🏴🕯 @AdabSar

تسلیت بادا به ایران، مام فرزندان خوب
تسلیت بادا به هرمزگان و دریای جنوب

سرزمین نخبگان و سرفراز گرمسیر
بی سبب رفتند زیر خاک تا سازند چوب

آرزو دارم که چوب دردناک روزگار
سازد از این خاطرات تلخ، قابی نقره‌کوب

یادمان ماند که این سرمایه‌های زندگی
بر دو چشم خود نگه داریم و دایم در قلوب

یادمان باشد که شاید هریک از این نخبگان
روشنایی داده ما را روزهای پر غروب

روزهای تلخ و تاریک و فساد و قتل و جنگ
اوست با دانش نماید پاک و بی‌نقص و عیوب

یادمان باید که این سرمایه‌های مملکت
بر دو چشم خود نگه داریم، آری خوبِ خوب!

سراینده و فرستنده: #اشرف_السادات_کمانی

🏴🕯 @AdabSar

🏴🕯 @AdabSar

🕯🏴 در میان گونه گونه مرگ‌ها
تلخ‌تر مرگی‌ست، مرگ برگ‌ها

زآنکه در هنگامه‌ی اوج و هبوط
تلخی مرگ‌ست با شرم سقوط!

#محمدرضا_شفیعی_کدکنی


🕯🏴 در رویداد سهمناک واژگونی گذربر(اتوبوس)، شماری از دختران فرزانه‌ی ایران از استان هرمزگان جان باختند و شماری تندرستی خود را از دست دادند.

ای کاش که در برابر جان فرزندان میهن، پاسخ‌وَرانه(مسئولانه) برنامه‌ریزی و کار کنیم.
ادبسار در این اندوه با هم‌میهنان هرمزگانی هم‌درد است.

@AdabSar 🏴🕯

👥👥👥👥
🔅پرسش شما

درود بر شما
و سپاس از کانال زیبا و آموزنده‌تان
اگر میتوانید چمار واژگان نقطه، نقشه، عوض، تغییر رو بگویید.
سپاسگذارم


🔅پاسخ ادبسار

برای واژه‌ی "نقطه" بنگرید به t.me/AdabSar/8277
برای واژه‌ی "نقشه بنگرید به t.me/AdabSar/7470
برای واژه‌ی "تغییر" بنگرید به t.me/AdabSar/7836
برای واژه‌ی "عوض" بنگرید به t.me/AdabSar/7548


📜📜📜📜

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻نقطه = ۱. دیل، تیل*، خال، ۲. گاه، بخش، گوشه، جا، ۳. کُیان، میانه، میانک(مرکز) ۴. نوک، لبه
🔻نقطه اتصال = پیوندگاه
🔻نقطه اتکاء = اَندَخسگاه(اَندَخس=پشتیبان)
🔻نقطه اثر = هِناگاه، دیلِِ کاربَست
🔻نقطه اوج = بالِست، اوجگاه
🔻نقطه تقارن = دیلِ یکسَنجی
🔻نقطه توقف = مانگاه(در خُنیا)
🔻نقطه ثقل = گرانیگاه
🔻نقطه‌چین = دیل‌چین
🔻نقطه حرکت = تازگاه
🔻نقطه حساس = سُهِشگاه
🔻نقطه‌دار = دیل‌دار
🔻نقطه دایره = میانَک پرهون
🔻نقطه روشن پرگار = دیل روشن پرگار، 1. میخ سپهر(=قطب فلک)، 2. میانک جهان
🔻نقطه زرین = دیل زرین
🔻نقطه شروع = آغازگاه
🔻نقطه‌ضعف = گزک، آسيب‌گاه، زبونگاه
🔻نقطه عزیمت = یازگاه
🔻نقطه عطف = چرخِشگاه
🔻نقطه‌گذاری = دیل‌گذاری، نشانه‌گذاری
🔻نقطه مقابل = هَمخَوند(هم آوای هَمچَند)
🔻نقطه موهوم = دیلِِ پنداری
🔻نقطه‌نظر = دیدگاه، نگرگاه، نگرش
🔻نقاط / نُقَط = (نقطه‌ها)، دیل‌ها

✍️نمونه:
🔺نقطه سَرِ خط =
دیل سر رَج

🔺پاره‌خط، خط راستی است که بین دو نقطه محصور باشد =
رَجپاره، رَجی است که میان دو دیل کشیده شده باشد

🔺یک دایره، هم تقارنِ محوری دارد و هم تقارن نقطه‌ای =
یک پَرهون، هم یکسَنجی گـِردگاهی دارد و هم یکسَنجی دیلگاهی

🔺عمیق‌ترین نقطه‌ی دنیا در اقیانوس آرام است =
ژرف‌ترین جای گیتی در اَبَردریای آرام است

🔺بحث‌های مفید به ظهور نقطه‌نظرهای جدید منجر می‌شود =
گفتمان سازنده به پیدایش دیدگاه‌های نو می‌انجامد

🔺در هر نقطه‌ای از شهر قابل دسترسی است =
در هر گوشه‌ای از شهر دست‌یافتنی است


* "تیل" واژه‌ای دساتیری است و بهتر است که آن را به‌کار نبریم("دساتیر" نام نَسک(کتاب) پیامبری دروغین به نام "ساسان پنجم" است که واژه‌های ساختگی آن مایه‌ی گمراهی فرهنگ‌نویسان و سرایندگان پس از خود شد. برخی از واژه‌های دساتیری امروز در میان پارسی‌زبانان رواگ(رواج) دارد).

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#نقطه #نقاط #نقط
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

به گوینده گیتی برازنده است
که گیتی ز گویندگان زنده است

سخن چشم و گوینده چشم‌آفرین
سراپای گیتی بدین چشم بین

کسی کو ز دانش بَرَد توشه‌ای
جهانی‌ست بنشسته در گوشه‌ای

بیاموز خوی بلندآفتاب
به هرجا که ویرانه بینی بتاب

جهان گو همه آتش و دود باش
جهان میرد از تو، نه تو از جهان!

#ادیب_پیشاوری
@AdabSar

💫

وقتی باشی دلتنگی‌هایم تمام می‌شود
اما تو اینجایی و من دلتنگم!

تو اینجایی
پشت پلک‌های بسته چشم‌هایم.



#شادی
@AdabSar

💫

هر که او از هم‌زبانی شد جدا

بی‌زبان شد، گرچه دارد سَد نوا

#مولوی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«یزدان»
💫 نام پسرانه‌ی "یزدان"، نامی کهن به چم ایزد یکتا، شایسته‌ی ستایش و خدای نیکی‌هاست که پلیدی را می‌زداید و پاکی می‌آورد. به باور ایرانیان باستان، "یزدان" در برابر اهریمن بود. اهریمن بدی می‌آورد و "یزدان" بدی‌های او را زدوده و نیکی را جایگزین می‌کند.

-نگفتم سه روز این سخن را به کس
مگر پیش "یزدان" فریادرس!

-بنالم ز تو پیش "یزدان" پاک
خروشان و بر سر پراکنده خاک!
#شاهنامه #فردوسی

💫 بر پایه‌ی دیدگاه‌های گوناگون، این نام ریشه در زبان اوستایی دارد. بر پایه‌ی این دیدگاه‌ها:

۱← در اوستا "یَزَت" که در سانسکریت به گونه‌ی "یَجَت" آمده، به چم شایسته‌ی ستایش بود. این واژه در پهلوی به "یَزت"، "یَزد"، "یزدان" و "یزتان" دگرگون شد.

۲← "یزدان" ریشه در واژه‌ی اوستایی "یَشت" دارد. یشت نام یکی از بخش‌های پنجگانه‌ی نسک اوستاست. "یزش" و "یسن"(واژه‌ی جشن نیز از یسن گرفته شده) نیز از همین ریشه و به مانی ستایش و نیایش است. این نام در پهلوی به یزت و یزتان و پس از آمدن اسلام به "یزدان" دگرگون شد. تازیان که چم آن را نمی‌دانستند آن را به "یزید" دگرگون کردند.

۳← در زبان پهلوی ساسانی "اَی‌زَد" به چم خداوند بود که به ایزد و سپس به نام‌های یزد و یزدان دگرگون شد.

۴← یَز و یاز به دو چم نیایش کردن و موسم بهار بودند که در اوستایی به یازاتا و ایزی و سپس به ایزد و یزدان دگرگون شدند.(این دیدگاه چندان ارجدار به دید نمی‌رسد)

💫 همچنین گفته می‌شود "یزد" به چم خدا و "یزدان" یزد+ان چندینگی(جمع) به چم خدایان است.

🇮🇷 شماری از نام‌های ایرانی دخترانه و پسرانه‌ی هم‌آوا:
👧🏻 ماندان، شادان، آیدان، تابان و...
👦🏻 یزداد، یزدیار، ایزدیار، سپندان، سپیدان، آزادان، رادان و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#یزدان
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔻ضرب = (×)، بَس‌شُماری، زنِش، زدن
🔻ضرب در = در، بار
🔻مضرب = بَس‌شُمار، زَنِشمان، دَر اَندُوزه
🔻مضروب = بَس‌شُمرده
🔻مضروب‌فیه = بس‌شُمُر
🔻ضرب‌کردن = زدن، بَس‌شُمردن
🔻حاصل‌ضرب = زَد اَندوزه
🔻جدول ضرب = پیچازِ زَد، زیگِ زَد

✍نمونه:
🔺۳ ضربدر ۴ مساوی است با ۱۲ =
۳ در ۴ برابر است با ۱۲

🔺۶ را در ۶ ضرب کنید =
۶ را در ۶ بزنید

🔺حاصل‌ضرب ۸×۹ را به‌دست آورید =
زَد اَندوزه‌ی ۸×۹ را به‌دست آورید

🔺۹ مضربی از ۳ است =
۹ بَس‌شُماری از ۳ است
۹ زَنِشمانی از ۳ است

🔺با ابداع ضرب، پروسه‌ی محاسبه کوتاه شد =
با آفرینش بَس‌شُماری، فرایند شُمارش کوتاه شد

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#ضرب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷💠🔹🔹
@AdabSar
🔅پیام شما


🔶 پیش‌نوشت:
پس از آوردن برابرهای پارسیِ واژه‌ی "نقطه"(در این پیام: t.me/AdabSar/8277)، ،یکی از همراهان همیشگی ادبسار، پژوهشی را از "مجید روهنده" در باره‌ی این واژه فرستاده‌اند که بی هیچ داوری‌ای در پی می‌آید.
شما نیز اگر دیدگاهی در این زمینه دارید می‌توانید بفرستید تا با دیگر هموندان همرسانی شود.


🔸 واژه آریایی نُختِه(نوخ=حفره-نوک+ته=پسوند) که عرب آنرا نقطه مینویسد، به معنای "گودشده، فرورفته، نوک گذاشته" است که در پنجاب به شکل nukatā ਨੁਕਤਾ به معنایpoint dot به کار میرود. عرب نخته را نقطه نوشته همانطور که وخت را وقت و نخش را نقش مینویسد.
ਨੁਕਤਿਆਂ Nukati'āṁ= points نقطه‌ها
ਨੁਕਰੀਲੀਆਂ Nukarīlī'āṁ= pointed نقطه‌ای
ਨੁਕਤਾਨਿਗਾਹ nukatanigaha= viewpoint نقطه‌ نظر نقطه نگاه
Point ،نقطه،نکته، نُکلک
نُکلک (نوک لک) لکه­‌ای که از نوک چیزی برجای می ماند. برابر کهن آن خَچَک، خَشَک و خَجَک به چم "خط کوچک" است که از خچ (خط) ، خش (خط)، خج (خط) می­آیند. نکته، تیل و دیل نیز برابرهای پارسی دیگری برای نقطه هستند.
مجید روهنده

فرستنده Am Sa
@AdabSar
🔷💠🔹🔹

@AdabSar

نشستم دوش من با بلبل و پروانه در یک جا
سخن گفتیم از بی‌مهری جانانه در یک جا

من اندر گریه، بلبل در فغان، پروانه در سوزَش
تماشا داشت حال ما سه تن دیوانه در یک جا

ز بیم غیر پی می‌کنم، از من مشو غمگین
اگر بینی مرا با دلبری بیگانه در یک جا

همه اسرار ما را پیش جانان برد "لاهوتی"
نمی‌مانم دگر با این دل دیوانه در یک جا

#ابوالقاسم_لاهوتی
@AdabSar

💫

تا هست

خنده‌ی شادی‌خیزِ کودکان

خوش باد!


#کوروش

@AdabSar

💫

گر شاخه‌ها دارد تَری
وَر سَرو دارد سَروَری
وَر گل کند سَد دلبری
ای جان! تو چیزی دیگری!

#مولوی
@AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی

«بهنیا» یا «وهنیا»

⬅️ نام پسرانه‌ی "بهنیا" یا "وهنیا" به مانی(معنی) نیک‌نژاد، از نیای نیکان، والاتبار و نیکوتبار است.

⬅️ "بهنیا" نام آمیخته از "به+نیا"/"وُه+نیاک"(گونه‌ی پهلوی نام بهنیا) است.

⬅️ "بِـه" به چم(معنی) خوب و نیک است.
"وُهو" یا "وُهیه" در پارسی باستان← به "وُه" در پارسی پهلوی← و "بِه" در پارسی امروز دگرگون شده است.
برای نمونه "بهمن" نیز از واژه‌ی وُهومَنَه و از همین ریشه است.
"نیا" نیز به چم تبار و دگرگون شده‌ی "نیاک" در پارسی پهلوی است.

این نام در ایران بسیار کم‌شمار است.

🇮🇷برخی از نام‌های ایرانی دخترانه و پسرانه‌ی هم‌آوا:
👧🏻 بهین، بهناز، مهنیا، فرنیا، بهسا و...
👦🏻 بهنود، مهرنیا، بهشاد، بردیا، بهیاد، بهروش و...


#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#بهنیا
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی


🔺تقسیم = بخش، بخشش
🔺تقسیم‌کردن = بخشیدن، بخش‌کردن
🔺مقسوم = بخشی، بَهرآور
🔺مقسوم‌علیه = بخشیاب، بَهرگیر
🔺قابل قسمت = بخش‌پذیر، بهره‌پذیر
🔺قابلیت قسمت = بخش‌پذیری
🔺حاصل تقسیم = بخش‌اَندوزه
🔺قسمت = بخش
🔺قسمت‌پذیر = بخش‌پذیر
🔺غیرقابل قسمت = بخش‌ناپذیر
🔺خارج قسمت = بهر

✍نمونه:
🔺۹ را بر ۳ تقسیم کنید =
۹ را بر ۳ بخش کنید

🔺۶ تقسیم بر ۶ مساوی است با ۱ =
۶ بخش بر ۶ برابر است با ۱

🔺۱۰ بر ۵ قابل قسمت است =
۱۰ بر ۵ بخش‌پذیر است

🔺۱۰ بر ۳ غیر قابل قسمت نیست =
۱۰ بر ۳ بخش‌پذیر نیست
۱۰ بر ۳ بخش‌ناپذیر است

🔺تفسیم کردن ۲ بر ۲ خیلی سهل است =
بخش‌کردن ۲ بر ۲ بسیار آسان است
بخشیدن ۲ بر ۲ بسیار ساده است

🔺۴۲ مقسوم و ۷ مقسوم‌علیه آن است =
۴۲ بـَهرآور و ۷ بَهرگیر آن است

#مجید_دری
#پارسی_پاک
#تقسیم
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔷💠🔹🔹
@AdabSar

🔅پیام شما

با درود و سپاسگزاری برای کانال خوبتان که باعث سربلندی است.
چند روز پیش درباره نام دخترانه آپارنیک در کانال نوشته بودید. [در این پیام: t.me/AdabSar/8162] من در چند جای پراکنده دیده‌ام که این اسم را اپرانیک یا آپرانیک نوشته‌اند. اپرانیک مانند پدرش پیران که از اسپهبدان ساسانی بود، میهن پرست و شجاع بود و آموزش‌های رزمی فراوانی دیده بود. درست نمی‌دانم که همسر رستم فرخزاد بود یا نه، ولی هم‌دوره او بود.

اپرانیک در جنگ با اعراب از روش‌های جنگی سازمان‌یافته استفاده می‌کرد ولی روش تازیان جنگ و گریز بود و روش ایرانیها در برابر آنها موثر نبود. تازیها به بیابان‌ها می‌رفتند و تجدیدقوا می‌کردند تا دوباره بجنگند. اپرانیک هم تغییر روش داد و آنها را تعقیب کرد و بارها شکستشان داد.

من نمی‌دانم از روی غیرت ایرانی و متعصبانه نوشته‌اند یا درست است که این زن از تکاوران پرآوازه و افسانه‌ای ایستادگی در برابر حملات اعراب بود. شعارش در جنگ "نه عقب‌نشینی نه تسلیم" بود و حتا با سقوط ساسانیان، او به ایستادگی در برابر دشمنان ادامه داد تا زمانی که کشته شد. برای این گفتم که شاید متعصبانه باشد که میهن‌پرستی ما نباید مانع حقیقت‌جویی مان باشد.

درباره معنی اسم آپرانیک می‌گویند به معنی "دختر بزرگتر" است ولی در جایی که تایید شده باشد ندیدم. فکر می‌کنم این اسم یا واژه به درست یا اشتباه، شکل تغییریافته نام همسان خود است.

فرستنده: #ایرانی_ام
#آپارنیک #اپارنیک #آپرانیک #اپرانیک

@AdabSar
🔷💠🔹🔹

🔷🔶🔹🔸
🔅گوشزد


پیام‌های پارسی که با سَرنام(عنوان) «پیام شما» در ادبسار نمایانده می‌شود، فرستاده‌ی هموندان ارجمند است که بی هیچ داوری و یا دگرگونی در درونمایه‌شان، فراروی دید و داوری شما همراهان نهاده می‌شود.
از همین رو اگر خُرده‌ای(ایرادی) به این پیام‌ها دارید با ادبسار در میان بگذارید تا به آگاهی دیگر هموندان و نیز فرستنده‌ی پیام برسد.
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🔅پرسش شما

سلام
خواستم اگه زحمتی نیست درباره نام اشکبوس بیشتر توضیح بدین یعنی که ایرانیه و معنیش چیه ممنون

🔅پاسخ ادبسار 👇👇

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar

🔅آشنایی با نام‌های ایرانی
«اشکبوس»

"اشکبوس" نامی است که با شاهنامه‌ی فردوسی شناخته شد. در شاهنامه، "اشکبوس کشانی" پهلوانی است که در کنار "افراسیاب تورانی" و در برابر سپاه ایران می‌جنگید. "رهام" با "اشکبوس" جنگید ولی توان ایستادگی نداشت و گریخت. رستم که از گریز رهام خشمگین بود در نبرد کوتاهی و با پرتاب تیری "اشکبوس" را از پا درآورد. به گفته‌ی پژوهشگران، نبرد رستم و اشکبوس نماد پایان یافتن پادشاهی اشکانیان و روی کار آمدن ساسانیان است.

- دلیری کجا نام او "اشکبوس"
همی برخروشید بر سان کوس!

- پیاده مرا زان فرستاد توس
که تا اسپ بستانم از "اشکبوس "!

"کشانی" نام جایی در نزدیکی ورارودان(ماوراءالنهر) بود.
- تو را کرد سالار گردنکشان
شدی مهتر اندر زمین کشان!
#شاهنامه #فردوسی

این نام در برهان قاطع "اَشکَـبَـس"، در شاهنامه بنداری "اسکبوس" و در پژوهش‌های وولف "اشکبوس" است.(منصور رستگار فسایی، فرهنگ نام‌های شاهنامه)

بر پایه‌ی یک دیدگاه "اشکبوس" به چم "فرزند پهلوان" است و به دو دیسه(شکل) اشکْبوس و اشکَبوس آمده است.
ریشه‌ی آن "اَشکپوس" از "اَشک" یا همان "اَرَشک" به مانک پهلوان است. "پوس" نیز همان پسر است. پسر در اوستایی "پوثْرا" و در سانسکریت "پوتـْرا" بود.

#میرجلال_الدین_کزازی در "نامه باستان" نوشته است:
پسر در پهلوی پُسَر بود. "ـَر" در آن پسوند است. ستاک واژه "پُـس" در پهلوی و دَری کهن، در همین چمار به کار می‌رفت.
همچنان که #رودکی گفته است:
جُز به مادندر نماند این جهان کینه جوی
با پُـسَـنْدَر کینه دارد همچو با دُختَندَرا!

#دقیقی نیز گفته:
پُـس شاه لهراسپ گُشتاسپ شاه
نگهدار گیتی، سزاوار گاه!

به گمان ریختی از این واژه "پوس" یا "بوس" را در "اشکبوس" یا "اشکپوس" باز می‌یابیم. به چمار "پورِاشک" که نام یکی از پهلوانان شاهنامه و هماوردان رُستم است.

یک دیدگاه این است که "اشکبوس" آمیخته از اَشک+کَبوس است. اَشک به چم پهلوان و کبوس یا کبوت یا کبود(رنگ کبود) و "اَشکبوس" به سکون کاف به ماناک پهلوان دارای جامه‌ی کبود است.

همچنین گفته می‌شود "اشکبوس" به دیسه‌ی "ایشک-بوس" به مانی "پرستنده‌ی گوزن و بزکوهی" است که نشانه‌ی "کاموس" فرمانروای سکاها بود و "اشکبوس" سردار وی بود.


🇮🇷🇮🇷 چند نام ایرانی دخترانه و پسرانه‌ی هم‌آوا:
👧🏻 ارشنوش،‌ آشا، اشا، اشومهر، اشودخت، اشوزاد و...
👦🏻 اشکان، اشکش، اشتاد، ارشک، ارشداد، ارشتاد، اشوداد و...

✨برای فرزندانمان نام‌های زیبا و برازنده‌ی ایرانی برگزینیم✨

#پریسا_امام_وردی
#نام_پسرانه_ایرانی
#اشکبوس
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

@AdabSar

ز مهر تو دیری‌ست تا خسته‌ام
به بند هوای تو دلبسته‌ام

نگار تو اینک بهار من است
بر این پرنیان غمگسار من است

همین بود کام دل‌افروزی‌ام
که روزی بُوَد دیدنت روزی‌ام

دهم جان گر از دل به من بنگری
کنم خاک تن تا به من بسپری

#اسدی_توسی
@AdabSar