📺 نقد فیلم ویپلش Whiplash
— نقد فیلم ویپلش محصول ۲۰۱۴ و چند جمله دربارۀ #دیوید_لینچ (+)

🎙#مسعود_فراستی

.


#نقد_فیلم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📘برگی از الهیات تاریکی
— عذاب الهی در لس آنجلس

✍🏻 #علی‌نجات_غلامی (پژوهشگر فلسفه و پدیدارشناسی)

🍂 بسیجیِ قشنگ! در همین کانتکست دین و آئین خودت هم حرف بزنیم بدان و آگاه باش که اون زئوسه که در جنگ انسان‌ها شرکت می‌کنه و اون ور رو می‌زنه اینور براش هورا می‌کشند!

🍂 این الله است اگر یک ور رو بزنه بقیه‌ی طرف‌ها باید ماست‌ها را کیسه کنند.

🍂 توی این سکانس - نظر به آموزه‌های متن اصلی‌ات یعنی قرآن - الان تو به چه شادی؟! تو باید به حال خودت خون گریه کنی که وقتی آدم‌های ناز و ملوس و باکلاس و فرشته‌باز را اون جوری زد کر کرد چه بلایی می‌خواد سر منی بیاره که از طبق قرآن از وعده‌شدگان پرسش‌شونده‌ام از آن دختر دفن‌شده که به کدامین گناه کشته شد؟

🍂 این یعنی الله پدر و مادر نداره چه برسه به اولاد، فک و فامیلی نداره که نسب‌نامه رو کنی! و خیلی قویه و از قرار معلوم صدتا پتک نیچه رو این کار نمی‌کنه!!

🍂 راستش همچین هم فاز پیغمبری چی گری برنداشته‌ام که شما خود خودی پندارها را انذار دهم از آتش خشم‌اش که من خودم از گرخیدگان‌ام و دینی ندارم و به آزادی دچار، اما به هر حال تا جایی که شبگرد کوچه‌های متن‌ام این اتفاق در لس آنجلس همچین هم کار باد و باران و تگرگ نبود به گمان تفسیرناکم. چون نظر به آیات خود قرآن تا جایی که می‌گویم و گفته‌ام بارها گناهانی مثل "اسراف" و "علو"، عذاب در جهانی دارند که فرعون عال و مسرف بود و این‌ها ولو عال و مستکبر هم نبوده باشند و این‌ها درباره‌ی‌شان فرافکنی باشد اما مسرف که قطعاً در مقیاس وسیع بودند.

🍂 و همه شاهد بودند باز به نظرم همینکه مالشان رفته نه جانشان خدا رحم کرد و الحمد لله به خیر گذشت. عیسی مسیح کمکشان کند که خانه‌های مناسبی بازسازی کنند در خور میهمانی عیسی.

🍂 اینکه عزیزانی هم می‌گویند عذاب چرا باید دامن مردم عادی را بگیرد؟ عرضم این است که ما انسان‌ایم و در مقیاس انسانی‌مان عدالت را می‌فهمیم. مثلاً بنده قاضی پرونده‌ای باشم محرم عامل و مباشر را مجازات می‌کنم و همین هم عین عدالت در سطح انسانیت است اما طبعاً می‌دانم که این مجرم عملاً فقط که ته سلسله و زنجیره‌ای از عواملی بود کل شهر و کل جامعه و کل جهان و کل تاریخ در آن دخیل‌اند و این بدبختی که الان محاکمه شد فقط حلقه‌ی آخر یک زنجیره بود! اما من متناهی‌ام و عدلم در سپهر تناهی است و همین هم درست است. او که نامتناهی است عدل برای او معنایی نه فقط پیچیده‌تر بلکه نوعاً متفاوت دارد.

🍂 بنابراین در چنین رخدادی دو سطح نگاه را باید همزمان داشته باشم که متناقض نیستند. در سطح انسانی‌ام وظیفه‌ام این است که اینی که در لس آنجلس رفت را یک فاجعه بدانم و با قربانیان‌اش همدردی کنم و در سطح بندگی‌ام این را عذاب بفهمم و نه اینکه انتقام من از آنها فهم‌اش کنم و شاد شوم بلکه هشدار به خودم بفهمم و بترسم. این بسیجی که امروز به دلیل جهل‌اش عذاب لس‌آنجلس را انتقام غزه می‌فهمد متوجه نیست که در خود غزه نیز همان عذابی بود که بر لس‌آنجلس رفت. همان کسی که آنجا آتش گشود اینجا آتش افروخت که اینجا آتش افروخت که گفتار نه سلطان اشارت کند که را زهره باشد که غارت کند؟! آیا از مردمان همین غزه نبودند که در کشوری دیگر تجاوز کردند و دختران و پسران را کور کردند و مقتول و خاندان‌هایی را عزادار و ملتی را مغموم که فقط اندکی آزادی می‌خواستند و لقمه نانی که رزقشان بود؟ آیا آن خون کودکان غزه در پیشگاه پروردگار از خون جوانان ایران رنگین‌تر بود؟ پس چشم در مقابل چشم، کودک در مقابل کودک، اشک در برابر اشک، بیگناه در برابر بیگناه.

🍂 اما فقط از منظرگاه آنکس که نامتناهی است و همه زنجیره را می‌بیند و قضاوت می‌کند نه منظرگاه متناهی من انسان که محکوم به انسانیت‌ام و دم علی ثباتی‌ها گرم که ثابت‌قدم بر کودکان غزه اشک ریختند چون از حد انسانی خود تجاوز نکردند و جای خدا قضاوت نکردند پس باید بر غم‌های لس آنجلس هم اشک بریزد نه وسوسه سقوط کاپیتالیسم دلشادش کند از غم انسان بیگناهی که خانه‌اش سوخته اما در منظرگاه خدا کدام بیگناه؟ چیست آدمی جز گناهان‌اش؟ بودا فریب‌ات داد رفیق که حقیقت را در مهر و آرامش می‌جویی. آنکس که خدا را در تاریکی نبیند در روشنایی هم نخواهد دید.

🍂 آنکس که خشم خدا را قضاوت اخلاقی کند مهر خدا را نیز در هیچ روایتی از هیچ ملتی نخواهد شناخت. آنکس که جهنم را منکر است بهشت هم انکارش خواهد کرد که به زبان درخت می‌گفت مرا فقط در نور نبین در تاریکی هم هستم.

🍂 و خشم‌اش کی یاوری انسانی خواست و انسان و اراده‌اش را دخیل کرد؟ کی مجوز داد به آدمی که عذاب نسلی از جانب او دهد؟ به سوره هود بنگر که فقط به آنکس که هشدار را داده بود و نه خودش که حرف‌اش را جدی نگرفته بودند گفت: «برو! و مرا با آنکس که به تنهایی آفریدم تنها بگذار!»

.


#روشنفکری_دینی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧زوالِ جهانِ اسلام؛ یک پیش‌بینی (۳) (+)

✍🏻#حامد_عبدالصمد
🖊#ب_بی‌نیاز
🎙ح. پرهام

🔻دربارۀ نویسنده
حامد عبدالصمد در سال ۱۹۷۲ در مصر زاده شد و در یک خانواده‌ای سنی پرورش یافته‌است. پدرش که سمت مفتی و امام یک مسجد در مصر را دارد، معلم اصلی او در تعالیم اسلامی بوده‌است.

او در کنار پدر تا ۱۲ سالگی بیش از نیمی از قرآن را از بر کرده بود. عبدالصمد در دانشگاه قاهره در رشته‌های زبان انگلیسی و فرانسوی تحصیل کرد و در سن ۲۳ سالگی به آلمان رفت و در دانشگاه آگسبورگ به تحصیل در رشتۀ «علوم سیاسی» مشغول شد و آن را با موفقیت به پایان رساند.

نخستین کتاب او «وداع من با آسمان» نام دارد که یک بیوگرافی است. او در این کتاب در کنار پرداختن به حوادث زندگی خصوصی‌اش به فرآیند روی‌آوری خود از دین به علم نیز پرداخته‌است.

کتاب «زوال جهان اسلام - یک پیش بینی» مجموعه‌ای‌ست از تجربیات تاریخی و ارزیابی‌های شخصی نویسنده. موضوع اصلی این کتاب نه زوال اسلام بعنوان یک دین به‌طور کلی، بلکه زوال اسلام بعنوان یک ایدئولوژی سیاسی است.

🗄پست‌ مرتبط
📕معرفی کتاب «زوال جهان اسلام»
📻 سید قطب که بود؟

.


#حکومت_اسلامی #اسلام #بنیادگرایی

➖➖➖

🌾@Naqdagin

📺 انقلاب یا اصلاح؟ (۱) (+)

🎙 سعید زیباکلام و #حاتم_قادری

🔻حاتم قادری
در وضعیت انسداد سیاسی هستیم و حکومت اجازه تغییر را نمی‌دهد. بنابراین بقای این وضعیت یعنی تداوم انحطاطی که در آن قرار داریم. در تاریخ معاصر ایران، حداقل دو انسداد سیاسی را تجربه کرده‌ایم. «تغییر قاجار به پهلوی در ۱۳۰۴» و «انقلاب بهمن ۱۳۵۷» هر دو در اثر انسداد سیاسی شکل گرفتند. در حال حاضر نیز بار دیگر در چنین وضعیتی قرار گرفته‌ایم.

🔻سعید زیباکلام
انسداد سیاسی به‌معنای ناتوانی مردم از اصلاح حاکمیت را قبول ندارم. مشکل اصلی ما ناشی از یک زمینه اجتماعی-سیاسی در جامعه است که از آن به «صغارت‌پذیری» تعبیر می‌کنم و باید برای تغییر این نگاه در جامعه تلاش کرد. در زمان انقلاب ۵۷ ما و رهبران انقلاب بسیار خام بودیم و فکر می‌کردیم مشکلات فرهنگ سیاسی با تسخیر مراکز تصمیم‌گیری برطرف می‌شود.

.


#حکومت_اسلامی #سیاست

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

🎧 انقلاب یا اصلاح؟ (۱) (+)

🎙 سعید زیباکلام و #حاتم_قادری

🔻حاتم قادری
در وضعیت انسداد سیاسی هستیم و حکومت اجازه تغییر را نمی‌دهد. بنابراین بقای این وضعیت یعنی تداوم انحطاطی که در آن قرار داریم. در تاریخ معاصر ایران، حداقل دو انسداد سیاسی را تجربه کرده‌ایم. «تغییر قاجار به پهلوی در ۱۳۰۴» و «انقلاب بهمن ۱۳۵۷» هر دو در اثر انسداد سیاسی شکل گرفتند. در حال حاضر نیز بار دیگر در چنین وضعیتی قرار گرفته‌ایم.

🔻سعید زیباکلام
انسداد سیاسی به‌معنای ناتوانی مردم از اصلاح حاکمیت را قبول ندارم. مشکل اصلی ما ناشی از یک زمینه اجتماعی-سیاسی در جامعه است که از آن به «صغارت‌پذیری» تعبیر می‌کنم و باید برای تغییر این نگاه در جامعه تلاش کرد. در زمان انقلاب ۵۷ ما و رهبران انقلاب بسیار خام بودیم و فکر می‌کردیم مشکلات فرهنگ سیاسی با تسخیر مراکز تصمیم‌گیری برطرف می‌شود.

.


#حکومت_اسلامی #سیاست

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 بی‌نهایت محاله؟ (+)
— اشتباهِ فلسفی که بسیاری مرتکب می‌شن!

🎙#فردزیلا

🗄پست مرتبط
📻نقدِ کانت و هیوم بر برهان علیت
📻برهان علیت و مسألۀ شر

.


#فلسفیدن #مغلطجات #نقد_ادیان

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 اگر شما در اتحاد جماهیر شوروی زندگی می‌کردید، یک روز شما چگونه می‌گذشت؟ (+)

.


#نقد_چپ #شوروی #کمونیسم

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 داستان‌های قرآن؛ ادبیات یا تاریخ؟ (+)

🔸این ویدئو حاوی گفت‌و‌گوی ابراهیم عیسی با بسام جمل، اسلام‌پژوه و استاد دانشگاه صفاقس در تونس، دربارۀ جنبه‌های گوناگون داستان‌های پیامبران در قرآن است که در ژانویۀ ۲۰۲۳ در ضمن برنامۀ «مختلف علیه» از شبکۀ الحرة پخش شده‌است.

🔸جمل در این گفت‌وگو، از ماهیت داستان‌های دینی به‌عنوان «میراث مشترک بشر در طول تاریخ» سخن می‌گوید و داستان‌های قرآن را نیز بخشی از این میراث می‌داند.

🔸به‌گفتۀ او، در قرآن و اصولاً در کتب دینی، نباید به‌دنبال حقایق تاریخی بود، اگرچه توضیح می‌دهد که مطابق موضع «ایمان‌گرایانه» در میان مسلمانان، داستان‌های قرآن عین حقیقت‌اند و واقعاً اتفاق افتاده‌اند.

🔸جمل همچنین بر جعل «روایت‌های اسباب نزول» و ورود این نوع روایت‌ها به تفاسیر قرآن در سده‌ها بعد تأکید می‌کند.

🔸برخلاف این تقلیل‌گرایی و ساده‌سازی بحران‌های حاصل از نگاه مولف/مولفان قرآن به قصص انبیا، ما با بحران‌های بس جدی‌تری روبروییم که به هیچ‌وجه با باور به الوهیت منشاء صدور قرآن قابل جمع نیستند و گواهی با یقین بالا بر بشری‌بودن کاملِ روند تالیف قرآن هستند.

🔸 اگر به تحقیقات بازنگرانه در تاریخ اسلام رجوع کنیم [بخش کوچکی از آن‌ها در بخشِ «پست‌ مرتبط» قابل دسترس هستند]، می‌بینیم بسیاری از متون و داستان‌های قرآن کپی و اقتباسِ جزءبه‌جزء از متونِ دسته‌چندمِ تفسیریِ خاخام‌های یهود و اناجیل خرافی‌ترِ برخی فرقه‌های مسیحی، و حتی افسانه‌هایی با منشائی غیردینی چون «رمانس اسکندر» (ذوالقرنین در قرآن) هستند، درحالی‌که بنحوی در کتاب روایت می‌شوند که گویی خود خدا و امر مطلق آن‌ها را از دو لبش گفته و جبرئیل هم واو به واو به محمد ارائه کرده، و یا حکایتِ واقعیت‌های تاریخی مشخصی هستند، یا شخصیتی چون اسکندر، البته اسکندر روایت شده در رمانسی خیالی با الهام از اسکندرِ مشرک و خون‌ریز و جهان‌گشا در تاریخ، شخصیتی واقعی، موحد و الاهی و بی‌نظیر بوده‌است و افسانه‌هایی چون یاجوج و ماجوج و رفتن به انتهای جهان که خورشید در آب آنجا فرو می‌رود، حکایت واقعیت است.

🔸و تازه با بدست‌آوردنِ این دیدِ تاریخی‌ست که یک مسلمان می‌تواند جرات بیابد تا آن درک الاهیاتی که از کودکی بر او القا کرده‌اند را ولو بطور موقت، اندکی کنار بگذارد، تا ببیند با متنی عمیقا بشری و تاریخی و تالیفی روبروست، هرچند به‌خاطر غالب‌بودنِ خدا در دید انسان سنتی در همه‌جا و هر موقعیتی و تبیین هر چیزی، و ایضا کثرت فرقه‌های عرفانی و دینی، وجوهی اسرارآمیز و جذاب نیز در این متون وجود دارد، که بخاطر آنکه به برخی از پرسش‌های کلیدی و دغدغه‌ها و اضطراب‌های وجودی انسان پاسخ‌هایی ساده و قابل فهم و مطلوب می‌دهد، جذب آن می‌شود، بنحوی که کندنِ ناف باورمندی برای او بسیار دشوار می‌نماید. هرچند شاید برای اکثر افراد، کندنِ چنین نافی بطور کامل، ضروری و حتی مطلوب نباشد، و باعثِ افتادن در دام شکلی از نهیلیسم نظری و عملی شود، اما تلاش برای فاصله‌گرفتن و ایجاد نوعی نگاه نقادانه و شکاکانه، به فرد مسلمان و مومن کمک می‌کند تا ایمان‌ورزیِ عقلانی‌تر و بامداراتری را تجربه کند و رقم بزند، و همچنین استقلال فردیِ خود را از اتوریته‌های سیاسی و دینی حفظ کند و پیاده‌نظامِ چشم‌وگوش‌بستۀ هیچ مدعیِ ولایتی نشود.

🗄 پست مرتبط
📺 پژوهشی در قرآن (۱۳)
📺 ذوالقرنین قرآن کپی نعل به نعل «رمانس اسکندر»
📺 مؤلفان قرآن («عیسی» و «انجیل» شهادتی بر عدم وحی)
📺 آیت‌الله کمال حیدری: قرآن ۱۰۲۴۳ اختلاف دارد
📺 اشکالات صرف و نحوی متعدد قرآن
📺 کمال حیدری: «قرآن اصلی» دست ما نیست رفقا!
📺 محمد هرگز قرآن را تفسیر نکرد!
📺 کدام محمد؟ با استاد محمدالمسیح
📺 محمد نبی یا رهبری یهودی-نصرانی؟
📓«افسانۀ اسکندر» در قرآن
📕قرآن از دیدگاه ریاضی

.


#نواندیشی #نقد_قرآن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

📺 بت دیروز، خدای امروز (+)
— ریشه‌شناسیِ مفهومِ «الله و دینِ حنیف» در اسلام

🗄پست مرتبط
📕از زئوس تا الله: بازتاب اسطوره
📻بتان سیره مقابل شرک در قرآن
📻 «مشرک، بت‌پرست، مسجد و کافر» در اسلام
📺 دین محمد بن عبدالله قبل از ۴۰ سالگی
📺 ابن زبیر هویت‌تراش؛ بنیان‌گذار کعبه
📺 مصاحبهٔ اختصاصی نقدآگین با دکتر محسن بنائی| سنجش تاریخ‌نگاری اسلامی (جلسهٔ یکم: قسمت یکم، قسمت دوم| جلسه دوم: قسمت یکم، قسمت دوم)
📕 در ساحت احد
📓مغاكِ تيرۀ تاريخ

.


#نقد_اسلام #نقد_قرآن #اسلام #قرآن #الله #اسلام‌شناسی #تاریخ_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin