#پیشداوریهای_روشنگری
همین استفاده از عنوان #بت برای مشخص کردنِ پیشداوریها نشان میدهد که روشنگران خود در آغاز اسیر برخی پیشداوریهای دارای خاستگاه دینی بوده، به دین حقیقی میاندیشیدند، میان آن با خرافه مرز قاطعی میکشیدند و حقیقت را همچون خدای کوه طور و پیشداوریهای خطاآور را همچون گوسالهی سامری میپنداشتند. گروهی از روشنگران در آغاز به یک الهیات استدلالی گرایش داشتند و در یک مذهب عقل، که آن را در برابر مذهب نقل و سنت میگذاشتند، مذهب حقیقی را متجلی میدیدند. کانت یک هدف خویش را از نوشتن کتاب «سنجش خرد ناب» این اعلام کرده بود که حد و مرز علم را مشخص کند تا جا برای ایمان باز شود. او این سخن را از سر ملاحظهکاری ننوشته و واقعا به آن اعتقاد داشته است. کتاب کانت کمکی به دینداران نکرد. یک نتیجهی مستقیم کار او پایان کار هر گونه الهیات استدلالی بود.
کانت الهیات را آنگونه فرو افکند، که انقلاب فرانسه رژیم کهنهی سلطنتی را سرنگون کرده بود. #هاینریش_هاینه، شاعر نامدار آلمانی، در نوشتهای با عنوان «دربارهی تاریخ دین و فلسفه در آلمان» کار کانت را با کار روبسپیر مقایسه میکند. او کار کانت را کارستان و انقلاب کانتی در فلسفه را به ریشهزنندهتر از انقلابیگری ژاکوبنیستی میداند.
همین استفاده از عنوان #بت برای مشخص کردنِ پیشداوریها نشان میدهد که روشنگران خود در آغاز اسیر برخی پیشداوریهای دارای خاستگاه دینی بوده، به دین حقیقی میاندیشیدند، میان آن با خرافه مرز قاطعی میکشیدند و حقیقت را همچون خدای کوه طور و پیشداوریهای خطاآور را همچون گوسالهی سامری میپنداشتند. گروهی از روشنگران در آغاز به یک الهیات استدلالی گرایش داشتند و در یک مذهب عقل، که آن را در برابر مذهب نقل و سنت میگذاشتند، مذهب حقیقی را متجلی میدیدند. کانت یک هدف خویش را از نوشتن کتاب «سنجش خرد ناب» این اعلام کرده بود که حد و مرز علم را مشخص کند تا جا برای ایمان باز شود. او این سخن را از سر ملاحظهکاری ننوشته و واقعا به آن اعتقاد داشته است. کتاب کانت کمکی به دینداران نکرد. یک نتیجهی مستقیم کار او پایان کار هر گونه الهیات استدلالی بود.
کانت الهیات را آنگونه فرو افکند، که انقلاب فرانسه رژیم کهنهی سلطنتی را سرنگون کرده بود. #هاینریش_هاینه، شاعر نامدار آلمانی، در نوشتهای با عنوان «دربارهی تاریخ دین و فلسفه در آلمان» کار کانت را با کار روبسپیر مقایسه میکند. او کار کانت را کارستان و انقلاب کانتی در فلسفه را به ریشهزنندهتر از انقلابیگری ژاکوبنیستی میداند.
#امتیاز_روشنگری
موضوعی که بدان اشاره شد، نمونهی است بیانگر این که روشنگری، درست است که منتقد پیشداوریها بوده، اما خود نیز از یک نقطهی صفر بیپیشداوری آغاز نکرده است. هر چه تاریخی است و در تاریخ است، فاقد نقطهی صفر آغاز است، یعنی با پیشداوری شروع میشود.
امتیاز روشنگری در اندیشهی دلیر آن برای ادراک این واقعیت و توانایی نگرش انتقادی به خود است.
روشنگری آن تلاش تاریخیای است که حاصل آن روشننگری افراد به خود، به اطرافیان، به جامعه و به جهان است. روشننگر میپرسد: چرا چنین است؟ او به پاسخهایی از نوع "همواره چنین بوده است"، "مقدر است که چنین باشد"، "این خواست خداست"، "در کتاب چنین آمده است" و "فطرت ما ایجاب میکند" خرسند نمیشود.
🔚 پایان...
📎 #روشنگری #عصر_روشنگری #قرن_هجدهم #کانت #نقد #پرسیدن #اندیشیدن #انتقاد #انقلاب #فرهنگ #فکر #گالیله #دکارت #مونتنی #هاینریش_هاینه #فرانسیس_بیکن #محمد_زکریای_رازی #پریکلس #دین #خرافه #خردستیزی #نابالغی_فکری #انسان #جامعه #طبیعت
🗂 @AntiReligionArchives
موضوعی که بدان اشاره شد، نمونهی است بیانگر این که روشنگری، درست است که منتقد پیشداوریها بوده، اما خود نیز از یک نقطهی صفر بیپیشداوری آغاز نکرده است. هر چه تاریخی است و در تاریخ است، فاقد نقطهی صفر آغاز است، یعنی با پیشداوری شروع میشود.
امتیاز روشنگری در اندیشهی دلیر آن برای ادراک این واقعیت و توانایی نگرش انتقادی به خود است.
روشنگری آن تلاش تاریخیای است که حاصل آن روشننگری افراد به خود، به اطرافیان، به جامعه و به جهان است. روشننگر میپرسد: چرا چنین است؟ او به پاسخهایی از نوع "همواره چنین بوده است"، "مقدر است که چنین باشد"، "این خواست خداست"، "در کتاب چنین آمده است" و "فطرت ما ایجاب میکند" خرسند نمیشود.
🔚 پایان...
📎 #روشنگری #عصر_روشنگری #قرن_هجدهم #کانت #نقد #پرسیدن #اندیشیدن #انتقاد #انقلاب #فرهنگ #فکر #گالیله #دکارت #مونتنی #هاینریش_هاینه #فرانسیس_بیکن #محمد_زکریای_رازی #پریکلس #دین #خرافه #خردستیزی #نابالغی_فکری #انسان #جامعه #طبیعت
🗂 @AntiReligionArchives