📺 قرآنیون: دوستانِ الله یا مرتدانِ از اسلام؟ (۱/۳)

🎙#لیلی_العاصیة (نامِ انتخابیِ نقدآگین برای منتقد زنِ عرب، و صاحبِ کانالِ «بر هدایت عقل»)

🔸این ویدیو به معرفی و بررسی دیدگاه‌های گروهی از مسلمانان به نام «قرآنیون» می‌پردازد. قرآنیون کسانی هستند که قرآن را تنها منبع دین اسلام می‌دانند و سایر منابع مانند حدیث، سیره، تفاسیر و فتاوا را رد می‌کنند. آنها خود را "دوستانِ الله" و مسلمانان واقعی می‌دانند و هدفشان را اصلاح مسالمت‌آمیز از درون اسلام عنوان می‌کنند.

🔸این گروه اولین بار در قرن نوزدهم در هند ظهور کردند و اکنون بیشتر در سودان و هند متمرکز هستند، با گسترش قابل توجه در مصر توسط دکتر احمد صبحی منصور.

🔶 نقد و بررسی اعتقادات اصلی قرآنیون:

1️⃣ موضع در مورد قرآن:
▪️آنها قرآن را کلام خدا، غیر مخلوق و کاملاً الزام‌آور برای مسلمانان می‌دانند و به صلاحیت آن برای هر زمان و مکان معتقدند.
▪️قرآن را کتابی کامل و خود مفسر می‌دانند که نیازی به تفاسیر خارجی ندارد.
▪️مفهوم ناسخ و منسوخ را رد می‌کنند و آیات مربوط به تسامح و آزادی عقیده را الزام‌آور می‌دانند.
▪️آیات متشابهات را با توجه به آیات محکمات (واضح) تفسیر می‌کنند. البته محکماتِ به قرائت خودشان.

🔺نقد دیدگاه قرآنیون (از منظر لیلی العاصیة):
▪️حکم بر یک متن بدون معیار خارجی غیرمنطقی است و قرآنیون معیار خود را مشخص نمی‌کنند.
▪️ادعای محکم و واضح بودن قرآن را باطل است و قرآن را پر از تناقضات و خطاهای علمی، منطقی، تاریخی، محاسباتی و زبانی است.
▪️در صورت اختلاف، مشخص نیست چه کسی صلاحیت ارائه فهم صحیح را دارد و این اختلاف بین خود قرآنیون نیز وجود دارد.
▪️خود قرآن مفهوم ناسخ و منسوخ را تأیید می‌کند.
▪️صلاحیت اسلام برای هر زمان و مکان زیر سوال است و به مواردی مانند ضرب و شتم همسر، قوانین ارث، تعدد زوجات و قطع دست دزد می‌توان اشاره کرد که با ارزش‌های انسانی مدرن در تضاد هستند.

2️⃣ نگرش به محمد:
▪️محمد را بشری مانند سایر انسان‌ها می‌دانند که خدا او را به عنوان محمد و حامل رسالت انتخاب کرده است.
▪️او را معصوم، مقدس، عالم به غیب و موسس شریعت نمی‌دانند و معجزات منسوب به او مانند معراج را رد می‌کنند.
▪️به مرگ محمد معتقدند، برخلاف اهل سنت که او را در قبرش زنده می‌دانند.
▪️ شفاعت محمد در روز قیامت را انکار می‌کنند.

🔺نقد دیدگاه قرآنیون (از منظر لیلی العاصیة):
▪️قرآنیون در اثبات اینکه محمد صرفاً حامل رسالت بوده، جدی نیستند.
▪️به آیاتی از قرآن اشاره می‌کند که حق تشریع و صدور اوامر را به محمد می‌دهد و اطاعت از او را واجب می‌داند.

3️⃣ موضع در مورد احادیث و سیره نبوی:
▪️احادیث را جزئی از اسلام نمی‌دانند و معتقدند اسلام با تکمیل قرآن و مرگ محمد کامل شده است.
▪️در وقایع سیره نبوی تشکیک می‌کنند و معتقدند شخصیت وهمی از محمد ساخته شده است.
◼️دلایل رد احادیث و سیره: شامل نسبت دادن احادیث به محمد پس از مرگ او، ناقص نشان دادن رسالت محمد، مخالفت بسیاری از احادیث با قرآن، وجود خرافات و امور غیبی در احادیث، و تصویرسازی منفی از محمد در کتب سیره و حدیث.
▪️ سنت عملی (عبادات مانند نماز، زکات، حج) را به عنوان سنت متواتر از ادیان پیشین و نه سنت محمدی می‌پذیرند.

🔺نقد دیدگاه قرآنیون (از منظر لیلی العاصیة):
▪️رد احادیث و سیره توسط قرآنیون صرفاً عاطفی است زیرا با تصویر ایده‌آل آنها از محمد در تضاد است.
▪️به آیاتی از قرآن اشاره می‌کند که شخصیت محمد را مشابه آنچه در احادیث و سیره آمده نشان می‌دهد، از جمله امتیازات ویژه، توجیه برخی اعمال و تشریعات ظالمانه.

4️⃣ موضع در مورد عبادات:
▪️قرآن جزئیات عبادات مانند نماز، زکات و حج را مشخص نمی‌کند. احمد صبحی منصور این را با این توجیه می‌کند که این جزئیات قبل از اسلام و در ادیان پیشین و توسط اعراب جاهلیت شناخته شده بودند.

🔺نقد دیدگاه قرآنیون (از منظر لیلی العاصیة):
▪️اگر اعراب جاهلیت جزئیات نماز را می‌دانستند، آیا از طریق کتاب بوده یا نقل قول از انبیا؟ و چرا مسلمانان حق پیروی از سنت محمد را ندارند؟
▪️نماز شامل قرائت قرآن (حداقل فاتحه) است و آیا مشرکین مکه فاتحه را می‌دانستند؟
▪️بسیاری از قرآنیون همان شعائر سایر مسلمانان را انجام می‌دهند (یعنی به سنت عمل می‌کنند) و برخی دیگر روش عبادت خود را تغییر داده‌اند.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 قرآنیون: دوستانِ الله یا مرتدانِ از اسلام؟ (۲/۳)

🎙#لیلی_العاصیة (نامِ انتخابیِ نقدآگین برای منتقد زنِ عرب، و صاحبِ کانالِ «بر هدایت عقل»)

5️⃣ موضع در مورد خرافات:
▪️ایمان به خرافات موجود در احادیث و کتب فقه (مانند نفس شیطانی، ازدواج انس و جن، عذاب قبر) را کفر به قرآن می‌دانند.
▪️فقط به غیبیات ذکر شده در قرآن (ذات خدا، ملائکه، جن، شیاطین، آینده، قیامت) ایمان دارند.

🔺نقد دیدگاه قرآنیون (از منظر لیلی العاصیة):
▪️قرآنیون در رد خرافات گزینشی عمل می‌کنند و خرافات موجود در خود قرآن (مانند داستان کهف، یأجوج و مأجوج، هدهد سلیمان، معجزات مسیح) را می‌پذیرند.

6️⃣ تصور از دولت اسلامی:
▪️اسلام را دین و دولت می‌دانند، اما دولت اسلامی را دولتی مدنی و نه دینی می‌دانند که در آن کهانت و رجال دین وجود ندارد و مردم خودشان حکومت می‌کنند.
▪️حکومت توسط "اولی الامر" (صاحبان تخصص و خبره) اداره می‌شود و اطاعت از آنها در چارچوب تخصصشان واجب است.
▪️دولت اسلامی را دولتی سکولار می‌دانند که دین را از امور حکومتی جدا می‌کند اما به قرآن پایبند است که آزادی عقیده، عدالت و حقوق بشر را تضمین می‌کند.
▪️شعار آنها "دین برای خدا و وطن برای همه" است و حتی ارتداد را رد می‌کنند؛ زیرا اسلام آزادی عقیده مطلق را تضمین کرده است.

📌عبارت "اسلام را دین و دولت می‌دانند" در دیدگاه قرآنیون به این معناست که آنها معتقدند: اسلام فقط یک دین برای عبادت فردی و رابطه شخصی با خدا نیست، بلکه اصول و دستوراتی برای اداره جامعه، حکومت و مسائل سیاسی نیز دارد. به عبارت دیگر، آنها بر این باورند که اسلام یک نظام جامع است که هم جنبه‌های عبادی و اخلاقی زندگی فردی را پوشش می‌دهد و هم چارچوب‌هایی برای ساختار و عملکرد یک دولت و جامعه ارائه می‌کند.

📌اما نکته مهم این است که قرآنیون (برخلاف برخی دیگر از گروه‌های اسلامی) بلافاصله پس از این ادعا، توضیح می‌دهند که این "دولت اسلامی" که آنها تصور می‌کنند، "مدنی" است نه "دینی/کهانت‌محور". یعنی: مدنی بودن: به این معناست که حکومت توسط مردم و بر اساس اصول عقلانی و مشورتی اداره می‌شود. نه دینی (به معنای خاص): یعنی روحانیون یا "رجال دین" نقش حکومتی و کهانت‌وار ندارند و دین به معنای سنتی آن، مستقیماً بر امور اجرایی حکومت مسلط نیست.

🔺نقد دیدگاه قرآنیون (از منظر لیلی العاصیة):
▪️اسلام "دین و دولت" است و "دولت سکولار" تناقضی آشکار است.
▪️مساوی دانستن دموکراسی و مشورتِ قرآنی - محمدی اشتباه است.
▪️چرا قرآنیون با وجود اعتقاد به "اسلام دین و دولت" از ایفای نقش سیاسی خودداری می‌کنند.
▪️قرآنیون در بحث با ملحدین و مخالفان عقیدتی، دموکراسی را کنار گذاشته و از ادبیات تهاجمی استفاده می‌کنند.

7️⃣ رابطه مسلمانان با غیرمسلمانان:
▪️اصل در تعامل با دیگران را صلح و عدم تجاوز می‌دانند و جنگ را فقط برای پاسخ به تجاوز مجاز می‌دانند.
▪️جهاد را به معنای تلاش در راه خدا (از طریق هجرت، دعوت مسالمت‌آمیز، بذل مال و جان در دفاع) می‌دانند و معنای غزوه را رد می‌کنند.
▪️هدف نهایی قتال را برقراری آزادی دینی و جلوگیری از آزار و اذیت دینی می‌دانند.
▪️جهاد را اساساً علیه کهنوتی (دین‌بانانی) می‌دانند که مخالفان را تحت فشار قرار می‌دهد و عقاید خود را تحمیل می‌کند، نه علیه غیرمسلمانان.
▪️کشتار بنی‌قریظه را انکار کرده و آن را افترای سلفیه علیه اسلام می‌دانند.
▪️جزیه را بر دولت‌های متجاوز و نه افراد، واجب می‌دانند.
▪️معتقدند محمد و مسلمانان در زمان او همیشه در حال دفاع از خود بوده‌اند، حتی در غزوه بدر که برای بازپس‌گیری اموال غارت شده خود بوده است.
▪️احمد صبحی منصور معتقد است:

اگر مسلمانان پس از محمد به دعوت مسالمت‌آمیز اکتفا می‌کردند، مردم گروه گروه به اسلام می‌پیوستند.

🔺نقد دیدگاه قرآنیون (از منظر لیلی العاصیة):
▪️با آیاتی که مسلمانان را به قتال با کفار (از جمله اهل کتاب) تا زمان اسلام آوردن یا پرداخت جزیه دعوت می‌کند، چه باید کرد؟
▪️انکار تشکیل دولت و ارتش توسط محمد سخنی مهمل است. این اقدامات با هدف تحمیل عقایدی خاص با زور انجام شده است.
▪️غزوات و سرایای محمد آیا اقدامات دفاعی بوده‌اند؟
▪️ادعای احمد صبحی منصور مبنی بر اسلام آوردن گروهی مردم در صورت عدم فتوحات را مضحک است؛ زیرا اعراب پس از مرگ محمد گروه گروه از دین خارج شدند و اگر ابوبکر با زور آنها را بازنمی‌گرداند، اسلام از بین می‌رفت.
▪️بدون فتوحات (تجاوزات و تعرضاتِ اسلامی-عربی)، اسلام در جزیرة العرب باقی می‌ماند و گسترش نمی‌یافت.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 قرآنیون: دوستانِ الله یا مرتدانِ از اسلام؟ (۳/۳)

🎙#لیلی_العاصیة (نامِ انتخابیِ نقدآگین برای منتقد زنِ عرب، و صاحبِ کانالِ «بر هدایت عقل»)

♦️توضیحاتِ تکمیلیِ نقدآگین:

🍂 قرآنیون (Quranists)، گروهی از مسلمانان هستند که معتقدند قرآن تنها و یگانه منبع معتبر دین اسلام است. آنها حجیت (اعتبار) احادیث، سنت پیامبر (به معنای روایات نقل شده از ایشان)، سیره، اجماع فقها، و فتاوای مراجع را رد می‌کنند و بر این باورند که قرآن، کامل، روشن و خودبسنده است و نیازی به هیچ منبع دیگری برای فهم و عمل به دین ندارد.

🔶 قرآن‌گرایی در ایران:

🍂 در ایران، پدیده قرآن‌گرایی به معنای انکار کامل و روشمند احادیث و سنت به اندازه‌ی برخی کشورهای عربی (مانند مصر که دکتر احمد صبحی منصور از چهره‌های شناخته شده قرآنیون است) رواج گسترده و تشکیلاتی نداشته است. با این حال، گرایش‌های قرآن‌محور یا نقد حدیث‌گرا در میان برخی روشنفکران دینی و اندیشمندان ایرانی وجود داشته است:

🔸سید مصطفی حسینی طباطبایی: از پژوهشگران معاصر اسلام است که به عنوان یک قرآن‌گرا شناخته می‌شود. ایشان به طور صریح، حجیت احادیث را رد کرده و تنها قرآن را ملاک عمل می‌دانند.

🔸احمد کسروی: احمد کسروی، متفکر و تاریخ‌نگار ایرانی پیش از انقلاب، به شدت منتقد خرافات، تصوف، و شیعه‌گری (به معنای سنتی و افراطی آن) بود. او بر رجوع مستقیم به قرآن تأکید داشت و بسیاری از احادیث و روایات را نامعتبر می‌دانست.

🔸مهدی بازرگان: مهدی بازرگان، یک متفکر دینی، مهندس و سیاستمدار برجسته بود. او به شدت بر اهمیت قرآن و عقل در فهم دین تأکید داشت و رویکردی انتقادی نسبت به برخی روایات و تفاسیر سنتی داشت. بازرگان معتقد بود که باید قرآن را به عنوان منبع اصلی و ملاک نهایی در نظر گرفت و احادیث را بر اساس آن سنجید. او منتقد "تحجر" و "افراط‌گرایی" بود و بر اسلام اجتماعی و علمی تأکید می‌کرد. اما او را نمی‌توان یک "قرآنی صرف" به معنای رد کامل همه احادیث دانست. او به نقد روش‌شناختی حدیث می‌پرداخت و اعتبار برخی احادیث را زیر سوال می‌برد، اما کل میراث حدیثی را یکسره طرد نمی‌کرد.

🔸عبدالعلی بازرگان: او سال‌هاست که بر تفسیر مستقیم و بی‌واسطه قرآن تأکید دارد و در آثار و سخنرانی‌های خود، قرآن را به عنوان یگانه منبع الهی و ملاک اصلی فهم اسلام مطرح می‌کند. ایشان نیز مانند سید مصطفی حسینی طباطبایی، نگاهی نقادانه و تردیدآمیز نسبت به بخش بزرگی از احادیث، تفاسیر سنتی و فتاوای فقها دارد و معتقد است که این منابع در طول تاریخ، منجر به تحریف یا پیچیده‌تر شدن فهم اسلام شده‌اند. عبدالعلی بازرگان، بیشتر بر عقلانیت، خردورزی و انطباق آموزه‌های قرآنی با دستاوردهای علم و حقوق بشر مدرن تأکید می‌کند و اسلام را دین فطرت و سازگار با پیشرفت‌های بشری می‌داند.

🔸عبدالکریم سروش: دکتر عبدالکریم سروش نیز یک "قرآنی صرف" نیست که تمامی احادیث را به کلی رد کند، بلکه او به دنبال یک بازفهمی از دین است که در آن عقل، علم و تجربه بشری نقش محوری در کنار وحی ایفا کنند. او به نقد جدی و روشمند احادیث، هم از نظر سندی (زنجیره راویان) و هم از نظر محتوایی (سازگاری با عقل، علم و قرآن) می‌پردازد و بسیاری از احادیث را غیرقابل اعتماد می‌داند. سروش قرآن را معیار نهایی سنجش احادیث می‌داند و معتقد است هیچ حدیثی نباید با قرآن در تعارض باشد.

🔺به طور کلی، در ایران، جریان‌های "قرآن‌محور" به معنای نقادی روش‌مند احادیث و تأکید بر قرآن به عنوان منبع اصلی، بیشتر در میان روشنفکران دینی و برخی علما با رویکردهای اصلاح‌طلبانه وجود داشته و دارد، تا یک جنبش اجتماعی یا فرقه‌ای گسترده با عنوان مشخص "قرآنیون".

🔻لیلی العاصیة
📺 چرا محمد پیامبر نبود؟ دلایلی غیرقابل انکار
📺 آیاتِ ساده‌لوحانه و خنده‌دار که بشری بودن قرآن را ثابت می‌کنند

🔻نقد قرآن (و حدیث) و اعتبارش
📺 مرجعی با ۵ دلیل ریشۀ قرآن را زد
📺 هیچ‌کس در دانشگاه حدیث را نمی‌پذیرد
📺 محدث نوری و ۱۲ دلیل تحریف قرآن
📻 قرآن؛ ضعیف‌ترین سند اسلامی
📻 دستکاریِ قرآن؟
📻 مصحف فاطمه و تألیف قرآن
📺 قرآنِ مفقود شده
📺 چه کسی قرآن را گفت/نوشت؟ الله یا محمد؟
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📕مسیح در قرآن: خدایی که خدا نیست
📕قرآن از دیدگاه ریاضی
📺 قرآن اصلی» دست ما نیست رفقا!
📺 قرآن ۱۰۲۴۳ اختلاف دارد
📺 اشکالات صرف و نحوی قرآن

.


#نقد_روشنفکران #نقد_قرآن #نواندیشی_دینی #نقد_اسلام #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 دلیلِ فقهیِ جوازِ ۴ زن در اسلام؟😆

📕تضاد نگاه به زن در قرآن و ادیان
📕تعهد مسیحی و هرج‌ومرجِ اسلامی
📕رابطۀ احکام اسلامی و عفاف (یکم - دوم)
📺 راه برخورد با مردی که صیغه میکنه؟!
📺 خمس/ولایت فقها برمبنای «دروغ مصلحتیِ» غیبت صغری
📺 فوایدِ امام: این حرفا مال پخش نیست!
📺 علامه طباطبایی: هیچ جمعه‌ای نخواهد آمد!
📺 امام زمان یا غلو بزرگ؟
📺 امامت جایی در قرآن ندارد

.


#نقدخند #آخوندیسم #هوش_مصنوعی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 چرا محمد پیامبر نبود؟
— دلایلی غیرقابل انکار (۱/۳)

🎙✍🏻#لیلی_العاصیة (نامِ انتخابیِ نقدآگین برای منتقد زنِ عرب، و صاحبِ کانالِ «بر هدایت عقل»)

🍂 امروز برای شما مجموعه‌ای از شواهد را انتخاب کرده‌ام که بی‌هیچ شک و تردیدی ثابت می‌کند محمد پیامبری از سوی خدا نبود؛ بلکه از نردبانِ دین بالا رفت و ادعای نبوت کرد و خدای آسمان‌ها را برای ارضای خواسته‌هایش و رسیدن به بالاترین درجات قدرت، ثروت و جایگاه اجتماعی به کار گرفت؛ و اینکه محال است یک خدای حکیم و آگاه، با فرض وجودش، فردی مانند محمد را برای رساندن پیام به بندگانش انتخاب کند.

♦️خلاصۀ ویدیو

1️⃣ انقطاع وحی در مواقع حساس:
🔻لیلی العاصیة به مواردی اشاره می‌کند که وحی بر محمد در مواقعی که به شدت به آن نیاز داشته، قطع شده‌است. این موارد شامل:

▪️سوالات قریش:
محمد ۱۵ روز برای پاسخ به سه سوال قریش (درباره جوانان کهف، مردی که به شرق و غرب سفر کرده و ماهیت روح) مهلت خواست، اما در نهایت پاسخ‌های مبهم و غیرقانع‌کننده‌ای ارائه داد.

▪️اتهام عایشه (قضیۀ افک):
وحی در مورد اتهام زنا به عایشه به مدت یک ماه قطع شد. لیلی العاصیة این تاخیر را به انتظار محمد برای اطمینان از عدم بارداری عایشه نسبت می‌دهد.

▪️خیانت ماریه قبطیه:
زمانی که محمد به خیانت کنیزش ماریه قبطیه و نسب فرزندش ابراهیم شک کرد، وحی برای روشن شدن حقیقت نازل نشد. در این باره، در خاتمه بیشتر توضیح خواهیم داد.

2️⃣ عدم تحقق وعده عصمت الهی (محافظت خدا از محمد):
🔻با وجود آیه‌ای که ادعا می‌کند خدا محمد را از مردم محافظت می‌کند، لیلی العاصیة به مواردی اشاره می‌کند که این وعده محقق نشده‌است. این موارد شامل:
▪️نیاز محمد به حمایت قبایل در ابتدای دعوت.
▪️مجروح شدن شدید محمد در جنگ احد و نزدیک بودن به مرگ.
▪️سحر شدن محمد توسط یک یهودی و از دست دادن تعادل روانی برای مدتی.
▪️مرگ محمد بر اثر سمی که یک زن یهودی به او خورانده بود.

3️⃣ اخلاق و رفتار محمد:
لیلی العاصیة معتقد است که برخلاف تصویر ایده‌آلی که از اخلاق محمد ارائه می‌شود، سیرۀ او نشان‌دهندۀ مواردی مانند جنگ‌افروزی، غارت، قتل، برده‌داری، و تحقیر زنان است. او به ازدواج محمد با عایشه در سن کودکی و ازدواج‌های متعدد دیگر با زنان زیبا به عنوان نمونه‌ای از اخلاق ناپسند او اشاره می‌کند.

لیلی العاصیة همچنین به نگرش محمد به زن اشاره می‌کند که او را موجودی پست‌تر، ناقص‌العقل، و مایۀ فتنه می‌دانست و حقوق نابرابری برای او قائل بود.

4️⃣ بهره‌برداری شخصی از نبوت:
🔻لیلی العاصیة ادعای زهد و فقر محمد را رد می‌کند و معتقد است که او از ادعای نبوت برای رسیدن به ثروت، قدرت و لذت‌های دنیوی بهره برده‌است. مثال‌هایی چون:
▪️خمس غنائم جنگی را برای خود برداشتن و تبدیل شدن به یکی از ثروتمندترین افراد جامعه.
▪️اجازۀ ازدواج با زنان متعدد برای خود، برخلاف سایر مسلمانان [و البته برخلاف سنت موسی و توصیۀ اکید عیسی مسیح].
▪️کسب قدرت و طلبِ سلطۀ حداکثری و شرط کردن اطاعت مطلق از قدرتِ سیاسیِ خود.

5️⃣ داستان غرانیق: این داستان که در آن محمد آیاتی در ستایش خدایان مشرکین بر زبان می‌آورد و سپس آن را به القای شیطان نسبت می‌دهد، از نظر لیلی العاصیة، دلیلی قاطع بر بشری بودن قرآن و عدم نبوت محمد است.

6️⃣ عدم ارائه معجزه: لیلی العاصیة بیان می‌کند که قرآن خود گواهی می‌دهد محمد جز قرآن معجزه دیگری نداشته‌است و معجزاتی که در روایات به او نسبت داده می‌شود، ساختگی و متاخر هستند.

🔺نتیجه‌گیری لیلی العاصیة:
لیلی العاصیة در پایان تاکید می‌کند که شواهد ارائه شده نشان می‌دهد محمد پیامبر خدا نبوده، بلکه انسانی بوده که با ادعای نبوت، دیگران را فریب داده و به اهداف شخصی خود دست یافته‌است.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 چرا محمد پیامبر نبود؟
— دلایلی غیرقابل انکار (۲/۳)

🎙#لیلی_العاصیة (نامِ انتخابیِ نقدآگین برای منتقد زنِ عرب، و صاحبِ کانالِ «بر هدایت عقل»)

👼🏻 دربارۀ ماجرای «ماریه قبطیه و ابراهیم»

🔸این ماجرا، که در برخی منابع اسلامی نیز به آن اشاره شده، یکی از نقاطی است که منتقدان برای زیر سوال بردن منشأ وحی و عصمت پیامبر اسلام به آن استناد می‌کنند.

♦️خلاصۀ ماجرا:

🔸ماریه قبطیه کیست؟ ماریه کنیزی بود که مقوقس، حاکم اسکندریه مصر، همراه با خواهرش سیرین و هدایای دیگر برای محمد فرستاد. محمد، ماریه را برای خود برگزید و از او صاحب پسری به نام ابراهیم شد. ابراهیم تنها فرزند پسر محمد بود که به سن بلوغ نرسید و در خردسالی درگذشت.

🔶 شایعات و سوءظن:
اتهام به ماریه و جریح قبطی: در مدینه شایعاتی مبنی بر ارتباط ماریه با یک مرد قبطی به نام "جریح" (که گفته می‌شود خویشاوند ماریه و خدمتکار او بوده و برای آوردن آب به خانه محمد می‌آمده) پخش شد. این شایعات باعث سوءظن محمد شد.

حسادت همسران محمد: برخی روایات اشاره می‌کنند که همسران دیگر محمد (به ویژه عایشه و حفصه) به ماریه حسادت می‌ورزیدند، زیرا او تنها فرزندی پسر برای محمد به دنیا آورده بود. این حسادت‌ها ممکن است در دامن زدن به شایعات نقش داشته باشند.

🔶 واکنش محمد:
🔪بر اساس برخی روایات، محمد برای بررسی صحت این شایعات، علی (ابن ابی‌طالب) یا زبیر بن عوام را فرستاد تا جریح را تعقیب کنند و در صورت تأیید شایعات، او را بکشند.
🌴هنگامی که علی/زبیر به جریح رسیدند، او را در حال بالا رفتن از نخل دیدند. جریح از ترس خود را از نخل پایین انداخت و در آن لحظه مشخص شد که او "اخته" (خواجه/عنین) بوده و بنابراین قادر به برقراری رابطه جنسی نبوده است.
🔺پس از این واقعه، محمد از بی‌گناهی ماریه و صحت نسب ابراهیم مطمئن شد.

📖 این ماجرا در منابعی مانند صحیح مسلم (کتاب التوبه)، طبقات الکبری ابن سعد، و برخی تفاسیر و کتب سیره ذکر شده است، اما تفسیر و تحلیل آن از دیدگاه‌های مختلف متفاوت است.

🔺وحی برای روشن شدن حقیقت نازل نشد: نکتۀ انتقادی مطرح شده توسط لیلی العاصیة این است که برخلاف موارد دیگری که وحی (آیات قرآن) برای حل مسائل شخصی محمد، یا روشن کردن حقایق مربوط به زندگی او (مانند "قضیۀ افک" که در آن عایشه متهم به زنا شد و آیات قرآن برای تبرئه او نازل شد)، در این مورد خاص (شک به ماریه و نسب ابراهیم)، هیچ آیه‌ای از قرآن برای رفع شک و شبهه یا روشن شدن حقیقت نازل نشد.

🔺لیلی العاصیة، عدم نزول وحی در این قضیه خاص را به عنوان دلیلی برای بشری بودن محمد و نبود منشأ الهی برای وحی قلمداد می‌کند. استدلال او این است که اگر محمد واقعاً پیامبری از سوی خدا بود و وحی ابزاری برای حل مسائل او بود، چرا در چنین موضوع حساسی که به نسب فرزند و آبروی او و همسرش مربوط می‌شد، وحی برای رفع ابهام نازل نشد؟ این عدم نزول وحی، به زعم لیلی العاصیة، نشان‌دهندۀ این است که وحی در واقع از جانب خدا نبوده، بلکه بیشتر بر اساس نیازها و خواسته‌های شخصی محمد و شرایط سیاسی-اجتماعی آن زمان "ایجاد" می‌شده است.

🔻این نقد از لیلی العاصیة بسیار هوشمندانه است، چون به شکلی جزئی اما هدفمند، ساختار روایی و عملکرد گزینشی وحی را زیر سؤال می‌برد. حالا برای تعمیق و تقویت این استدلال، در ادامه نکات انتقادی و تحلیل‌های بیشتری اضافه می‌کنیم:

🧕🏻ماریه؛ تبعیض، سکوت و کارکرد انتخابی وحی

1️⃣ وحی، ابزارِ مدیریت بحران یا نیروی ناظر الهی؟

در مواردی که آبروی پیامبر در سطح عمومی تهدید می‌شد — مانند ماجرای تهمت به عایشه — وحی با صراحت و شدت وارد می‌شود. اما در موقعیتی بسیار حساس‌تر، یعنی شک به نسب تنها فرزند پسر پیامبر از ماریه قبطیه، آسمان سکوت می‌کند.

📌 در جامعه‌ای که مسئله‌ی «نسب» خط قرمز حیثیتی و حقوقی مردان است، سکوت خدا در چنین لحظه‌ای، یا نشان از بی‌اثر شدن وحی در حوزه‌ی احساسات شخصی دارد، یا نشان می‌دهد وحی فقط جایی ظاهر می‌شود که «مناسبت سیاسی، قبیله‌ای یا روانی» آن را ایجاب کند.

❓اگر وحی برای طهارت، وضو و صف نماز نازل می‌شود، اما برای تعیین نسب فرزند پیامبر نه، این چه «نظم الهی»‌ است؟
▪️یا محمد انسانی بود با تردیدها، شک‌ها و تصمیم‌های شخصی،
▪️یا وحی، ابزاری گزینشی بود برای ترمیم اعتبار، حل بحران و سامان‌دهی مناسبات قدرت.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 چرا محمد پیامبر نبود؟
— دلایلی غیرقابل انکار (۳/۳)

🎙#لیلی_العاصیة (نامِ انتخابیِ نقدآگین برای منتقد زنِ عرب، و صاحبِ کانالِ «بر هدایت عقل»)

2️⃣ مرز مبهم وحی و امورِ خصوصی

🔻 سؤال ساده است:

آیا خدا در امور شخصی محمد دخالت می‌کند یا نه؟

🪚 اگر پاسخ «بله» است (مثل ماجرای زید، طلاق‌ها، ازدواج‌ها و اتهام به عایشه)، پس چرا در مسائلی مثل شک به فرزند، سکوت مطلق حاکم است؟

🪚 اگر پاسخ «نه» است، پس بخش عظیمی از قرآن — که به امور خانوادگی، احساسات، رقابت همسران، و حتی غذای شبانه محمد می‌پردازد — چه توجیهی دارد؟

📌 این «تناقض»، چهره‌ای انسانی از محمد ترسیم می‌کند: کسی که گاه از احساسات شخصی، غیرت، یا خشمش وحی می‌سازد، و گاه آسمان را به سکوت وا-می‌دارد تا تصمیم زمینی‌اش را اجرا کند.

3️⃣ عایشه و ماریه: دو جایگاه، دو سرنوشت

📌 ماریه، بی‌صدا‌ترین زن پیامبر است.
از او هیچ روایت معتبری در منابع اسلامی نیست؛ نه سخنی، نه دفاعی، نه حتی آیه‌ای در شأنش. او تنها «کنیزی از مصر» بود که مادرِ فرزند پسر پیامبر شد — و حتی در مظان اتهام و سوءظن، بی‌هیچ حمایت الهی رها شد.

🔺در مقابل، عایشه — همسر قریشی، محبوب پیامبر، و دختر ابوبکر — در حادثه‌ی افک، ۱۵ آیۀ کامل برای دفاع از حیثیتش دریافت می‌کند.

⁉️ آیا الله «خالقِ ادعایی سماوات و الارض»، همان‌قدر که محمد، به زن محبوب‌تر اهمیت می‌دهد؟
❓آیا «عدالت الله» نیز از مسیر تبار، طبقه و مناسبات قبیله‌ای عبور می‌کند؟

👁‍🗨 این تفاوت رفتاری، نه به «معرفت دینی»، بلکه به ساختار مردسالار عربستانِ قرن هفتم شباهت دارد؛ جایی که «کنیزِ بی‌قبیله» در حاشیه می‌ماند، حتی اگر فرزند پیامبر را به دنیا آورده باشد!

4️⃣ تبعیض در وحی؛ الگویی برای تاریخ اسلام؟

🔸 وقتی حتی خدا هم میان زنان پیامبر فرق می‌گذارد — و برای یکی بیش از ۱۰ آیۀ یک سوره را می‌فرستد، و دیگری را حتی در مظان خیانت بی‌دفاع رها می‌کند — دیگر از «عدالت اسلامی» نمی‌توان سخن گفت.

❓اگر وحی هم‌راستا با نیازها و مناسبات قبیله‌ای عمل می‌کند، چگونه می‌توان آن را الهی، ناظر و بی‌طرف دانست؟

🔺و آیا نه اینکه همین الگوی تبعیض در وحی، بعدتر به الگوی تبعیض در فقه و جامعه اسلامی بدل شد؟ از سکوت در برابر بردگان و کنیزان، تا نفی حقوق غیرقریشی‌ها و غیرعرب‌ها، رگه‌ی این سنت از همان‌جا آغاز شده بود.

🔻لیلی العاصیة
📺 قرآنیون: دوستانِ الله یا مرتد؟
📺 آیاتِ ساده‌لوحانه و خنده‌دار که بشری بودن قرآن را ثابت می‌کنند

📺 دلیلِ فقهیِ جوازِ ۴ زن در اسلام؟😆
📺 راه برخورد با مرد صیغه‌باز؟!
📕رابطۀ احکام اسلامی و عفاف (یکم - دوم)
📕تضاد نگاه به زن در قرآن و ادیان
📕رابطۀ متعهدانۀ مسیحی و هرج‌ومرجِ اسلامی

.


#نقد_قرآن #نقد_اسلام #زنان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘دشواری‌های براهین اثبات وجود خدا
— حاشیه‌ای بر بررسی انتقادی براهین اثبات وجود خدا از سوی دکتر عبدالرحیم سلیمانی

✍🏻 دکتر #جعفر_نکونام

🔸دکتر #عبدالرحیم_سلیمانی در میان براهین متعدد برای اثبات وجود خدا، تنها ۴ برهان را قابل تأمل می‌داند و بقیه را «نه شفابخش و نه کورکن» می‌خوانَد. در این یادداشت، ضمن مرور این براهین، به تحلیل انتقادی بنیادهای نظری آن‌ها و نیز نارسایی‌های مشترکشان می‌پردازیم.

🔶 براهین چهارگانه مورد تأیید دکتر سلیمانی
بر پایه دیدگاه سلیمانی، تنها براهینی که ارزش تأمل دارند عبارت‌اند از: ۱. برهان نظم؛ ۲. برهان امکان و وجوب؛ ۳. برهان ایمان؛ ۴. برهان اخلاق.

🔺اما محل بحث است که آیا این براهین می‌توانند وجود خدا را به لحاظ نظری اثبات کنند و آیا چنان خدایی با خدای دینی تطابق دارد یا نه؟

🔶 نارسایی براهین در شناسایی ذات خدا
بزرگ‌ترین اشکالی که بر این براهین وارد است، آن است که از رهگذر هیچ‌یک از آنها نمی‌توان «ذات» خدا را شناخت. آن‌ها صرفاً به پر کردن یک «خلأ مفهومی» در اندیشۀ انسان می‌پردازند. اگر انسان بتواند آن خلأ را با فرضیه‌ای دیگر، مانند مفهوم طبیعتِ خودبسنده پر کند، آن‌گاه انسان اساساً نیازی به فرض «خدا» احساس نخواهد کرد. بر این اساس، براهین مزبور بیشتر متأثر از جهل بشر هستند تا علم او.

🔶 اتکای براهین به جهل بشر، نه دانش او
بسیاری از این براهین در اصل بر جهل بشر نسبت به منشأ جهان یا مکانیزم‌های هستی استوارند؛ یعنی چون انسان نمی‌داند چگونه چیزی پدید آمده، لذا وجود خدا را برای پر کردن این شکاف فرض می‌گیرد. حال آن‌که هر فرضی که بتواند این خلأ را پر کند، می‌تواند جایگزین خدا شود. این نشان می‌دهد که براهین به‌جای تکیه بر معرفت، بر جهل بشر سوار شده‌اند.

🔶 ناکارآمدی روان‌شناختی براهین در پذیرش همگانی
اگر این براهین حقیقتاً توان اثبات وجود خدا را داشتند، چرا تمام انسان‌ها به این نتیجه نمی‌رسند که خدایی هست؟ نیز چرا باور به خدا بیشتر امری موروثی و فرهنگی است تا امری مبتنی بر استدلال عقلی؟ تقریباً، هیچ‌کس را نمی‌توان یافت که بدون آموزه‌های محیطی و دینی، و صرفاً از راه استدلال عقلی، باور به وجود خدا پیدا کرده باشد.

🔶 فقدان نقش کارکردی خدای برهانی در زندگی واقعی
حتی اگر این براهین بتوانند وجود یک خدا را ثابت کنند، خدایی که از دل این براهین بیرون می‌آید، فاقد هرگونه نقش در زندگی عملی انسان‌هاست. این خدایی که با این براهین ثابت می‌شود، نه پیامبری می‌فرستد، نه کتابی نازل می‌کند، نه دعایی را می‌شنود و نه رزقی عطاء می‌کند و نه قومی را به سبب گناهانشان هلاک می‌کند. چنین خداوندی با خدای متدینان که این چنین در زندگی دخالت فعال دارد و حامل معنا و ارزش است، کاملاً بی‌ارتباط است.

🔶 فقدان تعریف مشترک از خدا حتی در میان خداباوران
تعارض در تعریف خدا بین خداباوران مختلف، خود نشان‌دهندۀ آن است که هیچ برهان برون‌دینی نتوانسته خدای واحد و مشترکی را برای خداباوران اثبات کند. معنای خدای فیلسوف و متکلم و عارف و نیز معنای خدای مسلمان و یهودی و مسیحی با همدیگر اختلافی بنیادین دارد. این تشتت در معنای خدا، براهین برون‌دینی را از حیث کارآمدی برای خداباوران ناتوان می‌سازد.

🔶دشواری فهم براهین برای عموم مردم
خود دکتر سلیمانی نیز تأکید می‌کند که این براهین برای تودۀ مردم قابل فهم نیستند و تنها در دایرۀ محدود فیلسوفان مؤمن جای دارند. این نکته این پرسش اساسی را پدید می‌آورد که اگر خدا فقط با عقل نخبگان اثبات‌پذیر است، چه فایده‌ای برای تودۀ مردم دارد؟ حتی نظم جهان که برهان نظم بر آن مبتنی است و برای تودۀ مردم قابل فهم است، هرگز تودۀ مردم را به خدایی که در ادیان الهی معرفی می‌شود، رهنمون نمی‌کند؛ چون این برهان هرگز اقتضاء نمی‌کند که خدای مبتنی بر آن به ارسال رسل و انزال کتاب و هلاکت اقوام به سبب پیروی نکردن از رسل الهی و کتب آسمانی بپردازد.

🔶 جمع‌بندی: عقل عملی به‌جای عقل نظری
برآیند همۀ این نقدها آن است که خدا نه با عقل نظری و براهین فلسفی، بلکه صرفاً با عقل عملی قابل توجیه است. عقل عملی نیز بیش از این دلالت ندارد که باور داشتن به خدا در زندگی انسان‌ها کارکرد مثبت روانی و اجتماعی دارد، ولو اینکه چنین باوری بر وجودی واقعی و مستقل از ذهن آدمی مبتنی نباشد. در این تلقی، باور به خدا فقط یک «باور سودمند» دانسته می‌شود؛ نه یک باور مبتنی بر واقعیتی متعالی خارج از ذهن. بنابراین، هیچ یک از براهین فلسفی قدرت اثبات وجود خدای دینی را ندارند که به ارسال رسل و انزال کتب و صدور تکالیف و مجازات مکلفان می‌پردازد. خدای دینی فقط بر روایت متون دینی و باور متدینان مبتنی است.

📓استدلال در دفاع از خداناباوری
📻 «گفتگوهایی دربارۀ‌ دین طبیعی»
📻 علیت و شر
📻 «برهان نظم» در ترازو (جلسۀ اول | جلسۀ دوم)

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #اثبات_خدا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @dineaqlani

📺 دربارۀ کمیل و سندیتِ دعای کمیل (+)

🔻سندیت‌سنجی
📕نهج‌البلاغه و علی؟
📕سندیت زیارت جامعۀ کبیره
📕دعای عرفه و حسين؟
📕نهج‌البلاغه در ترازوی قرآن
📺 نهج‌البلاغه پیروز تحدی؛ اعجاز ادبی قرآن کجاست؟
📺 هیچ‌کس در دانشگاه حدیث را نمی‌پذیرد
📓سخنانِ سرگردان؛ از پیشوایان یا دیگران؟ (قسمت ۱)، (قسمت ۲)

🔻اهل غلو و شیعه
📕خطبۀ نورانیة؛ شیعه یا اهل غلو؟
📕خطبۀ بیان
📕پروژۀ ایدئولوژیکِ جابجاییِ «علی» با «رستم»
📕تشیع: مذهب‌تراشیِ سیاسیِ ایرانیان
📺 بازخوانیِ سیمایِ علی‌‌بن‌‌عبدمناف(ابی‌طالب)
📺 نور ازلی علی یا انسان-خداییِ تشیع
📺 اگر علی خلق نمی‌شد؟!
📺 یک فیلِ سفیدِ خری(!) که حرام‌زاده(!) بود، از علی پیروی نکرد
📻 دینِ علی؛ گذرگاهِ عرفانِ باستان به عرفان اسلامی (پرفسور امیرمعزی)

.


#بازنگری #نقد_شیعه #تشیع #تاریخ_شیعه #علی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘کلینی و جعل

🍂 متون حدیثی منقول از امامان شیعه، همانند سایر متون نقلی، در فرآیند «انتقال و تثبیت» خود، با لایه‌هایی از زمان‌مندی مواجه‌اند. به‌طور خاص، می‌توان حداقل چهار سطح تاریخی را برای هر گزاره دینی نقل‌شده، در نظر گرفت:

۱. تاریخ صدور گزاره از سوی امام.
۲. تاریخ نقل این گزاره توسط راوی یا راویان.
۳. تاریخ کتابت اولیه آن گزاره در یک اثر مکتوب.
۴. تاریخ استنساخی از کتاب که اکنون در اختیار ماست (نسخه موجود یا نسخه بدل).

🔺این تفکیکِ زمانی، به‌ویژه در مورد منابع حدیثی اسلامی، از اهمیت فراوانی برخوردار است؛ چراکه هیچ‌یک از نسخه‌های اصلی (أصول اولیه) آثار حدیثی قرون نخست اسلامی (چه در سنت شیعی و چه در تراث اهل‌سنت) امروزه در دسترس نیستند.

🔺آنچه در اختیار ما قرار دارد، نسخه‌هایی هستند که با فاصله‌ای چند قرنی از زمان تألیف اثر، تدوین شده و در بهترین حالت، «نسخه‌ای منسوب به مؤلف» به شمار می‌آیند.

🔺🔺برای مثال، مهم‌ترین اثر حدیثی در سنت امامیه، یعنی کتاب «الکافی» تألیف محمد بن یعقوب کلینی (م. ۳۲۹ق)، گرچه در قرن سوم هجری و با فاصله‌ای اندک از عصر ائمه نگاشته شده‌است، اما قدیم‌ترین نسخه خطی موجود از این کتاب، حدود سه قرن پس از زمان مؤلف تاریخ‌گذاری شده است؛ آن هم نه به‌صورت نسخه‌ای کامل، بلکه به‌صورت نسخه‌ای ناقص از بخشی از کتاب کافی. نسخه کامل‌تری که اکنون در دست است، به بیش از شش قرن پس از تألیف اثر باز می‌گردد.

🔺🔻این فاصله زمانی میان تألیف اثر و نسخه‌های خطی موجود، پرسش‌های جدی در خصوص «اصالت احادیث» نقل‌شده در منابع حدیثی ایجاد می‌کند. به‌طور مشخص، در مورد احادیث مندرج در کتاب کافی، این سؤال مطرح است:
❓از کجا می‌توان مطمئن شد که حدیث مورد نظر، واقعاً توسط کلینی در نسخه اصلی اثر گنجانده شده بوده است؟

🔺در غیاب نسخه اصل، همواره این احتمال وجود دارد که در فرآیند نسخه‌برداری و انتقال متون در قرون بعدی، احادیثی به کتاب افزوده یا از آن حذف شده باشند. این مسئله، یعنی پدیده «تحریف متنی»، چه به‌صورت عمدی و چه به‌شکل سهوی، در متون خطی اسلامی، پدیده‌ای نسبتاً شایع و مستند است.

🔺بنابراین، یکی از چالش‌های مهم در ارزیابی منابع حدیثی، به‌ویژه در مطالعات حدیث‌پژوهی و تاریخ نقل حدیث، همین مسئله «وثاقت نسخه‌های موجود» و «احتمال تحریف» در فرآیند انتقال متون است.

❓پرسش محوری در این زمینه چنین است: با توجه به عدم دسترسی به نسخه اصل آثار حدیثی، چگونه می‌توان از صحت و اصالت محتوای نسخه‌های موجود، به‌ویژه در مورد احادیث خاص، اطمینان حاصل کرد؟

🔸این مسئله، نیازمند رویکردی انتقادی، بین‌رشته‌ای و مبتنی بر مطالعات «نسخه‌شناسی، تاریخ علوم (مخصوصاً کلام)، زبانشناسی و نیز علم رجال است.

@htidah

🔻سندیت‌سنجی
📺 سندیتِ دعای کمیل
📕نهج‌البلاغه و علی؟
📕سندیت زیارت جامعۀ کبیره
📕دعای عرفه و حسين؟
📕نهج‌البلاغه در ترازوی قرآن
📺 نهج‌البلاغه پیروز تحدی؛ اعجاز ادبی قرآن کجاست؟
📺 هیچ‌کس در دانشگاه حدیث را نمی‌پذیرد
📓سخنانِ سرگردان؛ از پیشوایان یا دیگران؟ (قسمت ۱)، (قسمت ۲)

🔻اهل غلو و شیعه
📕خطبۀ نورانیة؛ شیعه یا اهل غلو؟
📕خطبۀ بیان
📕پروژۀ ایدئولوژیکِ جابجاییِ «علی» با «رستم»
📕تشیع: مذهب‌تراشیِ سیاسیِ ایرانیان
📺 بازخوانیِ سیمایِ علی‌‌بن‌‌عبدمناف(ابی‌طالب)
📺 نور ازلی علی یا انسان-خداییِ تشیع
📺 اگر علی خلق نمی‌شد؟!
📺 یک فیلِ سفیدِ خری(!) که حرام‌زاده(!) بود، از علی پیروی نکرد
📻 دینِ علی؛ گذرگاهِ عرفانِ باستان به عرفان اسلامی (پرفسور امیرمعزی)

.


#بازنگری #نقد_شیعه #تشیع #تاریخ_شیعه #امام_صادق

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

ترجمه به فارسی:

بیژن عبدالخلیفه: من تمام‌قد پشتم را به ج.ا کرده‌ام؛ هر تعدادی از ایرانیان هم بکشد؛ هر فساد و تعرض و تجاوزی هم بکند، به هیچ‌جایم نیست، عبد محض و شیعۀ تنوری خواهم ماند!

🔺تو که عددی نیستی؛ اسد برای جلوگیری از ۲ میلیون کشته توسط آمریکا، ۵۰۰ هزار نفر از مردم سوریه رو کشت و نادیده گرفت.

🔺فکر می‌کنند خود اینکه اعلام می‌کنند حیوانند جنبۀ منفی نخواهد داشت اگه اینطور اعلام کنند که گورخری‌اند که اجازه میده تمساح بچه‌ش رو بخوره. به زعم‌ خودشون همینکه خوک نباشند اینکه آدم نیستند رو جبران می‌کنه‌.

✍🏻 #اریک

📕سُقراطُ الوِلاية
📻 از خیانت به حقیقت تا توجیه جنایت
📕از بی‌سوادی سیاسی تا بی‌وجدانی اخلاقی
📻 عبدالکریمی و جعل تاریخ در جامۀ تفکر
📻 دلقک: زلنسکی یا عبدالکریمی؟
📕«اصغر لجن و علی گاوکش» در دانشگاه
📺کاریکاتوری بدبو از شریعتی
📺 ژاپن بی‌غیرت و سربازان آمریکایی
📺 خودفیلسوف‌پندار ابرمغلطه‌کار
📕دیسکو و عیش‌ونوش در نظر پدیدارشناس شیعه
📕نقدی بر تناقضاتِ معرفتی و نسبت آن با ساختار قدرت
📕مغاک عصر ظلمت
📕فیلسوفان آلمانی چه میگن؟

.


#روزنه‌گشایان #چپ_ایرانی #استمرارطالبان #نقد_چپ

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @AnimalsQuotes

📺 نقد فیلمِ "پیر پسر" به کارگردانی اکتای براهنی (+)
— با بازی حسن پورشیرازی، حامد بهداد و لیلا حاتمی

🎙#مسعود_فراستی

.


#نقد_فیلم #پیرپسر

➖➖➖

🌾 @Naqdagin