🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻اتکاء = دلگرمی، پشتیبانی، پُشتگَرمی، پشت‌دادن، پشت‌دادن بر
🔻اتکاء به نفس = خوداُستواری، به‌خوداُستواری، خواتاهی، خوادادی، خادادی
🔻نقطه‌ی اتکاء = اَندَخسگاه(اَندَخس=پشتیبان)
🔻تکیه = پشت‌دادن، پُشتگرمی، پشت‌داشتن، پشت، لم، لم‌دادن، یَلِه
🔻تکیه‌داشتن = پشت‌دادن، پشت‌داشتن، لمیدن، لم‌دادن، یَلِه‌دادن
🔻تکیه‌کردن = پشت‌دادن، پشت‌داشتن
🔻تکیه‌کلام = سخن‌یار، سخن‌پایه
🔻تکیه‌گاه = دَرپُشتگاه، پشتی، پشتیبان، لَمِشگاه
🔻متکا = بالش، پشتی
🔻متکی = دلگرم، پُشتگرم، استوار، پشت‌دهنده
🔻متکی به نفس = خوداُستوار، خودایستا

✍️نمونه:
🔺اتکای بودجه به نفت است =
دلگرمی بودجه به نفت است
پشتیبانی بودجه با نفت است
نفت پشتیبان بودجه است

🔺بودجه نباید متکی به نفت باشد =
بودجه نباید استوار به نفت باشد
بودجه نباید پُشتگرم به نفت باشد

🔺خودکفایی در گندم، با اتکا به توان داخلی میسر شد =
خودبَسَندِگی/خوداُستواری در گندم، با پشت‌دادن به توان بومی فراهم شد

🔺به متکا تکیه داد =
به بالش پشت داد
به پشتی یَلِه داد

🔺چرا رانی کسی را از برِ خویش
که "اَندَخسَش" نباشد جز درِ تو (سراج‌الدین راجی)

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#اتکا #اتکاء #تکیه #متکا #متکی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

💫

دل برده از من آنکه ز من دل بریده است

دیگر در این قمار نباید زیان دهم


#فاضل_نظری
@AdabSar

💫

جهان را نباید سپردن به بد

که بر بدگمان بی‌گمان بد رسد

#فردوسی
فرستنده #بهادر_حیدری
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


شمع = سِپَندار، اسپندار، شَمالِه، موم، موم‌انگبین، کندیل{واژه‌ی "کندل" انگلیسی(=شمع) و یا "شاندولیه" فرانسوی(=شمعدان) و یا "چاندرا"ی سانسکریت(=روشنی ماه) با آن از یک ریشه‌اند}

شمعدان = شَماله‌دان، آتشدان، گلن، کندیله(کندیله به زبان تازی رفته و قندیل شده است)

شمعدانی = سِپَنداره(از گیاهان)

نمونه:
شمع‌ها را در شمعدان بگذارید =
کندیل‌ها را در کندیله بگذارید
سِپَندارها را در آتشدان بگذارید
شَماله‌ها را در شَماله‌دان بگذارید

#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«آرتین» و گروهی از نام‌ها

"آرتین"، نامی پسرانه، کهن، ایرانی و برگرفته از نام "آرت" (یکی از پادشاهان ماد) است.
"آرتین" همچنین نام یک پهلوان نامدار و تیرانداز توانا در زمان منوچهر(پادشاه پیشدادی) بود.

👓چم‌ها(معانی):
آرتین به چم پاک، سپند(مقدس)، ورجاوند(مقدس) و خردمند است.
برخی "آرتین" و "آرسین" را یکی دانسته‌اند.
"آرسین" نیز به چم پسر آریایی، پسر جنگجوی آریایی و آتش است. آتش در ایران نماد پاکی بود.

⚗آمیختگی:
این نام آمیخته از آرت+ین(پسوند همبستگی) است.
همچنین گفته می‌شود "آرتین" آمیخته از آر(آتش)+تین(زندگی‌بخش) و به چم گرمای زندگی‌بخش آتش است.

🖇نام‌های وابسته:
آرتینا: آرتین+"ا" مادینگی ← نام دخترانه

آرتینه: آرتین+"ه" پسوند همبستگی(نسبت) ← نام دخترانه

آرتیناز: آرتی+ناز(نماد زیبایی) به چم زیباروی پاکدامن ← نام دخترانه

آرتیمان: اندیشه‌ی پاک، نیک‌اندیشی، خردورزی ← نام پسرانه

برخی دیگر از نام‌های پسرانه برگرفته از "آرت":
آرتاباز، آرتی، آرتمن، آرتام، آرتوش، آرتاپارت، آرتا، آرتان، آرتوان، آرتابان، آرتیان

برخی دیگر از نام‌های دخترانه برگرفته از "آرت":
آرتانا، آرتمیس، آرتمیز، آرتادخت و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_دخترانه_ایرانی
#نام_پسرانه_ایرانی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

زود می‌لرزد دلم! این‌قدر طنازی نکن
این‌چنین با چشم معصومت هوسبازی نکن!

یک سوال ساده پرسیدم، جوابش ساده است
یا بگو نه! یا که آری!، قصه‌پردازی نکن

تا برای دلبری شیرین‌زبانی کافی است
وقت خود را بیش از این صرف زبان‌بازی نکن

حاصل یک عمر در یک لحظه ویران می‌شود
مثل سیل سرکشی خانه‌براندازی نکن

راه ناهموار و پایم لنگ و اسبم خسته است
در چنین وضعی تو دیگر سنگ‌اندازی نکن

"جان نثاری" حالت اغراق در دلدادگی‌ست
بعد از این دل‌خوش به این آمار جانبازی نکن

کی به خدمت می‌گمارد عاقلی دیوانه را؟!
این جماعت را معاف از رنج سربازی نکن

#اصغر_عظیمی_مهر
@AdabSar

💫

به ریشه داشتن که فکر کردم
دیدم من طاقت ساقه ندارم
مستقیم مرا به خاک برسانید
بوته برایم کافی‌ست!

#فرنوش_حمیدی
@AdabSar

💫

با توام ای عشق بی‌انصاف، این انصاف بود

رفتنت دست خودت باشد، عذابش دست من؟

#فرامرز_عرب_عامری
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


صوت = سدا(سدا واژه‌ای پارسی است که به نادرستی "صدا" نوشته شده است)، بانگ، آوا، آهنگ، آواز، آواواژه، فریاد

✍نمونه:
با صوتی خوش شروع به خواندن کرد =
با سدایی خوش آغاز به خواندن کرد
با آهنگی خوش آغاز به خواندن کرد

سحر صوت خوش لالای جانان
به جسم مردگان بازآورد جان =
پِگه بانگ خوش لالای جانان
به کَرپِ* مردگان بازآورد جان

*کـَرپ = جسم(به پارسی پهلوی)

#مجید_دری
#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🙍⛓🙍🔨
@AdabSar

عزیزم
بیا یک تکه دیگر هیزم در آتش بیانداز،
برایم کمی گوشت و لوبیا بار کن،
بعد سراغ ماشین‌مان برو و لاستیک آن را عوض کن!

حالا جوراب‌هایم را بشوی،
و لباس‌هایم را رفو کن!

بعد بیا عزیزم...
بیا کنارم بشین!
و پیپم را پر از توتون کن،
راستی اول پیژامه‌ام را بیار،
و یک قوری چای دیگر دم کن،
و بعد بگو چرا می‌خواهی ترکم کنی؟
چرا می‌خواهی همه‌چیز را تمام کنی؟

مگر اجازه ندادم روزهای تعطیل ماشینم را بشویی؟
و مگر به تو اخطار ندادم که داری چاق می‌شوی؟
دیگر بیشتر از این چه می‌خواهی؟
چرا نمی‌فهمی که برای یک مرد این همه یعنی...عشق!!!؟

حالا بیا کنارم بنشین،
البته پیش از آن لباس‌هایم را رفو کن،
پیژامه‌ام را بیار،
غذایم را بپز و یک قوری دیگر چای دم کن،
و بعد بگو چرا می‌خواهی ترکم کنی؟
معنی این عصیان زنانه چیست؟
لعنت بر هرچه فمنیست...!

#شل_سیلور_استاین
#ادبیات_جهان
@AdabSar
🙍⛓🙍⚔

💠🔷🔹🔹
@AdabSar

نگاهی نو به ادب پارسی

به‌راستی در زنجیره‌های مانده‌های ادبی جهان، ادب پارسی یکی از درخشان‌ترین گوهرهای فرهنگ جهانی و خاورزمین است.
ادب پارسی، فرآیندی بزرگ از داد و ستدهای فرهنگی و برخوردهایی رو با رو است که در درازنای سده‌ها انجام پذیرفته و یکی از بزرگ‌ترین پس‌نهادهای فرهنگ مردمی است؛ آنچنان که بسیاری از فرهیختگان جهان، ما را به مانده‌های ادبی‌مان می‌شناسند و اگر بخواهند بیست‌سی کس از فرهیختگان بزرگ ادبی جهان را از سپیده‌دم پیشینه‌ی گیتی تا به امروز برگزینند؛ بی‌گمان چارپنج تن از بزرگان ادب ما در این انجمن جای خواهند گرفت.

با این پیش‌درآمد اگر گفته شود بزرگ‌ترین نمود و جلوه‌ی فرهنگی ما از دیرباز در درازنای سده‌ها همین مانده‌ها و پس‌نهادهای ادبی پارسی است؛ سخنی به گزاف گفته نشده است.

این پس‌نهادهای بزرگ با همه‌ی شکوه‌اش نیاز به آن دارد که از نو نگریسته شود، درباره‌اش ریزه‌کاری شود و زیورها و گوهرهای شهوار آن بررسی شود.

در این بازنگری و ریزه‌کاری و بررسی چند جُستار هست:
نخست آن‌که نیک و بد از هم بازشناخته شود؛ دیگر آن‌که مایه‌یی باشد برای ادب امروز و آینده، آن‌چنان‌که پیوستگی ادب امروز، پیوستگی پذیرفتنی و باورکردنی از گذشته باشد، نه برگرفته‌ی بی‌چون و چرا از ادب سرزمین‌های دور و نشان خودباختگی به فرهنگ ناب گذشته؛
سیم آنکه یادآوری‌یی باشد برای زندگی از آن که ساختن جهان امروز، بی‌گمان نیاز به فداکاری و بی‌آلایشی و پاک‌دلی و پاک‌اندیشی دارد و این همه را می‌توان از ادب گذشته فراآموخت.

#بلال_ریگی
#پارسی_پاک
@AdabSar
💠🔷🔹🔹

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻عالی = والا، والاجایگاه، بزرگ، شگرف، بسیار خوب، ارجمند، برتر، برجسته، بَرسو، بالنده، بلندپایه، فَرانیک، نغز، اَپَر(اَبَر)، اَپَرَک
🔻عالی‌النظر = زبَرنِگر
🔻عالی‌بَخت = والابَخت، بَختیار، پیشانی بلند
🔻عالی‌تبار = والاتَبار
🔻عالی‌ترین = والاترین، بهترین، برترین
🔻عالیجاه = والاگاه
🔻عالیجناب = (Lord)، بزرگوار، والاگهر، والاگاه، گرانمایه، ارجمند، بلندآستان، راد
🔻عالی‌ذکر = نیک‌یاد
🔻عالی‌رای = بلندرای
🔻عالیرتبه = والاجایگاه، والاگهر، گران‌سایه، گرانمایه، بلندپایه، اَپَرکار
🔻عالی‌سرای = والاسرای، کاخ
🔻عالی‌شَأن = والاجای، والاگاه
🔻عالیقدر = والاگاه، والااَرج، پیش‌اَرج، اوجمَند، پُربها، پُرارزش
🔻عالی‌گوهر = والاگوهر، باگُهَر، پاکنِژاد
🔻عالی‌مرتبت = اَپَرکار(اَبَرکار)، والاگاه
🔻عالی‌مرد = اَپَرمرد، اَبَرمرد
🔻عالی‌مقام = بلندپایه، بلندگاه، ارجمند
🔻عالی‌مکان = بلندآشیان
🔻عالی‌نژاد = والاگهر، والانژاد، نیکنِژاد، پاکنِژاد
🔻عالی‌نسب = والانژاد، والاتبار
🔻عالی‌همت = والامنش، بزرگوار
🔻آموزش عالی = آموزشِ والا، آموزش والاپایه
🔻جنابعالی = (Excellency)، شما، بزرگوار، سرور گرامی، کَدبان
🔻حضرتعالی = شما، سرکار، سرور، فَرمَند
🔻دیوان عالی تمیز = دیوان دادرسی کشور
🔻دیوان عالی کشور = دیوان دادرسی کشور
🔻شورای عالی = فرایزن، سَررایزن
🔻شورای عالی اصناف = سَررایزنی پیشه‌وران
🔻علامت صفت عالی = نشانه‌ی زاب برترین
🔻علوم عالی = دانشهای بَرین
🔻تعالی = والایی، برتری
🔻بسمه تعالی = به نام خدا، به نام او که والاست
🔻متعال = والا
🔻متعالی = فرایاز، بَرین، والا

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#عالی #تعالی #متعال #متعالی
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

چیزی گم است در من، از آرزو فراتر
مانند جان شیرین، زان نیز پر بها تر

در جستجوی اویم، یا در سراغ اکسیر
من هرچه خسته‌پا تر او نیز کیمیا تر

گاهی که در نگاهی می‌یابمش شگفتا
من سنگ می‌شوم او، از لحظه‌ها رهاتر

حس می‌کنم هم اینک گم‌گشته من اینجاست
این سان که گشته‌ام باز از لال بی صدا تر

حال مرا ببینید، باور کنید این اوست
جز او که می‌کشاند من را به ناکجاتر؟

گم‌گشته من ای کاش باشد تو باشی ای عشق
بر خــــود نمی‌پسندم درد از تـــو بی دوا تر

معیار عاشقی چیست؟ آیا هنوز باید
با درد و داغِ این راز گردیم آشنا تر؟

گفتی که بگذر از من، از خویش هم گذشتم
شاید سراغ داری از من خوش آزماتر؟

#محمد_علی_بهمنی
@AdabSar

💫

شب‌به‌خیر غارتگر شب‌های بی‌مهتاب من

منتی بر دل گذار، امشب بیا در خواب من

#هوشنگ_ابتهاج
@AdabSar

💫

صبح دیدم که گزیدی لب خود را از غم

گفتنی نیست، ولی حق مرا می‌خوردی!

#صائب_تبريزی
@AdabSar

سخنان اندوه‌بار "حداد عادل"سرپرست "فرهنگستان زبان و ادب پارسی" که با هدف پاسداری،گسترش و پرورش زبان پارسی بنیاد نهاده شده است:
"قصد بیرون راندن لغات عربی را از زبان فارسی نداریم"!

#پارسی_پاک
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅سخنی با شما


با درود،

پس از آوردن واژه‌ی پارسی "سِدا" در برابر واژه‌ی تازی"صوت" (در این پیام telegram.me/AdabSar/4991)، چند تن از هموندان ارجمند بر ادب‌سار خرده گرفتند که این واژه تازی بوده و به‌نادرست پارسی خوانده شده است.

بایسته است بدانید که ادب‌سار، به گواه فرهنگ‌های "برهان" و "دهخدا"(که بن‌مایه‌های آن در پی می‌آید)، "سدا" را واژه‌ای پارسی و "صدا" را تازی‌شده‌ی(معرب) آن دانسته است:

✍دهخدا:
صدا. [ ص َ ] (ع اِ) معرب «سدا» است و آن آوازی باشد که در کوه و گنبد وامثال آن پیچد و باز همان شنیده شود و در عربی نیز همین معنی را دارد. (برهان)

✍دهخدا:
سدا. [ س َ ] (اِ) آوازی را گویند که در کوه و گنبد و حمام و امثال آن پیچد ومعرب آن صداست . (برهان)

ادب‌سار از ریزبینی و دلسوزی هموندان ارجمندش بسیار سپاسگزار است و همچنان چشم‌به‌راه راهنمایی‌ها و پیشنهادهای شما همراهان می‌باشد.

همیشه بدرخشید!

#پارسی_پاک
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

دلدار اگر پیش تو آمد غزلش کن
مفعول و مفاعیل بزن منفعلش کن

یک بوسه بزن بر لب همرنگ انارش
شیرین لب خود از لب قند و عسلش کن

این بوسه دوای سد و یک درد تنت شد
تا بوسه گرفتی هیجانی بغلش کن

تا گرم شود جان و تن از حس وجودش
دعوت به "به‌پا داری خیرالعمل"ش کن

مفعول مفاعیل مفاعیل فعولن
آتش بزن این قافیه را مشتعلش کن!

#احمد_علیزاده
@AdabSar

💫

به رفتن تو سفر نه، فرار می‌گویند

به این طریقه‌ی بازی قمار می‌گویند!

#کاظم_بهمنی
@AdabSar

چه می‌شد آه ای موسای من، من هم شبان بودم
تمام روز و شب زلف خدا را شانه می‌کردم

نه از ترس خدا،از ترس این مردم به محرابم
اگر می‌شد همه محراب را میخانه می‌کردم

#علیرضا_قزوه
فرستنده #مهین_دری
@AdabSar