🎧 نقد و بررسیِ «برهان‌ِ حدوث‌» با تقریرِ امام جعفر صادق (مغزِ متفکرِ جهان تشیع!) (+)

🎙#فردزیلا و #شبگرد و بانو #آنا

.


#نقد_شیعه #مغلطجات #شیعه #امام_صادق #جعفر_صادق #تشیع #تاریخ #الهیات #الهیات_اسلامی #اثبات_وجود_خدا #اثبات_خدا #خدا #خداناباوری #آتئیسم #مغالطات #مغلطه #تاریخ_تشیع

➖➖➖

🌾@Naqdagin

🎧مناظره‌ای درباب «برهان نظم»

🎙#اشکان و علیرضا

🔸در این ویدئو صحبتی داشتم با یکی از دوستان باورمند به خدا دربابِ «برهان نظم» و این که آیا «برهان نظم» توان اثبات وجودا خدا را دارد؟

🔗 دیگر دوستانِ اهل دانشی که مایلند تا با همدیگر دیالوگ و مناظره‌ای با موضوعات دینی و اسلامی داشته‌باشیم، این پستِ نقدآگین را ببینند و به آیدی موجود در آن پیغام بدهند.

.


#فلسفیدن #تفکر_انتقادی #نقد_ادیان #مناظره #گفتگو #اثبات_خدا #دیوید_هیوم #هیوم #الهیات #برهان_نظم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fargasht22

🎧برهان علیت و مسألۀ شر

🎙#اشکان و علیرضا

🔻گفت‌و‌گویی داشتیم در مورد برهان علیت و مسئلۀ شر.

⌚️فهرست زمانی - اهم مطالب
0:00 توضیح برهان علیت
3:50 توضیح علت و معلول
09:45 تقریر برهان علیت
13:32 اصل علیت عقلی است؟
21:00 اصل علیت ضرورت منطقی دارد؟
23:00 دفاع از اصل علیت
25:00 نقد دوم به برهان علیت
28:34 دفاع از برهان علیت
33:23 نقد سوم به برهان علیت
35:22 دفاع از برهان علیت
1:00:20 نقد کانت به برهان علیت
1:04:00 بررسی نقد کانت
1:09:20 علت جهان چیست؟
1:11:00 تقریر هیوم از مسئله شر
1:14:20 دفاع از شر
1:22:00 طرح کلی مسئله شر
1:29:00 دفاع دوم از مسئه شر
1:37:00 شر غیر ضروری

🔗 دیگر دوستانِ اهل دانشی که مایلند تا با همدیگر دیالوگ و مناظره‌ای با موضوعات دینی و اسلامی داشته‌باشیم، این پستِ نقدآگین را ببینند و به آیدی موجود در آن پیغام بدهند.

.


#فلسفیدن #تفکر_انتقادی #نقد_ادیان #مناظره #گفتگو #اثبات_خدا #دیوید_هیوم #هیوم #الهیات #برهان_علیت #ابن_سینا #کانت #برهان_شر

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fargasht22

📺 آیا دین صرفاً زادۀ ترس‌های انسان است؟ (+)
— برخی نظرات #دیوید_هیوم به‌طور مختصر

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #فلسفه #وجود_خدا #اثبات_خدا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 آیا انسان خدا را آفرید؟ (+)

.


#نقد_ادیان #وجود_خدا #اثبات_خدا #زیگموند_فروید #ادیان_سامی #فروید

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧آیا براهین وجود خدا قانع‌کننده‌اند؟ (+)
— نقدِ کانت و هیوم بر برهان علیت

🎙#اشکان (کانالِ یوتیوبِ «فلسفه و دانش»)

🔸در این کلیپ به بررسی براهین وجود خدا از دیدگاه دو فیلسوف بزرگ، ایمانوئل کانت و دیوید هیوم، می‌پردازیم. این دو فیلسوف نقدهای مهمی به براهین سنتی وجود خدا داشته‌اند که تأثیر زیادی بر فلسفه دین گذاشته‌اند و ما قصد داریم این دیدگاه‌ها را به زبانی ساده‌تر بررسی کنیم.

🔸ابتدا به نقد کانت بر برهان کیهانی‌شناختی می‌پردازیم. کانت در کتاب "سنجش عقل محض" می‌گوید که:

هر برهانی که به علیت تکیه می‌کند، نمی‌تواند از محدوده جهان حسی و تجربی ما فراتر برود.

🔻به‌عبارت دیگر:

مفهوم علیت فقط در دنیای تجربه‌ ما معنی دارد و نمی‌توان آن را برای چیزی خارج از آن، مثل خدا، به کار برد.

🔻از نظر کانت:

این محدودیت‌ها باعث می‌شوند که هرگونه استنتاج متافیزیکی درباره وجود خدا با مشکلات جدی روبرو شود و نتوانیم به نتیجه‌ای قطعی برسیم.

🔻سپس به نقدهای دیوید هیوم می‌پردازیم، به‌خصوص آنچه که در کتاب "گفتاری درباب دین طبیعی" آمده است. هیوم از طریق شخصیت کلینتس به نقد مفهوم "هستی ضروری" می‌پردازد. او معتقد است که:

ایدۀ "هستیِ ضروری"، همان‌طور که فیلسوفانی مانند آنسلم و لایب‌نیتس مطرح کرده‌اند، پر از ابهام است.

🔻هیوم می‌گوید که:

هیچ چیزی در تجربه‌های ما وجود ندارد که نشان دهد وجود چیزی، از جمله خدا، به‌طور ضروری باشد. به بیان ساده‌تر، همه باورهای ما دربارۀ وجود چیزها، بر اساس "تجربه و مشاهده" است و نمی‌توان گفت که چیزی لزوماً باید وجود داشته‌باشد.

🔻هیوم همچنین به «برهان نظم» می‌پردازد و می‌گوید که:

تشبیه جهان به یک ماشین یا ساعت، که نیاز به یک سازنده هوشمند دارد، نادرست است.

🔻او توضیح می‌دهد که:

این تشبیه‌ها بیشتر محدودیت‌های ذهن ما را نشان می‌دهند که سعی می‌کند با استفاده از تجربیات محدود خود، به درکی از جهان برسد.

🔻هیوم معتقد است که:

این نوع براهین، به دلیل استفاده از قیاس‌های ضعیف، نمی‌توانند دلیل محکمی برای اثبات وجود خدا باشند.

🔸هدف این کلیپ این است که نشان دهد چگونه کانت و هیوم، هر یک به روش خود، براهین سنتی وجود خدا را به چالش می‌کشند و با استفاده از استدلال‌های فلسفی، محدودیت‌های این براهین را نشان می‌دهند.

🔸این بحث‌ها به ما کمک می‌کنند که با دقت بیشتری به موضوع وجود خدا نگاه کنیم و به‌جای پذیرفتن بی‌چون‌وچرای براهین قدیمی، آن‌ها را با دقت و تفکر بیشتری بررسی کنیم.

🗄پست‌ مرتبط
📻 برهان علیت و مسألۀ شر
📻 مناظره‌ای درباب «برهان نظم»
📺 چرا انسان‌ «دیوها/خدایان/اجنه» را ساخت؟

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #اثبات_خدا #هستی‌کاوی #فلسفه #کانت #هیوم #فلسفه_دین #الهیات

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fargasht22

📺 آیا براهین وجود خدا قانع‌کننده‌اند؟ (+)
— نقدِ کانت و هیوم بر برهان علیت

🎙#اشکان (کانالِ یوتیوبِ «فلسفه و دانش»)

🔸در این کلیپ به بررسی براهین وجود خدا از دیدگاه دو فیلسوف بزرگ، ایمانوئل کانت و دیوید هیوم، می‌پردازیم. این دو فیلسوف نقدهای مهمی به براهین سنتی وجود خدا داشته‌اند که تأثیر زیادی بر فلسفه دین گذاشته‌اند و ما قصد داریم این دیدگاه‌ها را به زبانی ساده‌تر بررسی کنیم.

🔸ابتدا به نقد کانت بر برهان کیهانی‌شناختی می‌پردازیم. کانت در کتاب "سنجش عقل محض" می‌گوید که:

هر برهانی که به علیت تکیه می‌کند، نمی‌تواند از محدوده جهان حسی و تجربی ما فراتر برود.

🔻به‌عبارت دیگر:

مفهوم علیت فقط در دنیای تجربه‌ ما معنی دارد و نمی‌توان آن را برای چیزی خارج از آن، مثل خدا، به کار برد.

🔻از نظر کانت:

این محدودیت‌ها باعث می‌شوند که هرگونه استنتاج متافیزیکی درباره وجود خدا با مشکلات جدی روبرو شود و نتوانیم به نتیجه‌ای قطعی برسیم.

🔻سپس به نقدهای دیوید هیوم می‌پردازیم، به‌خصوص آنچه که در کتاب "گفتاری درباب دین طبیعی" آمده است. هیوم از طریق شخصیت کلینتس به نقد مفهوم "هستی ضروری" می‌پردازد. او معتقد است که:

ایدۀ "هستیِ ضروری"، همان‌طور که فیلسوفانی مانند آنسلم و لایب‌نیتس مطرح کرده‌اند، پر از ابهام است.

🔻هیوم می‌گوید که:

هیچ چیزی در تجربه‌های ما وجود ندارد که نشان دهد وجود چیزی، از جمله خدا، به‌طور ضروری باشد. به بیان ساده‌تر، همه باورهای ما دربارۀ وجود چیزها، بر اساس "تجربه و مشاهده" است و نمی‌توان گفت که چیزی لزوماً باید وجود داشته‌باشد.

🔻هیوم همچنین به «برهان نظم» می‌پردازد و می‌گوید که:

تشبیه جهان به یک ماشین یا ساعت، که نیاز به یک سازنده هوشمند دارد، نادرست است.

🔻او توضیح می‌دهد که:

این تشبیه‌ها بیشتر محدودیت‌های ذهن ما را نشان می‌دهند که سعی می‌کند با استفاده از تجربیات محدود خود، به درکی از جهان برسد.

🔻هیوم معتقد است که:

این نوع براهین، به دلیل استفاده از قیاس‌های ضعیف، نمی‌توانند دلیل محکمی برای اثبات وجود خدا باشند.

🔸هدف این کلیپ این است که نشان دهد چگونه کانت و هیوم، هر یک به روش خود، براهین سنتی وجود خدا را به چالش می‌کشند و با استفاده از استدلال‌های فلسفی، محدودیت‌های این براهین را نشان می‌دهند.

🔸این بحث‌ها به ما کمک می‌کنند که با دقت بیشتری به موضوع وجود خدا نگاه کنیم و به‌جای پذیرفتن بی‌چون‌وچرای براهین قدیمی، آن‌ها را با دقت و تفکر بیشتری بررسی کنیم.

🗄پست‌ مرتبط
📻 برهان علیت و مسألۀ شر
📻 مناظره‌ای درباب «برهان نظم»
📺 چرا انسان‌ «دیوها/خدایان/اجنه» را ساخت؟

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #اثبات_خدا #هستی‌کاوی #فلسفه #کانت #هیوم #فلسفه_دین #الهیات

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @fargasht22

جدالی درباب برهان علیت
— براهین وجود خدا



🔸در این ویدیو گفت و گوی مفصلی داشتم با دوست عزیز درباب برهان علیت.

🔻کلا در چهار جهت می‌توان به این برهان نقد وارد کرد

▪️گزاره "هر معلولی علتی دارد" همان‌گویی و توصیفی درش نیست.

▪️محال بودن تسلسل ایرادی به گزاره بالا است.

▪️رابطه علیت در جهان حسی معنا دارد و نمی‌تواند محمول بر مفهومی متافیزیک شود.

▪️جهان به مثابه کل علت نمی‌خواهد. زیرا کل نیاز به علت ندارد زیرا یک مفهوم است.

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین

📻 نقدِ کانت و هیوم بر برهان علیت
📻 برهان علیت و مسألۀ شر
📻 مناظره‌ای درباب «محمد و اسلام»
📻 مناظره‌ای درباب «محمد و اسلام»
📻 روشنفکری و دینداری: تناقض‌ها در کجاست؟
📺 بی‌نهایت محاله؟
📺 ذهنیت غربی و شرقی
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا انسان‌ «دیوها/خدایان/اجنه» را ساخت؟
📺 مناظره هوش مصنوعی خداباور با هوش مصنوعی آتئیست
📺 آیا براهین وجود خدا قانع‌کننده‌اند؟
📺 شاید کس/کسانی ما را برای سرگرمی خود خلق کرد‌ه‌اند!
📺 بزرگ‌ترین چالش اعتقاد به خدا چیست؟

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #تفکر_انتقادی #مناظره #اثبات_خدا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin |

🎧 جدالی درباب برهان علیت
— براهین وجود خدا


🔸در این صوت گفت و گوی مفصلی داشتم با دوست عزیز درباب برهان علیت.

🔻کلا در چهار جهت می‌توان به این برهان نقد وارد کرد

▪️گزاره "هر معلولی علتی دارد" همان‌گویی و توصیفی درش نیست.

▪️محال بودن تسلسل ایرادی به گزاره بالا است.

▪️رابطه علیت در جهان حسی معنا دارد و نمی‌تواند محمول بر مفهومی متافیزیک شود.

▪️جهان به مثابه کل علت نمی‌خواهد. زیرا کل نیاز به علت ندارد زیرا یک مفهوم است.

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین

📻 نقدِ کانت و هیوم بر برهان علیت
📻 برهان علیت و مسألۀ شر
📻 مناظره‌ای درباب «محمد و اسلام»
📻 مناظره‌ای درباب «محمد و اسلام»
📻 روشنفکری و دینداری: تناقض‌ها در کجاست؟
📺 بی‌نهایت محاله؟
📺 ذهنیت غربی و شرقی
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا انسان‌ «دیوها/خدایان/اجنه» را ساخت؟
📺 مناظره هوش مصنوعی خداباور با هوش مصنوعی آتئیست
📺 آیا براهین وجود خدا قانع‌کننده‌اند؟
📺 شاید کس/کسانی ما را برای سرگرمی خود خلق کرد‌ه‌اند!
📺 بزرگ‌ترین چالش اعتقاد به خدا چیست؟

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #تفکر_انتقادی #مناظره #اثبات_خدا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin |

🎧خدای سید حسینِ نصر در ترازو (+)

🎙#وریا_امیری

🔸در برنامه دو آتئیست به دو موضوع پرداخته شد. بخش اول بحثی در مورد دیدگاه‌های #غلام‌حسین_ابراهیمی_دینانی پیرامون مد، زیبایی‌شناسی و پیروی از هنجارها بود. در این بخش، با استفاده از مثال شلوار جین پاره و اشاره به حکایتی از سعدی، به نقد دیدگاه‌های سنتی و مداخله‌جویانه در مسائل شخصی افراد می‌پردازند.

🔸در بخش دوم به بررسی افکار پرفسور سید حسین نصر پرداخته شد. ایشان به عنوان فیلسوفی جدی‌تر نسبت به برخی دیگر توصیف شدند و دارای سابقه تحصیلی قوی در دانشگاه‌های معتبر خارجی (از جمله هاروارد و احتمالا ام‌آی‌تی) می‌باشند. پرفسور نصر پیش از انقلاب نقش مهمی در بنیان‌گذاری موسسات فلسفی در ایران، نظیر انجمن شاهنشاهی فلسفه/مؤسسه پژوهشی حکمت فلسفه ایران، ایفا کردند. تمرکز اصلی ایشان بر فلسفه اسلامی بوده‌است.

🔸بخش مهمی از گفتگو به برهان ایشان برای اثبات خدا اختصاص داشت که با برهان واجبالوجوب و برهان صدیقین در ارتباط است. پرفسور نصر با تمرکز بر "ماهیت" (whatness) اشیاء و مفهوم "وجود ناب"، استدلال می‌کنند که وجود موجودات ممکن‌الوجود مستلزم وجود یک واجب‌الوجود یا وجود خالص است که خود منشأ و اصل وجود است. ایشان برای توضیح این مفهوم از مثال "نور" استفاده کرده و با اقتباس از دکارت ("می‌اندیشم، پس هستم")، مطرح می‌کنند که "می‌اندیشم، پس خدا هست"، به این معنا که هستی موجودات متفکر خود اثباتی برای وجود ناب الهی است که امکان هستی ما را فراهم می‌کند.

🔸در این گفتگو به نقدهای وارد بر این نوع استدلال‌ها از منظر منطق جدید پرداخته شد که وجود را نه یک خاصیت یا صفت، بلکه یک اپریتور (operator) در نظر می‌گیرد. این دیدگاه، روشی که وجود را شیء یا چیزی اضافی به ماهیت می‌بیند (مانند فلسفه ابن سینا و ملا صدرا) را مبتنی بر منطق ورشکسته‌ای دانسته و آن را به "عالم هپروت" تشبیه می‌کند.



📻 خداشناسی دینانی در ترازو
📕سخنی با متکلمِ فیلسوف‌نما
📕 دُم خروسِ بچه‌شیعه‌ای در نقابِ فیلسوف‌!
📕 کژفهمی دینانی از فرآیند شناخت

.


#فلسفیدن #نقد_روشنفکران
#فلسفه #الهیات #دین #اسلام #آتئیسم #ندانم_گرایی #سید_حسین_نصر #فلسفه_اسلامی #اثبات_خدا #برهان_واجب_الوجود #برهان_صدیقین #وجود #ماهیت #منطق #منطق_جدید #فلسفه_تحلیلی #اخلاق #زیبایی‌شناسی #نقد_فلسفه #گفتگو #مناظره

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘دشواری‌های براهین اثبات وجود خدا
— حاشیه‌ای بر بررسی انتقادی براهین اثبات وجود خدا از سوی دکتر عبدالرحیم سلیمانی

✍🏻 دکتر #جعفر_نکونام

🔸دکتر #عبدالرحیم_سلیمانی در میان براهین متعدد برای اثبات وجود خدا، تنها ۴ برهان را قابل تأمل می‌داند و بقیه را «نه شفابخش و نه کورکن» می‌خوانَد. در این یادداشت، ضمن مرور این براهین، به تحلیل انتقادی بنیادهای نظری آن‌ها و نیز نارسایی‌های مشترکشان می‌پردازیم.

🔶 براهین چهارگانه مورد تأیید دکتر سلیمانی
بر پایه دیدگاه سلیمانی، تنها براهینی که ارزش تأمل دارند عبارت‌اند از: ۱. برهان نظم؛ ۲. برهان امکان و وجوب؛ ۳. برهان ایمان؛ ۴. برهان اخلاق.

🔺اما محل بحث است که آیا این براهین می‌توانند وجود خدا را به لحاظ نظری اثبات کنند و آیا چنان خدایی با خدای دینی تطابق دارد یا نه؟

🔶 نارسایی براهین در شناسایی ذات خدا
بزرگ‌ترین اشکالی که بر این براهین وارد است، آن است که از رهگذر هیچ‌یک از آنها نمی‌توان «ذات» خدا را شناخت. آن‌ها صرفاً به پر کردن یک «خلأ مفهومی» در اندیشۀ انسان می‌پردازند. اگر انسان بتواند آن خلأ را با فرضیه‌ای دیگر، مانند مفهوم طبیعتِ خودبسنده پر کند، آن‌گاه انسان اساساً نیازی به فرض «خدا» احساس نخواهد کرد. بر این اساس، براهین مزبور بیشتر متأثر از جهل بشر هستند تا علم او.

🔶 اتکای براهین به جهل بشر، نه دانش او
بسیاری از این براهین در اصل بر جهل بشر نسبت به منشأ جهان یا مکانیزم‌های هستی استوارند؛ یعنی چون انسان نمی‌داند چگونه چیزی پدید آمده، لذا وجود خدا را برای پر کردن این شکاف فرض می‌گیرد. حال آن‌که هر فرضی که بتواند این خلأ را پر کند، می‌تواند جایگزین خدا شود. این نشان می‌دهد که براهین به‌جای تکیه بر معرفت، بر جهل بشر سوار شده‌اند.

🔶 ناکارآمدی روان‌شناختی براهین در پذیرش همگانی
اگر این براهین حقیقتاً توان اثبات وجود خدا را داشتند، چرا تمام انسان‌ها به این نتیجه نمی‌رسند که خدایی هست؟ نیز چرا باور به خدا بیشتر امری موروثی و فرهنگی است تا امری مبتنی بر استدلال عقلی؟ تقریباً، هیچ‌کس را نمی‌توان یافت که بدون آموزه‌های محیطی و دینی، و صرفاً از راه استدلال عقلی، باور به وجود خدا پیدا کرده باشد.

🔶 فقدان نقش کارکردی خدای برهانی در زندگی واقعی
حتی اگر این براهین بتوانند وجود یک خدا را ثابت کنند، خدایی که از دل این براهین بیرون می‌آید، فاقد هرگونه نقش در زندگی عملی انسان‌هاست. این خدایی که با این براهین ثابت می‌شود، نه پیامبری می‌فرستد، نه کتابی نازل می‌کند، نه دعایی را می‌شنود و نه رزقی عطاء می‌کند و نه قومی را به سبب گناهانشان هلاک می‌کند. چنین خداوندی با خدای متدینان که این چنین در زندگی دخالت فعال دارد و حامل معنا و ارزش است، کاملاً بی‌ارتباط است.

🔶 فقدان تعریف مشترک از خدا حتی در میان خداباوران
تعارض در تعریف خدا بین خداباوران مختلف، خود نشان‌دهندۀ آن است که هیچ برهان برون‌دینی نتوانسته خدای واحد و مشترکی را برای خداباوران اثبات کند. معنای خدای فیلسوف و متکلم و عارف و نیز معنای خدای مسلمان و یهودی و مسیحی با همدیگر اختلافی بنیادین دارد. این تشتت در معنای خدا، براهین برون‌دینی را از حیث کارآمدی برای خداباوران ناتوان می‌سازد.

🔶دشواری فهم براهین برای عموم مردم
خود دکتر سلیمانی نیز تأکید می‌کند که این براهین برای تودۀ مردم قابل فهم نیستند و تنها در دایرۀ محدود فیلسوفان مؤمن جای دارند. این نکته این پرسش اساسی را پدید می‌آورد که اگر خدا فقط با عقل نخبگان اثبات‌پذیر است، چه فایده‌ای برای تودۀ مردم دارد؟ حتی نظم جهان که برهان نظم بر آن مبتنی است و برای تودۀ مردم قابل فهم است، هرگز تودۀ مردم را به خدایی که در ادیان الهی معرفی می‌شود، رهنمون نمی‌کند؛ چون این برهان هرگز اقتضاء نمی‌کند که خدای مبتنی بر آن به ارسال رسل و انزال کتاب و هلاکت اقوام به سبب پیروی نکردن از رسل الهی و کتب آسمانی بپردازد.

🔶 جمع‌بندی: عقل عملی به‌جای عقل نظری
برآیند همۀ این نقدها آن است که خدا نه با عقل نظری و براهین فلسفی، بلکه صرفاً با عقل عملی قابل توجیه است. عقل عملی نیز بیش از این دلالت ندارد که باور داشتن به خدا در زندگی انسان‌ها کارکرد مثبت روانی و اجتماعی دارد، ولو اینکه چنین باوری بر وجودی واقعی و مستقل از ذهن آدمی مبتنی نباشد. در این تلقی، باور به خدا فقط یک «باور سودمند» دانسته می‌شود؛ نه یک باور مبتنی بر واقعیتی متعالی خارج از ذهن. بنابراین، هیچ یک از براهین فلسفی قدرت اثبات وجود خدای دینی را ندارند که به ارسال رسل و انزال کتب و صدور تکالیف و مجازات مکلفان می‌پردازد. خدای دینی فقط بر روایت متون دینی و باور متدینان مبتنی است.

📓استدلال در دفاع از خداناباوری
📻 «گفتگوهایی دربارۀ‌ دین طبیعی»
📻 علیت و شر
📻 «برهان نظم» در ترازو (جلسۀ اول | جلسۀ دوم)

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #اثبات_خدا

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @dineaqlani