نقدآگین

📘روشنفکری پرسه‌زن در سپهرهای گوناگون اندیشه و خیال
— درباره‌ی داریوش مهرجویی
(۲/۲)
✍🏻 #البرز_زاهدی

🍂 ایرانی‌ترین تصویر و مادی‌ترین تصویر از هستی تاریخی یک «ملت» و قابل‌ جمع‌ترین سینمای آن، در همین ضیافت ملی، در «میهمان مامان» بروز می‌یابد. دوران فقر و تنگ‌دستی‌ست و برای اندوه و غم، مجال بسیار است. ایرانیان این بار، نه در تضادی افزون‌شونده، بلکه در وحدتی که از طریق ایثار و تکیه‌ به داشته‌های جمعیِ لبریز از حیات و سرزندگی‌شان برمی‌آید، دور یکدیگر جمع شده‌اند تا فکری به حال میهمانی سرزده بکنند؛ چراکه بنا به سنتی دیرین، میهمان‌نوازی از عهد هرودوت تا امروز، در قالب یک آیین، بخشی از هویت ما را شکل بخشیده‌است.

🍂 همه‌ی اعضای این خانه، دوست‌داشتنی‌اند. آن‌چه تک‌تک این آدم‌ها را که وقتی از دور نگاه کنیم، ممکن است از هم‌خانگی با ایشان، دچار خشم و سرخوردگی شویم، زیبا و خواستنی می‌کند، یک چیز است و آن چیز مهم، یک «آری‌گویی» بزرگ به زندگی است. ما بخشی از خویشیم و این خویشتن جمعی، در رنگ‌ها، مزه‌ها، خنده‌ها و آوازهای ماست که تحقق می‌یابد. این مادیت ماست که به ما زیبایی‌ بخشیده و حافظ ما در طول تاریخی بوده که در آن مدام، در معرض هجوم زمخت و زشت، خشن و خونین عصبیت‌های قبیله‌ای و ایلیاتی بوده‌ایم.

🍂 ترشی‌های خوشمزه آن پیرزن، بشکن‌ و شانه‌ تکان دادن «مرد کلبی‌مسلک» خانه و آن سفره که او برای همکارانش پهن می‌کند و محتوای آن، حذف به قرینۀ تجربی زیستی ما در دورانی شده که ایرانیت ما، تداوم ِبودن ما را ممکن کرده‌است.

🍂 «میهمان مامان» سفره‌ای را پهن می‌کند که عشق، در اوج فقر و اعتیاد، ترانه، در هجوم سکوت، و صداهای خراشنده،‌ همسایگی در اوج بیگانگیِ تحمیل‌شده و تضادهای تحریک‌شده، ما را از نیازهای دائمی زندگی سیراب نگه می‌دارد.

🍂 مهرجویی «میهمان مامان» دوست‌داشتنی‌ترین مهرجویی تمام سال‌های فیلمسازی‌اش است. این تصویر و این خانه، هرگز همسایه و میهمان و عضوی ندارد که برای پول، برای هر چیز لعنتی دیگری، کاردی تیز بر رگ‌های گلوی همسایه و میهمان و عضوی دیگر از خانۀ باصفا و سنتی و تاریخی‌مان بگذارد. در روزی که «مامان» نگران جیب خالی «بابا» است، در روز اشک‌ها و دردهای اهل خانه، آن‌چه سکانس نهایی فیلم را رقم می‌زند، آن داشتۀ مشترکی است که در دل زندگی روزمره و جمعی‌مان، همیشه منجی ما بوده است: سنت «آری‌گویی به زندگی» ایرانی در سخت‌ترین گذرگاه‌های تاریخ.

#نقد_فیلم #نقد_روشنفکران

➖➖➖

🌾 @Naqdagin

1.93K viewsedited 16:01