📻 علم و دین: پنج پرسش (+)
— قسمت ۳) مصاحبه با #شان_کرول

🖌#ترجمه: #تقی_کیمیایی_اسدی


🗄 پست مرتبط
📓علم و دین: پنج پرسش
📻 علم و دین: پنج پرسش: یکم - دوم
📻 مصاحبه‌ با پروفسور سایمون بلکبرن پیرامون «خداناباوری»

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧علم و دین: پنج پرسش (+)
— قسمت ۳) مصاحبه با #شان_کرول

🖌#ترجمه: #تقی_کیمیایی_اسدی


#کتاب_صوتی
#نقد_ادیان #فلسفیدن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘کتاب درسی «دین» پایۀ نهم در سوئد
— تصویر اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» ایرانیان در ترکیه

🍂 این تصویر بطور تلویحی کاربرد «قوانین شریعت» در کشورهای مختلف اسلامی (ایران و ترکیه) را نشان می‌دهد. موضوع اصلیِ درس این است که قرآن، تفاسیر متفاوتی دارد و در کشورهای اسلامیِ اندکی همچون ایران، تا این اندازه «قوانین شریعت» حاکم است.

🔻متن درس نیز به نوبۀ خود آموزنده و قابل تامل است. ترجمۀ آن به این شکل است:

«تفاسیر شرعی که زیر سوال رفته!

در کشورهایی که فقها از قدرت بالایی برخوردارند، آیات قرآن در مورد «مجازات بدنی» براساس معنای تحت‌الفظی تفسیر می‌شود. برای مثال، در ایران، افراد به‌دلیل داشتن رابطه جنسیِ خارج از ازدواج، به شلاق و در برخی موارد، به اعدام با #سنگسار محکوم می‌شوند.

البته چنین کاربردی از شریعت در همۀ کشورهای اسلامی معمول نیست؛ زیرا علمای فقه اسلام در کشورهای دیگر، بارها گفته‌اند که تفسیر سخن خدا به این شکل، اشتباه است. برای مثال، تفسیر رایج از «قطع کردن دست دزدان» (سوره ۵:۳۸) این است که از دزدیِ مجدد آنها جلوگیری شود (و نه قطع فیزیکی دست). این کار را نیز می توان با حکم زندان برای فرد مجرم انجام داد که ممکن است در آنجا از جرم خود پشیمان شود. به این ترتیب، دزد نیز می تواند مورد بخشش خداوند قرار گیرد، همانطور که در سوره قرآن آمده‌است».

🔻#ترجمه متن کپشن تصویر:

«اعتراض ایرانی‌ها در ترکیه علیه برخورد پلیس ایران با زنانی که نمی‌خواهند حجاب داشته‌باشند. آنها، با شعار “زن، زندگی، آزادی” خواستار این هستند که زنان باید حق تصمیم‌گیری در مورد نحوۀ لباس پوشیدن خود را داشته باشند، اما صاحبان قدرت در ایران معتقدند که تفسیرهای شرعی آنها درست است و همۀ شهروندان را مجبور به پیروی از خود می‌کنند».

#ایران #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘روشنفکری دینی و حربۀ «قرائت‌های متکثر»
— مناقشه‌ای با دکتر زیدآبادی در ماجرای «گوشت‌تلخی و آخوند پناهیان»

✍🏻 #علیرضاموثق

🌐 مطالعۀ متن کامل
⏰ زمان مطالعه: ۱۷ دقیقه
🔖 ۳۳۸۴ واژه
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘روشنفکری دینی و حربۀ «قرائت‌های متکثر»
— مناقشه‌ای با دکتر زیدآبادی در ماجرای «گوشت‌تلخی و آخوند پناهیان»

✍🏻 #علیرضاموثق

🍂 دکتر احمد زیدآبادی در نوشته‌ای با عنوان «اندازه نگه داریم» (اینجا)، در ادامۀ دلبستگی دیرینه‌اش به نهضتِ ماله‌کشیِ اسلام و گرایش خود به تقلیلِ «روشنگری» دربارۀ اسلام به «دفاعیه‌نویسی» از آن، مرتکبِ تناقضاتی شده‌اند و در ضمنِ آن، سعی کرده‌اند که وجوهِ توتالیترِ دین اسلام را پنهان کنند. ماهیتی که قبل از هر چیز، در گرایش این دین به تئوریزه‌کردنِ «دیگری‌سازی» از غیرمسلمانان ریشه دارد و به بهترین نحو، در آیاتی از قرآن بیان شده‌است که مسلمین را به «به دوستی نگرفتن» غیرمسلمانان دعوت می‌کند و به‌همین واسطه، بذرِ اختلاف و نفاق را تا قیامت در میان مردم انداخته و آتش دشمنی را بین آنان شعله‌ور نگاه می‌دارد:

«ای کسانی که ایمان آورده‌اید، اگر پدران‌تان و برادرانتان کفر را بر ایمان ترجیح دهند (آنان را) به‌دوستی مگیرید و هر کس از میان شما، آنان را به دوستی گیرد، آنان همان ستمکاران‌اند» (سوره توبه، آیۀ ۲۳).

🔻 ایشان از یک‌سو می‌گوید:

«فهم و برداشت و قرائت واحد از دین، ممکن نیست. پس تکثر قرائت‌ها، اجتناب‌ناپذیر است. وقتی تکثر فهم و قرائت اجتناب‌ناپذیر باشد، لاجرم برداشتی که در نگاه یک نفر درست می‌آید، در نگاه دیگری نادرست جلوه می‌کند. می‌توان برداشت نادرست را نقد کرد و پیامدهای مخرب آن را توضیح داد، اما راه تکفیر و ارتداد و اتهام را نباید گشود».

🔻از سوی دیگر می‌گوید:

«آنچه شیخ‌ علی‌رضا پناهیان در بارۀ پیامبر و علی گفته‌است، از نظر من کاملاً نادرست است و باید نقد شود، اما برداشت نادرستِ او، توجیه‌گر متهم کردنش به توهین و اهانت و یا دیگر اتهامات نیست».

🍂 بنا بر شواهد و قرائن، دکتر احمد زیدآبادی به‌سبب باور به «تعدد قرائت‌ها» از دین، ضمن باور به نادرستیِ تفسیرِ آخوند علیرضا پناهیان، به‌نوعی دفاع ضمنی از برداشت نادرست او کرده‌است. شاید البته من معنای حرف ایشان را درست استنباط نکرده‌باشم، اما اگر برداشتِ من صحیح باشد، این ادعای دکتر زیدآبادی که «برداشت نادرست پناهیان، توجیه‌گر متهم کردنش به توهین و اهانت و دیگر اتهامات نیست» به فاجعه پهلو می‌زند!

🍂 مسئله این نیست که حرف آخوند پناهیان درست است یا نادرست، مسئله این است که دکتر زیدآبادی با این سبک تسلیم‌شدنِ مداراگرایانه در برابر چنان سخنانِ مداراستیزانه‌ای، وزنۀ سیاسی آنها را از قلم می‌اندازند و به‌جای ایستادنِ سرسختانه در برابر چنان اباطیل و مهملاتی، به‌نحوی آن را توجیه می‌کند، و یا بهتر است بگویم به آن‌ها باج می‌دهد، آن هم در زمانه‌ای که این اباطیل، تمام زندگیِ مردم ایران را در مشتِ خود گرفته و راهِ نفس‌کشیدن را از آنان سلب کرده‌است.

🍂 چنین گرایشی به مدارا با «اباطیل»، نه در حیطۀ عمل، بلکه در حیطۀ نظر، از کجا سر بر می‌آورد؟ در همین ادعا که: «وقتی تکثر فهم و قرائت اجتناب‌پذیر باشد، لاجرم برداشتی که در نگاه یک نفر درست می‌آید، در نگاه دیگری نادرست جلوه می‌کند»، معنی این حرف اگر جدی‌تر در آن نظر کنیم، این است که هیچ متر و معیاری برای تشخیص این‌که قرائت چه کسی از یک متن صحیح‌تر است و قرائت چه کسی سقیم‌تر وجود ندارد‌.

🍂 بنابراین، این ادعای دکتر زیدآبادی که «آنچه پناهیان دربارۀ پیامبر و علی گفته‌است ... نادرست است»، همان‌قدر صحیح است که سخن آخوند پناهیان، که تلویحاً با گفتن آن سخنان به آن اقرار کرده‌است: «آنچه من درباره محمد و علی گفته‌ام کاملا صحیح است»، اما همین که دکتر زیدآبادی حکم به «نادرستی» آن سخنان داده‌است، به‌معنی اقرار به‌ وجود «معیاری برای تشخیصِ» صحت قرائت اوست.

🌐 مطالعۀ ادامه و متن کامل
⏰ زمان مطالعه: ۱۷ دقیقه
🔖 ۳۳۸۴ واژه

#نقد_روشنفکران #روشنفکری_دینی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

⛽️🚐 قبول داری هیچ ارزونی بی‌دلیل نیست؟

🔻من هم موافق گران شدن بنزین هستم اگر:
۱- واردات خودرو بصورت «کاملا آزادانه» انجام شود؛
۲- واردات خودرو «بدون تعرفه» انجام شود.

⛽️میانگین مصرف خودروهای داخلی در هر ۱۰۰کیلومتر ۹.۳ لیتره، ولی برای برند تویوتا ۴.۸لیتره

💲اگر قیمت سوخت را ۱ دلار فرض کنیم و مصرف ماهیانه را ۱۰۰ لیتر برای هر خودرو فرض کنیم، پس هر خودرو، سالیانه ۱۲۰۰دلار هزینه سوخت نیاز داره؛

💹 دولت برای یه خودروی اقتصادی ۱۵هزار دلاری، حدود ۱۴ هزار دلار عوارض و گمرکی دریافت می‌کنه!

💱 یعنی معادل مصرف ۱۲.۵سال سوخت یک خودرو را یکجا در روز اول از ما می‌گیره!

⛽️💲لازم به ذکره که حجم قاچاق بنزین در روز، ۲۰ملیون لیتره، ولی ما بخاطر خودروهای بی‌کیفیت داخلی، روزانه۶۰ملیون لیتر بیشتر بنزین مصرف می‌کنیم!

🖐 پس هروقت خودرو بصورت کاملا آزادانه و بدون تعرفه وارد کشور شد، من شخصا نفر اول صف مطالبه‌گری از دولت برای گرانی بنزین خواهم بود!


#اقتصاد #حکومت_اسلامی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

به‌ندرت مرز جبهه‌های سیاسی با این دقت، با مرز خیر و شر منطبق می‌شود...

✍🏻 دکتر #شروین_وکیلی


#ایران #حکومت_اسلامی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘تاملاتی به‌بهانۀ موقعیتِ توماج صالحی

✍🏻 #حسام_سلامت

🍂 برای داوریِ سیاسیِ دولت‌ها، از موشک‌ها و جنگ‌افزارها و عمق استراتژیک آنها چشم بردارید؛ در عوض، به «روند دادرسی‌ها و حقوق متهمان و نوع مجازات‌ها» نگاه کنید. اینکه یک دولت با «شهروندانش چگونه برخورد می‌کند» -مشخصاً با شهروندانی که به هر دلیلی، علیه آنها اقامه‌ی جرم کرده‌است (متهمان، مجرمان، زندانیان) - گویاترین سنجه‌ای‌ست که نه فقط عیار عدالت دولت را آشکار می‌سازد، بلکه درباره‌ی اینکه اساسا با چگونه دولتی سرو کار دارید افشاگری می‌کند. یک دولت را، بیش از هر چیز، به‌اعتبار سازوکارهای حقوقی-قضایی‌اش باید شناخت.

🍂 ماکیاولی زمانی گفته‌بود بقا و دوام یک کشور به دو چیز است: به قوانین خوب و به جنگ‌افزارهای خوب. کشوری که قوانین خوبی داشته باشد، اما جنگ‌افزارهای خوبی نداشته‌باشد که از موجودیتش دفاع کنند، نمی‌پاید. حرف بی‌راهی نیست؛ می‌پذيريم، اما بلافاصله اضافه می‌کنیم که (و حقیقت این است که این دومی برای «ما شهروندان» از اولی حیاتی‌تر است) برای یک کشور، هیچ‌چیز از این خطرناک‌تر نیست که انبارهایش را با جنگ‌افزارها انباشته‌باشد، اما از «قوانین خوب» بی‌بهره باشد (و قوانین خوب یعنی قوانین پاسدار «آزادی و کرامت شهروندان»). جنگ‌افزارها در غیاب قوانین خوب، به‌غایت مهلک‌اند؛ به این دلیل ساده که به ابزارهایی در دست دولت خودسر بدل می‌شوند (هر دولتی که توسط «قوانین خوب» مهار نشده‌باشد به‌درجاتی یک «دولت خودسر» است) که می‌تواند هر طور خواست، از آنها استفاده کند، و چنانکه می‌دانیم، آنها را به سمت خود شهروندان نشانه بگیرد تا از دوام و بقای خود دفاع کرده‌باشد.

🍂 بقا و دوام دولت، معادل دوام و بقای کشور نیست. یک دولت می‌تواند بماند، اما کشور را ویران کند یا آن را به فنا بدهد، و یک کشور می‌تواند بماند، اما این دولت برود و دولت دیگری بياید. مرز باریکی در کار است که این دو را از هم جدا می‌کند و جدا نگه می‌دارد. این مرز باریک‌تر می‌شود (اما هیچ‌گاه به‌تمامی محو نمی‌شود)، فقط اگر قوانین براستی خوبی موجود باشند که از حقوق آحاد شهروندان پاسداری کنند.

🍂 شعبه‌ی یک دادگاه انقلاب اصفهان توماج صالحی را به اعدام محکوم کرده‌است. با اين‌همه، طبق اظهار وکیل توماج، دادگاه مذکور در حکم خود اورده‌است که با توجه به جوانی متهم از کمیسیون عفو، تقاضای یک درجه تخفیف دارد. پیداست که خود دادگاه بدوی، با توجه به احراز شرایط تخفیف حکم، به‌سهولت می‌توانست محکومیتی غیر از اعدام صادر کند و آن را به رأی کمیسیون عفو حواله ندهد. با اين‌همه، ترجیح داد حکم اعدام را انشا کند.

🍂 حق با منتسکیو بود وقتی در کتاب «روح القوانین» نوشت که اصل نگه‌دارنده یا اصل نگهبان دولت‌های خودکامه (tyranny) «حاکم‌کردن ترس» است. چنین دولتیT با القای حس ترس حکومت می‌کند. سایه‌ی حکم اعدام را بالای سر اين یا آن متهم نگه می‌دارد (و در واقع، بر فراز یکایک شهروندان) تا یادآوری کرده‌باشد که می‌تواند بکٌشد. انگار اعتمادبه‌نفس دولت، یکسره در گرو آن است که بتواند در شهر جار بزند که هر وقت بخواهد، حق دارد بکُشد. وابسته به اينکه بتواند نمایش «حق کشتن» را هر لحظه اجرا کند.

🍂 دولت خوش دارد شهروندانش را تربیت کند و از آنها «آدم» بسازد. دولت به‌مثابه‌ «کارخانه‌ی آدم‌سازی». خود دولت اما همان چیزی‌ست که باید تربیت شود. یعنی «خشونت‌ورزی و زیاده‌حواهی و خودکامگی‌»اش باید مهار شود و افسار بخورد. اين پروژه‌ی مشروطه بود. اين پروژه ناتمام است، «پروژه‌ی ناتمام مشروطه». با هر دولتی که طرف باشیم. چه دولت اسلام‌گرای مستقر، چه هر دولتی با هر فُرم و محتوایی در آینده، مسئله‌ی اصلی این باید باشد که دست و پایش بسته شود. ما یک دولت مقید و مشروط و «ناتوان» می‌خواهیم. قید و شرط اول هم اینکه «نتواند بکشد». یعنی حق نداشته باشد بکُشد. سلب «حق کشتن» از دولت؛ این خودش یک برنامه‌ی سیاسی کامل است.


#سیاست #حکومت_اسلامی #ایران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🍂 پارِسیا (Parrhesia) عبارتی‌ست یونانی به‌معنای «حقیقت‌گویی». تاریخ این عبارت به ۵۰۰ سال پیش از میلاد مسیح بر می‌گردد، که البته از قرن پنجم میلادی اهمیت فراموش‌شده‌ی آن دوباره احیا می‌شود. یکی از بهترین تفسیرها از «پارسیا» در قرون ابتدای مسیحیت متعلق است به دورتیوس از غزه.

🍂 پارسیا نوعی تقریر حقیقت است، اما در اینجا ما با «حقیقت به‌ماهو حقیقت» روبرو نیستیم بلکه پارسیا «شیوه خاصی از تقریر حقیقت» است. حقیقت‌گو در پارسیا کسی نیست که در خلال یک مباحثه و گفتگو موضوعی عقلانی را ثابت می‌کند. پارسیا را نباید به معنای «استدلال‌آوری» فهمید. از سوی دیگر لزوماً او نمی‌خواهد چیزی را تعلیم و آموزش دهد، بلکه حقیقت در اینجا فارغ از فنون رتوریک (بلاغی) به چهره‌ی شخصی «پرتاب» می‌شود که طرف گفت‌وگوی اوست. اما چه کسی؟

🍂 حقیقت‌گو در پارسیا کسی‌ست که «حقیقت را به حاکم می‌گوید، یعنی کسی که این خطر را دارد که فرد حقیقت‌گو را به شدت مجازات کند»؛ بنابراین می‌بینیم که پارسیا فضیلتی سیاسی‌ست که فضیلت دیگری در آن ذخیره است: فضیلت «شجاعت».

🍂 نکتۀ مهم دیگر این است که موقعیت حقیقت‌گو در پارسیا، نزدیک به حاکم جبار است؛ یعنی هر حقیقت‌گویی پارسیا نیست، جای حقیقت‌گو هم مهم است. حقیقت‌گوی پارسیا چشم در چشم حاکم حقیقت را بگونه‌ای خشن و صریح به او می‌گوید؛ او در دسترس حاکم است. در موقعیتِ اقتدار حاکم است. آنکس که از فاصله دور حقیقتی را می‌گوید، شامل فضیلت پارسیا نمی‌شود.

🍂 حقیقت‌گویی پارسیا یک فضیلت است چون نه‌تنها نگهبان حقیقت است بلکه آن را با شجاعت و علیرغم تبعات آن به یاد می‌آورد و از دیگران نیز می‌خواهد که آن را در محضر حاکم تکرار کنند.

🍂 میشل فوکو در تفسیر مطوّلش از پارسیا نتیجه می‌گیرد که پارسیا تبار چیزی‌ست که تحت عنوان آزادی بیان می‌شناسیم. اگر ما فضیلتی را بنام آزادی ‌بیان قدر می‌دانیم (چیزی که امروز به‌وضوح توسط پلیس در سراسر دنیا مورد حمله قرار گرفته‌است) باید در نسبتی با پارسیا باشد: یعنی حقیقت‌گویی در محضر حاکم یا سیستم مسلط؛ چیزی نه برآمده و تعیین‌شده بوسیله قانون، که فضیلتی مربوط به رشد و ارتقای نفس انسانی و به هدف خیر جمعی.

✍🏻 #امین_بزرگیان

پی‌نوشت: دو تصویر را از دو حقیقت‌گو ضمیمه کرده‌ام: توماج صالحی که از فقر و ستم در ایران گفته‌است و نیز یانیس واروفاکیس، اقتصاددان یونانی، که بر ضد سیاست‌های رسمی غرب دربارۀ اسراییل سخن گفت و توسط دولت آلمان ممنوع‌الورود و ممنوع‌التصویر شد.


#ایران #فلسفیدن
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 گوشت قربونی!

🎙#حسن_آقامیری

اگه دستور داده‌بودند که نابود کنید دین رو، بهتر از این نمی‌تونستید کاری بکنید، بعد می‌گی می‌خوام امر به معروف کنم؟!

از شرایط امر به معروف، «شرط تاثیر» است؛ تو که می‌زنی در گوش دختر مردم و بهش فحاشی می‌کنی، این تاثیره؟

رئیس ستاد امر به معروف مملکته، ۱۰۰۰ میلیارد فساد تو خونش بوده و متوجه نشده، ولی یک تار موی دختر را در خیابان می‌‌بینه؛ چجوریه؟

اینا که زندگی‌شون پر از فساده، تندتر هم انقلابی‌اند تا کسی سمت‌شون نیاد: «انقلاب اسلامی ظهور صغری امام زمان بود!» کی گفته؟ چه می‌دونم! یکی از بزرگان گفته دیگه.

۶۰ درصد جامعه که بهتون رای ندادن، مرفه بی‌دردند؟ یا اونی که ۱۰۰۰ میلیارد می‌زنند به‌نامش خودشم خبر نداره؟!

#حکومت_اسلامی #زنان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🔻دیروز به دفتر یکی از مراجع زنگ زدم و با یکی از مسئولین استفتائات صحبت کردم:

- من، نوعی مامور نیروی انتظامی‌ام و برای مسئله حجاب در خیابان گشت می‌دهم. برخی اوقات ناچارم برای دستگیری زنان بی‌حجاب، به آنها دست بزنم، آیا این کار امر به معروف و نهی از منکر حساب می‌شود و آیا لمس بدن زن مجاز است؟

- روحانی پشت خط جواب داد، البته که امر به معروف و نهی از منکر است و کار شما اگر تماس مستقیم به بدن زن نداشته باشد، ایراد ندارد!

- با تعجب پرسیدم، گاهی زن مقاومت می‌کند و سطح تماس زیاد می‌شود، حتی ناچارم طرف را بغل بزن بیندازم توی ماشین، آیا این شرعی‌ست؟

- به هرحال بین مصلحت شخص و مصلحت اجتماع، شما موظفی مصلحت اجتماع را در نظر بگیری و کار را انجام دهی؛ چرا که آن زن با بی‌حجابی، جامعه را به فساد می‌کشاند!

- به نظرم این کار نتیجه عکس دارد و مردم را علیه اصل دین می‌شوراند.

- شما مسئول هدایت مردم نیستی، شما مسئول اجرای قانونی و باید وظیفه‌ات را انجام بدهی!

🔺بعد از خداحافظی، اندوهم صد چندان شد و از بلایی که پیوند قدرت با فقه دارد بر سر اصل دین می‌آورد، به خود لرزیدم!

✍🏻 #سلمان_کدیور


#آخوندیسم #زنان
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 سطحِ دانش و روزآمدی و نقدپذیری فقها

🎙آیت‌الله #کمال_حیدری

آخوندها در واقع نائب امامان شیعه نیستد؛ چون سوادی جز در سطح احکام فردی ندارند.

آخوندها، فقط فقه می‌دانند، برخی دروس دیگر، تنها در حوزۀ قم، بصورت جنبی و حاشیه‌ای تدریس می‌شود.

فقهی که آخوندها آموخته‌اند، فقط در سطح فردی‌ست؛ آقای خوئی از ۴۰ جلد کتابش در فقه، ۲۵ جلدش در «طهارت و صلات» (آدابِ غسل‌‌‌ و توالت رفتن و رابطۀ زناشویی و نماز) است.

فقه تدریس‌شده در حوزه‌ها ربطی به نیازهای جامعۀ امروز ندارد.

مکاسب شیخ انصاری، مربوط به احکام تجارت فردی‌ست و نظر فقها دربارۀ ربا و نظام اقتصادی، اساسا از موضوع جامعۀ امروز و علم اقتصاد خارج است.

فقها و اساتید حوزه، نگاهشان این است که وظیفۀ ما صرفا فهمیدن حرف بزرگان قدیم است. استاد من در مقابل کوچک‌ترین اشکالم به نظریات منقضی‌شدۀ مورد تدریسش، من را برای همیشه از کلاس اخراج کرد. این‌ها اهل دیالوگ آزاد با متخصصان علوم نیستند.

📍آیت‌الله کمال حیدری، مرجع تقلید، حدود ۳.۵ سال است که به‌خاطر بیان دیدگاه‌های نوآورانه و نقادانه‌اش، در حصر خانگی قرار دارد و امکان برگزاری کلاس‌ها از او سلب شده‌است.

#آخوندیسم
➖➖➖

🌾 @Naqdagin