📘انکار حکومت دینی در زمان غیبت؛ از ادعا تا حقیقت

✍🏻 #م_م_ش (پژوهشگر فلسفه و دین)

🍂 دسته‌ای از دین‌داران (شیعیان) بر این باورند که حکومت دینی در زمان غیبت امام دوازدهم امری نامشروع می‌باشد، و گاه انگیزۀ این باور نجاتِ دین‌داری از گزند آثار زیان‌بار حکومت دینی به ویژه در زمان مدرنیته است.

🔻آنان در این باره به احادیثی استناد می‌کنند که پیشوایان گفته‌اند:

هر قیامی برای رسیدن به حکومت پیش از قیام امام دوازدهم بر باطل است (مثلًا: کل رایة ترفع قبل قيام القائم فصاحبها طاغوت يعبد من دون الله. کافی، ج۸، ح۴۵۲، به سند معتبر).

🔻اما احادیث دیگر نشان می‌دهند مخالفت پیشوایان با قیام‌ها به دو جهت بوده است: یکی این که قیام توان چیرگی بر حاکمیت سخت و توانمند آن دوران را نداشته‌است (مثلًا:

إنما خرج إلى سلطان مجتمع لينقضه. کافی، ج۸، ح۳۸۱، به سند معتبر)؛

🔻 و دیگر اینکه سرداران قیام پس از رسیدن به حکومت از پیشوایان پیروی نمی‌کرده‌اند (مثلًا:

نحن نشهدكم أنا لسنا نرضى به و هو يعصينا اليوم و ليس معه أحد و هو إذا كانت الرايات والألوية أجدر أن لا يسمع منا. کافی، ج۸، ح۳۸۱، به سند معتبر).

🔺پس اگر قیامی توان چیرگی می‌داشت و سردار آن پس از رسیدن به حکومت از پیشوایان پیروی می‌کرد، ایشان از حاکمیتش پشتیبانی می‌کردند؛ چنانکه در احادیث دربارۀ زید بن علی بن حسین آمده‌است که اگر پیروز می‌شد، ایشان از حاکمیتش پشتیبانی می‌کردند

(إن زيدا كان عالما و كان صدوقا ... دعاكم إلى الرضا من آل محمد و لو ظهر لوفى بما دعاكم إليه. کافی، ج۸، ح۳۸۱، به سند معتبر).

🔻پیشوایان در مورد زمانِ نبودِ خود دربارۀ حکومت راهکاری شیوا نداده‌اند، اما برنامه‌ریزی در این‌باره از نگاه دین‌دارانه دشوار نمی‌باشد.

❓آیا در ساختاری که «امر به معروف و نهی از منکر» (دستوردهی به احکام شریعت) و در پی آن، «حدود و تعزیرات» (برخورد خشونت‌بار بر اجرای احکام شریعت) با «هزار آیه و حدیث» نهادینه شده‌است، «تشکیلِ حکومت» با این هدف دشوار است؟

🍂 هرگاه دین‌داران در زمانِ نبود پیشوایان به حکومت برسند، از سویی اجرای احکام شریعت تا برخورد خشونت‌بار بر سر آن برایشان جاافتاده‌است، از سوی دیگر، در ساختار دینی، «شیوۀ شناخته‌شدۀ حکومت» - از پیشوایان گرفته تا دیگر حاکمان دین‌مدار در طول تاریخ - «ولایت بر مردم» و نه «وکالت از مردم» بوده‌است؛ پس «احکام ولایی» پیدایش خواهند یافت؛ از سوی دیگر، پیشوایی نیز در برابرشان نیست تا درگیرِ خواسته‌های او باشند.


🗄پست مرتبط
📓جُستاری در بازشناسیِ اسطوره‌هایِ حُکمرانی

.


#نقد_شیعه #نواندیشی_دینی #شیعه #غیبت #عصر_غیبت #امام_زمان #امامان_شیعه #امامت #حکومت_دینی #آخوند_اکبرنژاد #محمدتقی_اکبرنژاد #مهدی_نصیری #حکومت_اسلامی

➖➖➖

🌾@Naqdagin