نقدآگین
12.2K subscribers
3.87K photos
3.44K videos
93 files
9.15K links
«حقیقت، خواستار نقد است؛ نه مدح»
— بررسی پدیدارهای فرهنگی با رویکردی انتقادی

🔗 نقدآگين در پلتفرم‌ها:
t.me/Naqdagin/6435

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین:
t.me/Naqdagin/11747

📌پیشنهاد ترجمه، مقاله، مطلب:
t.me/Naqdagin/15660

⚡️توضیح ضروری:
t.me/Naqdagin/6
Download Telegram
📺 با «شفاعت امام رضا» تأیید صلاحیت شد:)

✍🏻 #محمدعلی_جنت‌خواه

👳🏿‍♂️در حوزه انتخابیه خراسان جنوبی برای مجلس خبرگان، فقط یک کاندیدا، تایید صلاحیت شده که آقای رییسی بوده. اما معنای این خبر چیست؟

👳🏿‍♂️نظام مقدس با تمام قوای اقتصادی و جغرافیایی، ایران رو تبدیل کرد به خط تولید آخوند، ولی حتی به تعداد کافی نتونسته آخوند دارای استاندارد آلایندگی مورد تایید خودش تولید کنه که انتخابات مجلس خبرگان رقابتی بشه؛ یعنی در تولید همین یک محصول تخصصی خودش هم حتی به اندازه نیاز خودش موفق نبوده

👳🏿‍♂️درحالیکه حکومت پهلوی تونست بستری فراهم کنه که آخوندهای تولیدیش با تکنولوژی ۵۰ ۶۰ سال پیش، به اندازه ساقط کردن یک حکومت و برپایی یک حکومت جدید خروجی داشته باشند.

👳🏿‍♂️به بیان دیگر، آخوند در تولید آخوند کارآمد هم ناتوانه.

👳🏿‍♂️پی‌نوشت: در واقع حتی بخش خصوصی و بازار آزاد، اینجا هم بازی رو از تولید آخوند دستوری برده. زمان مرحوم، اقتصاد حوزه، دستوری نبوده، بر اساس عرضه و تقاضای بازار بوده. اقتصاد حوزه الان دولتی شده. کیفیت محصولات هم شده شبیه ایران خودرو.

و الله اعلم!


#آخوندیسم #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗اسلام و معضلِ «اختلال در سیم‌کشیِ مغز»
— روانکاویِ دغدغه‌مندانِ «لوله‌کشی شراب به ورزشگاهی در غرب»

✍🏻#علیرضاموثق


🌐 مطالعۀ متن کامل در «سایت گویانیوز»، «سایت تریبون زمانه» یا «مشاهده فوری»
⏰ زمان مطالعه: ۱۴ دقیقه
🔖 ۲۸۱۶ واژه

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗اسلام و معضلِ «اختلال در سیم‌کشیِ مغز»
— روانکاویِ دغدغه‌مندانِ «لوله‌کشی شراب به ورزشگاهی در غرب»

✍🏻#علیرضاموثق

🍂 اخیرا یکی از افرادِ مغزفندقیِ دارایِ دو سندرومِ توأمانِ دهان و آلت بی‌قرار، به‌نامِ احمد مجدزاده که چهرۀ کریه و منگولی نیز دارد، در صداوسیمای حکومت آخوندی گفته‌است:
«در آلمان کارخانۀ مشروب‌سازی لوله کشیده تا ورزشگاه، تا تماشاچی‌ها مشروب بخورند! در آمریکا هم سِرو مشروب، الزامی‌(!)ست! چشم‌هایتان را ببندید و فکر کنید وقتی با خانواده به ورزشگاه می‌روید چه اتفاق‌هایی می‌افتد؟ خانواده‌ خود من وقتی می‌خواهند به نماز جمعه بروند، با وجود اینکه جمعیت بسیاری هم حضور دارند، اما خیالم راحت است که سالم بر می‌گردند. اما اگر بخواهند به ورزشگاه بروند، من تردید دارم که سالم برگردند».


🍂 در مواجهه با تباهی و انحطاط گویندگانِ این دست یاوه‌ها، نباید به خنده و تمسخر و طنز بسنده کرد؛ چرا که ما با یک پدیدۀ نادر و تصادفی مواجه نیستیم، بلکه با یک رویه و اپیدمیِ حماقت و بلاهت در میان سران حکومت آخوندی روبروییم که مسببِ آسیب‌های اساسیِ غیرقابل جبران، به وضعیتِ مادی و روانیِ ده‌ها ملیون ایرانی شده‌است، و خودِ این اختلال‌های حاد مغزی-روانی، ریشه‌ در تربیت غلطِ مبتنی بر اسلام (قرآن و سنت نبوی) دارد و برای خلاصی از آن، باید به‌شکلی اساسی به ریشه‌ها پرداخت.

🍂 در خاطرم هست که آخوند حسین‌علی منتظری در سال ۱۳۷۶، سخنان زیر را گفته‌بود:
«معنای رهبری اين است كه نظارت كند كه در كشور، كارهای خلاف شرع انجام نشود، نه اين كه يک تشكيلات و يک گارد سلطنتی درست كند از پادشاهان دنيا زيادتر، و كسی هم دسترسی نداشته باشد، و در وزارتخانه دخالت كنند، در استاندار دخالت كنند، در همه جا دخالت كنند».


🍂 هیچ‌کس در آن دوران، این آخوند که از بنیان‌گذارانِ اصلی ایدۀ فاشیستیِ ولایت فقیه بود را بابت طرحِ چنین سخنی شماتت نکرد؛ چرا که جامعه هنوز گرفتارِ خوابِ سنگینِ دین‌خویی بود و تحققِ «دموکراسی اسلامی» را متصور می‌دید. تازه ایشان یکی از آخوندهای نادر بوده‌است (یعنی ببینید بقیه و امثال جنتی و احمد خاتمی چه فاجعه‌ای هستند)، اما علی‌رغمِ تجربۀ دورانِ سیاه و خونینِ دهۀ شصت، نهایتا با خرفتیِ رایج در میان آخوندها در فهمِ ماهیتِ دولتِ مدرن و معنای شهروندی و ماهیتِ حقوق بشر، و یا حداقل عبرت گرفتن از حوادثِ تلخِ تاریخی (نظیر حسن روحانی که با وجود تحقیرِ رد صلاحیت، مثل یک انسان ابله و فرومایه و بی‌شخصیت، باز بر طبل مشارکت و رأی اعتراضی می‌کوبد)، گفته‌بود که «احکام شرع باید اجرا شود» و نقش رهبرِ سیاسی مملکتی با شهروندانی با باورهای متکثر، از آتئیست تا ندانم‌گرا و بهایی و یهودی و مسیحی و زرتشتی و... چنین امری‌ست.

🌐 مطالعۀ ادامه و متن کامل در «سایت گویانیوز»، «سایت تریبون زمانه» یا «مشاهده فوری»
⏰ زمان مطالعه: ۱۴ دقیقه
🔖 ۲۸۱۶ واژه

#زیست‌روان #زنان #نقد_اسلام #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
پژوهشی در قرآن ۱۵
@Naqdagin
🎧 پژوهشی در قرآن (۱۵)
— خشونت و نسبتش با قرآن و حدیث و تاریخ اسلام

🎙دکتر #ساسان_توسلی

🔸۱۴۹ عبارت قرآن درباره جهاد و جنگ موجود استِ: نمونه‌هایی از این عبارات مرور می‌شود

🔸سوره توبه، آخرین سوره و آخرین عبارات قرآن از جهت نزول دانسته می‌شود و بنوعی ناسخ عبارات قدیمی‌تر

❓چرا تفسیر صحیح از این عبارات قرآن، تفسیر جهاد «به‌مثابه جنگِ تهاجمی» بوده‌است؟ تفاوت جهاد در بایبل با قرآن چه بوده‌است و تبعات این تفاوت چه بوده‌است؟

❓جهاد یعنی تلاش کردن و مبارزه با نفس؟ حدیثی که این سخن را طرح می‌کند، بسی متاخرتر طرح شده‌است و در منابع اصلی و معتبر موجود نیست

🔺نقد سخن آیت‌الله منتظری مبنی بر اینکه در زمان صدر اسلام، «زندانی سیاسی» وجود نداشته‌است، با بررسی مواجهه محمد با مخالفان و منتقدان باسواد خود


#نقد_قرآن #نقد_اسلام

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
📺 معجزات علمی و عددی قرآن (۳)
— معجزهٔ اشعار شهریار

🎙#وریا_امیری

🔸معجزهٔ عدد ۱۳ در غزل شهریار، کمرِ عدد ۱۹ در قرآن را می‌شکند
سیزده را همه عالم بدر آیند از شهر / من خود آن سیزدهم کز همه عالم بدرم



🗄پست مرتبط

📺 معجزه از دیدگاه هیوم

#نقد_قرآن #مغلطجات

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📙قرآن قبل از اسلام (+)

🎙#مدی (مهدی اهرابی)، پژوهشگر ادیان هندو-اروپایی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
قرآن قبل از اسلام
@Naqdagin
🎧 قرآن قبل از اسلام (+)

🎙#مدی (مهدی اهرابی)، پژوهشگر ادیان هندو-اروپایی

❓ریشه‌های زبان قرآن به کجا می‌رسد؟ خطوط اولیه که قرآن با آن نوشته شده چطور؟

🔸برخی از تجدیدنظرطلبان معتقدند که تا ۷۵-۷۰ درصد از عباراتِ سوره‌های به‌اصطلاح «مکی» قرآن، پیش از کنشِ ترجمه‌گری متونی به عربی، و به‌عبارت دقیق‌تر، قبل از ساخت و پرداختِ نهاییِ اسلام و قرآن، وجود داشته‌اند


#بازاندیشی #نقد_قرآن

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗چپ‌‌ها و چپ‌سازیِ اسلام به چاهِ ویل «بنیادگرایی»

✍🏻#علیرضاموثق


➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗چپ‌‌ها و چپ‌سازیِ اسلام به چاهِ ویل «بنیادگرایی»
(۱/۲)
✍🏻#علیرضاموثق

🍂 در کتابِ «طهارتِ» روح‌الله خمینی، بخشِ «نجاسات، [مصداقِ] کافر» نوشته‌ شده‌است:
[سؤال ۸۲۸] آیا اشخاصی مثل ادیسون به بهشت (به خاطر اختراع) می روند؟‏
🔺‌‏بسمه تعالی، غیر موحد راه به بهشت ندارد.‏

[سؤال ۸۲۶]‏ هل یعتبر النصاری عیناً نجسة و کیف یمکن التعامل معهم و نحن فی بلدان الکفر‌‎ ‌‏هذه؟‏
🔺‌‏بسم الله‌ تعالی، غیر المسلم محکوم بالنجاسة.‏

[سؤال ۸۲۷] ‏خدمت برادران ارجمند، دفتر حضرت امام سلام عرض می‌کنم و امیدوارم در‌‎ ‌‏کارهایتان موفق و پیروز باشید. ‏‌‏من دانشجوی دانشگاه شیراز هستم و می خواستم از شما درباره «نجس بودن‌‎ِ ‌‏کمونیست‌ها» سؤال بکنم و این که باید از آن‌ها دوری بکنیم یا نه؟ زیرا همان‌طوری که‌‎ ‌‏شما می‌دانید، در محیط دانشگاه، دانشجویان مسلمان و کمونیست با هم درس‌‎ ‌‏می‌خوانند و از سلف‌سرویس و بوفه تعاونی و خوابگاه و بقیه وسایل دانشگاه، با هم‌‎ ‌‏استفاده می‌کنند و خود من نزدیک ۲ سال است که با یک دانشجوی کمونیست، در‌‎ ‌‏یک اتاق زندگی می‌کنم؛ البته در خوابگاه‌های دیگر هم مسلمان‌ها و کمونیست‌ها با هم‌‎ ‌‏در یک اتاق هستند. لطفاً مرا راهنمایی بکنید و همچنین ذکر کنید که تکلیف بقیۀ ‌‏دانشجویان مسلمان چه می‌شود؟ ‏
🔺‌‏بسمه‌تعالی، اگر منکر اصول دین، یا یکی از ضروریات دین باشند، نجسند.‏

[سؤال ۸۳۴]‏ ‏بسمه تعالی‏. با درود به رهبر کبیر انقلاب اسلامی ایران امام خمینی؛‌‏ آیا حکم کافر بر کمونیست‌های امروزی صدق می‌کند؟ اگر چنین است آیا عرق‌‎ ‌‏آنان که بر روی صندلی می‌ماند و پس از مدتی خشک می‌شود فرد مسلمانی را که‌‎ ‌‏روی آن می‌نشیند و عرق می‌کند نجس می‌نماید؟‏
🔺‌‏بسمه تعالی، اگر واقعاً کمونیست هستند، نجسند و عرقشان صندلی را‌‎ ‌‏نجس می‌کند.‏

🔸https://b2n.ir/989155
----------------
‏مسأله ۱۰۷- تمام بدن کافر؛ حتی مو و ناخن و رطوبت‌های او «نجس» است.‏
‌‏مسأله ۱۰۸- اگر پدر و مادر و جد بچۀ نابالغ کافر باشند، آن بچه هم «نجس» است و ‌‎اگر یکی از اینها مسلمان باشد؛ بچه پاک است.‏

🔸https://b2n.ir/962830
----------------------

🍂 واقعاً غیرطبیعی‌ست که آدم عاشق اسلام نشود(!)، از بس که عادلانه و اخلاقی و انسانی و بامحبت و با-انصاف است(!).

🍂 روشنفکرانِ ما وقتی روح‌الله‌ خمینی می‌گفت: «دموکراسی و آزادی و حقوق بشر و عدالت و جمهوری، خوب است، اما طبق اسلام»، واقعاً نباید در حد دبستان هم اسلام را می‌شناختند؟ و نتایجِ شومِ این همراهی را پیش‌بینی می‌کردند؟

🍂 علی‌الخصوص روشنفکرانِ چپ و کمونیستِ ما، چون اعضایِ حزبِ توده، چه نوابغ و پروفسورهایی بودند که با وجودِ علم بر نجس بودن‌ِ تام و تمام‌ وجودشان و حتی بچه‌های‌شان(!) نزد روح‌الله خمینی و مسلمین و بردگان ذوب در او، باز پشتِ همچنین کسی رفتند و نفهمیدند که در حال رقم زدنِ چه نکبت و حماقتِ تاریخی‌ای هستند و حتی بعد از انقلاب نیز، بیشترین همکاریِ ممکن را با چنین نظام سیاسیِ داعشی‌ای کردند. از آنها نابغه‌تر، روشنفکرانِ چپ یا حامیانِ حقوقِ همجنس‌گرایان هستند که در قلبِ غربِ امروز و با وجود اینترنت و دسترسی به منابع عقیدتی و امکان آگاهی و اِشراف به عواملِ اساسیِ شکل‌دهنده به ذهنیتِ مسلمین، علی‌الخصوص گروه‌های بنیادگرا، نیروهایی چون حماس را هم از خودشان می‌دانند و در ذیل چپ‌گراییِ مدرن تعریف می‌کنند؛ یعنی گروه‌هایی که وفق باورشان به اسلام، هیچ باور و التزامی به حقوق بشر و هیچ فهمی از زیست-جهان مدرن و عقلانیتِ خودبنیاد ندارند.

🍂 مدت‌ها برای من این سوال مطرح بوده که واقعا چه رابطه‌ای‌ست میان چپ‌زدگیِ یک فرد و زوالِ عقلانیت او، در معنایِ عقلانیتِ عرفی؛ به‌عبارت دیگر، چه می‌شود که افرادی، هر چه بیشتر کتاب می‌خوانند، کودن‌تر از مردم عوام و عامی می‌شوند؟ علی‌الظاهر، مسالۀ اصلی، غالب بودنِ ذهنیت دین‌خویانه و اسطوره‌ای و تفاسیر باینری و صفر و صدیِ ایدئولوژی‌های چپ‌‌گرا، از مسائل پیچیدۀ جامعه و جهان مدرن است، بعلاوه، گرفتاری به پدیدۀ «از بغض معاویه (در اینجا امپریالیسم آمریکا) به هر حشیشی متمسک شدن».

(ادامه دارد)

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📗چپ‌‌ها و چپ‌سازیِ اسلام به چاهِ ویل «بنیادگرایی»
(۲/۲)
✍🏻#علیرضاموثق

🍂 فی‌الواقع، نزد بخشِ قابل توجهی از چپ‌ها، سرمایه‌داریِ غرب و امپریالیسم آمریکا، بالاترین شر و «شیطان بزرگ» است و با هر فرد و جریان، ولو از «فاشیست‌ترین و زن‌ستیزترین و مرتجع‌ترین‌»ها، باید متحد شد، تا با کمک آن، اگر شده حتی فقط خراشی به گونۀ آن «شیطان بزرگ» انداخت، و جالب اینجاست که همین ذهینتِ بیمارِ چپ‌زده بود که در زبان روح‌الله خمینی نیز وارد شد و «شیطان بزرگ» را، نه شوروی کمونیست/روسیه، با آن همه خسارات و جنایات غیرقابل احصا که در یک دو قرن اخیر، به بشریت، و علی‌الخصوص ایرانیان، و آزادیِ مذهبیِ متدینین، وارد کرده‌بود، بلکه آمریکای لیبرال و مسیحی دانست، و حتی تسخیر متوحشانۀ سفارت آمریکا را نیز در همین جو غالبِ بیمار و چپ‌زده، «انقلاب دوم» نامید؛ اقدامی که علاوه بر تسهیلِ جنگ ۸ ساله، برای نیم‌قرن، سقوطِ ایران به قعرِ لجنزار فقر و فحشا و فساد و تحریم و بی‌اعتباری و انزوای حداکثری و وابستگیِ خفت‌بار به روسیه و چین کمونیست و قرار گرفتن در صدر آمارِ صدور مفتِ نخبگان (به غرب) در جهان را تضمین کرد.

🍂 اگر به جریان سنتی حاکم بر حوزه‌ها، از صفویه تا امروز، و حتی در طی همین یک سدۀ اخیر، منصفانه نظر بیاندازیم، فی‌المجموع، آخوندها بضاعتِ بوجود آوردنِ این حد از تخریب و ویران‌گریِ حرث و نسل را نداشتند؛ چرا که به جز خرافات و اباطیلِ تاریخیِ اسلام و تشیع، به توهماتِ حاصل از ایدئولوژیک‌اندیشیِ سوژۀ مدرن مبتلا نبودند و خود را محورِ جهان و یگانه مسئولِ نجاتِ مستضعفین و پیشبردِ مبارزۀ تمدنی با غربِ سرمایه‌داری و امپریالیسم و کلیت جهان مدرن، نمی‌دیدند.

🍂 آخوندهای شیعه، بنا بر باورِ غالبِ تاریخی‌شان به ضرورتِ انتظار و تقیه در عصر غیبت، برخلاف شیعیانِ زیدی، اکثرا مشیِ محافظه‌کارانه‌ای داشتند و اهل تقیه بودند و بنا به سمتِ وزش بادِ قدرت مسلطِ هر زمان، جهت و رنگ عوض می‌کردند و خود را همراه آن نشان می‌دادند، تا به امور یومیۀ عبادی خود و شیعیانِ مقلدِ پردازندۀ خمس‌ و زکاتِ امام غایب، رسیدگی کنند.

🍂 باری! این ویروس چپ‌‌گرایی بود که چنان فضای ایران را مسموم کرد که حتی مغزِ فسیل و کپک‌زدۀ این انگل‌های جامعه که اقتصاد را مال خر می‌دانستند نیز، دچارِ حرص و طمعی نامعقول و نامعمول (بنا بر جریانِ غالب فکریِ تاریخِ شیعه و حوزه‌ها) به قدرت کرد و سرنوشت‌‌شان را به چنان وضع رقت‌باری کشاند که حال می‌بینیم، بخش قابل توجهی از مردم، با تماشای صحنه‌ای از آخوندکشی در یک سریالِ ساختِ حکومت آخوندی-اسلامی، چنین دچار حسّ شعف و شادی و هیجان می‌شوند که در آرزوی رسیدنِ چنان موقعیتی، در آیندۀ نه‌چندان دور، لحظه‌شماری می‌کنند.


#نقد_چپ #چپ_ایرانی #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin
📘روشنفکری پرسه‌زن در سپهرهای گوناگون اندیشه و خیال
— درباره‌ی #داریوش_مهرجویی

✍🏻 #البرز_زاهدی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin | @faramooshnameh
📘روشنفکری پرسه‌زن در سپهرهای گوناگون اندیشه و خیال
— درباره‌ی داریوش مهرجویی
(۱/۲)
✍🏻 #البرز_زاهدی

🍂 دکتر سید جواد طباطبایی در یکی از یادداشت‌هایش در واپسین روزهای حیات خویش، از نسلی گفت که «بدن‌هایشان درون جهان نو پرورش یافته بود و ذهن‌هایشان سودای جهان کهنه داشت»؛ داریوش مهرجویی از این نسل بود، با روحی بی‌تاب و پرسش‌گر، با طبعی غرق‌شده در صحرای تخیل و بازیگوشی و کلبی‌مسلکی پنهان‌مانده در جدیت دغدغه‌هایش.

🍂 مهرجویی برای من، نمادی از روشنفکری پرسه‌زن در سپهرهای گوناگون اندیشه و خیال بود و در عین حال، بی‌قراری و اضطرابی اگزیستنس، مانع از این می‌شد که بتواند بیرون از تاریخی که بر او و اطرافش می‌گذرد واکنشی نشان دهد.

🍂 من مهرجوییِ پیش از انقلاب را هرگز دوست نداشته‌ام. بدبینانه اگر بگویم، او را اشراف‌زاده‌ای می‌دانم بی‌التفات به تاریخ و واقعیتِ اطراف خویش، که با وجود مهاجرت به آمریکا، ذهنیتی اروپایی را از دل دهۀ پرالتهاب شصت، به ایران آورده‌است.

🍂 از گاو تا پُستچی، از آقای هالو تا دایره مینا، مهرجویی در تقلای اصالتی بومی فیلم می‌سازد و جهانی که در آن زیست می‌کند را خالی از اصالت و واقعیت می‌داند. در «دایرۀ مینا» البته پایش به زمین می‌رسد و به مردمانی نزدیک می‌شود از طبقه محروم و «پرولتاریا»ی استثمارشده که «خونشان را در شیشه می‌کنند». جلوه شخصیت‌های دیگر فیلم که از طبقه متوسط و گره‌خورده به زیست‌جهان مدرن ایرانی هستند، در قالبی یک‌دست و ساده‌شده، نمایانگر دوز وکلک، خشونت و معناباختگی، بی‌اخلاقی و سودجویی است.

🍂 او در «گاو» نگران مشهدی‌حسن و گاو شدن انسان‌ها زیر سلطه سرمایه‌داری و مناسبات شهری است. نگران این که مبادا زیست شهری و مدرن، مشهدی‌حسن را با هویتش که خویشاوندِ خیش و گاوآهن و گاو است، بیگانه کند. آن‌چه در اروپایی که ۵ قرن پیش، این دوره تاریخی را پشت سر گذاشته و در فضای پساجنگ جهانی در اروپا و سلطه پوزیتیوسم، دغدغۀ روشنفکران شده را بی‌هیج تعمق و تفکر (به‌مثابه از آن خود کردن معنای تجربه زیسته)، او و دیگرانی چون او، به سان یک شابلون، بر قوارۀ جامعه ایران می‌بندند.

🍂 او نگران استثمار «پستچی» و فتح ذهن و پیام اوست. نگران از میان رفتن پیغامِ پر رمز و رازِ جهان کهن به مهاجران شهرهاست. ذره‌بین‌-به‌دست، حاشیه‌های شهر و جهان نو را می‌پاید و «مستضعفانی که خونشان در شیشه شده» را در دایرۀ مینا بر پرده می‌برد، اما من اینجا مکثی دارم و می‌خواهم یک مهرجویی دیگر را از درون مهرجویی پیشین بیرون بکشم.

🍂 مهرجویی اول را اگر مهرجویی آلوده به ایده‌های «غلامحسین ساعدی» بدانیم،‌ در تمامی همین آثار نیز، لحظه‌هایی ناب از نگاه شوخ و شنگ او به زندگی و زمانه و انسان یافت می‌شود. طنزی ناب و «آری‌گویانه» به زندگی در مواجهۀ «آقای هالو» با آدم‌های فضای شهری و در سوء تفاهمات میان شخصیت‌ها پنهان است، که عمیقا مدرن و در آثار سینماگران ایرانی، کم‌یاب است. عنصر سوء تفاهم و ناکارآمدی زبان، به‌عنوان یکی از اصلی‌ترین مسائل زیست شهری، یکی از دغدغه‌های همیشگی هنرمندان جهان معاصر است.

🍂 آن چیز دیگر که از ابتدا تا تجربه «اجاره‌نشین‌ها» (که آخرین تجربه مهرجویی ساعدی‌زده است) در آثار مهرجویی به‌چشم می‌خورد، جلوه‌هایی از «ایرانیت» جاری در زیست جمعی ماست. نوعی رندی، بازیگوشی، شیرینی و پذیرش زندگی، که به گمان من، این ویژگی با همسایگان عرب و مسلمان ما کنتراستی معنادار دارد. سفره‌های پهن‌شده و مملو از غذاهای ایرانی و لحظه نشستن همۀ آدم‌های جهان فیلم‌هایش پای یک سفره، که با تنوع غذایی گسترده این تمدن، آذین شده‌است، در بسیاری از آثار مهرجویی نمایان است.

🍂 اما محبوب‌ترین «مهرجویی» من، مهرجویی «میهمان مامان» است و علاقۀ من به این نمود و جهان، نه از سر تایید آن خوش‌باشیِ نهایی پایان فیلم است، که گویی انعکاسِ متافیزیک روشنفکری خسته و وادادۀ دهه هشتاد است که پیِ صلح با این‌همه رنج و فقر و عذاب برآمده است. این هم‌دلی و همراستایی، درواقع همراه شدن با جهانی‌ست از آدم‌هایی واقعی، در شهری واقعی با تاریخی واقعی و سنتی که دستِ غیر، آن را از ریخت نینداخته است. «میهمان مامان» نمایش سویه‌ای از جهان مهرجویی است که در تمامی آثار قبلی، جسته‌گریخته مجالِ بروز آن را در استعلایی‌ترین دغدغه‌های خویش، گاه‌گاه فراهم کرده بود. روایت ما در یک «اکنون» و چیستی ما برابر ثانیه‌ها و دقایق حیات روزمره‌مان، نتیجه‌اش واقعی‌ترین تصویر از انسان ایرانی است که معاصر فیلم‌ساز در ابتدای دهۀ هشتاد است.

(ادامه دارد)
➖➖➖

🌾 @Naqdagin