📚#بازتاب_نقدآگین

(مقالات جز یک مورد، از #علیرضاموثق می‌باشند)

1️⃣محمد؛ عارف عامی و توتالیتر
📕به‌زودی همراه با نشر چاپ دوم (ویراستاری دوم) جلد اولِ کتاب «مرگ مسمّای اسلام و بقای نامش» در نقدآگین منتشر می‌شود، منتشره در سایت تریبون زمانه (اینجا)


2️⃣شاه یا خمینی؟ (دکتر سروش و یک انتخاب خطیر)
📕منتشره در کانال نقدآگین (اینجا)، و سایت تریبون زمانه (اینجا)


3️⃣«معضل جمع اسلام با عقلانیت و عدالت» و «چالش‌های بی پایان دکتر سروش»
📕منتشره در کانال نقدآگین (اینجا)، و سایت تریبون زمانه (اینجا)


5️⃣بیانیه‌ی جمعی از منتقدانِ اسلام در خصوصِ سهم و نقش اسلام در ظلم به بهائیان
📕منتشره در کانال نقدآگین (اینجا)، و سایت تریبون زمانه (اینجا)


#بازتاب_نقدآگین

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بازتاب_نقدآگین

🔴 رأی نمی دهم، پس هستم!

(پیرامونِ الههٔ صندوقِ رأی و تقدس آن)

✍️#علیرضاموثق

🌐 در کانال نقدآگین (اینجا)، سایت ملیون ایران (اینجا)، سایت تریبون زمانه (اینجا) و سایت گویانیوز (اینجا) بخوانید.


📕یادداشت و مدیای مرتبط:
📽هالو خودتی! ✍️علیرضا موثق
🔹اصلاح‌طالبان: جهان توهمی اصلاح‌طلبانه! ✍️ دکتر حسن محدثی
🔹احمدی نژاد دچار اختلالات حاد و نیازمند بستری ✍️دکتر اکبر جباری
🔹سیستم بیمار زنجیری
📽پیرامون سخنان مولوی عبدالحمید ✍️علیرضا موثق
📽 الداعشی: شورای نگهبان دل رهبر را شاد کرد

#نقد_روشنفکران #عبدالکریم_سروش #مصطفی_ملکیان #بیژن_عبدالکریمی #داریوش_شایگان

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بازتاب_نقدآگین

🔴 رأی نمی دهم، پس هستم!

(پیرامونِ الههٔ صندوقِ رأی و تقدس آن)

✍️#علیرضاموثق


🌐 در کانال نقدآگین (اینجا)، سایت ملیون ایران (اینجا)، سایت تریبون زمانه (اینجا) و سایت گویانیوز (اینجا) بخوانید.


📕یادداشت و مدیای مرتبط:
🔹احمدی نژاد دچار اختلالات حاد و نیازمند بستری ✍️دکتر اکبر جباری
🔹سیستم بیمار زنجیری
📽هالو خودتی! ✍️علیرضا موثق
🔹اصلاح‌طالبان: جهان توهمی اصلاح‌طلبانه! ✍️ دکتر حسن محدثی
📽پیرامون سخنان مولوی عبدالحمید ✍️علیرضا موثق
📽 الداعشی: شورای نگهبان دل رهبر را شاد کرد

#نقد_روشنفکران #صادق_زیباکلام #عبدالکریم_سروش #مصطفی_ملکیان #بیژن_عبدالکریمی #داریوش_شایگان

➖➖➖

🌾@Naqdagin

رأی زیر سایهٔ داعش دلیل می‌خواهد، و تو هیچ در دست نداری

نخبگان و فعالان سیاسی بسیاری در دوران روحانی گرفتار مجازاتی شدند که قالیباف‌ها باید آن را تجربه می‌کردند!
تو که در خیال رأی دادنی، و یا هر کسی که می‌توانی مانع حماقت و همکاری‌اش در این بازی سراسر دروغ‌ شوی، ولی از مقابل خورده‌جنایت او با سکوت می‌گذری، در ظلم بر تک تک زندانیان سیاسی، صنفی و عقیدتی شریکی.

🔹۱۷۴ استاد دانشگاه شریف در نامه‌ای سرگشاده، عفو یا تعلیق مجازات امیرحسین مرادی و علی یونسی را از مقامات عالی‌رتبهٔ کشور درخواست کرده‌اند.

🔹برشی از نامه:
امضاکنندگان این نامه که جمعی از اعضای هیئت‌علمی صنعتی شریف هستند، بخش بزرگی از زندگی خود را صرف پرورش مستعدترین جوانان ایران کرده و همواره به آنان به چشم فرزندان خود نگریسته‌اند. یک فرزند نوجوان و جوان ممکن است سهواً یا عمداً مرتکب خطا شود اما آنچه مهم است مواجهه پدرانه و درس‌آموز با اوست. از این منظر با توجه به طولانی شدن گرفتاری این دو جوان، بدینوسیله مصرانه از مقامات عالی‌رتبه نظام جمهوری اسلامی درخواست می‌نماییم که با سعه صدر و با لحاظ حداکثر رأفت اسلامی نسبت به اتهامات این دو...

🌾@Naqdagin

📕ترسا؛ ترسنده از خدا یا محمد؟

(نقدی بر نقد دکتر هاشم آقاجری بر «پیامبر اقتدارگرای» دکتر عبدالکریم سروش)

✍️#علیرضاموثق


🌐 در کانال نقدآگین (اینجا) یا در سایت گویانیوز (اینجا) بخوانید.

⏰ زمان مطالعه: ۱۰ دقیقه


🗄 پست مرتبط:
📻 قدح در خون: عبدالکریم سروش و بوسه بر تیغ
📻 نقد «پیامبر اقتدارگرا»ی دکتر سروش
📻دکتر سروش: «الله ارباب شکنجه‌گر مهربان؛ محمد قاتل غارتگر عادل مهربان»
📻گزیده‌ و مختصری از سخنان دکتر سروش

📘محمد؛ عارف عامی و توتالیتر
📘قدح در خون: عبدالکریم سروش و بوسه بر تیغ
📘«بسط» تجربه نبوی یا «غصب» آن؟
📘پیرامونِ نسبتِ آراء دینیِ دکتر سروش با اسلام (قرآن و سنت نبوی)؛ نامه‌ٔ علیرضاموثق به عبدالکریم سروش



#بازتاب_نقدآگین
#جستار #نقد_روشنفکران #روشنفکران_دینی #نقد_اسلام
#هاشم_آقاجری #عبدالکریم_سروش #پیامبر_اسلام

➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📽 یوتیوب
📻 پادكست
📸 اینستاگرام

🌾@Naqdagin

📕چرا مسلمان نیستم؟

✍️#علیرضاموثق


🌐 در کانال نقدآگین (اینجا) یا در سایت ملیون ایران (اینجا) بخوانید.

⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه


#بازتاب_نقدآگین
#جستار #نقد_اسلام

➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📸 اینستاگرام
🌾@Naqdagin

📕 اسلام و عقلانیت

(نقدی بر سخنان احمد #زیدآبادی پیرامون آراء آرامش دوستدار)

✍️#علیرضاموثق

🌐 در سایت گویانیوز (اینجا) بخوانید.

⏰ زمان مطالعه: ۱۳ دقیقه


#بازتاب_نقدآگین
#نقد_اسلام #نقد_روشنفکران
#احمد_زیدآبادی #آرامش_دوستدار


➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📸 اینستاگرام
📻 پادكست
📽 یوتیوب
🌾@Naqdagin

🗄 جستارها و یادداشت‌هایی پیرامون «خدای نامتشخص» و «خدای متشخص» به قلم #علیرضاموثق، بازنشر شده در «سایت فرهنگی نیلوفر»

📕 «خدای نامتشخص» و زائد بودنِ «مفهومِ خدا» در این سیاق
(قسمت ۱) (قسمت ۲) (قسمت ۳)

📕 خدای نامتشخص، معنویت و لیبرالیسم

📕 خدای نامتشخص به مثابهٔ «آگاهیِ متجسم» و «خدای دموکراتیک»

📕 کرونا، مسئلهٔ شر و اختلالِ «وسواسِ احتکار»

📕 شرور گزاف؛ از مهمترین قاتلان الله است

📕 فروضِ متصور از چهره‌ی خدا، منحصر به الله نیست

📕 خدای نامتشخص؛ حکایت هم‌چنان باقی‌ست


#بازتاب_نقدآگین
#فلسفیدن #هستی‌‌کاوی

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📘«استدلال» و حکایت «علی لاریجانی»

🌐 شما می‌توانید متن این یادداشت را در سایت ملیون ایران (اینجا) یا در تلگراف (اینجا) بخوانید.

⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه


🗄 پست مرتبط:
📘 مشورتِ «ناخوانده» (مشورتی به ابراهیم رئیسی)
📘 حکومت اسلامی یا دموکراسی سکولار؟ (سخنی کوتاه با محمد خاتمی)
📘اندر حکایت اصلاح طلبان حکومتی
📘پیرامونِ الههٔ صندوقِ رأی و تقدس آن (نقدی بر استدلال‌های مصطفا ملکیان برای مشارکت در انتصابات)
📘بررسی تمایزات و اشتراکات سکولاریسم و لائیسیته و دولت سکولار و دولت لائیک

#بازتاب_نقدآگین
#حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📘 توهین و مغالطهٔ استاندارد دوگانه، #علیرضاموثق

🌐 مقاله را اینجا بخوانید.

⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه

... تا زمانی که عموم ما ایرانیان، وقتی یک سیاستمدار وعدهٔ «عدالت و آزادی» می‌دهد، نه از «مفهوم و مؤلفه‌های» این مقولات پرسش می‌کنیم و نه از «روش و لوازم و امکاناتِ لازم» برای نیل به مطلوب‌های مذکور، تغییر نظام سیاسی، خطرناک می‌باشد. به نظرم فعلاً تمرینِ تفکر و نقد و گفتگو در حوزهٔ عمومی از «اوجب واجبات» است.

روح الله خمینی با عقبهٔ اجتماعی وسیع و لشکری از آخوندها، بدون فریبکاری و دروغ‌گویی، از «عدالت و آزادی» در «قالب اسلام» و «مقید به اسلام» سخن گفت، اما روشنفکرانِ بی‌خبر ما که نه عدالت و آزادی را چندان می‌شناختند و نه اسلام را و نه مدرنیسم را، بعدها که قافیه را به سختی باختند، بعضاً مدعیِ سرقتِ انقلاب شدند. اکنون نیز کمابیش، در روی همان پاشنه می‌چرخد...

#بازتاب_نقدآگین #نقد_روشنفکران
#احمد_زیدآبادی

➖➖➖
✅ نقدآگین را دنبال کنید:
📸 اینستاگرام
📻 پادكست
📽 یوتیوب
🌾@Naqdagin

#اسلام_و_غرب

📘انقلاب ۵۷ به مثابهٔ شورش علیه رنج حقارت

✍️ #علیرضاموثق

روح الله خمینی و عقبهٔ اجتماعی‌اش در جامعه و حوزه و دانشگاه، بی‌گمان نقشی اساسی و وزنی اغلبی در انقلاب ۵۷ داشتند. ایده‌ای که می‌خواهم در این نوشتار با مخاطبان در میان بگذارم، «ترسِ جمعی و ناخودآگاهِ آخوندها و شورش علیه احساس حقارت» به مثابهٔ علل روانشناختیِ دخیل در انقلاب ۵۷ می‌باشد. آخوندها به طور خاص و مسلمانان وطنی به طور عام، پس از مواجهه با مدرنیسم، عمیقاً تحقیر شدند و یا به عبارت بهتر، حقارتشان در آینهٔ «دیگری» بازنمایی شد. آنها از زمانِ شلیکِ توپ‌هایِ روسی و مشاهدهٔ هیبتِ مدرنیسم، بر خود لرزیدند و به خویش پیچیدند. مدرنیسم، عظیم‌تر از آن بود که بشود نادیده‌اش گرفت. این احساس حقارت را می‌توان به وضوح در سخنان عباس میرزا که حدود ۲۰۰ سال قبل به ارنست ژوبر (فرستادهٔ ناپلئون بناپارت) گفته‌است، مشاهده کرد...

🌐 ادامه و متن کامل یادداشت را در سایت گویانیوز (اینجا) بخوانید.

⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه

🗄 پست مرتبط:
📕 شاه یا خمینی؟ دکتر سروش و یک انتخاب خطیر

#بازتاب_نقدآگین #یادداشت
#حکومت_اسلامی #نقد_اسلام

➖➖➖


🌾@Naqdagin

#هستی‌کاوی

📗اشارات و تنبیهات (۱۵)

✍️#علیرضاموثق

🔹 چند نکته در مورد خدای نامتشخص:

🍂 خدای نامتشخص خالق نیست و هیچ روزنه‌ای برای ادعای نبوت در آن یافت نمی‌شود. آغاز و انجام و هدف برای طبیعت و جهان و نیز ارادهٔ الهی، در ذیل خدای نامتشخص، معنا ندارد؛ چون این خدا و جهان مادی، دو چیز نیستند.

🍂 خدای نامتشخص، قابل اثبات نیست، اما چون انسان‌ها مادهٔ واجد «ذهن-آگاهی-خودآگاهی» هستند و برآمدن چنین ماده‌ای، از دل مادهٔ فاقد هر نوع «ذهن-آگاهیِ» مرموز (بدون قیاس با ظهور انسانی‌اش) نیز قابل اثبات نیست، ما به این گمانه‌زنی می‌پردازیم که شاید ماده‌شناسی ما اشتباه است و اساساً ماده و ذهن، دو چیز نیستند و از ماده در تطور و تحول و صیرورت همیشگی‌اش که تحت حکومت جبرِ مقتضیاتش می‌باشد، در یک «آن» و «وضعیت» از آنات و وضعیت‌های بسیار کثیرش، حیات اولیه «برآمده» و «قوه‌ای» در روند دگرگشت (Evolution) به حالت انسان امروز رسیده‌است.

🍂 حال بین این گمانه‌زنی با گمانه‌زنی ماتریالیستیک، باید دید کدام یک صدق تقریبیِ بیشتری دارد؛ بدون سودای اثبات قطعی. خدای خالق و انسانوار ادیان، اراده می‌کند و سخن می‌گوید و رسول می‌فرستد و در نهایت، آخوند خلق می‌کند. در ذیل خدای نامتشخص، رسول و کلام الله و بهشت و جهنم، قابل تصور نیست. خدا و مخلوق دو چیز نیستند. یک تکه سنگ همانقدر حصه‌ای از خداست که روح الله خمینی. زندگی پس از مرگ، معنای دینی ندارد تا انسان‌ها به همین شکل، مؤاخذه و محاکمه شوند. در قالب تمثیل، مگر شما می‌توانید حصه‌ای از خودتان و دستتان را محاکمه کنید؟

🍂 خدای نامتشخص از دغدغه‌ای هستی‌شناختی و در محدودهٔ استدلال بر می‌خیزد، لذا ادیان ابراهیمی و ماکسیمال با آن سر آشتی نمی‌توانند داشته باشند؛ زیرا تمام اصول دین به باد می‌رود؛ خاصه نبوت. هیچ کس نمی‌تواند ادعا کند «خداوند می‌فرماید که...». کلام قرآن همانقدر خدایی‌ست که کلام نیچه یا صدای یک کبوتر. سلسله مراتبی در این چهره از هستی وجود ندارد.

🍂 در قالب تمثیل، امواج دریا، همگی حصه‌ای از دریا هستند و هیچ کدام، «دریایی‌تر» نیستند. در این تلقی کسی نمی‌تواند بگوید که از ذهن کیهانی خبر دارد؛ زیرا ما خارج از زبان و مفاهیم و محسوسات محدود و بشری، نمی‌توانیم به شناخت برسیم.

🍂 خدای نامتشخص به تقریر من، آنقدر کم ادعا و مینیمال و بهداشتی‌ست که اگر جعل و تحریف نشود، هم خردپسند است و هم با هر نوع دین و یا «عرفان حلقه‌بازی» تعارض دارد.


🗄 پست مرتبط:
جستارها و یادداشت‌هایی پیرامون «خدای نامتشخص» و «خدای متشخص»


➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بازتاب_نقدآگین

📘خدای نامتشخص و گمانه‌زنی در مورد ذات هستی

(به بهانهٔ روز جهانی آتئیست)

✍️#علیرضاموثق

🌐 مطالعهٔ ادامه و متن کامل در سایت گویانیوز
⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۹ دقیقه
🔖 ۱۷۱۱ کلمه
⬅️ برش آغازینِ متن


🗄 پست مرتبط:
📕 چرا آتئیسم نسبت به خدای نامتشخص ارجح است؟
📕 خداشناسی در نقطهٔ «صفر ادراک» (نامهٔ اول علی‌نجات غلامی به علیرضا موثق)
📕 اسلام مرده‌‌است و من نیز وضع بهتری ندارم! (پاسخ علیرضا موثق به نامۀ اول)
📕 بسوی درکی پدیدارشناسانه از مفهوم خدا (نامهٔ دوم علی‌نجات غلامی به علیرضا موثق)
📻 مصاحبه‌ با پروفسور سایمون بلکبرن پیرامون «خداناباوری»

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#هستی‌کاوی #فلسفیدن

📘 خدای نامتشخص و گمانه‌زنی در مورد ذات هستی

(به بهانهٔ روز جهانی آتئیست)

✍️#علیرضاموثق

۱) مفاهیمی چون «وجود محض» و «وجود مطلق» و «جوهر» را نگارنده به خاطر بار سنگین متافیزیکی‌ این مفاهیم در کانتکست جهان سنت و نیز انتزاعی و بلامصداق بودنشان عمداً مورد استفاده قرار نمی‌دهد.

۲) هیچ کس، اعم از ملحد و مؤمن، از ذات هستی خبر ندارد و خداناباوری و خداباوری، فی‌الواقع دو گمانه‌زنی در مورد حاقِ حقیقت هستی‌ست، و همگی نسبت به موضوع جاهل هستیم. نیل به دانایی مطلق و یقینی در مورد این قبیل امور، کار خدایان است؛ ما میرایان تنها می‌توانیم در حوزه‌های مدنظر حدسی بزنیم و گمانی کنیم.

۳) «ماتریالیسم» و «ناماتریالیسم» دو مفهوم متناقض‌اند و به حصر عقلی، شق سومی متصور نیست و به خاطر نسبت تناقض، تضعیف یا تقویتِ یکی از دو مفهوم مذکور، حسب مورد به تضعیف یا تقویت دیگری می‌انجامد.

۴) در مفهوم «خداوند»، صرفنظر از موجودیت یا عدم موجودیتِ مصداق، نوعی ذهن و آگاهی مرموز نهفته‌است. مفاهیمی مثل «وجود منهای ماهیت» یا «جوهر منهای عرض»، از یک طرف انتزاعی و بلامصداق‌اند و از طرف دیگر، جهت تصور یا توصیف خداوند رهگشا نیستند.

۵) ماتریالیسم در لسان نگارنده، یعنی ذات هستی همین ماده‌ای‌ست که فیزیک و شیمیِ کنونی با مفروضات ماتریالیستیک به ما نشان می‌دهد.

۶) مراد من از مفهوم ناماتریالیسم، خداوند است اعم از متشخص (انسانوار و یا ناانسانوار) و یا نامتشخص. همچنین خدای متشخص و نامتشخص، نقیض یکدیگر هستند و جمع‌شان محال عقلی‌ست.

🌐 مطالعهٔ ادامه و متن کامل در سایت گویانیوز
⏰ زمان تقریبی مطالعه: ۹ دقیقه
🔖 ۱۷۱۱ کلمه

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بازتاب_نقدآگین #نقد_شیعه

🍁 خوانشِ «نیمهٔ شعبان» به مثابه نماد انحطاط
✍️#علیرضاموثق

🍂 در زمان کودکی نگارنده، نه ویدئو وجود داشت و نه ماهواره و اینترنت؛ تنها دو کانال در تلویزیون داشتیم، با روزی چند ساعتِ محدود برنامه که در آنها غالباً، مارش جنگ و اسلاید مسجد و بی‌نمکی‌هایِ آخوند قرائتی و نهایتاً سریال اوشین و امثالهم پخش می‌شد، البته بعدها برنامهٔ سراب را نوابوق در راستای رسالتِ غرب‌ستیزی به برنامه‌های تلویزیون اضافه کردند و به هر شکل، جو ضدیت با مدرنیسم، در کشور ما غلبهٔ مطلق داشت و هنوز غرب‌ناشناسی و «تحریف و تقلب و مغالطه و توهم و رجزخوانی‌های پوک و شعاریِ مدعیان» به مددِ بسطِ رسانه و تکنولوژی و گردش اطلاعات و نیز به مدد آزمونِ عملیِ حکومت «اسلامی-آخوندی» و اسلام (یعنی آموزه‌ها و احکامِ قرآن و سنت نبوی) در عرصهٔ مدیریت اجتماعی، چون امروز رسوا نشده بود، اما از همان هنگام و هنگامه...

🌐 ادامه و متن کامل در سایت ملیون ایران (اينجا) یا در مشاهدهٔ فوری تلگرام (اینجا) بخوانید.

⏰ زمان مطالعه: ۷ دقيقه

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بازتاب_نقدآگین #نقد_اسلام

🍁 چرا به اسلام نمی‌توان خندید؟

✍️#علیرضاموثق

🍂 فرض کنید که یک استاد دانشگاه در کلاس درس، لباس زیر و شورتش به میزان زیادی بیرون می‌آید و برخی از دانشجویان می‌خندند. در ادامه برخی از تبیین‌های متصور از این فعل دانشجویان را مطرح می‌کنم و در وهلهٔ بعد، نسبتشان با مقولهٔ «خندیدن به اسلام» را به میان می‌کشم:

۱) همواره حقایقی در وجود انسان‌ها سرکوب می‌شود و در موقعیت کمیک، لحظاتی ولو اندک آشکار می‌شود. در مصداق مورد اشاره، حقیقت سرکوب شده این است که...

🔖 ۱۵۲۶ واژه
⏰ زمان مطالعه: ۸ دقیقه
🌐 مطالعهٔ ادامه (مشاهدهٔ فوری) یا در سایت «ایران‌لیبرال»


🗄 پست‌های مرتبط:
📻 شوخ‌طبعی ‌هراسیِ اسلام (استهزاگریِ مخالفان توسطِ خدای ادیان سامی)
📻 پدیدارشناسی قرآن؛ معنویت یا ارادهٔ قدرت؟
📻 قرآن در ترازو (عصر، ماعون، کوثر)

➖➖➖

🌾@Naqdagin

🍁 آیا اسلام خردپسند است یا خردستیز؟
— سروش در ترازو

✍️#علیرضاموثق

دکتر سروش دباغ و دکتر محسن بنائی، چندی پیش مناظره‌ای تحت عنوانِ «انسان خردمند چه نیازی به دین دارد؟» در کلاب‌هاوس داشتند و مآلاً هر یک، نکاتی را پیرامون موضوع جلسه بیان کردند. نگارنده نیز در این جستار، به سهم خویش ملاحظاتی انتقادی راجع به موضوع گفتگو و نیز سخنان دکتر دباغ، به اختصار بیان می‌کند:

۱) دکتر دباغ به دفعات، در مقابل منتقدان اسلام به مقولهٔ ناموجه بودنِ «ذات‌گرایی» توسل جسته‌است؛ از جمله در گفتگویی که چند سال قبل، با راقم این سطور داشت. در خصوص مبحث «ذات‌گرایی» یا «امکان شناخت حقیقت و ذات اشیاء و پدیده‌ها»، لازم به ذکر است که حداقل مدعای من این نبوده‌است که به تمام حقایق اسلام (قرآن و سنت نبوی) از جمیع وجوهِ ممکن و متصور، می‌توان دسترسی داشت و نیز گمان نمی‌کنم که تنها یک تفسیر از اسلام وجود دارد؛ بلکه همانطور که به دفعات توضیح داده‌ام، سخنم این بوده‌است که n ویژگی از اسلام در دسترس است و تفسیرهایی که ارائه می‌شود را به نحو سلبی می‌توان داوری کرد و به اعتبار عمق و سطحِ وجوه افتراق با آموزه‌های اساسی و بنیادین متن، نقد و ردشان کرد و بدین ترتیب، تفسیرهای معتبر و روشمند را مشخص نمود و برکشید.

دکتر سروشِ پدر (که دکتر سروش پسر تقریباً به نحو مطلق آراء ایشان را تصدیق کرده‌است و بسط می‌دهد)، می‌گوید که «اسلام ناب و حقیقتِ اسلام» در دسترس ما نیست و اسلام، «بذری» بوده‌است که در فرآیندی تاریخی به «درختی تنومند» بدل شده و اینک آن بذرِ نخستین، دیگر وجودِ خارجی ندارد (بگذریم از اینکه این چه نوع گیاهی‌ست که هم گل رافلسیای متعفن می‌دهد و هم گل یاس).

در مانحن‌فیه، اگر مراد از مفهومِ «اسلام ناب و حقیقتِ اسلام» تمام ویژگی‌هایِ اسلام باشد، البته مورد قبول است و تصدیق می‌کنیم که تمام وجوه اسلام (به معنای قرآن و سنت نبوی) را به دلایلِ هرمنوتیکی و تاریخی و زبانی، نمی‌توان فهم کرد؛ منتها نکتهٔ ظریف این است که ما، n ویژگی (نه تمامِ ویژگی‌های متن) را می‌توانیم درک نماییم و در این n ویژگی (یعنی جایی که مرادِ متن قابلِ فهم است)، برای مثال، به صراحت می‌بینیم که «روح» علاوه بر زمانِ مرگ، در هنگام خواب نیز از بدن قبض می‌شود (انعام: ۶۰) و یا، معاد «جسمانی» ا‌ست و نیز در بهشت و جهنم، لذت‌ها و دردهایِ جسمانی وعده داده شده‌است (یس: ۷۸-۷۹ و یس: ۵۲ و قیامه: ۳-۴ و طه: ۵۵ و نور: ۲۴ و بقره: ۲۵۹ و مرسلات: ۴۲ و واقعه: ۲۱ و زخرف: ۳۱ و توبه: ۳۵ و…) و یا شخصِ مرتد و یا کافرِ به اسلام، تا ابد به جهنم می‌رود و تمامِ اعمالِ نیکش، ضایع و باطل می‌گردد (بقره: ۲۱۷ و ابراهیم: ۱۸ و محمد: ۲۵-۲۸ و زمر: ۶۵ و انعام: ۸۸ و توبه: ۱۷) و یا در جهنم، اصنافِ مجازات‌های خشن و خوفناک تصویر شده‌است (غاشیه: ۶-۷ و دخان: ۴۳-۴۶ و حاقه: ۳۵-۳۷ و ابراهیم: ۴۹-۵۰) و یا به دلالتِ کثیری از آیات قرآن، الله (یعنی تصورِ قرآن از خداوند) «متشخصِ انسانوار» یا حداقل «متشخص» است و در قرآن، الله «خالقِ»جهان و «مالک و اربابِ» آن است و نه خودِ «هستی-هستومندها» در تمامیت‌شان و یا در قرآن، شیطان اسم ذات و نام یک موجود خارجی‌ست و نه نماد وجهی در درون نفس انسان.

در قالب یک مثال جهت ایضاح مراد، فرض کنید ما به دنبال یک انسان ناشناس به نام y (بخوان حقیقت اسلام) در سطح شهری شلوغ می‌گردیم و از او، اوصاف چندانی را نمی‌دانیم؛ جز اینکه کچل و کور و مذکر است و نیز قدش ۱۵٠ سانتیمتر می‌باشد. اگر چه یافتن آن شخص به شکل قطعی و نهایی ناممکن است، اما به شکل سلبی می‌توان تشخیص داد که چه انسان‌هایی آقای y نیستند.

🔖 ۱۸۳۷ واژه
⏰ زمان مطالعه: ۹ دقیقه
🌐 ادامهٔ متن (در تلگراف | یا ایران‌لیبرال)


🗄 پست‌های مرتبط

#بازتاب_نقدآگین #نقد_روشنفکران

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بازتاب_نقدآگین #نقد_قرآن

📺 اشتباهات قرآن در صرف و نحو عربی
— آیت الله‌کمال حیدری: یک دروغگو قرآن را نقل کرده

🍂 #زئوس در ویدیوی اخیرش، با ارجاع به دو ویدیوی منتشره در کانال نقدآگین و نقد اسلام، به سنجش مشکلات متعدد قرآنِ در دست عموم پرداخته‌‌ که آن را از جهت میزان «اعتبار سندی» و «تحریف‌پذیری» با چالش‌های اساسی روبرو می‌کند.
.

🗄 پست‌های مرتبط:
📕محل اصلی مناقشه و اشتباه آخوند کمال حیدری
📕 آیا اسلام خردپسند است یا خردستیز؟
📕سنجش ادعای معجزات علمی قرآن؛ معجزهٔ جنین: بخش یکم: ۱ | ۲| ۳| ۴؛ بخش دوم: سه تاريكی
📕معضلی به نام «نهاد پیامبری»
📕عربی مبین و وحی الله علیم؟! «یوخنان»، «یوحنا»، یا «یحیی»؟
📺 «عیسی» و «انجیل» و افشای هویت مؤلفان قرآن
📺 حرمت شراب؛ سرنخی از هویت مؤلفان قرآن
📺 معجزهٔ قرآن؟! آرای کریستف لوکزنبرگ به زبان ساده
📺 ذوالقرنینِ قرآن، کپی نعل به نعل «رمانس اسکندر»
📺 محمد هرگز قرآن را برای مسلمانان تفسیر نکرد!
📺 شراب پهبادی و زئوس
📺 اعجاز ادبی قرآن کجاست؟ ۱ | ۲
📻 قرآن در ترازو عصر| ماعون| کوثر
📻 پدیدارشناسی قرآن؛ معنویت یا ارادهٔ قدرت؟

➖➖➖

🌾@Naqdagin

#بازتاب_نقدآگین #فلسفیدن

🍁ابر-انسان، تکنولوژی و جهان آینده
✍️ #علیرضاموثق

🍂 در طول تاریخِ بشرى، هر گاه کشف، اختراع یا نظریه‏‌ای انقلابى و «بر خلاف آمد سنت» پدید آمده‌است، ابتدا برآشفتگىِ منظومهٔ معرفتى و ارزشىِ زمانه و زمینهٔ تاریخیِ مربوطه را در پى داشته‌است. مسئلهٔ شبیه‏‌سازىِ انسان نیز شاید قابل قیاس با چنین وضعیت‏‌هایى باشد که دیر یا زود در بافت معرفتى و ارزشى آدمیان، جاى مناسب خود را (البته همراه با تأثیر و تأثر متقابل) خواهد یافت. امید است که این پیشرفت علمى، باعث سعادت انسان گردد، نه عامل مصیبت؛ چرا که اکتشافات هسته‏‌اى و بیولوژیک و شیمیایى نیز آمده بودند تا کاملاً در خدمت خیر آدمى باشند، اما نشد و در کنار فوایدشان، جان صدها هزار انسان بر اثر استفادهٔ شرورانه از آنها از بین رفت و این تجربه‏‌اى است که نباید از یاد برد. پس از این مقدمه به طرح بحثِ اصلی می پردازم:


🔖 ۲۴۱۲ واژه
⏰ زمان مطالعه: ۱۲ دقیقه
🌐مطالعه متن: مشاهده فوری یا سایت ایران‌گلوبال

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📗استدلال من راجع به خدای نامتشخص

✍️#علیرضاموثق

🍂 خلاصهٔ آنچه در دو جستار تحت عناوین «خدای نامتشخص؛ حکایت همچنان باقی‌ست» و «خدای نامتشخص و گمانه‌زنی در مورد ذات هستی» آورده‌ام را به بیانی ساده به شرح زیر می‌آورم.

🍂 ما می‌دانیم که از عالم نومن، و ذات و حقیقت هستی برابرایستا نمی‌توانیم مطلع شویم. این را فلاسفه و معرفت‌شناسان به ما آموختند. امروزه فقط کودکان خام یا مجانین، در مورد شناخت نومن و ذات هستی ادعای دانایی می‌کنند و مثل محمد بن عبدالله با توهم و تفرعن از «افکار و ارزش‌ها و احکام و اهداف و عواطف خداوند» سخن می‌گویند و نهایتاً مشتی خرافات و اباطیل و احکام داعشی را در دهان خداوند می‌گذارند و به خاطر اختلال مغزی-روانی فرشتهٔ وحی و رؤیاهای رسولانه می‌بینند و احساس نبوت و شهود عرفانی می‌کنند.

🍂 با وجود این فروبستگی به شناخت در مورد ذات هستی، اما سخن از «احتمال و گمانه‌زنی»، خردستیز نیست. منتها بدون ادعای اثبات و یقین و نیز بدون ورود به جزئیات و صفات و صرفاً در مورد وجود نوعی خدا. سایر فلاسفه‌، از جمله اسپینوزا نیز اشتباه کردند که کوشیدند تا وجود خداوند را با برهان اثبات کنند. تمام براهین اقامه شده برای اثبات وجود خداوند مخدوش هستند. خاصه توسل کانت به عقل عملی و اخلاق که وجود خداوند در جهان خارج را اثبات نمی‌کند. باید دست از ادعای اثبات برداشت و از خر «شیطان یقین» پیاده شد.

🍂 در طرف پدیدارِ این پردهٔ عالم، یعنی در جهان فنومنال، و در حدود تنگ تفکر و فهم و مشاهدات بشری، ما می بینیم که از دل طبیعت و ماده، نوعی مادهٔ ذی شعور و انسانوار در روند فرگشت تولید شده‌است.

🍂 حال، به حصر عقلی، تا جایی که در محدودهٔ بضاعت عقل ماست، چند فرض نسبت به ذات هستی متصور است:

اول‌) ماتریالیسم و مادهٔ بی شعور بودن ذات هستی.

دوم) وجود خدای متشخص ناانسانوار و یا خدای متشخص انسانوار، یعنی خدای ادیان ابراهیمی.

سوم) خدای نامتشخص و وجود نوعی شعور مرموز و ناانسانوار در این-همانی و وحدت با تمامیت طبیعت و ماده و هستی برابرایستا. در ذیل خدای نامتشخص، مقولاتی چون نبوت و خلقت و وحی و معجزه و ارادهٔ الهی و عدالت الهی متصور نیست و باید به تبعات منطقی‌اش تن داد.«خدا-طبیعت»، در صیرورت است و به نحو اتفاقی و بدون اوصاف انسانوار، مثل اراده و عدالت و مهربانی، «انسانیده» است. همانطور که دریا بر اثر جبر حاکم بر مقتضیات وجودی‌اش در صیرورت است و «موجیده» است. موج، مخلوق دریا نیست، بلکه حصه و حالتی از دریاست.

🍂 خدای ادیان و خدای متشخص، با دلایل محکم عقلی نقض می‌شود و قریب به یقین کذب است. بدین ترتیب، بین دو ایدهٔ خدای نامتشخص و ماتریالیسم، ببینید به حکم عقل‌تان و از مجرای استدلال استنتاج بهترین تبیین که مثل استقراء توان اثبات ندارد، احتمال صدق کدام یک بیشتر است؟

الف) برآمدن مادهٔ ذی شعور و انسانوار از دل طبیعت و مادهٔ بی‌شعور؟

ب‌) برآمدن مادهٔ ذی‌شعور و انسانوار، از دل طبیعت و مادهٔ ذی شعور، اما ذی شعورِ ناانسانوار و مرموز؟

🍂 وقتی تبیین ماتریالیستی از منشأ آگاهی و ذات طبیعت با دلایلی که امثال تامس نیگل آورده‌اند تضعیف می‌شود، لاجرم فرض و ایدهٔ متناقض، یعنی خدای نامتشخص به تقریر من، تقویت می‌شود.

🍂 من احتمال صدق خدای نامتشخص را بیشتر می‌بینم و آن را تبیین بهتری برای توضیح پدیداری مادهٔ متفکر از دل طبیعت در فرآیند فرگشت می‌دانم. تئوری داروین در مورد منشأ آگاهی و نقطهٔ صفر ماجرا سخنی نمی‌گوید و مناقشه در این نوشتار با نقطهٔ صفر است. چه قابلیت و استعدادی در ماده-طبیعت وجود دارد که از دل آن، مادهٔ ذی‌شعور برآمد در روند فرگشت و تطور؟


#فلسفیدن #هستی‌کاوی
➖➖➖

🌾 @Naqdagin