نقدآگین

📘بازی‌های سیاسی جمهوری اسلامی
(۲/۲)
✍🏻 #شاهین_طهماسبی

🔻این روند باعث می‌شود فضای سیاسی ایران هرگز کاملاً یکپارچه دست یک گروه خاص (حتی ارزشی‌ها) باقی نماند و کنترل فضای سیاسی کشور برای نظام آسان‌تر شود. البته این که بازی‌های سیاسی همیشه نهایتاً در کنترل حکومت باقی می‌ماند دلیل عمیق‌تری هم دارد. هیچ کدام از نیروهای سیاسی کشور به معنای واقعی کلمه «نیروی مستقل از حکومت» ندارند:

🔸ارزشی‌ها برخلاف توهماتشان بیشتر وابسته به حکومت هستند تا برعکس. اصلاح‌طلبان بدون اجازه حکومت، حتی کنترل یک شورای شهر را هم نمی‌توانند به دست آورند پس مجبورند آویزان باشند. ملی‌گرایان هم برای حفظ تمامیت ارضی کشور نیرویی جز همین نیروهای مسلح فعلی نمی‌شناسند؛ برای همین هم دست و پایشان برای تغییرات رادیکال می‌لرزد.

🔻یک نمونه تاریخی

🔹انتخابات جنجالی ۸۸ و اعلام احمدی‌نژاد به عنوان پیروز انتخابات به اتفاقی منجر شد که حکومت انتظارش را نداشت. مقاومت میر حسین موسوی در پذیرش نتیجه انتخابات و دعوت مردم به خیابان ‌ها، اصلاح‌طلبان را از موضع درون حکومتی عملاً به سمت خارج حکومت و جنبش‌های خیابانی سوق داد.

🔹در آن مقطع جو سیاسی به سمتی رفته بود که اصلاح‌طلبان دیگر در انتخابات شرکت نکنند اما افول نمود خیابانی جنبش سبز، حصر خانگی موسوی و کروبی، وضعیت بد اقتصادی ایران پس از تحریم‌های نفتی و بانکی و نارضایتی شدید مردم، اوضاع را تغییر داد. از طرفی خود اصلاح‌طلبان فهمیده بودند که نمی‌توانند از مسیر خیابان بر حکومت غلبه کنند و از طرفی حکومت از نارضایتی مردم احساس خطر می‌کرد. همه این‌ها سبب شد تا روزنه‌ای دیگر در انتخابات ریاست‌جمهوری سال ۹۲ که قبل‌تر از سوی علی خامنه‌ای سال «حماسه سیاسی» نامگذاری شده بود، برای اصلاح‌طلبان باز شود و حسن روحانی که حتی سابقه اصلاح‌طلبی هم نداشت با بازی شورای نگهبان و به نام اصلاح‌طلبان به قدرت برسد.

🔺این اتفاق، تقریباً همه آن‌چه در سال ۸۸ رخ داده بود را معکوس کرد. اصلاح‌طلبان و بخش غالب طبقه متوسط به آغوش نظام بازگشتند و حکومت هم با توافق برجام از یک بحران بزرگ هسته‌ای که خودش عاملش بود گریخت. اما این پایان کار نبود. درست بعد از برجام کارشکنی‌های آشکار و پنهان حکومت علیه دولت روحانی آغاز شد و در نهایت با خروج ترامپ از برجام حکومت توانست همه تقصیرهای وضعیت اوضاع نابسامان کشور را به گردن اصلاح‌طلبان بیندازد. حتی جنبش‌های براندازانه ۹۶ و ۹۸ را هم به نام دولت منسوب به اصلاح‌طلبان سرکوب کرد و این گونه همه اعتبار اصلاح‌طلبان به کلی به تاراج رفت.

🔺حال تصور کنید که حکومت سال ۹۲ فضا را باز نکرده بود، مطمئناً هیچ کدام از این اتفاقات رخ نمیداد. حکومت خودش مجبور میشد همه مسئولیت فاجعه ناشی از تحریم‌ها را بپذیرد و برایش چاره‌ای پیدا کند. در آن صورت اگر جنبش براندازانه‌ای هم رخ می‌داد اصلاح‌طلبان و هوادارانش بخشی از آن بودند نه بر ضد آن

🔻بازی‌های آینده

🔸با این مقدمه، می‌توان کمی از سناریوهای رفتاری حکومت در آینده هم گفت. در صورت دستیابی به یک توافق با آمریکا، که البته قطعی نیست و بسیار دشوار به نظر می‌رسد، ساختار نیروهای سیاسی ایران به هم می‌ریزد.

🔸براندازانی که به‌شدت به تقابل ترامپ با جمهوری اسلامی دل بسته بودند را ناامید می‌کند و اصلاح‌طلبان را تقویت. این می‌تواند از یک جهت برای حکومت خوشآیند باشد چون از یک جنگ قطعی فرار کرده و مخالفان برانداز نظام را به حاشیه رانده اما از طرف دیگر می‌تواند برای حکومت خطرناک باشد، چون اصلاح‌طلبان هم همانطور که قبلاً گفتم در دل شیفته حکومت و ایدئولوژی‌اش نیستند و تسلطشان بر فضای سیاسی ایران در آستانه تعیین تکلیف مسئله جانشینی می‌تواند مسیر حکومت را منحرف کند، و البته ناامیدی جماعت حزب‌اللهی از توافق با قاتل سلیمانی و آتش‌بس با اسرائیل هم می‌تواند در بدنه‌ی اصلی هواداران نظام ریزش‌هایی ایجاد کند؛ پس احتمالاً حکومت بعد از توافق احتمالی تلاش خواهد کرد امتیازاتی به قشر ارزشی بدهد و مثلاً در جهت تقویت یکی از پایه‌های اصلی هویتی حکومت یعنی اجرای شریعت، شروع به اجرای قانون عفاف و حجاب کند مخصوصاً که خطرات امنیتی علیه حکومت هم با توافق با آمریکا کمرنگ‌تر شده است.

.

#سیاست #حکومت_اسلامی #اپوزیشنقد #اپوزیسیون

➖➖➖

🌾 @Naqdagin‌| @iranjanejahan

2.27K viewsedited 19:36