💫

موج عشق تو اگر شعله به دل‌ها بکشد
رود را از جگر کوه به دریا بکشد

گیسوان تو شبیه ‌است به شب اما نه
شب که اینقدر نباید به درازا بکشد

#فاضل_نظری
#یلدا
@AdabSar

Pet Shop = فروشگاه جانوران خانگی

هر زبانی ویژگی‌ها و شیوه‌ی گفتار خود را دارد. برای نمونه، گاه در زبان انگلیسی واژه‌ای داریم که برابر آن در زبان پارسی بلندتر است و گاهی در زبان پارسی واژه‌ای داریم که برابر آن در زبان انگلیسی بلندتر است.

نمونه‌ها را ببینیم:
آنتی‌بیوتیک (پنج هجا) = پادزیست (دو هجا)
آمبرلا (چهار هجا) = چتر (دو هجا)

نکته‌ی در خور نگرش این است که در دانش واژه‌گزینی، کوتاهی و بلندی تنها هناینده (عامل تاثیرگذار) و سنجه در برتری دادن یک واژه بر واژه‌ی دیگر نیست. هناینده‌های دیگری هم در کار هستند. چنانچه یکی از برتری‌های «فروشگاه جانوران خانگی» بر «پت شاپ» در درخشانی واژگان آن است‌ به این مانَـک(معنی) که هر پارسی‌زبان با شنیدن آن به چَم(معنی) آن پی می‌برد.

✍ #بزرگمهر_صالحی
🐶 #پت_شاپ

📔 بازخن‌ها:
۱- تاربرگ پارسی انجمن
۲- تارنمای فرهنگستان زبان و ادب پارسی

🦉 @AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

🔻قسمت = روزی، سرنوشت، بخت، بخشش، بهره، بهر، بهرک، بخش، پاره، پارک، بَرخ، زون، فَرشیم، نُسک، بخش‌بندی

🔻قسمت پذیر = بخش پذیر

🔻قسمت کردن = بخشِنیدن، بخش‌کردن، بخشیدن

🔻قابل قسمت = بخش پذیر

🔻غیرقابل قسمت = بخش ناپذیر

✍ نمونه:
🔺انار را دو قسمت کن =
انار را دو پاره کن

🔺این عدد بر ۲ قابل قسمت است =
این شماره بر ۲ بخش‌پذیر است

🔺قسمت اول قصه را خوانده‌ام =
بخش نخست داستان را خوانده‌ام

🔺قسمت این بود که من با تو معاصر باشم =
بخت این بود که من با تو هم‌دوره باشم

🔺قسمت هیچکس را هیچکس نتواند خورد =
روزی هیچکس را هیچکس نتواند خورد

✍ #مجید_دری
#پارسی_پاک #قسمت
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

✍ ۴- #امیرحسین_زمانی


📖 ناظم‌الاسلام کرمانی می‌نویسد:

میرزا حسن‌آقا، سرپرست آموزشگاه رشدیه از کسان گرم و درست‌کار به تهران آمد و پایه‌گذاری آموزشگاه رشدیه را نمود. به‌راستی پایه‌گذار آموزشگاه‌ها به روش نوین این کس است. در آغاز آمدن‌اش پارسایان و برخی از مردم وی را بسان یک کس بی‌دین و بسیار چرکین می.دانستند! فریاد پارسایان در نشست‌ها بلند شد که پسین زمان نزدیک شده است که گروهی از مردم پلید و بی‌دین می‌خواهند الفبای ما را دگرگون کنند، قرآن را از دست کودکان بگیرند و نسک به آن‌ها یاد بدهند.
دیگر آن که کودکان را زبان بیگانه یاد داده است!
چکیده آنکه، نوشته‌هایی هم از برخی دانایان گردآوری شد در نپذیرفتن آموزشگاه و پلید خواندن سرپرستان آموزشگاه!

برشی از نبیک «مشروطه ایرانی»
نوشته‌ی «ماشاالله آجودانی»

#پاسخ_شما
💬 @AdabSar

@AdabSar

در سرم تا ز سر زلف تو سودايی هست
دل شيدای مرا با تو تمنايی هست

در ره عشق مَنِه زاهد بيچاره قدم
گر ز بيگانه و خويشت غم و پروايی هست

دل که از غمزه ربودی به سر زلف سياه
گرچه دزدی‌ست سيه‌کار دل‌آسايی هست

باغبان تا گل صد برگِ رخِ خوبِ تو ديد
در چمن بيش نگويد گل رعنايی هست

هندوی خالِ مبارک به رخت مقبل شد
گشت پرويز که در سلک تو لالايی هست

هر شبی در غم هجرت شب يلداست مرا
که به سالی به جهان يک شب يلدايی هست

چوبِ خشک است به پيش قد تو هر سروی
گرچه او را به چمن قامت و بالايی هست

#امیرخسرو_دهلوی
#یلدا
@AdabSar

💫

بلندای شب يلدا برای كاميابان است

برای عاشقانِ در‌به‌در كوتاه‌تر بهتر

#حامد_عسكری
#یلدا
@AdabSar

به جمشید و رستم، به کورش درود
به شهنامه‌خوانان ایران درود

هم آنان که یلدا سبک نشمرند
به آن آریا نسل پاکان درود...

#یلدا
@AdabSar
🔥🌕☀️🌍

🍂🌿 برابر پارسی چند واژه‌ی بیگانه به پیشنهاد یک هَـموَند(عضو)

#مترو = رهزیر
#سماور = جوشاب
#پدال = پا جا
#شارژر = افزونگر
#سرچ = جوُیِش
#مونتاژ = چندآمیز
#اسکی = یخ سر
#چک = جا پول
برای #لژ هم واژه‌ی «جاویژه» را پیشنهاد می‌کنم. فرهنگستان واژه‌ی «جایگاه» را برگزیده است.

فرستنده: #سعادت_رفیعی

🪁 @AdabSar

📝 @AdabSar
واژه‌سازی و ما
بخش هفدهم
✍ #بزرگمهر_صالحی
بررسی پیشینه‌ی ساخت واژ در ایران

در ايران پژوهش درباره‌ی دستور زبان به سده‌های بسيار کهن باز می‌گردد. چنین می‌نماید بسيار دور، در زمان ساسانيان نيز درباره‌ی آواشناسی و ساختواژه بررسی‌هایی انجام شده است.
پس از اسلام و رواگمند(رایج) شدن زبان عرب در سراسر ایران، هر چند دانشمندان پارسی‌زبان بیشتر دوست داشتند نوشته‌های خود را به زبان عربی بنویسند ولی چون بیشتر مردم و نیز بسیاری از فرمانروایان بر زبان عربی چیرگی نداشتند، بایستگی نگارش به زبان پارسی نيز سهش(احساس) می‌شد. نخستین کسی که به دستور زبان پارسی پرداخت، پورسینا (ابن‌سینا)بود. همانا نگرش پورسینا به دستور، نگرشی فرزانی(فلسفی) بود و اُستوانش(اثبات) جهانی بودن زبان را در نگر داشت. افزون بر این او از نخستین کسانی بود كه به یافتن برابرهای پارسی برای واژگان عربی و یونانی در برابر بسیاری از واژگان عربی برابر نهادی پارسی درست كرد و در این گستره، پورسینا تنها نبود.
ابوریحان بیرونی، جوزجانی، غزالی، ناصرخسرو و افضل‌الدين کاشانی از ديگر نام‌آورانی هستند که هر یک در گستره‌های گوناگون در ساختن واژگان نو کوشیدند.
کهن‌ترين نَسک پارسی که درباره‌ی روش‌های ساختواژی پارسی کاوش می‌کند و به دست ما رسیده است، نبیگ «المعجم في معايير اشعار العجم» است کهه به دست «شمس قیس رازی» در سده‌ی هفتم نوشته شد. بی‌گمان زمینه‌ی مهادین (اصلی) نبیگ درباره‌ی چامه‌سنجی(عروض) و پساوند(قافیه) و نغز(بديع) است ولی درباره‌ی ساختواژه نيز بررسی دانشورانه‌ای دارد. پس از اين نبیگ، برجسته‌ترین مانداک(اثر)هایی که به ساختواژه پرداخته‌اند بر این پایه‌اند:
۱- فرهنگ جهانگیری، نوشته‌ی حسين اینجوی
۲- فرهنگ برهان قاطع، نوشته‌ی محمدحسين بن خلف‌تبريزی
۳- فرهنگ انجمن آرای ناصری نوشته‌ی حسین‌قلی خان هدایت‌باشی.

اين سه فرهنگ در پیشگفتار خود به ساختواژه پرداخته‌اند. در سده‌ی سیزدهم، سه نبیگ دستور نیز نوشته شد که به دلخواه گفتمان ساختواژه را در خود داشتند. در سده‌ی چهاردهم، نخست «دستور سخن» و «دبستان پارسی» به خامه‌ی میرزا حبیب اسپهانی نگاشته شد. پس از او کار دستورنویسی پارسی تا اندازه‌ای روبراه شد و دستورهایی چند چاپخش شد که در همه‌ی آن‌ها بخشی از کار درباره‌ی ساختواژه بود.

در سال ۱۳۱۴ با سازمان دادن فرهنگستان نخست، برای نخستین بار در ايران واژه‌سازی و برابرگزینی برای واژگان لاتین و باختری به نمای گروهی و سامانمند آغاز شد. از آن زمان تاکنون گروه‌ها و کارشناسان بسیاری به روش رسَتادی(رسمی) و روش‌های دیگر به واژه‌سازی پرداختند که بررسی كار آن‌ها بی‌گمان گامی است در راستای گردآوری کاری فراگیر در زمينه‌ی ساختواژه‌ی پارسی. در دوره‌های گذشته، پژوهش‌های ساختواژی نیز کم‌وبیش انجام گرفته است و نسک‌ها و نوشتارها و جُستاری چند به شیوه‌ی رسا به اين برنامه اداخته‌اند(اختصاص یافته‌اند).

⏳ دنباله دارد
#واژه_گزینی
📝 @AdabSar

🔷🔶🔹🔸
@AdabSar
🔅پالایش زبان پارسی

🔻نصیب = سود، دست‌آمد، درآمد، روزی، بهره، بهر، آبخورد، بخت، دَک(=تقدیر)، ناخیره(=قسمت)، فرخنج

✍ نمونه:
🔺یا نصیب و یا قسمت =
یا بخت و یا سرنوشت

🔺آنچه نصیب است نه کم می‌دهند
گر نستانی به ستم می‌دهند =
آنچه که روزی‌ست نه کم می‌دهند
گر نستانی به ستم می‌دهند

🔺از این کار فقط بدنامی نصیبش شد =
از این کار تنها بدنامی بهره‌اش شد

✍ #مجید_دری
#پارسی_پاک #نصیب
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
آرمان «ادب‌سار»
پالایش زبان پارسی
والایش فرهنگ ایرانی
@AdabSar
🔷🔶🔹🔸

🌸🌺🌼
🌺🌼
🌼
هر آن‌کس که او از گنهکار چَشم
بخوابید و آسان فروخورْد خشم
فزونیش هر روز بَفزون شود
شتاب آوَرَد دل پر از خون شود

هر آن‌کس که با آبِ دریا نبَرد
بجویَد نباشد خردمندْمرد

کمان دار دل را زبانت چو تیر
تو این داستانِ من آسان مگیر
#فردوسى


با آرزوی این‌که:
به نیکی گراییم و پیمان کنیم
به داد و دِهِش دل گروگان کنیم
که خوبیّ و زشتی ز ما یادگار
بمانَد تو جز تخمِ نیکی مکار


فرستنده #جعفر_جعفرزاده
#چکامه_پارسی
@AdabSar
🌸
🌼🌸
🌺🌼🌸

@AdabSar

مثل من کاش جوابت به معما نرسد
بارها گفته‌ام ای کاش به اینجا نرسد

رود اگر دل به درختی بسپارد کافی‌ست
تا بخشکد وسط راه به دریا نرسد

هم دعا می‌کنم این عشق فراموش شود
هم دعا می‌کنم آن روز خدایا نرسد

زندگی تاب‌سواری‌ست و مقصد بازی
دوست داری که به جایی برسد یا نرسد

چون رسوبی به غم افزود خدا روز به روز
آرزو می‌کنم امروز به فردا نرسد

فال حافظ که بگیرند همه می‌فهمند
کار عاشق فقط ای کاش به یلدا نرسد

#عالی_رضایی
#یلدا
@AdabSar

💫


من اينجا و تو آنجايی، بگو ديگر چه يلدايى

كه امشب بيشتر خواهم چشيد از دردِ تنهايى

#تقى_سيدى
#یلدا
@AdabSar

یک نفس مانده به نرمینه‌ی برف
شب یلدا، شب کرسی، شب حرف

شب گیسوی بلند قصه‌ها
شور و شیرینیِ آجیلیِ ظرف...

سراینده و فرستنده: #پرند
#یلدا
@AdabSar
🍎🍎🍎🍎

درود بر شما
واژه‌ی #چک پارسی سره است و نیازی به جایگزین ندارد. در ادب‌سار دیدم که دوستی «جاپول» را پیشنهاد کرده بود.
شیرازی‌ها چک را به درستی با زبر نخست «چَک» میگویند.
با سپاس

✍فرستنده: #علی_بخت_آزاد

به این پیام بنگرید:
💸 t.me/AdabSar/17758

✍ ۵- #سعید_دادخواه_تهرانی


📖 ناظم‌الاسلام کرمانی می‌نویسد:

میرزا هسن آغا، سرپرست دبستان رشدیه، کسی بود بسیار پرشور و درست‌کار، به تهران آمد و دبستان رشدیه را بنیاد نهاد. به‌راستی که او آغازگر شیوه‌ی نوین آموزش است. در نخستین روزهای آمدنش خودپاک‌پنداران و برخی از مردم او را همانند یک بی‌دین و چشم‌ناپاک می‌دانستند! فریاد خودپاک‌انگاران در نشست‌ها بلند شد که پایان کار جهان شده است که گروهی بابی و بی‌دین می‌خواهند نویسه‌های ما را دگرگون کنند، قرآن را از دست کودکان بگیرند و دانش به آن‌ها یاد بدهند.
دیگر آن که به کودکان زبان بیگانه بیاموزند. وانگهی از برخی خودپاکدان‌ها نوشتارهایی نوشته می‌شد در بیهودگی و ستیز با دبستان و سرپرستان دبستان‌ها!

برشی از نیبیگ «مشروته ایرانی»
برماندی از «ماشالاه آجودانی»

#پاسخ_شما
💬 @AdabSar

@AdabSar

جا مانده‌ام در این شب یلدا بدون تو
راهم نمی‌دهند به فردا بدون تو

دل می‌کشم فقط به سَراَنگشت یخ‌زده
بر شیشه‌ی پر از مهِ دنیا بدون تو

دردی‌ست بی شکایت و مرگی‌ست بی شکوه
این زنده‌ماندنِ منِ تنها بدون تو

حسرت‌گدازِ یک نفس راحتم که آه
قسمت نبود با تو و حاشا بدون تو

حق داشتی ندیده بگیری تو هم مرا
دنیای من نداشت تماشا بدون تو

زار و نَزار می‌گذرد روزگار من
تقویم روزهای مبادا بدون تو

#محمدمهدی_سیار
#یلدا
@AdabSar

☀️🍉
هر سفره ز هرچه خوردنی لبریز است
هر سونگری بزم طرب‌انگیز است

نوروز مگر برادری کوچک داشت
یاجشن خداحافظی پاییز است!

سراینده و فرستنده #محمدعلی_نعمتی
#یلدا #چله
☀️🍉 @AdabSar

چو مهر میهن‌ات افروز گردد
شب یلدای میهن روز گردد

رسد دوران اهریمن به پایان
سپیدی چیره و پیروز گردد...

سروده به #پارسی_پاک
#شاهین_سپنتا
#یلدا
@AdabSar
💫🔥☀️✨