نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.44K videos
93 files
9.15K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
بررسی نمادها و شخصیت‌های داستان عاشورا
@Naqdagin
🎧 بررسی نمادها و شخصیت‌های داستان عاشورا
— ردّ پای یهودیت در اسلام، بخصوص اسلام ایرانی (شیعی)

🎙 #مدی (پژوهشگر تاریخ‌، ادیان و زبان‌شناسی)

🔸مراسم‌های معطوف به رستگاری، عزاداری و خودآزاری در طول تاریخ فرهنگ‌ها

🔸کربلا یا کر بعل؛ بعل و ملوخ جزو خدایان خونریز بودند که دنبال قربانی انسانی بودند؛ در نگاه شیعی نیز شهادت حسین به‌مثابه «ذبح عظیم» که امر مقدر خداست و حتا به اطلاع محمد و خود حسین نیز رسیده، طرح می‌شود؛ امری مشابه صلیب مسیح که برای رستگاری و رهایی از گناه نخستین فرزندان آدم، ضروری بوده‌است.

🔸روزه گرفتن یهودیان در یوم کیپور (دهمین روز) و اهل سنت در عاشورا (دهمین روز محرم)

🔸قصه حسین، میکسی از سیاوش، مسیح، آدونیس و... است و بیسش توتمیسم، شمنیسم و خدایان کشاورزی‌ست.

🔸ایرانیان مجبور بودند که حسین را بعنوان جدشان، به‌چنین شکلی بوجود آورند تا فرهنگ خودشان را پس از اسلام ادامه دهند.


🗄 پست‌ مرتبط:
📕از تعزیه تا تراژدی
📕آیا حسین بن علی بر حق بود؟
📻 امویان بر ترازو؛ قصهٔ عاشورا
📺 یا سین! و ما ادراک من سین؟
📺 خدایان کباب‌خوار
📺 سرنوشت قابیل در الواح سومری

#اسطوره‌شناسی #نقد_ادیان #نقد_شیعه

➖➖➖

🌾@Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 تمایز و تشابه نازیسم-فاشیسم و کمونیسم

✍️#علیرضاموثق

🍂 به‌بهانۀ این سخنان #جردن_پیترسون، بد نیست مشابهت اسلام با فاشیسم و نازیسم را نیز بررسی کنیم.

🍂 تشابه بین #حکومت_اسلامی حاکم ایران با نازیسم هیتلری در «کودک‌کشی» و «شناعت و سرکوب مخالفان»، اتفاقی نیست، بلکه ریشه در تشابه اسلام با فاشیسم دارد.

🍂 اسلامی که در آن، خضر کودکی را به قتل می‌رساند و قصاص قبل از جنایت می‌کند، یا ابراهیم در راستای اطاعت از «ارباب-رب-پیشوا»، عقل و عواطف و اخلاقش را ذبح می‌کند و به رذیلانه‌ترین فعل متصور، یعنی قتل یک کودک بی‌گناه تن می‌دهد.

🍂 اسلام با فاشیسم وجوه شباهت متعددی دارد. ۱۵ مورد از این شباهت‌ها را در ادامه (اینجا) ذکر می‌کنم.


🗄پست مرتبط
📻
با حاملان ویروس چپ و اسلام چه باید کرد؟
📻ترسا؛ ترسنده از خدا یا محمد؟
📻محمد، عارف عامی و توتالیتر
📻برعکس کن تا پیروز شوی!
📕امتناع وفاق بین عدالت با فاشیسم
📕اسلام به‌مثابه ایدئولوژی سیاسی

#فلسفیدن #نقد_چپ #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘اسلام و فاشیسم

✍️#علیرضاموثق

🍂 به‌بهانۀ این سخنان #جردن_پیترسون، بد نیست مشابهت اسلام با فاشیسم و نازیسم را نیز بررسی کنیم.

🍂 تشابه بین #حکومت_اسلامی حاکم بر ایران با نازیسم هیتلری در «کودک‌کشی» و «شناعت و سرکوب مخالفان»، اتفاقی نیست، بلکه ریشه در تشابه اسلام با فاشیسم دارد.

🍂 اسلامی که در آن، خضر کودکی را به قتل می‌رساند و قصاص قبل از جنایت می‌کند، یا ابراهیم در راستای اطاعت از «ارباب-رب-پیشوا»، عقل و عواطف و اخلاقش را ذبح می‌کند و به رذیلانه‌ترین فعل متصور، یعنی قتل یک کودک بی‌گناه تن می‌دهد.

🍂 اسلام با فاشیسم وجوه شباهت متعددی دارد:

اول) داشتن «کلان‌روایت» و یک ایدهٔ «تمامیت‌خواه» برای «یک‌سان‌سازی» ظاهر و باطن همهٔ جهانیان و «تسخیر» تمام عالم. ایده‌ای که مدعی‌ست، «کامل» است و پاسخ تمام پرسش‌های متصور را به نحو مطلق داده‌است و از شیر مرغ تا جان آدمیزاد در آن یافت می‌شود: «تبیاناً لکل شیء»، و یا «لارطب و یابس الا فی کتاب مبین»؛

دوم) توهم و «گسست از واقعیت» در فهم انسان و جامعه و نسبت‌شان با یکدیگر؛

سوم) تفرعن و خودشیفتگی و خود را «خیر و حقیقت مطلق» دیدن؛

چهارم) خصومت با آزادی و حقوق بشر و آپارتاید ساختاری داشتن؛

پنجم) خردستیزی و استدلال‌گریزی؛

ششم) خصومت با فردیت و میل شدید به ذوب کردن فرد در پیشوا؛

هفتم) دشمن‌تراش بودن و ایجاد وحدت میان قبیلهٔ خویش با نفرت از «دشمن-دیگری-کافر»؛

هشتم) میل شدید به «ثبات در مقابل تغییر»، به خاطر توهم حقیقت مطلق بودن؛

نهم) خصومت با «کثرت واقعی و بالفعل موجود در جهان اجتماعی» و میل به سرکوب آن کثرت و تحویلش به «وحدت»؛

دهم) توتالیتر بودن و تمایل به تسخیر ظاهر و باطن انسان‌ها جهت ذوب نمودن آن در منویات «پیشوا-الله-هیتلر»؛

یازدهم) اسطوره‌زدگی؛

دوازدهم) برتر بودن عقیده نسبت به جان انسان‌ها؛

سیزدهم) «تکلیف‌مدار» بودن به جای تأکید بر حقوق انسان‌ها. اولویت با تکالیف انسان‌ها در مقابل «پیشوا-هیتلر-الله» است؛

چهاردهم) هرمی و سلسله‌مراتبی دیدن جامعه در ذیل نگاه «ارباب/رعیتی» و مآلاً «پیشوا-هیتلر-الله» را در رأس هرم جامعه دیدن و سایرین را متناسب با میزان تقرب به او درجه‌بندیِ ارزشی و حقوقی کردن. نگاه «چوپان/رمگی» داشتن به مردم در ذیل حکومت «پیشوا-هیتلر-الله» و کوشش برای پرورش «عبد و برده و مرید»؛

پانزدهم) احساس تکلیف برای بردن مردم به بهشت (آرمان‌شهر) با زور.


#فلسفیدن #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗عبدالکریمی و مقولهٔ معنویت-معنایابی
— در نقد «معنویت در جهان بی‌معنا»
(۱/۲)
✍️#علیرضاموثق

1️⃣ #بیژن_عبدالکریمی ادعا می‌کند که «عشق»، مطلوبیت ذاتی دارد، اما اشتباه می‌کند. عشق برای افزایش لذت و کاهش رنج در وجود انسان اهمیت دارد و آنچه غایت است و اهمیت ذاتی دارد، کاهش رنج و افزایش لذت است. این امر با درون‌نگری به نحو «بین‌الاذهانی و مشترک» که یکی از منابع معرفت و روش‌های حصول معرفت است، احراز می‌شود. خیرخواهی و نیکوکاری نیز برای این است که رشد اخلاقی در وجود انسان تولید لذت می‌کند. حتی عبادتِ خدا، به مؤمنان لذت درونی می‌بخشد. غایت بودن کاهش رنج و افزایش لذت، ظاهراً کشف بودا بود تا جایی که اطلاع دارم. رواقیون یکی از اصیل‌ترین لذت‌ها یا اصیل‌ترین و مهم‌ترین لذت را «لذت رفاقت و دوستی» می‌دانستند.

2️⃣ عبدالکریمی بین دو مقولهٔ «راز» و «مسئله» تفاوت قائل می‌شود. راز چیزی‌ست که فهم آن، هیچ وقت و توسط هیچ کس ممکن نیست، اما مسئله، پرسشی‌ست که در حوزهٔ دانستنی‌های بالقوه یا بالفعل قرار دارد و یا اینک پاسخ آن یافت شده‌است و یا روزی یافته‌خواهد شد. سپس، در یک موضع متناقض و پارادوکسیکال، از یک طرف، معنای زندگی را راز می‌داند و از طرف دیگر، می‌گوید که هر کس، خودش می‌تواند به معنای زندگی برسد. در صورتی که اگر معنای زندگی راز باشد، حسب تعریف و مفهومِ راز، هیچ‌کس نمی‌تواند به معنای زندگی برسد. مصداق راز، محتویات ذهن خداوند است که پیامبران به خاطر «توهم و تفرعن و اختلال مغزی-روانی»، ادعای دسترسی به «افکار و ارزش‌ها و احکام و اهداف و عواطف خداوند» را مطرح کردند.

3️⃣ عبدالکریمی، سخنان خام قرآن و تصویر کودکانهٔ قرآن حتی در مورد چهرهٔ خدا و نیز یک مشت خرافات و اباطیل و احکام داعشی که حول ارادهٔ قدرت در یک شخصیت عامی و توتالیتر شکل گرفته‌است را «تجربیات اصیل» می‌نامد و بدین ترتیب، مفاهیم را مسخ و مبتذل می‌کند. عبدالکریمی توان «انتقاد شنیدن و خود-اصلاحی» را از دست داده‌است؛ از جمله به خاطر مشغلهٔ زیاد و «مدام حرف زدن، به جای شنیدن در کنار حرف زدن».

4️⃣ عبدالکریمی ادعا می‌کند که ادیان به ما نشان می‌دهند که امر قدسی و خداوند که رویدادی از رویدادهای جهان نیست و امری احاطه‌کننده است، وجود دارد و معنا بخش زندگی‌ست. در صورتی که:

اولاً) خداوند که به حصر عقلی به دو نوع متشخص و نامتشخص تقسیم می‌شود، چرا وجود دارد؟ به کدام دلیل چنین ادعایی می‌کند؟

ثانیاٍ) چرا خداوند، عادل و مهربان و سمیع و بصیر و نیز مداخله‌کننده در طبیعت است و یا چرا زندگی پس از مرگ و معاد وجود دارد؟ چگونه انسان مدرن و فرهیخته، مدعایی بلادلیل یا کاذب را تصدیق کند و از این مجرا برای خودش معنا تولید کند؟

ثالثاً) آیا تقریر و تکرار مدعیاتی خام و بلادلیل و یا کاذب، در شأن یک معلم فلسفه است؟ و آیا این روش و منش، مسئله‌ای از مسائل عدیدهٔ انسان مدرن و فرهیخته را حل می‌کند؟ فرق عبدالکریمی با یک آخوندِ عامی چیست؟ عبدالکریمی مخاطبان خود و «گروه هدف» را افراد سنتی و عامی تعریف کرده‌است، یا اقشار فرهیخته و دچار عقلانیت استدلالی؟

5️⃣ عبدالکریمی از «وجود منهای ماهیت» به مثابهٔ مصداق خداوند سخن می‌گوید. در صورتی که مفهوم «وجود منهای ماهیت»، انتزاعی و ذهنی و بلامصداق است. همچنین مجدداً عبدالکریمی از مفهوم «عشق به هستی یا عشق به خداوند» سخن گفت، بدون ایضاح مفهومی و نشان دادن مصداق در خصوص چنین عشقی. عبدالکریمی مثل پیامبر اسلام، «عشق به خدا» که مهمل و نااصیل و بلامصداق است را به جای «عشق به انسان» که اصیل و واجد معنا و مصداق است می‌نشاند و لذا عمق افکارش با یک آخوند و متکلم و عامی هیچ تفاوتی ندارد و نه درکی از واقعیت دارد و نه درکی از مسائل انسان مدرن و راه‌حل‌های آن. عبدالکریمی به انسان مدرن که اسلام را خرافات و اباطیل و احکام داعشی و پیامبر اسلام را دچار اختلال مغزی-عاطفی می‌داند، می‌گوید که برای معنایابی به «دین» مراجعه کن؛ در صورتی که چنین توصیه‌ای، زمینهٔ عقلی و امکانی در واقعیت ندارد. عبدالکریمی اگر می‌خواهد برای انسان مدرن، راهی جهت معنایابی پیشنهاد کند، باید درک کند که انسان مدرن، از ادیان تاریخی گسسته است و نمی‌تواند عقلش را مجاب کند تا یکسری توهم و هذیان را بپذیرد.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗عبدالکریمی و مقولهٔ معنویت-معنایابی
— در نقد «معنویت در جهان بی‌معنا»
(۲/۲)
✍️#علیرضاموثق

6️⃣ عبدالکریمی از نسبت زیست اخلاقی با معنویت و الگویی معنوی شدن سخن می‌گوید، اما عنایت ندارد که «توحش و رذیلت و شقاوت و جنایت و جهالت» در جهان سنت، شیوع بیشتری داشت و «برده‌داری، کودک‌همسری، سنگسار، قطع دست، قطع پا، شلاق، قصاص، قتل مرتد، قتل ساب‌النبی، تبعیض علیه زنان و کافران ذمی، قتل و غارت و به بردگی گرفتنِ اهل کتاب و مشرکان، یعنی حتی مؤمنان اخلاقی در ادیان دیگر»، همگی نشان می‌دهد که مؤلف/مؤلفان قرآن، واجد اخلاق آرمانی و متعالی و جهان‌شمول نبوده‌اند و از این حیث نیز الگویی برای انسان مدرن و فرهیخته نیستند.

7️⃣ ما دو نوع تفکر به نام «تفکر مفهومی و استدلالی» و «تفکر وجودی و معنوی» نداریم. آنچه تحت عنوان «تفکر معنوی و شهودی و یا وحی» در ادیان ادعا می‌شود، هذیان و توهم و خرافات و مغالطه و «خردستیزی» است و نه «نوعی از تفکر اصیل» و لذا عبدالکریمی ادعایی کاذب را در این خصوص بیان می‌کند و واقعاً در شأن یک انسان عامی نیز نیست، چه رسد به معلم فلسفه. ما فقط یک نوع تفکر داریم و آن، تفکر مفهومی و استدلالی است.

🍂 علم حضوری و درک بی‌واسطه نیز صرفاً راجع به مصادیقی، سابجکتیو و درونی مثل «درد» مطرح است که بلافاصله، پس از مواجهه و تجربهٔ «خام و فردی و بی‌صورت»، به تفکر حصولی و مفهومی تبدیل می‌شود و جامه‌ای از مفاهیم به تن می‌کند. همچنین در خصوص همان مصادیق سابجکتیو و «درد»، علم حضوری، نه از اشیاء و موجوداتِ خارجی به ما خبر می‌دهد (از جمله از خداوند و جن و فرشته) و نه از علل درد و منشأ درد و نه از راه درمان درد و لذا بسیار محدود است و خودش در ذیل تفکر حصولی و مفهومی قرار دارد.

🍂 انسان متفکر وقتی عاشق می‌شود و احوال اگزیستانسیل خاصی پیدا می‌کند، موضوعاتی که برای تفکر مفهومی در مقام «گردآوری» انتخاب می‌کند و جهت افکارش، از عشق و نحوهٔ بودنش تأثیر می‌گیرد، اما هم از «مفهوم» استفاده می‌کند و هم در مقام توجیه و داوری (نه گردآوری)، باید از استدلال استفاده کند و ما روش و ابزاری جز استدلال برای تمییز صدق از کذب و حقیقت از باطل و نیز «تفکر صحیح و معتبر» در اختیار نداریم. استدلال، یگانه روش برای تفکر است و پیامبران، دچار هذیان بودند و نه نوعی از تفکر، به نام تفکر وجودی. این حقیقت را می‌توان به نحو پسینی از فرآوردهٔ ایشان نیز دریافت. اگر گزارهٔ صحیح و روایی در قرآن یافت شود، محصول عقلانیت مفهومی و استدلالی در مؤلف است و نه محصول «تفکر وجودی و وحی»، مثل توصیه به احسان نسبت به والدین.

8️⃣ در نظرات عبدالکریمی، بعضاً پارادوکس وجود دارد. چند سال قبل از ایشان پرسیدم که ما می‌دانیم، هستی احاطه‌کننده، عظیم و بی‌کران است، اما از کجا بدانیم که واجد نوعی شعور (از جمله شعوری مرموز و ناانسانوار) است؟ عبدالکریمی در پاسخ گفت که مقولهٔ مذکور «راز» است و هیچ وقت، نسبت به آن علم نخواهیم یافت؛ منتها اینک چنان سخن می‌گوید که گویا نه تنها وجود خداوند اثبات شده‌است، بلکه گویا حتی از محتویات ذهن خداوند و از «افکار و ارزش‌ها و احکام و اهداف و عواطف خداوند»، مثل قرآن، مطلع است و بدین‌وسیله، به «معنا و معنویت» رسیده‌است.

🔻متأسفم که در بین دین‌خویان، تفکر چنان دچار انحطاط شده‌است که نمی‌توان یک صفحه متن در بین حتی «به اصطلاح» فلاسفهٔ این قوم یافت که در آن، چندین مغالطه یا سخن سخیف یافت نشود.


#نقد_روشنفکران #فلسفیدن #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📅 بیست و سوم امرداد
— رام: روزشمار ایرانی معنادار

🗓 #در_چنین_روزی به سال ۹۶ مسلمه بن عبدالملک، با سپاهیان اسلام، به قسطنتنیه حمله بردند و این شهر را در محاصره‌ای گرفتند که تا یک سال بعد باقی بود.

🗓 بنا به یکی از روایات منابع شیعی، روز دوشنبه بیست و سوم امرداد سال ۲۴۷ هجری خورشیدی (به سال ۲۵۴ هجری قمری)، محمد بن حسن عسکری زاده شد که امام زمان شیعیان اثنی عشری است و میلادش بنا بر تقویم قمری، در پانزدهم شعبان جشن گرفته می‌شود.

🗓 نوع ازدواج پدر او (مادر شاهدخت رومی‌اش که خودش از روم، با انواع خواب‌های هالیوودی، سراغ پدرش می‌آید و عربی را با سرعت برق می‌آموزد)، و تولدش (علی رغم کنترل امنیتی کامل پدرش و کنیزها) و نحوه رسیدنش به امامت و سپس غیبت و حیات ۱۱۵۵ ساله‌اش (تا امروز)، یکی از خرافی‌ترین بخش‌های اسلامی شیعی را می‌سازد؛ می‌توان شیعه اثنی عشری را خرافی‌ترین فرقه از فرق مذهب شیعه (شیعه خود بعنوان خرافی‌ترین مذهب از مذاهب اسلامی بود)، دانست. ولایت مطلقه فقیه، فرزند حرامی و جبری این حد از خودفریبی و دیگرفریبی و خرافه‌پرستی بخشی از ایرانیان بود که روزگاری، شعارشان «خدای خرد» بود و شهرتشان، «راستی»

🗓 در دوران معاصر به سال ۱۲۷۹ میرزا ابراهیم خان عکاس‌باشی اولین فیلم ایرانی را از کارناوالی در کوستاند گرفت و این تنها پنج سال پس از اختراع دوربین فیلمبرداری توسط برادران لومیر[1] بود. او در این سفر از ملازمان مظفر‌الدین‌شاه بود که به درخواست او در کنترکسویل[2]، فرمان خرید سینماتوگراف را صادر کرد.

🗓 در سال ۱۳۰۰ «کمیته‌ی انقلاب ایران»، با امضای کوچک جنگلی، حیدر عمواوغلی، خالوقربان، محمدی و سرخوش، اعلامیه‌ای در رشت انتشار داد؛ این اعلامیه تشکیل «حکومت جمهوری شورایی» را بشارت می‌داد، در اعلامیه‌، مشاغل اعضای کمیته به شرح زیر آمده بود: میرزاکوچک‌خان سرکمیسر و کمیسر مالیه، حیدرعمواوغلی کمیسر خارجه، خالوقربان کمیسر جنگ، میرزا محمدی کمیسر داخلیه و سرخوش کمیسر قضائی.

🌐 مطالعهٔ ادامه و «رام» کامل امروز

➖➖➖

🌾 @ReadAllAboutMemories
🌾 @Naqdagin
🐙 ۱۱۵۵ سالگی هیولای اسپاگتی «شیعیان و خمس‌خواران دخمه‌های جهلیه»


🗄 پست‌های مرتبط این روز
:
📕چند پرسش پیرامون امام زمان
📕خوانشِ «نیمهٔ شعبان» به مثابه نماد انحطاط
📕آخرین امپراتور رومی، مهدی و اورشلیم
📕فرقه‌ی شیعه‌ در «وضع اقلیت»
📕زایمانِ «ولایت فقیه» از دل «بابیت و بهاییت»
📕«فیلسوف خرافاتی» و پارادوکس «آبغورهٔ فلزی»
📺 آیت‌الله کمال حیدری، جوادی آملی و امام زمان ۵ میلیون ساله!
📺 آیت‌الله کمال حیدری، خمس و ولایت فقها بر اساس «دروغ مصلحتی» غیبت صغرای امام زمان
📺 آیت‌الله کمال حیدری: امام زمان یا غلو بزرگ؟
📺 دلایل عدم ظهور امام زمانِ ١٢٠٠ ساله از زبان خود ایشان!😳
📺 «تاواریشْ» دوگین و «امامِ» زمان
📻 مجموعه جلسات پیرامون «افسانهٔ امام زمان» -از پیشا-نطفه تا زاده‌شدن از ران راست تا...- (جراحی تاریخ شیعه توسط آخوند یحیازاده خطیر)
📻 ۱۶/۱۶) روند شکل‌گیری منجی در ادیان ابراهیمی و شیعه
📻 ردیابی بازی مهدویت-رجعت از مرگ محمد تا تک‌تک امامان فرق اهل غلو
📊 نظرسنجی شمارهٔ ۷: پیرامون عقیده شیعیان اثنی عشری


#نقد_شیعه #امام_زمان

➖➖➖

🌾@Naqdagin
◾️بحرین در ۲۳ مرداد سال ۱۳۵۰، رسماً از #ایران اعلام استقلال کرد و ساعتی بعد، پهلوی نخستین حاکمی بود که آن را تبریک گفت! انگلیس در ازای بحرین، سه جزیره ایران را که اشغال کرده بود، تخلیه کرد.

◾️به نوع مواجهه و توجیهات محمدرضا برای رها کردن بحرین، دقت کنید و اینکه قاجار هرچه ضعیف بود، در اوج ضعف، سرسوزنی به حقوقی که ایران نسبت به بحرین داشت، خدشه‌ای وارد نکرد؛ عملی که بدون حتا رفراندم پیشنهادی (که این هم خیانت بود و نوعی مسؤلیت را از سر خود باز کردن، مثل سخنان افتضاح رضا درباره تجزیه با رأی! -اینجا و اینجا-) انجام شد و اگر چنین حرکتی از سوی شاه و مجلس تحت امرش نمی‌شد، حداقل راهی برای بازپس‌گیری نظامی در وقت قدرت، یا از طریق حقوق بین‌الملل، باز می‌ماند.

◾️مساله در حکمرانی، شخصی خوب نیست، ساختاری‌ست که یک تن، در فضای بسته و یک‌سویه امنیتی-رسانه‌ای، تصمیماتی مربوط به سرنوشت نسل‌ها را نگیرد. اینکه پهلوی‌پرستان هر خطا و عمل ننگین این خاندان را توجیه کنند و همه تقصیرات را بر گردن دیگران اندازند، جز خودشان را فریب نخواهد داد.

🎙امیرخسرو قاسملو (وزیر خارجه پهلوی)
🖌عکس‌نوشته‌ها ۲۰۱۹


#آینه_تاریخ

➖➖➖

🌾@Naqdagin