ترکی پسوند همانندی نیز هست.
نام "اِیدا" نیز به چم یاری‌گر و یاری کردن است.

- ریشه‌ی آرامی و یا سریانی دارد و برگرفته از ida به چم جشن و سرور است. بر پایه‌ی این گمان "عید" نیز ریشه در ida دارد. ولی نویسندگان تازی "عید" را برگرفته از "عَوَدَ" یا "عِوْد" به چم چرخش و بازگشت دوره‌ای می‌دانند.

- ریشه‌ی تازی دارد و برآمده از "عایده" به مانک(معنی) بخشش و پاداش است. در مسر(مصر)، "آیتا" خوانده می‌شود و از تازی به اروپا رفته و در ایتالیا نام یک نمایشنامه‌ی کهن و پرآوازه به نام "اپرای آیدا" است.

-ریشه‌ی انگلیسی دارد و به دو گونه‌ی Aida و Ayda نوشته می‌شود و چم شاد و یاری‌گر است.

🔭چم‌های این نام در زبان‌های گوناگون:
کُردی ← دوستدار آزادی، فرشته‌ی خوشبختی و زیبایی؛
ژاپنی ← دویدن بر روی زمین؛
آلمانی ← فرشته‌ای که از آسمان به زمین آمده؛
پارسی و ایتالیایی ← شاد و خوشبخت؛

✨روشن است که "ادب‌سار" درباره‌ی درستی هیچ‌یک از این دیدگاه‌ها داوری نمی‌کند.

💞نام "آیدا" در ادب‌سار(ادبیات) امروز، نام دلداده‌ی "احمد شاملو" است که دفتر چامه‌ای از شاملو به نام "آیدا در آینه" نیز به‌جا مانده و از آن زمان این نام فراوانی بیشتری یافت.

👼برخی از نام‌های ترکی پسرانه و دخترانه‌ی هم‌آوا:
👨🏻آیدین، آیتَن، آیتاش، آیتکین و...
👩🏻آیناز، آیلار، آیسا، آی‌گین، آی‌تک، آیدیس، آیدینا، آیسان، آی‌گل، آینوش و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_دخترانه_ایرانی
#آیدا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

💫

تا صبحدم به یاد تو شب را قدم زدم
آتش گرفتم از تو و در صبحدم زدم

با آسمان مفاخره کردیم تا سحر
او از ستاره دم زد و من از تو دم زدم

او با شهاب بر شب تب کرده خط کشید
من برق چشم ملتهبت را رقم زدم

تا کور سوی اخترکان بشکند همه
از نام تو به بام افق‌ها،‌ علم زدم

با وامی از نگاه تو خورشید‌های شب
نظم قدیم شام و سحر را به هم زدم

هر نامه را به نام و به عنوان هر که بود
تنها به شوق از تو نوشتن قلم زدم

تا عشق چون نسیم به خاکسترم وزد
شک از تو وام کردم و در باورم زدم

از شادی‌ام مپرس که من نیز در از
همراه خواجه قرعه‌ی قسمت به غم زدم

#حسین_منزوی
@AdabSar

💫

یک قطره زهر دوری‌ات
برای کشتن یک قبیله
کافی‌ست
... گفتی این لیوان را چه کنم؟


#احسان_پرسا
@AdabSar

💫

جور و بیداد کند عمر جوانان کوتاه
ای بزرگانِ وطن، بهر خدا داد کنید

گر شد از جور شما خانه‌ی موری ویران
خانه‌ی خویش محال است که آباد کنید

#ملک_الشعرا_بهار
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


تشکر = سپاس، سپاسگزاری، سپاسمَندی، بَرستودن، بَرستایی، ارج‌شناسی، ارجدانی

نمونه:
این هدیه برای تشکر از شماست=
این پیشکش برای برستودن شماست
این پیشکش برای برستایی از شماست
این پیشکش برای ا‌رجدانی از شماست
این پیشکش برای سپاسگزاری از شماست

مراتب تشکر خودم را ابراز می‌دارم =
چگونگی ارج‌شناسی خودم را می‌نمایانم
سپاسمندی خودم را برمی‌نمایانم

تقدیم برای عرض تشکر =
پیشکش برای نشان‌دادن سپاسمندی

از شما تشکر می‌کنم =
از شما سپاسگزاری می‌کنم
سپاسمند شما هستم
شما را برمی‌ستایم

با تشکر از شما =
با سپاس از شما
سپاسمندِ شما
ارجدانِ شما

*دنباله دارد

#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔅پرسش شما

سلام
اگه امکان داره ریشه و معانی اسامی زیر را در کانال بگذارید:
اسامی دختران که از اسامی اصیل ایران است:
جهان آرا
تاج
فرنگیس
بلقیس
دلاور
سلطنت

با سپاس

🔅پاسخ ادبسار👇👇

ادبسار، برای نام‌های "فرنگیس" و "دلاور" می‌نویسد.
برای دیگر نام‌ها بنگرید به:
Telegram.me/AdabSar/5802

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«فرنگیس»
نام دخترانه‌ی "فرنگیس" که در دهه‌های گذشته فراوانی بیشتری داشت، نامی کهن و از نام‌های برگزیده‌ی شاهنامه‌ی فردوسی است.

👱🏻‍♀نویسندگان و ایران‌شناسان درباره‌ی پیدایش این نام دیدگاه‌های گوناگونی دارند ولی دیدگاه‌ها در این که "فرنگیس" ریشه در زبان اوستایی و پهلوی دارد، هنباز(مشترک) هستند.

1⃣ "فرنگیس"، دگردیس شده‌ی فَرّانگیز است. فر+انگیز=آورنده‌ی شکوه و بزرگی.

2⃣ "فرنگیس"، ریشه در واژه‌ی پهلوی "افرنگ" به مانَک(معنی) آزین شده و آراسته دارد. واژه‌ی "فرنگ" نیز برآمده از "اَفرنگ" است.

3⃣ "فرنگیس"، برگرفته از واژه‌ی پهلوی "ویسپان فریه" است که فردوسی در شاهنامه آن را "فرنگیس" خوانده است. بر پایه‌ی این دیدگاه نام "فرنگیس" برای نخستین بار در شاهنامه به‌کار رفته و دستاورد نوآوری فردوسی است.

4⃣ "فرنگیس"، نامی آمیخته از فریه+گیس و نامی کهن است که در اوستایی و پهلوی به چَم(معنی) کسی است که همه دوستش دارند. این نام در درازنای زمان به "فرنگیس" دگردیس(تبدیل) شده است. "فریه" نیز به چم دلربا بود.

5⃣ "فرنگیس"، آمیخته از فرن(پرن یا پرند)+گیس به چم دلربا، دارای گیسوان پرندین(ابریشمی) و نرم و فراوان است.

💇🏻 درباره‌ی واژه‌ی "گیس" نیز دو دیدگاه داریم:
- "گیس" دگردیس شده‌ی "گئسو" یا "گئس"، در اوستا به چم کسی است که مو دارد.
- "گیس" برآمده از واژه‌ی پهلوی "گِس" است.

📚 "فرنگیس" در شاهنامه‌ی فردوسی نام دختر افراسیاب است. وی همسر سیاوش و مادر کی‌خسرو بود.
-بیامد فرنگیس چون ماه نو
به نزدیک آن تاج‌ور شاه نو

-فرنگیس بهتر ز خوبان اوی
نبینی به گیتی چنان روی و موی

وی باردار کی‌خسرو بود که سیاوش به دستور افراسیاب و رشک(حسادت) گرسیوز کشته شد.
-فرنگیس بگرفت گیسو به دست
به فندق گل ارغوان را بخست

رستم و کی‌خسرو که همواره از مادرش با نام "مادر پارسا" یاد می‌کرد، از او خواستند همسر فریبرزکاوس شود.
-فریبرز را با فرنگیس یار
بکردند و بستند عهد استوار
#شاهنامه #فردوسی

📜شماری از نام‌های ایرانی پسرانه و دخترانه‌ی هم‌آوا:
👩🏻 فرنگار، فرنوش، فرخنده، فرناز، فرگل، فردیس، گل‌گیس، گیسو و...
👨🏻 فرمهر، فرنود، فرناد، فربد، فرنام، فرناک، فره‌وش، فرهود، فرود، فرهنگ و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_دخترانه_ایرانی
#فرنگیس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

💫
طبیب، رنگ مرا خوب دید و هیچ نگفت
گرفت نبضم و آهی کشید و هیچ نگفت

شنید دختر ایران خبر ز آزادی
عرق ز هر سر مویش چکید و هیچ نگفت

به پیر میکده رمزی ز رادیو گفتم
درون خرقه به حیرت خزید و هیچ نگفت

به ناله مرد فقیری میان کوچه ز جوع
توانگری همه را می‌شنید و هیچ نگفت

ز خوابگاه غنی دید عکسی آهنگر
به فکر غرق شد و دم دمید و هیچ نگفت

ز من‌مبارز‌ی صنف، کارگر چو شنید
سیاه شد، لب خود را گزید و هیچ نگفت

ز رنج کارگران خواجه را خبر کردم
پیاله‌ی می خود سر کشید و هیچ نگفت

به پیش شیخ گشودم کتاب لاهوتی
برهنه‌پا سوی مسجد دوید و هیچ نگفت!

#ابوالقاسم_لاهوتی
@AdabSar

💫

تو رفته‌ای و
من افتاده‌ام

تو از دست
من از پا ...


#سارا_شاهدی
@AdabSar

💫

یک شعر تمیز و تازه تحویل بگیر!
از سنگ بیا گدازه تحویل بگیر!

هر کس به تو گفت: پشت چشمت ابروست
تو اسم بده جنازه تحویل بگیر!

#امین_شیرزادی
@AdabSar

☀️☀️☀️☀️
@AdabSar

"...نباید که باشی
فراوانْ سَخُن
به روی کسان
پارسایی مکن
☘️☘️☘️
سَخُن بشنو و
بهترین یادگیر
نگر تا کدام آیدت
دلپذیر
🌺🌺🌺
سَخُن پیشِ فرهنگیان
سخته گوی
گهِ می
نوازنده و تازه‌روی..."

#فردوسی
🌹🌹🌹
امید به هفته‌ای با سخنان سنجیده
فرستنده: #جعفر_جعفرزاده

@AdabSar
☀️☀️☀️☀️

@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


تشکرات = سپاس‌ها
تشکر کردن = سپاس گزاردن

نمونه:
این عملش با تشکرات زیادی مواجه شد =
این کارش با سپاس‌های بسیاری روبرو شد

در تشکراتی که از او شد... =
در سپاسگزاری‌هایی که از او شد...

برای تشکرکردن دیر نشده =
برای سپاسگزاری کردن دیر نشده
برای سپاس گزاردن دیر نشده
برای سپاس گفتن دیر نشده

از محبتش تشکر کردم =
از مهربانی‌اش سپاسگزاری کردم
مهربانی‌اش را سپاس گزاردم
مهربانی‌اش را سپاس گفتم

*دنباله دارد

#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

💠🔷🔹🔹
@AdabSar

نگاهی نو به ادب پارسی

به‌راستی در زنجیره‌های مانده‌های ادبی جهان، ادب پارسی یکی از درخشان‌ترین گوهرهای فرهنگ جهانی و خاورزمین است.
ادب پارسی، فرآیندی بزرگ از داد و ستدهای فرهنگی و برخوردهایی رو با رو است که در درازنای سده‌ها انجام پذیرفته و یکی از بزرگ‌ترین پس‌نهادهای فرهنگ مردمی است؛ آنچنان که بسیاری از فرهیختگان جهان، ما را به مانده‌های ادبی‌مان می‌شناسند و اگر بخواهند بیست‌سی کس از فرهیختگان بزرگ ادبی جهان را از سپیده‌دم پیشینه‌ی گیتی تا به امروز برگزینند؛ بی‌گمان چارپنج تن از بزرگان ادب ما در این انجمن جای خواهند گرفت.

با این پیش‌درآمد اگر گفته شود بزرگ‌ترین نمود و جلوه‌ی فرهنگی ما از دیرباز در درازنای سده‌ها همین مانده‌ها و پس‌نهادهای ادبی پارسی است؛ سخنی به گزاف گفته نشده است.

این پس‌نهادهای بزرگ با همه‌ی شکوه‌اش نیاز به آن دارد که از نو نگریسته شود، درباره‌اش ریزه‌کاری شود و زیورها و گوهرهای شهوار آن بررسی شود.

در این بازنگری و ریزه‌کاری و بررسی چند جُستار هست:
نخست آن‌که نیک و بد از هم بازشناخته شود؛ دیگر آن‌که مایه‌یی باشد برای ادب امروز و آینده، آن‌چنان‌که پیوستگی ادب امروز، پیوستگی پذیرفتنی و باورکردنی از گذشته باشد، نه برگرفته‌ی بی‌چون و چرا از ادب سرزمین‌های دور و نشان خودباختگی به فرهنگ ناب گذشته؛
سیم آنکه یادآوری‌یی باشد برای زندگی از آن که ساختن جهان امروز، بی‌گمان نیاز به فداکاری و بی‌آلایشی و پاک‌دلی و پاک‌اندیشی دارد و این همه را می‌توان از ادب گذشته فراآموخت.

#بلال_ریگی
#پارسی_پاک
@AdabSar
💠🔷🔹🔹

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«دلاور»

💪🏻واژه‌ی کهن دلاور که گاه برای نام‌گذاری پسران(و در گذشته برای نام‌گذاری دختران نیز) به‌کار می‌رفت، در فرهنگ و باورهای ایرانیان بسیار ریشه‌دار است.

🏋🏻"دلاور"، نام آمیخته از دل+آور به مانی(معنی) کسی است که دل پرتوان و نیرومند دارد.
واژه‌ی "دل" واژه‌ای پهلوی بوده و از گذشته تاکنون نیز به چم "دل"(قلب) است. "آور" در اینجا پسوند دارندگی است.(دل‌دار)

📖فرهنگ دلاوری چنان در باور ایرانیان ریشه‌دار است که در زبان نیز خودنمایی می‌کند. بر این پایه، واژگان کهن و نوین پرشماری در زبان پارسی داریم که به چم دلاور هستند: پردل، پرتوان، نیرومند، دلیر، بهادر، یل، تهمتن، بی‌پروا، پیکارجو، جنگجو، جنگاور، نترس، بی‌باک، سِلَهشور(سلحشور) و...

🏹واژه‌ی "پهلوی" که "پهلوان" نیز برگرفته از آن است، در زمان باستان به همه‌ی مردم ایران و برای نشان دادن توانمندی و پردلی این مردمان گفته می‌شد.

🗣"دلاور" در زبان تُرکی واژه‌ای پرکاربرد است. در تُرکی، "دل" به چم زبان است و دلاور به کسی گفته می‌شود که "زبان سرخ" دارد و در سخن گفتن بی‌باک است.

📚 واژه‌ی "دلاور" در ادبسار(ادبیات) ایران به شناخت فرهنگ و پیشینه‌ی ایران کمک بسیاری می‌کند. به‌ویژه در شاهنامه‌ی فردوسی که از دلاوری‌های پیشینیان بسیار سخن رفته است:
دلاور نخست اندرآمد به پند
سخنها که او را بدی سودمند

کجا آن سر و تاج شاهنشهان
کجا آن دلاور گرامی مهان

دلیری ز هشیار بودن بود
دلاور سزای ستودن بود
#شاهنامه #فردوسی

به جایی که باشند یاران دلیر
دلاورتر از نر بود ماده شیر
#امیرخسرو

برآورد پیر دلاور زبان
که ای حلقه درگوش حکمت جهان
#سعدی

📜شماری از نام‌های ایرانی پسرانه و دخترانه‌ی هم‌آوا:
👩🏻 دلارام، دلارا، دلیار، دلشاد، دلگشا، دلاویز، دلاویژ، دلشید و...
👨🏻 دادوَر، فروَر، فرود، فریوَر، بهاوَر، شیدوَر، به‌داور، کیانْـوَر و...

✨این پیام پیشکش به همه‌ی دلاوران ایران؛
آتش‌نشانان، کمک‌رسانان، پزشکان، ادب‌وَران، پژوهشگران، دانشمندان، اندیشمندان، کارگران، ورزشکاران، هنرمندان، فرزانگان، سازندگان، نویسندگان، سربازان و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#دلاور
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

⚜⚜⚜⚜
@AdabSar

🔥 "جشن سده"

ای آتش سرخ تیرگی‌سوز
ای روشن آشیان برافروز

ای بر شده آتش نیایش
ای خرمن گرم‌سوز سرکش

از دور مهین‌گر کیانی
هوشنگ نژاده یادمانی

آورد تو را به فر و فرهنگ
چون گوهر سفته از دل سنگ

افروخت به هیمه‌های سوزان
بس آتش پر فروغ و تابان

وان روز نشاط و گاه امید
جشن سده‌ی خجسته نامید

ای معبد مهر از تو روشن
هر گلخن مرده از تو روشن

از نور تو آسمان بر افروخت
دم سردی خاک و تیرگی سوخت

مهر تو به خاک مرده جان داد
بر آب فسرده‌دل روان داد

دم سردی و هیبت زمستان
بردی به فروغ خویش آسان

آری تو فروغ ایزدانی
آرایش بزم موبدانی

جشن سده از تو یادگار است
میلاد سحر به شام تار است

ای آتش جان‌فروز تابان
با مهر چو بسته‌ای تو پیمان

هر تیره که اهرمن بزاید
در پای فروغ تو نپاید

اینک به امید پاک دادار
آن یاور مهربان و غمخوار

برخیزم و دست برفشانم
وز شوق سرود تازه خوانم

از هیمه اجاق برفروزم
غمنامه‌ی تیرگی بسوزم

اکنون که زمان شادمانی‌ست
هنگامه‌ی بزم و کامرانی‌ست

ای یار خجسته، ای نکوکار
از چهره نقاب غصه بردار

از عشق، تو آتشی به پا کن
دلتنگی و خامشی رها کن

تا باد جهان به کام تو نوش
آیین کهن مکن فراموش!

#هما_ارژنگی
#جشن_سده
#فرهنگ_ایران

@AdabSar
✨✨✨✨

🎧سروده‌ی "جشن سده" را با سدا(صدا)ی زیبای سراینده "هما ارژنگی" بشنوید.
@AdabSar

👥👥👥👥
🔅پرسش شما

باسلام.
به جای واژگانی مانند ملاحظه شد و یا رویت گردید چه واژه ای پارسی میتوان نوشت که دقت کار را نشان دهد.


🔅پاسخ ادبسار 👇👇

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


ملاحظه = نگرش، نگریستن، نگاه‌کردن، نگاه، دید، سنجش، بررسی، یادداشت، هاژِش(نگرش)
ملاحظات = نگرش‌ها، دیدها، هاژِش‌ها(نگرش‌ها)، یادداشت‌ها

✍نمونه:
🔻فرم استخدامش را ﻣﻼﺣﻈﻪ و اﻣﻀﺎ کرد =
ﺑﺮﮔﻪ‌ی کارگُماری‌اش را بررسی و دستینه کرد
برگه‌ی به‌کارگیری‌اش را سنجید و دستینه نهاد

🔻صفحهٔ اول روزنامه را ملاحظه کرد =
برگه‌ی نخست روزنامه را نگریست
رویه‌ی نخست روزنامه را نگاه کرد

🔻وقت عصبانیت، ملاحظه کودک را بکنید =
هنگام برآشفتن، پَروای کودک را داشته باشید

🔻ملاحظات خاص خودش را داشت =
هاژِش‌های ویژه‌ی خودش را داشت
نگرش‌های ویژه‌ی خودش را داشت

🚩 دنباله در t.me/AdabSar/5931

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#ملاحظه
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

💫

همیشه مقدار ثابتی
"یاد تو"
در من هست!
زمانی
به شکل رود،
گاهی... باران
و این اواخر که دیر به دیر
به دیدارم می‌آیی
مثل ابر...

#ستاره_چگینیان
@AdabSar

💫

ﺻﺪ ﺳﺎﻝ ﺭﻩ ﻣﺴﺠﺪ ﻭ ﻣﯿﺨﺎﻧﻪ ﺑﮕﯿﺮﯼ
ﻋﻤﺮﺕ ﺑﻪ ﻫﺪﺭ ﺭﻓﺘﻪ ﺍﮔﺮ ﺩﺳﺖ ﻧﮕﯿﺮﯼ

ﺑﺸﻨﻮ ﺍﺯ ﭘﯿﺮ ﺧﺮﺍﺑﺎﺕ ﺗﻮ ﺍﯾﻦ ﭘﻨﺪ
ﻫﺮ ﺩﺳﺖ ﮐﻪ ﺩﺍﺩﯼ ﺑﻪ ﻫﻤﺎﻥ ﺩﺳﺖ ﺑﮕﯿﺮﯼ

#شیخ_بهایی
@AdabSar