نقدآگین

🔻#مصطفی_مهرآیین بعد از قرائت خطبه‌ای آتشین که شامل ارجاع به چند جامعه‌شناس و فیلسوف از ملیت‌های مختلف و اصطلاحات فارسی و غیرفارسی می‌شد، آخرش گفت:

«ما مردم ایران خوب غذا نمی‌خوریم، خوب لباس نمی‌پوشیم!».

❓اگه قرار بود نهایتا بحث به «هرم مازلو» برسه، چه نیازی به اون خطبۀ تخصصی بود؟ (و اصلا این ژانر «بیانیه‌خوانی» هدفش چیه؟ انگار در کولوسئوم ایستاده و فریاد میزنه «من ماکسیموس آکادمیوس مهرآیینوس، جامعه‌شناسِ شمال.. »).

🔺اگه نهایتِ حرف، غذا و لباسه، فردا با فراهم‌شدن شرایطی که وضع غذا و لباس درست شد، همۀ حرف‌ها و تحلیل‌هاشون فرو می‌ریزه.

🔺این‌ها نمی‌تونند بگن شرایطش فراهم نخواهد شد، چون معتقدند با یک حکومت استبدادی طرفند. در هر حکومت استبدادی، امکان اینکه شرایط برای درست شدنِ غذا و لباس فراهم بشه، وجود داره.

🔺این منم که می‌تونم ادعا کنم، فراهم نخواهد شد؛ چون جمهوری اسلامی رو یک «حکومت» نمی‌دونم، و «چون حکومت نیست»، می‌تونم بگم «درست نخواهد شد»، و برای همینه که مشکل ایران رو یک «مشکل سیاسی» نمی‌بینم.

🍂 هنر این‌ها به زعم خودشون اینه که کشف کرده‌اند غذا و لباس‌مون درست نیست؛ چون «مسئلۀ اقتصادمون، سیاسیه».

🔺من میگم، «مسئلۀ سیاسی‌مون فلسفیه»؛ این «فلسفۀ ایرانی» هست که داره ایران رو غرق می‌کنه. مردم ایران، برخلاف تصور خودشون از خودشون، یک ملت «ایدئولوژی‌دوست» نیستند. این ملت در «پاندولی از جنون‌های دوره‌ای» زیست می‌کنند.

🍂 ایران چهل سال پیش که فله‌ای می‌ریختند در میدان‌های مین تا کربلا رو آزاد کنند که بعد قدس رو آزاد کنند، مقایسه کنید با ایران امروز که حتی دربارۀ اینکه بعضی چیزها خیرند و بعضی چیزها شر، باید با احتیاط صحبت کرد. آن چه بود، و این چیست، اگر جنون نبود و جنون نیست؟

🍂 حتی در زندگی شهری آثار جنون دیده میشه. اینکه جنازه در خانه بو بگیره و همسایه‌ها نفهمند، چون اهمیت نداده‌اند، زمانی در کشورهای توسعه‌یافته دیده شد که ۲۰۰ سال شهرنشینی و فردگرایی رو تجربه کرده بودند؛ ایرانی در ۵۰ سال به اون تبعات رسید! و چه بسا از کشورهای از خیلی قبل‌تر شهرنشین هم جلو زد (امروز در آمریکا کاملا عادیه که یکی یک وسیلۀ بزرگ بخره و وقتی کارگرها دارن میارنش داخل خونه، همسایه‌ها بیان بپرسن چی خریدی؟ بذار کمک کنیم، و میان داخل و میگن کتابخونه رو بکش اونورتر، اینو بذار بجاش. الان در ایران کی جرئت نشون‌دادن این رفتار رو داره؟ شاید در توابع کازرون هنوز فضا این اجازه رو بده).

🍂 یا اینکه «نباید دنبال پول کثیف بود» رو باید توضیح داد؛ برای خیلی‌ها دیگه بدیهی نیست. ما در عرض نیم‌قرن از «جنون معنویت» رسیده‌ایم به «جنون ماتریالیسم، ماکیاولیسم، و نیهیلیسم»؛ چون فکر ایرانی باعث این حرکت‌های پاندولی مخرب و دهشتناک شده‌. ساختار فکری که در نهایت «با زندگی لج داره».

🔺پس اگه بخوام ته نخ رو به سر نخ رو وصل کنم، مجبور میشم به ایرانی بگم:

«غذا و لباست خوب نیست، چون فکرت خوب نیست، و فکر پدر و مادرت خوب نبود، و فکر پدر و مادر پدر و مادرت خوب نبود».

🍂 اما این واقعیت هم وجود داره که این بیانیه مهرآیینه که طرفدار داره. مردم اون قسمت‌های جامعه‌شناختی‌اش رو نمی‌فهمند

(وقتی میگی «پدرسالاری»، فکر می‌‌کنند یعنی مردی که غیرتیه! اینکه مفهوم «پدرسالاری» در چارچوب جامعه‌شناسی چیه رو متوجه نمیشن.

بالاخره گپ بزرگی که بین آموزش و پرورش ما و جایی مثل آمریکا وجود داره، خودش رو اینجاها نشون میده که کارتن‌خواب‌های اون‌ها که نصف دندوناشون ریخته هم می‌دونند پیتریاکی در جامعه‌شناسی یعنی چی)،

اما وقتی میرسه به اونجا که میگه «ما خوب غذا نمی‌خوریم»، میگن «این استاده چه حق میگه!». از قسمت‌هایی از حرفاش که متوجه نمی‌شوند، فقط این نتیجه رو می‌گیرن که «دانشمندها هم تأیید می‌کنند که ما ایرانی‌ها «قربانی» هستیم!». اون‌ها حرف کسی که بشون میگه، «شماها «بداندیش» هستید» رو نمی‌پذیرند، و خودِ گوینده رو هم دوست نخواهند داشت.

(#ماکسیموس_آکادمیوس رو هشتگ می‌کنم که ازین به بعد به جای اصطلاحِ «جانوران آکادمیک» استفاده کنم)

✍🏻#اریک

#نقد_روشنفکران #نقد_فرهنگ
➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @anarchonomy

2.3K viewsedited 20:52