نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.42K videos
93 files
9.12K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 چرا شادی را ممنوع کردند؟ (+)

🔸بگیر و ببند. گشت و باتون و دستبند. حذف رقص و ساز و طرب. همه برای ساقط کردن شادی. زور و اجباری که برای زن‌ها شدیدتر هم هست؛ در نوع پوشش و حتی رنگ لباس‌هایشان. به شهر که نگاه کنید، در خودروها و خانه‌ها هم رنگی نمی‌بینید؛ خاکستری و تیره، مثل رنگ عبای آخوندها، یک‌دست و تهی از رنگ.

🔸شادی روزگاری دور در تاریخ ایران ارج و قربی داشته و برای پایدار ماندن و برقراری‌اش جشن‌ها ترتیب داده می‌شد. چرا امروز به این حال و روز افتاده؟

🗄پست مرتبط
📕زندگی‌خواهی یا مرگ‌خواهی؟ مسأله این است
📓اخلاق محمدی و روح به‌فقری
📺 حکومت اسلامی و ضدیت با جشن و رقص
📺 مرگ و شادی در اسلام و زرتشتیت
📕مرگ؛ «عامل وحدت» در نظام توتالیتر

.


#نقد_شیعه #حکومت_اسلامی #نقد_فرهنگ #ایران



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘معاويه در منابع مستشرقان غربی و اروپایی
— قسمت اول

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی



🌾 @Naqdagin | @translate52arabic
📘معاويه در منابع مستشرقان غربی و اروپایی

✍🏻 #مسعود_باب‌الحوائجی

🍂 این بحث به لحاظ تعدد این خاورشناسان سخت درازدامن است و حوصله‌ای نیز می‌طلبد که به خیال بحر پختن، اقرب و شبیه‌تر است. اما یکی از معروفترین و متأخرترین این محققان غربی که درباره‌ی «معاویه» اظهار نظرهای شگفتی داشته، خاورشناس شکاک آلمانی «کارل هاینتس-اولیگ» است که اتفاقا در ژانویه دوماه پیش امسال در سن۸۴سالگی درگذشت.

🍂 وی که استاد دین‌شناسی دانشگاه زارلند و‌ یکی از بنیانگذاران بنیاد روشنگری آلمان بود، منابع قرن سوم هجری را که برای نخستین‌بار درباره‌ی معاویه سخن می‌گفتند، بس نابسنده و مشحون از افسانه‌ها درباره‌ی او و دیگر صحابه می‌دانست.

🍂 برای همین او با دستیار خود«گرد رودیگر پوین» برای کتاب ریشه‌های پنهانی اسلام مدل نوینی از تحقیق در تاریخ اولیه را پایه‌گذاری کردند که به جای رجوع به کتاب‌های قرون دوم و سوم، ترجیح دادند به بررسی مسکوکات عربی و بیزانسی و کتیبه‌های کوهستان‌های عربی تا شام و قبةالصخره در اواخر قرن هفتم میلادی رجوع کنند.

🍂 همین اندازه می‌توان گفت که یافته‌های این دو محقق چنان حیرت‌آور و غافلگیر کننده بود که نخستین منتقدان آنها پیش از هرکجا، نخست خاورشناسان دیگر اروپایی و غربی بودند کسانی چون گرگور شولر و تیلمن ناگل دیگر خاورشناس آلمانی ادعاهای اولیگ را ناباورانه و بسا مضحک خواندند اما یک چیز به صورت قدر مُسلّم با یافته‌های اولیگ و دستیارش متیقن شد و آن فقدان منابع معتبر درباره‌ی معاویه و دیگر خلفا تا اواخر قرن دوم هجری است.

🍂 اولیگ در کتاب (DER fruhe Islam) که به بازسازی انتقادی تاریخ اولیه‌ی اسلام جوان پرداخته، صریحا زندگینامه‌های معاویه از قرن سوم به بعد را اسطوره‌ای خوانده که هیچ ارتباطی با معاویه نخستین ندارند.

🍂 وی می‌‌نویسد:
بنابر کتیبه‌ها و سکه‌های ضرب‌شده‌ی بیزانسی، تنها چیزی که از وی تا اواخر قرن نخست هجری می‌دانیم از او به عنوان فرمانروایی نسطوری یاد شده که به سزار روم ((طلا و اسب)) خراج می‌داده است.


🍂 به گفته‌ی اولیگ، این اسطوره‌ی قرن سومی به دقت برای اهداف سیاسی و کاشتن در ذهن توده‌ها بافته و ساخته شده، که تاروپودش گاهی با عشق علاقمندانش و گاه نیز با نفرت دشمنانش بافته می‌‌شود.

🍂 یک مثال از قسمت سوم سریال «معاویه» محصول کشور سعودی بزنم در اوایل این قسمت به وفور شاهدیم که در مکالمه‌ای که معاویه با خالد و دیگر صحابه دارد بارها از کلمه سیاست و «سیاس» نسبت به او سخن گفته می‌شده! این إلقاء در این سریال دقیقا از جنس همان برساخت‌هایی است که اولیگ از آن سخن می‌گوید، به این دلیل که واژه‌ی( سیاست) و دیگر مشتقات آن در قرن نخست به هیچ وجه کاربرد امروزی آن را نداشته است.

🍂 مثال دیگر، در آغاز قسمت سوم این سریال از بیرق‌های سیاه به وفور استفاده شده، با اینکه می‌دانیم پرچم‌های سیاه تا زمان دولت عباسیان به هیچ وجه در زمان خلفا معمول نبوده است؛ حتا آن روایت که پیامبر با لباس و جامه‌ی سیاه وارد یثرب شد راوی آن ابومسلم خراسانی است و به همین دلیل هم بی‌گمان امارات جعل و وضع بر آن حاکم است.

🍂 مثال دیگر، در این قسمت شاهدیم که وقتی خلیفه دوم برای فتح قدس عازم می‌شود علی‌بن ابیطالب را جانشین خود در مدینه قرار می‌دهد. این نقل نیز سخت ساختگی است که فقط «برزنجی» در بخش کتاب خود ((الصحيح من تصحيحه لتاريخ الطبري)) آورده و بر ضعف سند و راویان مجهول آن تاکید کرده است (صحيح الطبري ج3 ص247).

🍂 در بخش دیگری که سریال ورود عمر خلیفه دوم را به شهر قدس نشان می‌دهد شکوه تاریخی و لباسهای فاخر او بسیار چشمگیر است در حالی که از معروفترین روایاتِ بسا مستفیض، تاریخ‌نگاران آورده‌اند که عمر با لباسهای وصله‌دار و پینه‌دوزی شده و مندرس وارد شهر قدس شد که شگفتی اسقف اعظم کنیسه‌ی بیت‌المقدس را برانگیخت.

🍂 خلاصه‌ی سخن اولیگ در برساخت‌های سیاسی تاریخ ادیان چیزی از این قبیل است که امسال در سریال معاویه به وفور، شواهد آن را ملاحظه می‌کنیم. که می‌تواند دامنه‌ی این بحث را امتداد بیشتری بخشد.


🗄پست‌ مرتبط
📕 سال هجری یا سال اعراب؟
📻
شبه‌علم: پژوهشکدۀ اناره یا اتکای غیرانتقادی به تاریخ اسلام؟
📕 چرا بخش عرفانی نهج‌البلاغه از علی نمی‌تواند باشد؟ (نهج‌البلاغه در آینۀ قرآن)
📕نهج‌البلاغه و علی؟
📕بررسیِ خطبۀ همام
📓 آیا علی یک شخصیت واقعی در تاریخ بود؟
📓سخنانِ سرگردان؛ از پیشوایان یا دیگران؟

.


#بازنگری #نقد_اسلام #معاویه



🌾 @Naqdagin | @translate52arabic
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📺 زبان عشقِ ترامپ 🙂🤣
— آنچه زلنسکی بلد نبود!


🗄پست‌ مرتبط
📺 روانکاویِ «دونالد ترامپ»

.


#نقدخند #استندآپ #کمدی



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🍂 نخبه‌های زیر دست ماسک دو خط کد نوشتن که بودجه هر پروژه دولتی که توش کلمه‌ای داره که با «ترنس» شروع میشه رو قطع کنه‌‌، و این شامل تحقیق روی «موش‌های ترنسژنیک» هم شده، یعنی «موشی که ژنش رو دستکاری کردن تا داروها رو تست کنند‌». بعد اعلام کردن دولت قبلی داشته «موش‌ها رو ترنسجندر میکرده» جلوش رو گرفتیم!
کاخ سفید حسینیه نشد، ولی برره شد! #گاو_خارجی

✍🏻 #اریک

🔻کلیپ به همین موضوع می‌پردازد، که رئیس‌جمهور آمریکا در کنگره‌، چنین خبط و فضاحتی را در سخنرانی‌ ارائه کرده‌است! و جالب ترامپیست‌های ایرانی، نظیر #رضا_عامری، هستند که چنین داوری‌‌ می‌کنند:
ترامپ یکی از بهترین سخنرانی‌های خودش را در مقابل کنگره داشت.

🔺یعنی بخش قابل توجهی از ایرانیان استعداد دارند که هر کسی با هر میزان از بی‌سوادی، لیبرالیسم‌ستیزی، لومپن‌‌بودن و ابتذال اخلاقی رو بدل به یک امام و امام‌زاده و خدا کنند، صرفا چون اون رو از جهاتی مقابل ج.ا یا مخالفان سیاسی‌شون می‌بینند. واقعیت اینه که شیعه‌‌گری و الوهیت‌بخشی و عصمت‌دهی به علی و آلش نیز با همین مواجهۀ کودکانه با جهان درست شد.


.



#نقدخند #ترامپ #آمریکا



🌾 @Naqdagin | @AnimalsQuotes
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
📘دربارۀ‌ سریالِ معاویه
— بخش اول: روایت هویت
[دانلود و تماشای سریال: اینجا]

✍🏻 #بردیا_فرهمند

🍂 آیا این سریال به دنبال درگیری فرقه ای شیعی-سنی است؟ آیا ساخته شده تا ضد ایرانی باشد؟ چیزی که من میفهمم و میبینم جواب منفی است. سریال معاویه رو باید در راستای «جنگ روایت های» و «رسانه ای» و «هویتی» خاورمیانه فهمید و درک کرد.

🍂 در چند سال اخیر در منطقه ساخت سریال هایی که به نوعی «بازیابی و باز تعریف» هویت تاریخی مردمان اون کشور هست بسیار اوج گرفته و در رقابت باهم هستند. ترکیه سال ها است در راستای نو-عثمانی گرایی سریال هایی درباره «عثمان» و تاریخ اولیه امپراطوری عثمانی برای ایجاد پل هویتی بین حال-گذشته فعالیت گسترده دارد. مصر چندی پیش سریال حشاشین را ساخت و حتی عربستان قبلا سریال خیوط معازیب. حتی در سطح امنیتی و جدید هم میشه به اسرائیل و سریال تهران اشاره کرد. این مدل روایت البته فقط برای خاورمیانه نیست، کره جنوبی، ژاپن و چین هم در رقابت روایتی تاریخی نمونه خوبی هستند.

🍂 بنابراین سریال معاویه نه به دنبال جنگ فرقه‌ای، نه ریز بینی تاریخی و نه اصولا اثبات تاریخی در راستای موضوعی خاصی است. بلکه صرفا یک «درام» برای مخاطب عمومی عربستان سعودی است، و نه حتی کشوره

🍂 ای عربی دیگر در منطقه. عربستان سعودی در راستای تغییرات فرهنگی-سیاسی-اقتصادی خودش، رویکرد متفاوتی نسبت به «سنت» تاریخی-دینی خودشون و خصوصا بنی امیه پیش گرفتند.

🍂 دقیقا رویکردی که ترک ها، مصری ها، کره جنوبی، ژاپن نسبت به گذشته و حافظه تاریخی دارند. حتی می شود با رویکرد ایرانی ها در نسبت با تاریخ باستان ایران و شکوه و تاریخ درخشان گذشته و پادشاهی ها مقایسه کرد که به خوبی و پر‌رنگی امروز هم در جریان است. یکم فلسفی بگم که چرا این روایت سازی ها اهمیت دارد، میشه دقیقا همون چیزی که پل ریکور می گفت درباره نقش ایدئولوژی و تخیل.

🍂 سال‌ها است عربستان سعودی برای ارائه چهره ای متفاوت از خودش در جهان، به معنی دیگه بازاریابی (Marketing) و نشان تجاری خودش (Branding)، و همچنین تحولات هویتی داخلی و نسل های جدید، به شرایطی به سراغ باز-نویسی تاریخ هویتی که بنی-امیه مهمترین هست رفتند. برای مثال به تصویر کشیدن صحنه های رقص و موسیقی و حجاب زنان در زمان اسلام و‌ پیامبر (که جدای اسلام تداوم فرهنگ پیشا اسلامی بودند) باید در راستای مدرنیزاسیون عربستان و‌ چشم‌انداز اونها به ۲۰۳۰ فهمید و درک کرد.

🍂 درصدد خلق تصویری پرشکوه از خود است. در این روایت‌ها، معاویه، پادشاه هوشمند و شجاع بنی‌امیه که نخستین امپراتوری اعراب را بنیان نهاد، به عربستان معاصر و خاندان سعودی پیوند می‌خورد.

🔻پی‌نوشت نقدآگین
🍂 باید گوشزد کرد که همیشه این برگشت به تاریخ و اسطوره‌ها و شخصیت‌ها، و ارائه روایتی تازه برای ساخت آینده‌ای متفاوت جریان داشته‌است:

🍂 از جنبشِ شیعه‌گری که تاریخی بکل‌ متفاوت از تاریخ اسلام (خلافت) ارائه می‌کرد با انواع غلوها و عقاید وارداتی؛ که یک مذهب سرشار از تناقضات با قرآن و نصوص اصلی اسلام را در دل اسلام وارد کرد؛

🍂 تا اسلام که نوعی قرائت بدعت‌گرایانه نسبت به مسیحیت رسمی بود و بنیاد اون رو که کلید رستگاری بشر می‌دانست (صلیب و تثلیث) رو انکار می‌کرد و بعنوان تنها گناه ناآمرزیدنی که همه اعمال رو نابود می‌کنه و فرد رو به جهنم و فلاکت ابدی می‌رسونه، به زیر سوال می‌برد؛

🍂 خود مسیحیت نیز جنبشی مشابه بود در اصلاح دین یهودیت و ساخت دینی جدید برای امپراتوری روم.


🗄پست‌ مرتبط
📕معاويه در منابع مستشرقان غربی و اروپایی
📕 سال هجری یا سال اعراب؟
📻
شبه‌علم: پژوهشکدۀ اناره یا اتکای غیرانتقادی به تاریخ اسلام؟
📕 چرا بخش عرفانی نهج‌البلاغه از علی نمی‌تواند باشد؟ (نهج‌البلاغه در آینۀ قرآن)
📕نهج‌البلاغه و علی؟
📕بررسیِ خطبۀ همام
📓 آیا علی یک شخصیت واقعی در تاریخ بود؟
📓سخنانِ سرگردان؛ از پیشوایان یا دیگران؟

.


#نقد_سریال #معرفی_سریال #سیاست



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
حکم شلاق یراحی بدلیل نگهداری مشروبات الکلی اجرا شده و ربطی با فعالیت‌های هنری‌اش ندارد


قرآن معجزه است و کلامِ خالقی ارحم الراحمین؟ پس چرا حتی به وحشیانه‌بودن شلاق در آن اشارتی نشده‌است؟

چرا الله با علم غیب خود پیش‌بینی نکرده که برای نوشیدن شراب یا حمل و نگهداری آن، به‌اسم سنت محمد که چند سده بعد نوشته‌ شده، بر پشت خلق، حتی مسلمانانِ اهل عبادت و ملتزم به آدابِ دیگرِ شریعت، شلاق خواهند زد، و از چنین امری منع نکرده و با صراحت از عدم مجازاتِ حمل و استعمال یا فروش شراب سخن نگفته‌است، تا جلوی رنج‌های بی‌دلیل را بگیرد؟ اگر نهی از نوشیدنِ شراب به‌خاطر ضررهای محتمل آن بوده، چرا با شلاق که ضرر قطعی دارد، هیچ مخالفتی ابراز نداشته؟ آیا دفاع از امیال متنوع محمد در زندگی‌اش، ضروری‌تر و حکیمانه‌تر از این دست موضوعات بوده‌است؟

ایدۀ وحی هزار خلل دارد، اما اگر بپذیریم قرآن طی فرآیندی تاریخی و توسط انسان‌هایی تالیف شده و پر از امور تاریخی وحتی خطاست، آن‌گاه می‌توانیم با آن مواجهه‌ای متاملانه کنیم، و احکام قضایی را نیز بنا بر تجربهٔ بشری و علوم روز استخراج کنیم، نه اینکه همیشه از کشورهای دیگر عقب‌تر باشیم!



🌾 @Naqdagin
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
Anarconomy
یه نگاه به آمریکا بندازید. رییس‌جمهور در حد کینگ شده. صبح پا میشه چهارتا امضاء می‌کنه و هزاران نفر بیکار میشن، یا هزینه تجارت هزاران کسب و کار دو برابر میشه. دادگاه عالی برای این بوده که جلوی کینگ شدن رییس‌جمهور رو بگیره، اما قضاتش رو خود رییس‌جمهور تعیین کرده، بنابراین اونا هم سعی می‌کنند بش وفادار بمونند
🔺رئیس‌جمهور آمریکا «در حد کینگ» نشده، بلکه همیشۀ تاریخ در حد کینگ بود. اساساً مقام ریاست‌جمهوری اختراع آمریکاست برای آنکه نقش شاه اروپایی آن هم از نوع قرون وسطایی آن را برای ایالات متحده ایفا کند.

مشکل رضاشاه این نبود که کینگ بود، اتفاقاً مشکل رضاشاه این بود که کینگ نبود، مستبد (tyrant) بود و هیچ قانونی و تقریباً هیچ نیروی خارج از دولتی قدرتش را محدود نمی‌ساخت؛ درحالیکه قدرت شاه قرون وسطایی را اشراف محدود می‌کردند و این محدودیت در قالب پارلمان نهادینه شده بود.

شاه قرن هفدهمی اروپایی به سوی مطلقه‌گرایی و تمرکز قدرت در پایتخت حرکت کرد و وارد نبرد قدرت با اشراف شد. این نبرد قدرت را در انگلیس پارلمان و در فرانسه دربار برد. هرچند در هر دو ایدۀ «تمرکز قدرت» چیرگی یافت. این تمرکز قدرت در انگلیس در پارلمان و در فرانسه در دربار تجلی پیدا کرد. به همین دلیل اهمیتی نداشت که برای مثال پادشاهان اولیۀ هانوفری انگلیس حتی انگلیسی بلد نبودند و گاهی شیرین‌عقل هم بودند؛ چراکه قدرت در پارلمان متمرکز شده بود و امورات در آنجا جریان داشتند؛ چنانکه در فرانسه اشراف فرانسوی که زمانی برای خود دبدبه و ‌کبکبه‌ای داشتند به مرتبه‌ای تنزل یافته بودند که برای شغل دولتی التماس دربار را می‌کردند. اشراف دیگر اهمیتی نداشتند، پارلمانی تشکیل نمی‌شد و قدرت در دربار متمرکز شده بود.

فرهنگ سیاسی آمریکا از این تحول قرن هفدهم اروپا متأثر نشده بود. کلنی‌نشینها هنگام استقلال وقتی به کینگ فکر می‌کردند تصویر آن کینگ «قرون وسطایی» به ذهن‌شان می‌آمد که کسی او را انتخاب نکرده، ولی یگانه مرجع قدرت نیست.

کلنی‌نشین‌ها نخست در نظر داشتند چنین مقامی را بالای سر سیزده کلنی قرار بدهند. شاید اگر جرج واشنگتن ارادۀ چنین کاری را داشت این کار انجام می‌شد. به‌هرحال این اتفاق نیفتاد و اینجا بود که مقام ریاست جمهوری را اختراع کردند. البته شرط پیوستن یک state به ایالات متحد این بود که جمهوری باشد. ایالت‌های آمریکا حتی زمانی‌که کلنی‌نشین‌های پادشاهی انگلیس به شمار می‌رفتند جمهوری بودند. به این معنا که اعضای کلنی‌نشین مستقیماً گرد هم می‌آمدند و دربارۀ امر عمومی/res publica تصمیم می‌گرفتند.

جمهوری‌های باستانی اروپا نیز به همین شیوه اداره می‌شدند. برای همین در قدیم تصور بر این بود که تنها کشورهای کوچک و کم‌جمعیت و دولت‌شهرها را می‌توان به شیوۀ جمهوری اداره کرد. در فرانسه پس از آنکه لوئی شانزدهم را سرنگون کرده و اعلام جمهوری کردند هیچ تصوری از این نداشتند که کشوری ۲۰ میلیون نفری چگونه باید بشیوۀ جمهوری اداره شود. جمهوری اول فرانسه مقامی به اسم ریاست جمهوری نداشت. دهه‌ها طول کشید تا شکل حکومتی رایجی که ما امروز با عنوان «جمهوری» می‌شناسیم به وجود آمد. رئیس‌جمهور آمریکا برخلاف شاه انگلیس، به معنای واقعی «شاه» است.

در ایالات متحد به تدریج در قرون نوزدهم و بیستم نهادهای کهن که بیشتر با آزادی سازگاری داشتند تحلیل رفتند، اما کاملاً از میان نرفتند. برای نمونه در آمریکا تفکیک قوای اجرایی، قضایی و قانون‌گذاری به معنای منتسکیویی آن چندان محلی از اعراب ندارد. در عوض در آمریکا تفکیک قوا به معنای شبه-آنارشیستی واژه برقرار است و این ربطی به ترامپ یا هر رئیس‌جمهور دیگری ندارد.

رئیس‌جمهور از طریق فرمان‌ها هم قانون می‌گذارد و هم در قضاوت دخالت می‌کند. چنان‌که بایدن پسرش را و ترامپ یک فعال رمزارز را بخشیدند. چنین کاری در اروپا به ندرت شدنی است. در عین حال در آمریکا یک قاضی فرمان اجرایی رئیس‌جمهور را معلق می‌کند؛ یعنی رئیس دستگاه اجرایی قضاوت می‌کند و قاضی اجرا می‌کند. این همان مفهوم قرون وسطایی (اصطلاح «قرون وسطا» را با بار معنایی منفی به کار نمی‌برم) کینگ است: کینگ قدرت دارد، اما یگانه قدرت نیست.

البته ترامپ کسی را از داشتن شغل و جست‌وجوی شغل محروم نکرده است و رئیس‌جمهور اساساً چنین قدرتی ندارد. ولی اگر از شغلی کنار رفتی و اتفاق خاصی نیفتاد معنایش این است که از ابتدا «شغلی» در کار نبود.

اما کدام الگوی کشورداری بهتر است؟ برای پاسخ کافیست دستاورد ایالات متحده را با اروپا مقایسه کنیم. اینکه ترامپ دارد پشت اوکراین را خالی می‌کند شاید ناشی از کینه‌جویی شخصی یا توهمات سفیدپنداری او باشد و من نیز از این موضوع ناراحتم. اما اینکه اروپای ۴۰۰ میلیونی نمی‌تواند با روسیۀ ۱۴۰ میلیونی مقابله کند تقصیر ترامپ نیست. واقعیت آن است که دولت رفاه اروپایی و نظام اقتصادی به اصطلاح «مختلط» نوردیکی با یارانۀ آمریکای «مرتجع و قرون وسطایی» زنده مانده‌اند. اگر ناتو نبود که خرج امنیت اروپا را بدهد دولت‌های اروپایی پول نداشتند به استاد فمینیست هوادار محیط زیست حقوق بدهند. مهم نیست نظر ما دربارۀ ترامپ چه باشد. این روند باید متوقف شود تا شاید در آینده کشورهای بیشتری سرنوشت اوکراین را پیدا نکنند.

✍🏻 #مهرپویا_علا




🌾 @Naqdagin